II SA/Po 328/23

II SA/Po 328/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
Art. 122
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Dnia 30 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 roku sprawy ze skarg H. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Firma X. s.c. z/s w J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2023 r., nr [...], z dnia 13 marca 2023 r., nr [...], z dnia 13 marca 2023 r., nr [...], w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargi
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 13 marca 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: Firma X. s.c. z\s w J. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia 17 stycznia 2023r. nr [...].
Kolegium decyzją z 13 marca 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia 17 stycznia 2023r. nr [...].
Kolegium decyzją z 13 marca 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia 17 stycznia 2023r. nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcia, jak wynika z ich uzasadnień, zapadły w następującym stanie faktycznym.
Decyzjami z dnia 17 stycznia 2023r. organ I instancji odmówił przyznania H. F. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, ponieważ nie spełniła warunków pozwalających na uznanie jej kwalifikacji zawodowych niezbędnych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.
Od powyższej decyzji odwołała się H. F. wnosząc o przyznanie wnioskowanego dofinansowania. Odwołująca podniosła, iż prowadzi szkolenia pracowników młodocianych w zawodzie sprzedawca, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego od 2014r. Dotychczas przyznawane miała dofinansowania, ponieważ organy uznawały, iż posiada wymagane kwalifikacje do szkolenia zgodnie z par. 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017r. W tym zakresie odwołująca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 07.07.2022r. II SA/Sz 304/22. Nadto odwołująca podniosła, iż powołane w zaskarżonej decyzji rozporządzenie ogłoszone zostało 28 lutego 2019r. z mocą obowiązująca od 1 września 2019r. Zmiana prawa stała się dla niej mniej korzystna, przy czym brak jest przepisów przejściowych. Mając zatem na uwadze, iż szkoli pracowników młodocianych od 2014r. uważa, iż nabyła prawo do szkolenia pracowników młodocianych na podstawie rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 2017r.
Kolegium utrzymując w mocy decyzje wydane w I instancji, po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazało, że z akt sprawy wynika, iż pracodawca ma ukończony kurs pedagogiczny, liceum ekonomiczne ( uzyskał tytuł technika ekonomisty o specjalności finanse i rachunkowość ), a także legitymuje się stażem pracy w zawodzie sprzedawca. Jak wynika z wniosku o dofinansowanie przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika miało mieć miejsce w zawodzie sprzedawca.
Organ stwierdził, iż w oparciu o przepis rozporządzenia rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U z 2019r. poz. 391 – dalej jako roporządzenie) wnioskodawczyni nie spełnia wymagań wskazanych w § 10 ust 4 w/w rozporządzenia, nie ma zatem kwalifikacji zawodowych niezbędnych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Wskazać bowiem należy, iż tytuł technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, a tylko w takim przypadku wnioskodawczyni miała by uprawnienie do wnioskowanego dofinansowania. Przy czym brak pokrewieństwa zawodów wynika z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018r. poz. 227). Z przedmiotowej klasyfikacji wynika, iż zawód technika ekonomisty znajduje się w 3 grupie - techników i innego średniego personelu a zawód sprzedawcy w grupie 5 pracowników usług i sprzedawców. Zawody te wymagają różnej wiedzy i umiejętności, różny jest zakres czynności.
Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła H. F. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: Firma X. s.c. z\s w J. zarzucając im naruszenie:
- art. 7, art. 7a § 1 i 2 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych dotyczących intertemporalności na korzyść skarżącej, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja odbiera stronie uprawnienia w postaci dofinansowania kosztów kształcenia młodocianej, a organy nie wskazały ważnego interesu publicznego uzasadniającego stosowanie nowych przepisów czym naruszyły zasadę strzeżenia praworządności oraz zaniechały działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;
- art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ administracji publicznej obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa podczas gdy organ wydający zaskarżoną decyzję, tj. Burmistrz J. miał wiedzę o zawarciu umowy z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, a co za tym idzie o wnioskowaniu przez skarżącą o dofinansowanie kosztów kształcenia;
- art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez niezastosowanie normy względniejszej tj. przepisów prawa w brzmieniu obowiązującym przed I września 2019 r. ze względu na brak przepisów przejściowych;
- § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie minki zawodu poprzez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania, iż Skarżąca nie spełnia wymagań opisanych w § 10 ust. 4 ww. rozporządzenia, nie ma zatem kwalifikacji zawodowych niezbędnych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Burmistrza J. i zasądzenie kosztów postępowania.
Kolegium w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniami z dnia 21 czerwca 2023 r., wydanymi w sprawie II SA/Po [...] i II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na decyzję Kolegium z 13 marca 2023 r., [...], nr [...] i [...]
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.), a w szczególności art. 122 tej ustawy regulujący kwestie dotyczące dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wskazany przepis, na co zwracają uwagę obie strony postępowania, uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245).
Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego przed ww. nowelizacją: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".
Po nowelizacji art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego uzyskał następujące brzmienie: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".
W niniejszej sprawie, z uwagi na istotę sporu należy mieć na uwadze, iż zmianie nie uległa treść art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego który stawia wymóg posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania
Jednakże należy mieć na uwadze, iż w związku z nowelizacją przepisów ustawy zostało wydane również rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2019 r., poz. 391). Rozporządzenie to zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1644, z późn. zm.). Przy czym Sąd ma na uwadze, iż rozporządzenie z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu nadal w określonych przypadkach zachowuje aktualność, gdyż na mocy art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245) dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 111, art. 117 ust. 5 i art. 120 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do czasu zakończenia kształcenia w dotychczasowej szkole policealnej dla dzieci i młodzieży oraz dotychczasowej szkole policealnej dla dorosłych, oraz mogą być zmieniane na podstawie tych przepisów.
W ocenie Sądu powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie gdyż żaden istotny element stanu faktycznego tej sprawy nie wystąpił przed 1 września 2019 r. Sam fakt zawarcia z młodocianym umowy w dniu 30 sierpnia 2019 r. (K A., A. W.) nie oznacza, że do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed 1 września 2019 r.. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż młodociani, o dofinansowanie kształcenia których wystąpiła strona, nie tylko zdali egzamin po wejściu w życie wskazanych przepisów, ale całe ich kształcenie przebiegało już pod rządami znowelizowanych przepisów.
Na marginesie Sąd zaznacza, iż w przypadku młodocianej S. D. zarówno zawarcie umowy jak i rozpoczęcie procesu kształcenia nastąpiło po 1 września 2020 r., a więc prawie po roku od wejścia w życie nowych przepisów.
Tym samym organ zasadnie zastosował przepisy obowiązujące po 1 września 2019 r. , a zarzuty Skarżącej w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z powyższych względów fakt przyznawania Skarżącej na podstawie obowiązujących do dnia 1 września 2029 r. przepisów nie ma znaczenia. Jak zauważyła sama Skarżąca we wniesionej skardze obecnie obowiązujące przepisy są dla niej mniej korzystne.
Mając na uwadze powyższe przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 122 Prawa oświatowego - w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 - pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (t.j. Dz.U. z 2018r. poz 2010) przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić m.in. osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.
Z kolei na podstawie art. 120 ust 4 Prawa oświatowego zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U z 2019r. poz. 391 - rozporządzenie).
W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia zajęcia praktyczne u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić instruktorzy praktycznej nauki zawodu.
Instruktorami praktycznej nauki zawodu mogą być:
1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, albo
2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy.
Instruktorzy praktycznej nauki zawodu posiadają:
1) ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, którego program został przygotowany zgodnie z ramowym programem kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonym w załączniku do rozporządzenia, i zatwierdzony przez kuratora oświaty lub
2) ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub
3) ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, lub
4) w przypadku praktycznej nauki zawodu odbywanej na statku morskim lub śródlądowym - ukończone szkolenie dydaktyczne dla instruktora, potwierdzone świadectwem przeszkolenia dydaktycznego dla instruktora wydanym przez dyrektora urzędu morskiego, lub
5) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, lub
6) kwalifikacje wymagane od nauczycieli praktycznej nauki zawodu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (§ 10 ust. 3 rozporządzenia).
