II SA/Po 326/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi radnego D.M. na uchwałę rady gminy stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu. Podstawą uchwały było naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, wynikającego z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Radny zorganizował odpłatną zabawę andrzejkową w świetlicy wiejskiej będącej własnością gminy, przyjmując zapisy i wpłaty. Radny argumentował, że jego żona była formalnym najemcą, impreza miała charakter jednorazowy, a pobrane opłaty miały jedynie pokryć koszty, a nie przynieść zysk. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zakaz wykorzystywania mienia komunalnego ma charakter obiektywny i dotyczy wszelkich form korzystania z niego w ramach działalności, nawet jednorazowej i odpłatnej, niezależnie od uzyskanego zysku. Sąd uznał, że organizacja odpłatnego wydarzenia w mieniu gminnym przez radnego stanowi naruszenie zakazu, co uzasadnia wygaśnięcie mandatu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zakazu wykorzystywania mienia komunalnego przez radnych, obiektywne kryteria prowadzenia działalności gospodarczej, konsekwencje naruszenia zakazu (wygaśnięcie mandatu).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizowania odpłatnej imprezy w mieniu gminnym przez radnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form wykorzystania mienia komunalnego, choć zasady interpretacyjne są szerokie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja odpłatnej imprezy (zabawy andrzejkowej) w świetlicy wiejskiej stanowiącej własność gminy przez radnego lub jego małżonkę stanowi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, skutkujące wygaśnięciem mandatu radnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja odpłatnej imprezy w mieniu komunalnym przez radnego stanowi naruszenie zakazu z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co skutkuje wygaśnięciem mandatu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz wykorzystywania mienia komunalnego ma charakter obiektywny i dotyczy wszelkich form korzystania z niego w ramach działalności, niezależnie od jej formalnej rejestracji, jednorazowego charakteru czy uzyskanego zysku. Kluczowe jest samo odpłatne korzystanie z mienia gminnego.
Czy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego obejmuje również sytuacje, gdy działalność jest prowadzona przez małżonka radnego lub gdy opłaty pokrywają jedynie koszty imprezy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakaz obejmuje takie sytuacje. Działalność prowadzona przez małżonka jest traktowana jako działanie radnego, a fakt, że opłaty pokrywają koszty, nie wyłącza kwalifikacji jako działalności gospodarczej, jeśli jest ona odpłatna i wykorzystuje mienie komunalne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zakaz ma charakter obiektywny i nie zależy od uzyskania zysku ani od formalnej rejestracji działalności. Wykorzystanie mienia komunalnego w ramach odpłatnej imprezy, nawet jeśli organizowanej przez małżonka, jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu.
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 24f § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Zakaz ten ma charakter obiektywny i dotyczy wszelkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne.
k.w. art. 383 § § 1 pkt 5
Ustawa Kodeks wyborczy
Radny traci mandat w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.
Pomocnicze
k.w. art. 383 § § 3
Ustawa Kodeks wyborczy
Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1-2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.p. art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja działalności gospodarczej (zorganizowana, prowadzona w sposób ciągły i zarobkowy).
Argumenty
Odrzucone argumenty
Organizacja zabawy andrzejkowej przez żonę skarżącego na świetlicy wiejskiej nie stanowi działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. • Pobrana opłata miała na celu pokrycie kosztów, a nie generowanie zysku, co wyklucza charakter działalności gospodarczej. • Działanie miało charakter jednorazowy i nie było elementem stałej działalności. • Zastosowana sankcja jest nieproporcjonalna i narusza zasadę równego traktowania. • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego W 17/93 potwierdza, że korzystanie z mienia na warunkach ogólnych nie jest działalnością gospodarczą.
Godne uwagi sformułowania
zakaz ten ma ograniczać możliwość uzyskiwania dla siebie korzystnych rozstrzygnięć • termin 'z wykorzystaniem' odnosić należy do wszelkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności, bez względu na to czy owo wykorzystywanie ma podstawę prawną, czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe oraz odpłatne czy też nie • nie ma znaczenia, czy radny prowadzący działalność gospodarczą jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby • nie uzależnia bowiem wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest sam fakt korzystania z tego mienia • kwalifikacji danej działalności ostatecznie przesądza kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może przynosić dochód • nie tylko przeciwdziałać korupcji, ale także służyć utrzymaniu autorytetu władzy i nieosłabiania zaufania wyborców i opinii publicznej do jej prawidłowego funkcjonowania • miarkowanie sankcji w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przedstawicielskiego poprzez odwołanie się do zasady proporcjonalności zasadniczo sprzeczne jest z ratio legis postanowień art. 24f ust. 1 u.s.g. i art. […]
Skład orzekający
Paweł Daniel
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu wykorzystywania mienia komunalnego przez radnych, obiektywne kryteria prowadzenia działalności gospodarczej, konsekwencje naruszenia zakazu (wygaśnięcie mandatu)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizowania odpłatnej imprezy w mieniu gminnym przez radnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form wykorzystania mienia komunalnego, choć zasady interpretacyjne są szerokie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktu interesów i wykorzystywania mienia komunalnego przez osoby publiczne, z jasnym rozstrzygnięciem sądu.
“Czy organizacja andrzejkowej zabawy w świetlicy wiejskiej może kosztować radnego mandat? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.