II SA/Po 3380/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-03-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowadeportacjakombatancitermin składania wnioskuniekonstytucyjność przepisuTrybunał Konstytucyjnysąd administracyjnyuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że przepis określający termin składania wniosków był niekonstytucyjny.

Sprawa dotyczyła wniosku K. A. o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ administracji uznał, że wniosek został złożony po terminie określonym w ustawie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą uchylenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej z Konstytucją. Sąd podkreślił, że choć organ zastosował prawo obowiązujące w dacie wydania decyzji, to w momencie rozstrzygania przez sąd, niekonstytucyjny przepis nie mógł już wywoływać skutków prawnych, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki przepis nie może być podstawą do umorzenia postępowania, jeśli został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego eliminujący przepis z systemu prawnego ze względu na jego niekonstytucyjność oznacza, że przepis ten nie mógł wywoływać skutków prawnych od daty jego wejścia w życie, a sąd nie mógł akceptować jego zastosowania w zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.ś.p.o.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten, określający termin składania wniosków do 31 grudnia 1999 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. P 24/02).

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów sądowych.

Pomocnicze

u.n.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Reguluje przejście spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wejście w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z przepisów Konstytucji, z którym art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym został uznany za niezgodny.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z przepisów Konstytucji, z którym art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym został uznany za niezgodny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niekonstytucyjność przepisu określającego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące terminu składania wniosku (nie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu, ale sąd uznał skargę za uzasadnioną z innych powodów).

Godne uwagi sformułowania

niekonstytucyjny przepis nie mógł wywierać żadnych skutków prawnych Eliminacja przepisu z systemu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje ze szczególnego powodu, jakim jest niekonstytucyjność przepisu - a więc jego wadliwość, naruszenie standardów prawnych zawsze hierarchicznie wyższych niż kontrolowany przepis.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

sędzia

Maciej Dybowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, skutki wyroków TK w postępowaniach administracyjnych, prawo do świadczeń dla osób deportowanych do pracy przymusowej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i konkretnego przepisu, który został już wyeliminowany z obrotu prawnego. Orzeczenie ma znaczenie historyczne i interpretacyjne dla podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania administracyjne i jak sądy interpretują ich skutki prawne, nawet po latach od wydania decyzji przez organ.

Niekonstytucyjny przepis zablokował świadczenie? Sąd administracyjny przywrócił sprawiedliwość po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 3380/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Edyta Podrazik
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2004. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski
Uzasadnienie
II SA/Po 3380/01
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją z dnia [...]r. nr [...]umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku K. A. o przyznanie świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) podając, że zainteresowany złożył wniosek po terminie określonym w art. 4 ust. 5 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K. A. zarzucił, że nie spóźnił się ze złożeniem wniosku. Pierwszy raz zwracał się w lutym 1999 r.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał decyzję własną w mocy, podzielając jej dotychczasową argumentację,
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie przywołał argumentację przytoczoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skargę wniesiono jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.), stanowił, że wnioski o przyznanie świadczenia zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do 31 grudnia 1999 r.
Przepis ów był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W międzyczasie został jednak poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. P 24/02 orzekł, że "art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucj.i Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 27 czerwca 2003 r, bowiem ukazało się w Dzienniku Ustaw Nr 110 pod pozycją 1060 (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Organ administracyjny orzekając w sprawie prawidłowo zastosował prawo w dacie wydania zaskarżonej decyzji, lecz w dacie rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny, niekonstytucyjny przepis nie mógł wywierać żadnych skutków prawnych. Eliminacja przepisu z systemu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje ze szczególnego powodu, jakim jest niekonstytucyjność przepisu - a więc jego wadliwość, naruszenie standardów prawnych zawsze hierarchicznie wyższych niż kontrolowany przepis. Skoro więc jest on uchylony dlatego, że już wcześniej nie odpowiadał określonym wymogom konstytucyjnym, to Sąd orzekając w sprawie nie mógł akceptować jego zastosowania w zaskarżonej decyzji i to również z powodu brzmienia art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z tych powodów na zasadzie art. 145 § 1 i art. 200 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI