II SA/Po 34/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące wstrzymania robót budowlanych przy budynku gospodarczo-garażowym. Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej, gdzie budynek powstał w latach 80. XX wieku, a następnie został nadbudowany w 2005 roku. Skarżąca B. M. argumentowała, że budowa i nadbudowa powinny być traktowane jako dwa odrębne zdarzenia prawne, co pozwoliłoby na zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej dla części obiektu starszej niż 20 lat. Organy nadzoru budowlanego, w tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), traktowały całość jako jedno, ciągłe zamierzenie budowlane zakończone w 2005 roku, co uniemożliwiało zastosowanie uproszczonej legalizacji. WSA, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że budowa i nadbudowa są odrębnymi instytucjami prawnymi. Sąd podkreślił, że ustawodawca rozróżnia te pojęcia, a zatem mogą one stanowić odrębne byty prawne, podlegające odrębnym postępowaniom legalizacyjnym. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność wszczęcia odrębnych postępowań legalizacyjnych – uproszczonego dla części obiektu starszej niż 20 lat i klasycznego dla części nowszej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że budowa i nadbudowa obiektu budowlanego są odrębnymi instytucjami prawnymi, które mogą być przedmiotem odrębnych postępowań legalizacyjnych, w tym uproszczonych, jeśli spełniają kryterium czasowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej, gdzie budowa i nadbudowa nastąpiły w różnych okresach, a kluczowe jest rozróżnienie tych etapów dla celów legalizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy budowa obiektu budowlanego i jego późniejsza nadbudowa, wykonane w różnych okresach czasu, powinny być traktowane jako odrębne zdarzenia prawne podlegające odrębnym postępowaniom legalizacyjnym, czy też jako jedno, ciągłe zamierzenie budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Budowa i nadbudowa obiektu budowlanego stanowią odrębne instytucje prawne i mogą być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach legalizacyjnych, nawet jeśli dotyczą tego samego obiektu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, które wskazuje, że prawo budowlane rozróżnia budowę, rozbudowę i nadbudowę jako odrębne czynności. W związku z tym, nawet jeśli obiekt budowlany został wybudowany dawno temu, a następnie nadbudowany, obie te czynności mogą być przedmiotem odrębnych postępowań legalizacyjnych, co pozwala na zastosowanie różnych trybów (np. uproszczonego dla starszych części).
Czy do obiektów budowlanych, których budowa rozpoczęła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ale została zakończona po tej dacie, a następnie obiekt był dalej modyfikowany, stosuje się przepisy dotychczasowe czy nowe?
Odpowiedź sądu
Do obiektów budowlanych, które powstały przed 1 stycznia 1995 r., ale były modyfikowane po tej dacie, a postępowanie w sprawie ich legalności zostało wszczęte po 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Uzasadnienie
WWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 P.b., do obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że roboty budowlane po tej dacie zmieniły tożsamość obiektu. W przypadku modyfikacji nie zmieniających tożsamości, oceny dokonuje się odrębnie. Sąd podzielił stanowisko, że jeśli budowa zakończyła się przed 1995 r., a nadbudowa po 1995 r., to do nadbudowy stosuje się nowe przepisy.
Przepisy (25)
Główne
pr.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 49f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy możliwości prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla obiektów budowlanych lub ich części, których budowa zakończyła się co najmniej 20 lat temu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
pr.b. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 3 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 48a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 48a § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 49 § 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 49 § 2b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.b. art. 49d § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego art. 44 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane art. 28
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa i nadbudowa obiektu budowlanego stanowią odrębne instytucje prawne i powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach legalizacyjnych. • Umożliwienie skarżącej skorzystania z uproszczonej procedury legalizacyjnej dla części obiektu starszej niż 20 lat.
Odrzucone argumenty
Traktowanie budowy i nadbudowy jako jednego, ciągłego zamierzenia budowlanego zakończonego w 2005 roku. • Wykluczenie możliwości prowadzenia odrębnych postępowań legalizacyjnych dla poszczególnych etapów budowy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo budowlane nie zna pojęcia samowoli budowlanej o charakterze ciągłym. • Nie można się zgodzić, że wykluczona jest możliwość by w stosunku do tego samego obiektu lub jego części mogły się toczyć odrębne postępowania legalizacyjne. • Budowa i nadbudowa (rozbudowa) obiektu budowlanego to samodzielne instytucje, stanowiące przedmiot zainteresowania prawa administracyjnego. • Ustawodawca sam zatem wskazał, że postępowanie legalizacyjne w trybie uproszczonym może być prowadzone w odniesieniu do całości lub części obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Daniel
asesor
Wiesława Batorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że budowa i nadbudowa obiektu budowlanego są odrębnymi instytucjami prawnymi, które mogą być przedmiotem odrębnych postępowań legalizacyjnych, w tym uproszczonych, jeśli spełniają kryterium czasowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej, gdzie budowa i nadbudowa nastąpiły w różnych okresach, a kluczowe jest rozróżnienie tych etapów dla celów legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i legalizacji, a wyrok precyzuje ważne zasady dotyczące rozróżniania etapów budowy dla celów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków.
“Budowa i nadbudowa: dwa odrębne postępowania legalizacyjne?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.