II SA/PO 327/23

II SA/Po 327/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 2909/23 - Wyrok NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie
Sentencja
Dnia 21 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2023 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 27 lutego 2023 r., nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga E. B. (zwanej dalej "stroną" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") z dnia 27 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrany dodatek węglowy przyznany w dniu 15 listopada 2022 r. w kwocie [...]zł oraz nakazania zwrotu tego dodatku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie [...]zł na dzień 27 lutego 2023 r. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny.
W związku ze złożeniem w dniu 20 września 2022 r. wniosku o przyznanie dodatku węglowego, pismem z dnia 15 listopada 2022 r., nr [...] Burmistrz powiadomił stronę o wypłacie jej dodatku węglowego. Burmistrz, kierując się wnioskiem strony, przyjął, że strona mieszka przy ul. [...] w Ś. .
Dnia 12 stycznia 2023 r. strona oświadczyła, że pod ww. adresem zamieszkiwała do dnia 17 sierpnia 2022 r. Została wyrzucona z domu bez rzeczy. Co prawda nadal jest tam zameldowana, ale od dawna tam nie mieszka. Obecnie dom został sprzedany, a strona jest w trakcie postępowania o rozwód z mężem. Obecnie strona mieszka gdzie indziej. Pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. Burmistrz zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego dodatku węglowego, przyznanego na podstawie informacji z dnia 15 listopada 2022 r.
W reakcji na nadesłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania, strona zwróciła się do Burmistrza o korzystne rozstrzygnięcie sprawy. Strona wyjaśniła, że w dniu 17 sierpnia 2022 r. opuściła mieszkanie razem z dzieckiem, ale składając wniosek o wypłatę dodatku, myślała, że wróci do mieszkania. Jako matka troszcząca się o zapewnienie ciepła swoim dzieciom, postarała się o środki na opał. Wszystkie środki wykorzystała na opał, ale paliła nim tam gdzie akurat przebywała.
Decyzją z dnia 27 lutego 2023 r., nr [...] Burmistrz ustalił, że pobrany przez stronę dodatek węglowy pobrano nienależnie i podlega on zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami, tj. [...] zł, które należy zwrócić organowi. Burmistrz zrelacjonował stan faktyczny sprawy. Przypomniał, że strona uzyskała dodatek węglowy. Następnie, w dniu 29 listopada 2022 r. wpłynął kolejny wniosek o przyznanie dodatku węglowego na ten sam adres. Nowy wnioskodawca zeznał, że od dnia 10 września 2022 r. posiada klucze do jego nowego mieszkania. W październiku 2022 r. remontował mieszkanie i mieszka tam na stałe. Dnia 23 grudnia 2022 r. sporządzono akt notarialny własności mieszkania. Umowę przedwstępną sprzedaży mieszkania zawarto w dniu 10 września 2022 r.
Burmistrz wskazał, że otrzymanie dodatku węglowego jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione warunki – głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego musi być kocioł na paliwo stałe jedno ze wskazanych w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141, zwanej dalej "u.d.w."), paliwem stałym musi być surowiec w postaci węgla kamiennego, brykietu lub peletu składającego się w 85% z węgla kamiennego, a źródło ciepła musi być wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Burmistrz zaznaczył, że w myśl art. 3 ust. 1 u.d.w., do postępowania o wypłatę dodatku węglowego stosuje się przepis art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., zwanej dalej "u.ś.r."). Nienależnym świadczenie jest takie pobrane świadczenie, które w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia nie otrzymałaby go. Stronie nie przysługiwał dodatek węglowy, gdyż od dnia 18 sierpnia 2022 r. nie mieszka pod wskazanym przez siebie adresem.
Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, kwestionując ją w całości. Strona twierdzi, że w dniu składa wniosku o wypłatę dodatku węglowego mieszkała pod deklarowanym przez nią adresem. Strona zanegowała to, że mieszkanie zostało sprzedane, co może potwierdzić brat strony oraz jej dzieci. Do listopada 2022 r. w mieszkaniu przebywały dzieci strony, jej były mąż oraz teściowa.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, że w sprawie ziściły się przesłanki do zastosowania przepisu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Strona składając wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożyła fałszywe zeznania o miejscu swojego zamieszkania, przez co wprowadziła Burmistrza w błąd. SKO podniosło, że negatywne zachowanie osoby pobierającej świadczenie i świadomość tego zachowania sprawiają, że można mówić o nienależnym świadczeniu. Nie budzi najmniejszych wątpliwości to, że strona od 18 sierpnia 2022 r. nie mieszka pod deklarowanym przez siebie adresem. Pomimo niezamieszkiwania tam, strona wskazała to miejsce i pobrała świadczenie w postaci dodatku węglowego.
Twierdzenie podniesione w odwołaniu, że strona wykorzystywała węgiel w innych miejscach nie może odnieść żadnego skutku. Dodatek węglowy jest wypłacany przez organ właściwy miejscowo według miejsca zamieszkania. W tym czasie strona zamieszkiwała w innych miejscach.
Skarżąca, działając samodzielnie, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca jeszcze raz opisała całe zdarzenie, jakie sprawiło, że opuściła mieszkanie wskazane we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Skarżąca złożyła pozew przeciwko byłemu mężowi w celu przywrócenia posiadania mieszkania, które sprzedał, a w którym jest ona zameldowana razem z dziećmi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Ponadto wniósł także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Pismem z dnia 6 września 2023 r. pełnomocnik z urzędu, działający w imieniu skarżącej – r. pr. M. W. – uzupełnił skargę. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 2 ust. 2 pkt 1 u.d.w. poprzez błędne przyjęcie, że uzasadnione jest wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu dodatku, gdy:
a) w dniu składania wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że jej miejscem zamieszkania jest dotychczasowy adres, zaś jej sytuacja rodzinna doprowadziła do sytuacji, w której nie była w stanie powrócić do miejsca zamieszkania,
b) zaniechano, sprzecznie z zasadami pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, szczegółowego zbadania sytuacji osobistej skarżącej, przyjmując, że w dniu składania wniosku o przyznanie dodatku węglowego nie miała ona intencji zamieszkiwania poza swoim adresem, co doprowadziło do przyjęcia, że w tej dacie nie zostały spełnione przesłanki przyznania jej dodatku;
2) art. 30 ust. 1 u.ś.r. w związku z art. 3 ust. 1 u.d.w. poprzez błędne przyjęcie, że uzasadnione jest wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu pobranego dodatku węglowego, podczas gdy w momencie składania wniosku skarżąca miała słuszne przekonanie, że jej adresem zamieszkania jest ul [...] w W.;
3) art. 30 ust. 9 u.ś.r. polegające na nieuwzględnieniu sytuacji osobistej skarżącej (w tym wyrzucenia jej z miejsca zamieszkania przez byłego męża) i niezastosowanie instytucji polegającej na możliwości umorzenia obowiązku zwrotu świadczenia nienależnego w części bądź w całości, czy też odroczenia terminu płatności albo rozłożenia jej na raty zwłaszcza sytuacji, gdy zachodzą istotne okoliczności dotyczące rodziny skarżącej;
4) art. 7b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") polegające na wydaniu decyzji z naruszeniem zasad proporcjonalności, w szczególności w sytuacji, w której przepisy prawa materialnego dają organowi prawo do umorzenia całości bądź części obowiązku zwrotu nienależnych świadczeń pobranych przez skarżącą, zważywszy na jej osobistą sytuację materialną;
5) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, zwłaszcza biorąc pod uwagę sytuację osobistą skarżącej, która działając w uzasadnionym przekonaniu o zamieszkiwaniu w W. przy ul. [...] w momencie składania wniosku o przyznanie dodatku węglowego;
6) art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji przed zebraniem szczegółowego materiału dowodowego oraz nie dokonaniu szczegółowego zbadani stanu faktycznego sprawy podczas wydawania decyzji w sprawie.
W oparciu o ww. zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów udzielonej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu pisma procesowego podniesiono, że skarżąca cały czas była zameldowana i jest nadal pod spornym adresem. Jej centrum życiowe mieściło się właśnie pod deklarowanym przez nią adresem. Były mąż skarżącej usunął ją z domu siłą, ale to nie zmienia faktu, że jej związek z adresem – [...] w Ś. – nadal istniał. Dalej skarżąca podniosła, że organ nie zastanowił się nawet nad zwolnieniem jej z obowiązku zwrotu dodatku albo zastosowania innych form ulgi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, pomimo nietrafności niektórych zarzutów. Ponadto zachodzą podstawy umorzenia postępowania administracyjnego.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym, Przewodnicząca Wydziału II. tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2023 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO, w której utrzymano w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie zobowiązania skarżącej do zwrotu nienależnie pobranego dodatku węglowego. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu, a ponadto zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Skarżąca otrzymała dodatek węglowy. Burmistrz powziął wiadomość, że w momencie składania wniosku, skarżąca nie mieszkała pod deklarowanym adresem, co stało się kanwą do wszczęcia postępowania o zwrot nienależnie pobranego dodatku węglowego. Skarżąca konsekwentnie odrzuca zarzut, jakoby nie mieszkała pod wskazanym adresem, a ponadto istniały podstawy do przyznania jej ww. świadczenia. Sąd w składzie orzekającym częściowo podziela stanowisko skarżącej, jednakże zwraca uwagę na inne względy, które przesądzają o nietrafności zapadłych orzeczeń organów administracji publicznej.
Z przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 u.d.w. wynika, że jedną z przesłanek przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego jest zamieszkiwanie w gospodarstwie domowym. W niniejszej sprawie akurat była mowa o gospodarstwie wieloosobowym, co nie ma szczególnego znaczenia. Sąd zatrzymuje się na fakcie zamieszkiwania. Zamieszkiwanie w danym miejscu jest nie tylko stan faktyczny, ale rodzi to także konsekwencje prawne, które zostały uregulowane w art. 25 i art. 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a ponadto można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ustawodawca ustanawia więc dwa elementy zamieszkiwania – pobyt oraz zamiar stałego pobytu. Nie można w pełni stwierdzić, że skarżąca nie zamieszkiwała pod deklarowanym przez siebie adresem, skoro ustawodawca jasno konstruuje zamieszkiwanie w materii cywilnoprawnej. "Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy więc uwzględnić treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe." (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nigdy nie porzuciła zamiaru zamieszkiwania pod spornym adresem, o czym świadczy chociażby fakt wniesienia przez nią powództwa posesoryjnego zarejestrowanego w Sądzie Rejonowym w W. pod sygn. akt I C [...]. W tymże postępowaniu z powództwa cywilnego kwestia zamieszkiwania będzie zapewne jeszcze poruszana, dlatego Sąd w składzie orzekającym intencjonalnie odstępuje od dalszych rozważań. Nadmienić należy na gruncie sprawy administracyjnej, że przebywanie pod wskazanym przez siebie adresem z przerwami także nie świadczy o niezamieszkiwaniu w znaczeniu prawnym (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 150/23, dostępny w CBOSA).
Przesłanką, która sprawia, że Sąd w składzie orzekającym nie ma najmniejszych wątpliwości o nietrafności zapadłych decyzji, jest fakt niewiedzy skarżącej o nienależnie pobranym świadczeniu w postaci dodatku węglowego. Jak stanowi o tym art. 3 ust. 1 u.d.w., w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 30 u.ś.r. Należy zwrócić szczególną uwagę na drugi z powołanych przepisów i dwie pierwsze jego jednostki redakcyjne. Przepis art. 30 ust. 1 u.ś.r. stanowi: "Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu". Z kolei wprowadzenie do wyliczenia w ust. 2 tego przepisu stanowi: "Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: (...)". Zacytowane przepisy różnią się od siebie w sposób determinujący rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ustawodawca w art. 30 ust. 2 u.ś.r. wymienia czym jest świadczenie nienależnie pobrane, a więc denotuje jakie świadczenia są nienależne. Osobno, w art. 30 ust. 1 u.ś.r. ustawodawca nie traktuje o świadczeniu nienależnym, tylko o świadczeniu nienależnie pobranym. Istnieje zasadnicza różnica pomiędzy tymi sformułowaniami, która skrywa istotę niniejszej sprawy.
