II SA/Po 34/22

II SA/Po 34/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 469/23 - Wyrok NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 2 art. 49f ust. 1 pkt 1 ust. 4 art. 49g ust. 1 ust. 2 pkt 1 pkt 2 pkt 3 lit. a lit. b art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. a lit. b pkt 2 lit. a lit. b lit. c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Sebastian Michalski (spr) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. , decyzją z dnia 6 września 2021 roku (nr [...]), na podstawie 49i ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, zalegalizował budynek magazynowo-warsztatowy zlokalizowany na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w granicy z działkami o nr ewidencyjnych [...], [...] i [...] w S.. Organ stwierdził jednocześnie, że decyzja stanowi podstawę użytkowania przedmiotowego obiektu.
Organ wyjaśnił, że działki o numerach [...] i [...] składają się na jedną nieruchomość, której obecnym właścicielem jest A. R.. Na nieruchomości posadowione są:
- w tylnej części z lewej strony, w granicy z działką nr [...], zlokalizowany jest budynek biurowy zrealizowany bez stosownych pozwoleń w latach 90 ubiegłego stulecia przez poprzedniego właściciela S. R.. Budynek jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony w konstrukcji tradycyjnej, murowanej z dachem płaskim kryty papą. Obecny właściciel wniósł o przeprowadzenie legalizacji w trybie uproszczonym.
- w tylnej części z prawej strony, w granicy z działką [...], zlokalizowany jest budynek warsztatowo-magazynowy zrealizowany bez stosownych pozwoleń w latach 90 ubiegłego stulecia przez poprzedniego właściciela S. R.. Budynek jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony w konstrukcji tradycyjnej, murowanej z dachem płaskim kryty papą. Obecny właściciel wniósł o przeprowadzenie legalizacji w trybie uproszczonym.
- wiata magazynowa o wymiarach 6m x 8,10m w konstrukcji stalowej, ściany z blachy [...], dach z tworzywa sztucznego, plandeki. Wiata posadowiona i zakotwiona do kostki betonowej. Obiekt zrealizowany przez poprzedniego właściciela w 2019 roku.
- teren nieruchomości na przeważającej części jest utwardzony kostką betonową. Utwardzenie zostało wykonane przez poprzedniego i obecnego właściciela w 2017 roku. Powierzchnia biologicznie czynna wynosi około [...]m˛ (działka nr [...] - [...]m˛, działka nr [...] - [...]m˛).
- na terenie nieruchomości ma siedzibę firma związana z budową instalacji sanitarnych i dlatego na terenie nieruchomości czasowo składowane są rury oraz parkuje koparka.
Organ uznał, że obiekt spełnia przesłanki do legalizacji w trybie uproszczonym. Postanowieniem na właściciela nieruchomości nałożony został obowiązek przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej. Przedłożono ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z inwentaryzacją obiektu sporządzoną przez uprawnionego geodetę. Budynek znajduje się w dobrym stanie technicznym pozwalającym na bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania. Dokumentacja zawiera oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
Organ wyjaśnił, że zrealizowana w latach 2018-2020 modernizacja oraz zmiana sposobu użytkowania spornego obiektu z gospodarczego na magazynowo-warsztatowy nie skutkuje niemożnością legalizacji.
G. M. i Z. M., współwłaściciele nieruchomości obejmującej działkę o nr ewid.[...], skorzystali z prawa do złożenia odwołania.
Strony wniosły o uchylenie/unieważnienie decyzji, która w ich ocenie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego, Konstytucji oraz prawa miejscowego.
Odwołujący się podnieśli, że przepis art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane umożliwia legalizację samowoli w zakresie wybudowanego 20 lat temu budynku gospodarczego. Legalizacja nie może obejmować nielegalnej przebudowy i zmiany funkcji zrealizowanej w latach 2018-2020. Przedmiotem wniosku o legalizację był budynek gospodarczy, który powstał 20 lat temu. Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest jednoznaczne z prawem własności do dysponowania na cele przemysłowe, a przez to nie spełnia warunku określonego w art. 4 Prawa budowlanego.
Ekspertyza techniczna jest niezgodna ze stanem faktycznym i nie spełnia wymogów określonych w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo budowlane dla budynków kat. XVIII (budynki przemysłowe). Oświadczenie geodety oraz mapa są niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż pomijają budynki mieszkalne w sąsiedztwie. Ujawniono natomiast budynek gospodarczy, który został rozebrany dwa lata wcześniej, co stwarza wadliwy obraz zabudowy terenu. Wykazano nieistniejącą kanalizację deszczową.
Odwołujący się podnieśli, że próba zalegalizowania obiektu przemysłowego na terenie mieszkaniowym jest działaniem zmierzającym do zmiany przeznaczenia działek, a w konsekwencji obniżenia wartości nieruchomości odwołujących się oraz działek sąsiednich. Inspektor nie podważa legalności wiaty posadowionej na działce nr [...] bez pozwolenia. CDEIG nie potwierdza oświadczenia właściciela nieruchomości, że na działkach o numerach [...] i [...] prowadzona jest działalność gospodarcza. Właściciel nie prowadzi działalności i nie dysponuje prawem do wynajmowania nieruchomości na taki cel, co stanowi naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 29 października 2021 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Odnosząc się do wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez I. H. i T. H. (współwłaściciele działki nr [...]) WWINB wyjaśnił, że postępowanie w sprawie budowy budynku magazynowo-warsztatowego nie zostało ostatecznie zakończone. Przyjmując, że brak jest podstaw do traktowania podania z dnia 10 października 2021 roku, jako wniosku o wznowienie postępowania, organ rozpoznał stanowisko współwłaścicieli działki nr [...] w toku postępowania odwoławczego.
WWINB podzieli ustalenia faktyczne oraz kwalifikację prawną dokonane przez organ I instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że w toku uproszczonego postępowania legalizacyjnego zasadniczym obowiązkiem organu jest sprawdzenie kompletności dokumentacji legalizacyjnej. Zobowiązany przedłożył wymagane i kompletne dokumenty do PINB. Wynika z nich, że stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz pozwala na jego bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym sposobem.
Ekspertyza techniczna oraz inwentaryzacja zostały sporządzone przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, tj. osoby sprawujące samodzielne funkcje w budownictwie i podlegające odpowiedzialności zawodowej. Zawarte w ekspertyzie stwierdzenie o wadach ukrytych nie stanowi o wadliwości opracowania. Odwołujący nie przedstawili dowodów na istnienie takich wad. Kwestie przebudowy spornego budynku na przestrzeni lat pozostają bez wpływu na proces legalizacji. W dacie legalizacji obiekt jest użytkowany jako magazynowo-warsztatowy i taki obiekt podlega legalizacji. Nie ma wpływu na uproszczone postępowanie legalizacyjne okoliczność wydania decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 25 sierpnia 2022 roku (znak [...]), którą zobowiązano właściciela nieruchomości obejmującej działki o numerach [...] i [...] do przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Wiata znajdująca się na terenie wskazanej nieruchomości jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a żaden przepis nie uzależnia spornej legalizacji od zakończenia postępowania dotyczącego innych obiektów zlokalizowanych na tej nieruchomości.
G. M. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie Skarżącej kwestionowane decyzje wadliwie legalizują budynek przemysłowy zaliczany do kategorii XVIII, który bezprawnie zrealizowano na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w oparciu o dokumentację, która nie spełnia wymogów z art. 49i Prawa budowlanego.
Skarżąca zażądała, aby Sąd uwzględnił przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji uchwałę nr XLIX/450/2013 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Swarzędz Nowa Wieś i Osiedla Południowe (pow. ca. 123 ha) opublikowaną w Dz. U. Woj. Wielk. z 2014 r. poz. 1926.
W ocenie strony skarżącej decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 49f, art. 49g ust. 2, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 1a-1d, art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 84 oraz art. 84a ustawy - Prawo budowlane, art. 7 i art. 87 Konstytucji RP, a także przepisów art. 7b, art. 9, art. 20, art. 78 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Skarżąca podniosła, że decyzja nie została oparta na analizie materiału dowodowego, lecz na niekoniecznie prawdziwych oświadczeniach właściciela nieruchomości. Organy złamały zasadę współdziałania urzędów administracji przyjmując, że postępowanie prowadzone w sprawie zmiany zagospodarowania nieruchomości jest okolicznością bez wpływu na postępowanie legalizacyjne. Sporna decyzja legalizacyjna dotyczy terenów mieszkaniowych i nie ma możliwości zaakceptowania istnienia budynków przemysłowych, gdyż jest to złamanie prawa miejscowego, budowlanego oraz narusza interesy osób trzecich. Organ zlekceważyły oczywistą sprzeczności samowoli z ładem przestrzennym osiedla mieszkaniowego.
Organy zaakceptowały ekspertyzę techniczną opierając się na oświadczeniu osób ją sporządzających.
W dokumentacji legalizacyjnej nie wykazano kominów widocznych na zdjęciach włączonych do dokumentacji. Ekspertyza nie zawiera w tym zakresie prawidłowych rozwiązań technicznych o jakich stanowi rozporządzenie w sprawie warunków technicznych.
Organ nadzoru budowlanego sprowadził swoją rolę do czynności kancelaryjnych i nie wykonał obowiązków nałożonych przepisami prawa.
Postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte na wniosek właściciela samowoli budowlanej, zgłoszonej do organów przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Pierwsze czynności w sprawie podjęto w dniu 18 września 2020 roku (wydruki w aktach sprawy). Pierwsza kontrola odbyła się w dniu 21 września 2020 roku. Ekspertyzę złożono prawie rok później.
Wnioski organów o możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu są nieprawidłowe wobec stwierdzenia, że budynek może zawierać wady ukryte.
Ekspertyza nie zawiera informacji istotnych, dotyczących zgodnego z prawem zagospodarowania nieruchomości. Z powodu kominów na budynku organ wydał decyzję na użytkowanie, co do obiektu niespełniającego obligatoryjnych wymogów. Ekspertyza nie zawiera rozwiązań technicznych określonych w §12, §140, §141, §142 ust. 1 i ust. 2 oraz §144 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także §11, §13 oraz §18 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Organy błędnie przyjęły, że budynki zostały zrealizowane przez A. R., gdy jako wykonawca samowoli został wskazany S. R.. W miejscu blaszanych drzwi (2017 roku) aktualnie znajduje się okno budynku biurowego. Zlikwidowano na dachu świetliki. Mapy geodezyjne są nierzetelne.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że decyzja zwiera opis stanu faktycznego oraz uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
A. R. w pismach z dnia 22 sierpnia 2022 roku oraz z dnia 18 października 2022 roku wniósł o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu żądania wskazał, że w toku uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie bada się zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przebudowa budynku zrealizowania w latach 2017-2018 nie ma znaczenia dla możliwości stosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej. Kwestią nieistotną dla sprawy jest okoliczność kto według CDEIG prowadzi działalność gospodarczą na działkach o numerach [...] i [...]
T. H. w piśmie z dnia 20 października 2022 roku podniósł, że A. R. nie ma interesu prawego w przedmiotowej sprawie.
Uczestnik zaznaczył ponadto, że brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że sporna samowola dotycząca budynków magazynowo-warsztatowych i biurowych została zinwentaryzowana i ujawniona w postępowaniu poprzedzającym podjęcie uchwały nr XLIX/450/2013 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Swarzędz Nowa Wieś i Osiedla Południowe, ogłoszone w dniu 24 marca 2014 roku.
Decyzje legalizacyjne pomijają nieprawidłowe usytuowanie budynków w stosunku do granicy działki oraz kominy w rzeczywistości znajdujące się na spornych budynkach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm. dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 §1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 §1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Skarga okazała się nieuzasadniona.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych dla załatwienia kontrolowanej sprawy z punktu widzenia zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.).
Analiza akt sprawy ujawnia, że Z. M., współwłaściciel nieruchomości obejmującej działkę nr ewid.[...], pismem z dnia 10 maja 2020 roku wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem zbadania legalności zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej obejmującej działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...]
W dniu 31 marca 2021 roku, po uprzednim zebraniu dokumentacji geodezyjnej oraz rozpoznaniu stosunków własnościowych na opisanej powyżej nieruchomości, przeprowadzona został kontrola robót budowlanych lub obiektu budowlanego.
Aktualny właściciel nieruchomości - A. R., złożył do protokołu kontroli oświadczenie, że zarówno budynek biurowy zlokalizowany na działce nr [...], jak i budynek magazynowo-warsztatowy zlokalizowany na działce nr [...], zostały zrealizowane bez stosowanych pozwoleń. Do protokołu kontroli właściciel nieruchomości złożył wniosek o przeprowadzenie legalizacji w trybie uproszczonym na podstawie art. 49f ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Pismem z dnia 4 maja 2021 roku PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku magazynowo-warsztatowego, położonego przy ul. [...] w S. na działce nr ewidencyjny [...].
Postanowieniem z dnia 4 maja 2021 roku, na podstawie art. 49f ust. 1 pkt 1 i ust. 4 i art. 49g ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), organ zobowiązał A. R. do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących w/w budynku w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowienie zostało wykonane, a PINB w oparciu o przedłożoną przez właściciela nieruchomości dokumentację, w drodze decyzji, dokonał legalizacji budynku magazynowo-warsztatowego stwierdzając, że obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Organ stwierdził przy tym, że decyzja stanowi podstawę użytkowania przedmiotowego obiektu.
Na gruncie kontrolowanej sprawy okolicznością bezsporną jest to, że budynek zlokalizowany na działce nr ewidencyjny 1926 stanowi samowolę budowlaną, która została zrealizowana ponad dwadzieścia lat temu (zakończono budowę budynku gospodarczego).
Okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje również i to, że w latach 2018-2020 na nieruchomości obejmującej działki [...] i [...] przeprowadzono prace skutkujące zmianą sposobu zagospodarowania nieruchomości oraz sposobu użytkowania posadowiony na niej budynków z gospodarczych o funkcji uzupełniającej zabudowę mieszkaniową na służące prowadzeniu działalności gospodarczej budynek warsztatowo-magazynowy (działka nr [...]) stanowiący przedmiot zaskarżonej decyzji oraz budynek biurowy (działka nr [...]) stanowiący przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Bezspornie przedmiotem spornej legalizacji jest budynek. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Analiza akt sprawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że tak pojmowany obiekt budowlany (budynek na działce nr [...]) powstał w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, a zatem spełniona został przesłanka aktualizująca prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie uproszczonym. W odwołaniu skarżąca wprost wskazuje, że "legalizacja może obejmować budowę budynku zakończoną przed 20 lat (budynek gospodarczy), co nie obejmuję nielegalnej przebudowy i zmiany funkcji, która miała miejsce w latach 2018-2020".
Kwestią sporną jest natomiast to, czy zmiana sposób wykorzystywania budynku z gospodarczo-mieszkalnego na magazynowo-warsztatowy wyklucza możność prowadzenia legalizacji w trybie uproszczonym.
Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 49f ust. 1 Prawo budowlane przesłanką wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Stosownie do tej regulacji znaczenie ma tylko jak długo obiekt istnieje (jako zakończony, w niniejszej sprawie jako obiekt budowlany o cechach budynku), a nie jakie miał na przestrzeni lat funkcje.
Powyższą konstatację potwierdzają także przepisy art. 49g ust. 2 pkt 3 lit. b oraz art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo budowlane.
Wskazane regulacje dotyczą ekspertyzy technicznej, którą przedłożyć musi podmiot chcący zalegalizować obiekt w trybie uproszczonym, jednak istotne znaczenie ma zawarte we wskazanych przepisach sformułowanie, że ekspertyza ma rozstrzygać, czy "stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania".
Określając przedmiot ekspertyzy "użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania" ustawodawca wyraźnie sugeruje, że przedmiotem uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest fizycznie istniejący obiekt budowlany, który użytkowany ma być w sposób "dotychczasowy" lub inny "zamierzony" (przez wnioskującego o legalizację).
W ocenie Sądu z powyższych przepisów należy wywieść, że co do zasady nie mają znaczenia losy obiektu budowlanego (budynku, budowli) na przestrzeni lat.
Przykładowo bez przeszkód legalizacji uproszczonej może podlegać jako usługowy, budynek który w okresie ostatnich 20 lat użytkowany był jako budynek mieszkalny. Najistotniejsze jest, że budynek istniał przez wymagany przepisem okres i istnieje do dziś, a jego stan - potwierdzony ekspertyzą - pozwala na zalegalizowanie oraz użytkowanie w sposób zamierzony przez inwestora/właściciela.
Na gruncie niniejszej sprawy nie mogły zostać uwzględnione oczekiwania strony skarżącej wyrażające się żądaniem uchylenia kwestionowanych decyzji z uwagi na brak zgodności aktualnego sposobu wykorzystywania budynku posadowionego na działce nr [...] z przepisami uchwały nr XLIX/450/2013 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Swarzędz Nowa Wieś i Osiedla Południowe (Dz. U. Woj. Wielk. z 2014 r. poz. 1926).
W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie ma obowiązku dostarczania organowi projektu budowlanego oraz zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
W przepisie art. 49i ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane określone zostały rodzaje oraz ustawowe warunki rozstrzygnięć administracyjnych kończących postępowanie legalizacyjne w trybie uproszczonym.
Organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta oraz z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania
Decyzja o nakazie rozbiórki wydawana jest natomiast w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, nieusunięcia braków dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie, a także w sytuacji, gdy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Z powyższego należy wnosić, że przepis art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt. 2 lit. a), b), c) ustawy - Prawo budowlane nie wymaga, aby właściwy w sprawie organ w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym badał zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ta okoliczność, zgodność samowoli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozostaje okolicznością indyferentną zarówno z punktu widzenia rozstrzygnięcia o legalizacji samowoli budowlanej, jak i rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej w trybie uproszczonym.
Sąd nie ujawnił podstaw do kwestionowania przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej, ani podstaw do kwestionowania stanowiska organów, co do tego, że sporny budynek znajduje się stanie technicznym, który nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Organy trafnie zauważają, że ekspertyza techniczna oraz inwentaryzacja obiektów budowlanych zostały sporządzone przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, tj. osoby sprawujące samodzielne funkcje w budownictwie i podlegające odpowiedzialności zawodowej.
Na karcie czwartej dokumentu "Ekspertyza techniczna. Ocena stanu technicznego" zawarte jest oświadczenie o treści "Na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej i inwentaryzacji zgodnie z art. 49g ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane (Dz. U. 2020, poz. 1333 ze zm.) oświadczam, iż stan techniczny obiektów budowlanych: budynku biurowego oraz budynku warsztatowo-magazynowego, położonych na działach nr ewid [...] i [...], przy ul. [...] [...], [...] nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektów budowlanych zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania".
Treść oświadczenia została podpisana przez cztery osoby przygotowujące ekspertyzę. Osoby te legitymują się uprawnieniami zawodowymi z zakresu:
- samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej,
- specjalności architektonicznej w zakresie architektury,
- instalacji wodnokanalizacyjnych i gazowych,
- instalacji elektrycznych.
Sąd nie ujawnił podstaw do kwestionowania prawidłowości przedłożonych dokumentów legalizacyjnych.
Zakres i treść przedłożonej ekspertyzy odpowiada wskazanym powyżej specjalnościom zawodowym.
Brak jest podstaw do kwestionowania stanu technicznego spornego budynku w oparciu podnoszoną w skardze argumentację dotyczącą przewodów kominowych.
Bezprzedmiotowe są oczekiwania dotyczące zamieszczenia w ekspertyzie oceny zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz wymogu bezpiecznego użytkowania spornego budynku w kontekście treści § 140 ust. 1-5, § 141 pkt 1-3, §142 ust. 1-3, §144 ust. 1-2, czy też §175 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225).
Nieuzasadnione jest oczekiwanie dotyczące przeprowadzenia oceny spełnienia wymogów określonych we wskazanych powyżej przepisach dla przewodów kominowych, czy przewodów spalinowych, w odniesieniu do istniejących, lecz nieczynnych kominów.
Z przedstawionej ekspertyzy wynika bowiem wprost, że zarówno budynek biurowy, jak i budynek warsztatowo-magazynowy ogrzewane są za pomocą grzejników elektrycznych. Przygotowanie ciepłej wody użytkowej odbywa się za pomocą indywidualnych podgrzewaczy wody. Na dachu spornych budynków zamontowana jest instalacja fotowoltaiczna.
Przyjmować zatem należy, że ekspertyza techniczna, wbrew sugestiom skargi, jest kompletna.
Analiza akt sprawy nie potwierdza zarzutów o nierzetelności dokumentacji dotyczącej inwentaryzacji obiektów budowlanych, niezgodności tej dokumentacji ze stanem faktycznym. Dostrzegać należy, że dokumentacja geodezyjna znajduje potwierdzenie także w dokumentacji fotograficznej przedkładanej przez skarżącą, co do stanu zabudowania działek nr [...] oraz nr [...].
Brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania stanowiska organów w zakresie posiadania przez A. R. interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji spornego budynku.
Analiza dokumentacji włączonej do akt sprawy nie budzi żadnej wątpliwości, że aktualnym właścicielem nieruchomości obejmującej działki nr [...] i nr [...] jest właśnie A. R., który złożył oświadczenie o prawie do dysponowania sporną nieruchomości na cele budowlane. Jako tytułu prawny dla takiego dysponowania wskazana została własność nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek warsztatowo-magazynowy. Właściciel nieruchomość bez wątpienia jest podmiotem posiadającym interes prawny w sprawie dotyczącej zabudowy należącej do niego nieruchomość, w tym legalizacji samowolnie wybudowanych na tej nieruchomości obiektów budowlanych. Właściciel nieruchomości w sposób pierwotny uprawniony jest do dysponowania gruntem na cele budowlane.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.