Warto również wskazać, iż zgodnie § 10 ust. 4 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy spełniają co najmniej jedno z wymagań określonych w ust. 3 pkt 1-5, posiadają ponadto:
1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:
a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub
b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, lub
2) tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, i co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:
a) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub
b) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub
c) świadectwo ukończenia średniego studium zawodowego, lub
3) dyplom ukończenia studiów:
a) na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
b) na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
4) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub
5) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.
W niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu, iż pracodawca ma ukończony kurs pedagogiczny, liceum ekonomiczne ( uzyskał tytuł technika ekonomisty o specjalności finanse i rachunkowość ) a także legitymuje się stażem pracy w zawodzie sprzedawca.
W niniejszej sprawie organy zakwestionowały, iż posiadany tytuł technika ekonomisty nie uprawnia do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych w zawodzie sprzedawca.
W ocenie Sądu organy słusznie uznały, iż tytuł technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, a tylko w takim przypadku wnioskodawczyni miałaby uprawnienie do wnioskowanego dofinansowania.
Zgodzić należy się z organem, iż brak pokrewieństwa zawodów wynika m.in. z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018r. poz. 227). Z przedmiotowej klasyfikacji wynika, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zagregowane grupy średnie, duże i wielkie, na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych. W klasyfikacji uwzględniono cztery szerokie poziomy kompetencji określone w ISCO-08, jak również poziomy kształcenia określone w Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Edukacji (ISCED 2013) oraz poziomy wyodrębnione w Polskiej Ramie Kwalifikacji (PRK), przypisane kwalifikacjom odpowiednim dla większości zawodów w danej grupie (zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)).
Warto również wskazać, iż w rozporządzeniu tym wyjaśniono, że kwalifikacja, zgodnie z ustawą o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (art. 2 pkt 8) to "zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący".
Nie ulega wątpliwości, iż zawód technika ekonomisty znajduje się w 3 grupie - techników i innego średniego personelu, a zawód sprzedawcy w grupie 5 pracowników usług i sprzedawców.
Z tych też względów przypomnieć należy, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych.
Dla rozgraniczenia obu zawodów istotne jest również - wydane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2019 r., poz. 991 – dalej "rozporządzenie w sprawie podstaw programowych").
W załącznikach do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych określono podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży takich jak : ekonomiczno-administracyjnej (EKA), które stanowią załącznik nr 6 do rozporządzenia; handlowej (HAN), które stanowią załącznik nr 11 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych.
Wobec powyższego wskazać należy, iż załącznik nr 6 zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży handlowej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego:
1) sprzedawca;
2) technik handlowiec;
3) technik księgarstwa
Zgodnie z omawianym załącznikiem absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01. Prowadzenie sprzedaży:
1) wykonywania prac związanych z obsługą klientów oraz realizacją transakcji kupna i sprzedaży;
2) przyjmowania dostaw oraz przygotowywania towarów do sprzedaży.
Z załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych (w części efekty kształcenia i kryteria weryfikacji tych efektów) wynika, iż do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01 niezbędne jest osiągnięcie następujących efektów kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy handlu, organizowanie sprzedaży, sprzedaż towarów, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne.
Natomiast załącznik nr 11 rozporządzenia w sprawie podstaw programowych zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży ekonomiczno-administracyjnej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego:
1) technik administracji;
2) technik archiwista;
3) technik ekonomista;
4) technik prac biurowych;
5) technik rachunkowości;
6) technik usług pocztowych i finansowych
W załączniku tym (w części cele kształcenia) wskazano, że absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych:
1) w zakresie kwalifikacji EKA.04. Prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej:
a) stosowania przepisów prawa w prowadzeniu działalności,
b) prowadzenia dokumentacji biurowej i magazynowej,
c) prowadzenia dokumentacji procesu sprzedaży,
d) gospodarowania rzeczowymi składnikami majątku,
e) sporządzania biznesplanu;
2) w zakresie kwalifikacji EKA.05. Prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek
organizacyjnych:
a) prowadzenia rekrutacji i selekcjonowania kandydatów do pracy,
b) sporządzania dokumentacji kadrowej,
c) prowadzenia spraw związanych ze świadczeniami socjalnymi,
d) rozliczania wynagrodzeń i składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
e) prowadzenia analizy zatrudnienia i wynagrodzeń,
f) prowadzenia ewidencji podatkowych i rozliczeń podatkowych,
g) prowadzenia rozliczeń finansowych z kontrahentami i podmiotami rynku finansowego
Załącznik ten przewiduje następujące efekty kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy ekonomii i statystyki, stosowanie przepisów prawa w prowadzeniu działalności jednostki organizacyjnej, wykonywanie prac biurowych, gospodarowanie zasobami rzeczowymi i dokumentowanie zdarzeń gospodarczych sporządzanie biznesplanu, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne.
Z zestawienia powyższych regulacji wynika, iż pomiędzy tymi zawodami są pewne wspólne efekty kształcenia takie jak: bezpieczeństwo i higiena pracy, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne to jednakże należy zaznaczyć, że takie same efekty kształcenia przewidziane są również w branży budowlanej dla betoniarz-zbrojarz, a te zawody nie są zawodami pokrewnymi.
Z związku z powyższym Sąd uznał, iż nie mamy w tym wypadku do czynienia z zawodami pokrewnymi. Na powyższe nie ma wpływu fakt, iż zarówno sprzedawca jak i technik ekonomista powinien posiadać umiejętność posługiwania się pojęciami z zakresu mikroekonomii i makroekonomii.
Ponadto warto w tym miejscu odwołać się do prowadzonego przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej i powszechnie dostępnego portalu Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia, który to jest serwisem informacyjnym, w którym Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy publikują informacje adresowane dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy a także pracodawców.
Z zamieszczonego na stronie ww. serwisu (https://psz.praca.gov.pl/) opisu poszczególnych zwodów wynika, iż sprzedawca (kod 522301) sprzedaje produkty oferowane w punktach sprzedaży drobnodetalicznej (w kioskach i na targowiskach), detalicznej (sklepach, hipermarketach) oraz hurtowej (w hurtowniach); obsługuje nabywców bezpośrednio (w handlu metodą tradycyjną) lub pośrednio (w handlu metodą samoobsługową i preselekcji).
Natomiast zadania zawodowe określono jako organizowanie zaopatrzenia i przyjmowanie dostaw towarów, sprawdzanie towarów pod względem ilościowym i jakościowym, uiszczanie należności za dostarczone produkty;
przygotowywanie produktów do sprzedaży (czyszczenie, sortowanie itp.) i ich wyeksponowanie; informowanie nabywcy o walorach sprzedawanych produktów; pomoc nabywcy przy wyborze produktu; sprawna realizacja zamówień składanych przez nabywców (demonstrowanie, ważenie, mierzenie, paczkowanie); inkasowanie należności za sprzedane produkty; dbanie o czystość i estetykę miejsca sprzedaży; załatwianie reklamacji zakupionych towarów; przyjmowanie i rejestrowanie zamówień na towary w hurtowniach; współpraca w przygotowaniu oferty sprzedaży (oferty towarowe, cenniki, katalogi itp.); współpraca w badaniu sytuacji rynkowej i określaniu potrzeb rynku; informowanie o warunkach sprzedaży (stosowane upusty); zawieranie transakcji sprzedaży; sporządzanie faktur za towary; przestrzeganie warunków sanitarnych sprzedaży; zabezpieczanie punktu sprzedaży lub hurtowni przed włamaniem, kradzieżą itp.
Natomiast w przypadku zawodu technika ekonomisty (kod 331403) osoba posiadająca ten tytuł wykonuje analizy czynników kształtujących podstawowe wielkości ekonomiczne; analizuje sprawność ekonomiczno-organizacyjną podmiotów gospodarczych; oblicza wskaźniki określające sytuację finansową firmy; przygotowuje sprawozdania z działalności podmiotu gospodarczego; zbiera, pozyskuje i analizuje informacje rynkowe; sporządza budżet oraz plan działania danej jednostki organizacyjnej lub jej części. Natomiast zadania zawodowe określono jako stosowanie przepisów Kodeksu Spółek Handlowych, Kodeksu Cywilnego, Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz przepisów podatkowych w zakresie wykonywanych zadań; obliczanie i interpretowanie podstawowych miar oraz wskaźników analizy ekonomicznej i finansowej dotyczących: przepływów finansowych, kosztów produkcji, kosztów transportu, zatrudnienia i wynagrodzeń itp. oraz przygotowywanie na tej podstawie biznesplanów; otwieranie i zamykanie ksiąg rachunkowych oraz sporządzanie zestawień obrotów i sald; sporządzanie i kontrolowanie dowodów księgowych oraz kwalifikowanie ich do księgowania, w tym interpretowanie zdarzeń gospodarczych dokumentowanych dowodami księgowymi; klasyfikowanie aktywów i pasywów oraz wycenianie aktywów i pasywów w ciągu roku obrotowego i na dzień bilansowy; ewidencjonowanie operacji bilansowych i wynikowych na kontach syntetycznych i analitycznych oraz rozliczanie kosztów działalności organizacji; planowanie amortyzacji środków trwałych i dokonywanie odpisów amortyzacyjnych; prowadzenie spraw związanych z obrotem materiałami, towarami i wyrobami gotowymi oraz środkami pieniężnymi, sporządzanie dokumentów w tym zakresie; przeprowadzanie inwentaryzacji, ustalanie i interpretowanie różnic wynikających z inwentaryzacji oraz sporządzanie dokumentacji przebiegu inwentaryzacji; stosowanie różnych metody kalkulacji cen sprzedaży zgodnie z celami finansowymi przedsiębiorstwa; obliczanie podatków bezpośrednich i pośrednich, w tym: prowadzenie rozliczeń z tytułu podatku VAT, sporządzanie ewidencji i deklaracji podatkowych oraz sporządzanie deklaracji i zeznań podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z wypłacaniem wynagrodzeń; prowadzenie dokumentacji kadrowej, w tym: sporządzenie dokumentów emerytalno-rentowych, list płac, obliczanie wynagrodzeń, zaliczek, deklaracji ubezpieczeniowych i podatkowych, dokumentacji dotyczącej rekrutacji, zatrudnienia i przebiegu pracy pracowników itp.; sporządzanie sprawozdań z wykonania zaplanowanych zadań, w tym przygotowywanie informacji o wykonywaniu zadań organizacji niezbędnych do analizy ekonomicznej i sprawozdawczości oraz sporządzanie jednostkowych sprawozdań finansowych; przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosowanie przepisów prawa dotyczących ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
Należy pamiętać, iż tak określone zadania zawodowe dla poszczególnych zawodów są zbieżne z określanymi w załącznikach nr 6 i 11 rozporządzenia w sprawie podstaw programowych efektów kształcenia i nabytych umiejętności.
Podsumowując zaznaczyć należy, iż analiza powyższych przepisów potwierdza stanowisko organów, że zawód sprzedawcy i technika ekonomisty wymagają różnej wiedzy (z wyjątkiem znajomości pojęć z zakresu mikroekonomii i makroekonomii) i umiejętności. Słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, iż technik ekonomista zalicza się do pracowników umysłowych natomiast sprzedawcę można zaliczyć do pracowników wykonujących w większości prace fizyczne.
Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do uznania, że Skarżąca posiada tytuł zawodowy w zawodzie, którego będzie nauczać lub w zawodzie pokrewnym.
Tym samym w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 122 Prawa oświatowego tj. przesłanka wymogu posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego jak i § 10 ust. 4 rozporządzenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie organ w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy wydał stosowną decyzję.
W tym miejscu warto wskazać, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został wydany na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 1 września 2019 r., a więc stanie prawnym odmiennym niż w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.