Aby mówić o nienależnym pobraniu świadczenia, należy dowieść tego, że strona miała świadomość/wiedzę o tym, że pobiera świadczenie, a nie jest do tego uprawniona. Stan świadomości jest w tym przypadku kluczowy. Forsowane przez Sąd w składzie orzekającym stanowisko ma swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie. "Ustawa o świadczeniach rodzinnych posługuje się pojęciem »świadczeń nienależnie pobranych«. Obowiązek zwrotu nie dotyczy »nienależnego świadczenia«, ale "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. Określenie »nienależne świadczenie« jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast »świadczenie nienależnie pobrane« toświadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń." (wyrok NSA z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt I OSK 539/21, dostępny w CBOSA).
Nie można mówić o jakimkolwiek stanie świadomości skarżącej, jakoby wiedziała o nienależnym świadczeniu. Zarówno we wniosku o wypłacenie świadczenia w postaci dodatku węglowego, jak i w samej informacji o przyznaniu jej tego dodatku nie ma żadnej informacji, czym jest świadczenie nienależne. Skoro zaniechano pouczenia skarżącej, która nie musi znać się na przepisach prawa, nie można oczekiwać, że będzie ona miała świadomość nienależnego pobrania świadczenia. Sąd zwrócił uwagę na każdy dokument w aktach sprawy i nie znalazł żadnej informacji, która mogłaby dawać cień podejrzenia, że skarżąca została o czymkolwiek pouczona. Kwestia świadomości nienależnego pobrania świadczenia jest kluczowa, co Sąd jeszcze raz podkreśla (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1391/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po 262/21, dostępne w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym nie dostrzega zatem żadnych podstaw do tego, aby oczekiwać od skarżącej zwrotu wypłaconego jej dodatku węglowego. Stan zamieszkiwania nie uległ zmianie w pełni, aby można było uznać nienależność pobranego świadczenia. Nie było także pouczenia skarżącej o warunkach zwrotu świadczenia na jakimkolwiek etapie postępowania o przyznaniu jej dodatku węglowego. Z tego chociażby względu nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. Wobec wydania decyzji w sprawie, w której postępowanie nie powinno się toczyć, decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, dlatego podlegają uchyleniu, a postępowanie umorzeniu. Od początku tejże sprawy istnieją przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a.
Przechodząc do tych zarzutów skargi, które nie zasługiwały na uwzględnienie, aczkolwiek nie wpływa to na rozstrzygnięcie sprawy, niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisu art. 30 ust. 9 u.ś.r. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji, że nie wziął pod uwagę jej sytuacji, w jakiej się znajduje i nie rozważył umorzenia należności. Sąd podkreśla, że umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia może nastąpić, jeżeli najpierw dojdzie do jego nałożenia. Decyzja SKO stała się ostateczna, jednakże dopiero po jej uprawomocnieniu można byłoby rozpatrywać umorzenie należności, jako świadczenia już wymagalnego. Innymi słowy, nie można umorzyć świadczenia, które jeszcze nie zostało nałożone. Konsekwencją niezasadności naruszenia przepisu art. 30 ust. 9 u.ś.r. jest niezasadność naruszenia art. 7b oraz art. 8 k.p.a. Niniejsze postępowanie nie było etapem, w którym można byłoby rozważyć sytuację skarżącej, jeżeli świadczenie nie zostało jeszcze de iure nałożone. Niezasadność powyższych zarzutów nie zmienia jednak rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi uzupełnionej następnie w piśmie procesowym z dnia 6 września 2023 r. Organy administracji publicznej dokonały wadliwej wykładni przepisów prawa, stąd zapadłe w obu instancjach decyzje nie mogą się ostać. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku).
Biorąc pod uwagę fakt, że nie ziściła się żadna przesłanka do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w reżimie art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r., postępowanie administracyjne wszczęte podlega umorzeniu, bowiem spełniły się przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a umorzył postępowanie administracyjne w całości (pkt II sentencji wyroku).
Sąd informuje pełnomocnika skarżącej, że kwestia nieopłaconych kosztów udzielonej pomocy prawnej zostanie rozstrzygnięta w osobnym orzeczeniu, które wyda referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.