II SA/Po 326/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-11-08
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneobsługa komunikacyjnadrogi publiczneuzgodnieniezarządca drogiprawo budowlanedecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy ze względu na niewystarczające uzasadnienie organów administracji dotyczące obsługi komunikacyjnej.

Skarżący M. C. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla budowy jedenastu budynków mieszkalnych. Organ I instancji odmówił, powołując się na negatywną opinię zarządcy drogi dotyczącą wąskich i zniszczonych dróg dojazdowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty braku możliwości zapewnienia obsługi komunikacyjnej, a ich uzasadnienia były lakoniczne i niewystarczające.

Sprawa dotyczyła skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Organ I instancji odmówił wydania warunków zabudowy, opierając się na negatywnym uzgodnieniu zarządcy drogi (Prezydenta Miasta K. reprezentowanego przez Zarząd Dróg Miejskich), który stwierdził, że wąskie (2-2,5 m) i zniszczone drogi dojazdowe uniemożliwiają właściwą obsługę komunikacyjną inwestycji. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję, uznając, że nawet jeśli ten sam organ jest stroną postępowania i organem uzgadniającym, jego negatywna opinia może stanowić podstawę odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty i wystarczający, dlaczego obsługa komunikacyjna jest niemożliwa. Podkreślono, że uzgodnienie z zarządcą drogi, choć uznaniowe, nie może być dowolne i musi opierać się na czytelnych kryteriach, w tym możliwości włączenia do ruchu drogowego zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Sąd uznał, że argumentacja organów była lakoniczna, a uzasadnienia decyzji wadliwe, co naruszyło przepisy K.p.a. dotyczące postępowania administracyjnego i uzasadniania decyzji. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z poszanowaniem zasad postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale opinia ta musi być należycie uzasadniona i podlegać kontroli sądowej, a jej konkluzje powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji głównej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć organ prowadzący postępowanie i organ uzgadniający mogą być tym samym podmiotem, to jego stanowisko (opinia) musi być merytorycznie uzasadnione i podlegać kontroli, a nie stanowić dowolną podstawę odmowy. Brak wystarczającego uzasadnienia organów w zakresie obsługi komunikacyjnej doprowadził do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nakazuje uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi organami administracji publicznej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2 lit. c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wskazuje, że decyzja o warunkach zabudowy powinna określać szczegółowe warunki obsługi inwestycji w zakresie komunikacji.

K.p.a. art. 106 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje tryb uzgodnień między organami, który nie ma zastosowania, gdy ten sam organ jest stroną postępowania głównego i organem uzgadniającym.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.d.p. art. 35 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

Określa, że zarządca drogi uzgadnia zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego.

u.d.p. art. 19 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Określa zadania zarządcy drogi, w tym planowanie, utrzymanie i ochronę dróg.

u.d.p. art. 4 § pkt 21

Ustawa o drogach publicznych

Definiuje pojęcie ochrony drogi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający braku możliwości zapewnienia obsługi komunikacyjnej dla planowanej inwestycji. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji były lakoniczne i nie spełniały wymogów formalnych, co naruszało przepisy K.p.a. Negatywna opinia zarządcy drogi, będącego jednocześnie organem wydającym decyzję, nie może być dowolna i musi być poparta rzetelną analizą.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o wąskich i zniszczonych drogach jako podstawie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że negatywna opinia zarządcy drogi jest wystarczająca do odmowy, nawet gdy organ jest tożsamy.

Godne uwagi sformułowania

brak wymaganego prawem uzgodnienia brak możliwości zapewnienia dla inwestycji obsługi komunikacyjnej lakoniczna i niewystarczająca argumentacja naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

sędzia

Arkadiusz Skomra

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji administracyjnych w sprawach warunków zabudowy, obowiązek należytego wykazania przesłanek odmowy przez organy, kontrola sądowa nad opiniami zarządców dróg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ wydający decyzję jest jednocześnie zarządcą drogi, ale zasady uzasadniania i oceny dowodów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sądy administracyjne kontrolują organy w zakresie oceny dowodów, szczególnie w kontekście dostępu do drogi, co jest kluczowe dla wielu inwestycji budowlanych.

Sąd uchyla odmowę warunków zabudowy: Organy muszą porządnie uzasadnić problemy z dojazdem!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 326/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 08 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...], znak: [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił M. C. wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z wewnętrzną drogą dojazdową na terenie położonym w K. przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] (obręb [...]).
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 28 października 2022 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej wyżej inwestycji. Ponieważ zgodnie z treścią art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi organami administracji publicznej, w tym na mocy z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego, którym w tym przypadku jest Prezydent Miasta K., pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. organ I instancji wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich [...] z prośbą o opinię w sprawie realizacji przedmiotowej inwestycji. W odpowiedzi Zarząd Dróg Miejskich [...] jako jednostka wykonująca zadania zarządcy drogi na terenie miasta K. mając na uwadze wskazany przez wnioskodawcę sposób prowadzenia obsługi komunikacyjnej zaopiniował przedmiotową inwestycję negatywnie. W wyniku analizy złożonego wniosku o wydanie decyzji pod kątem możliwości obsługi komunikacyjnej z istniejących układów drogowych, zarządca drogi stwierdził, że z uwagi na istniejące uwarunkowania, a w szczególności szerokość dróg (od 2 do 2,5 m), a także zły stan techniczny nawierzchni dróg, nie jest możliwe prowadzenie właściwej obsługi komunikacyjnej wnioskowanej inwestycji.
W związku z powyższym Prezydent Miasta K. jako zarządca drogi nie uzgodnił wnioskowanej przez inwestora obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji.
Tym samym, skoro w świetle art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z odpowiednimi organami administracji publicznej, ze względu na brak wymaganego prawem uzgodnienia, nie można wydać decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji.
Końcowo organ I instancji podkreślił, że jak wynika z treści pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] z dnia 20 grudnia 2022 r., znak [...], układy drogowe graniczące z terenem inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie i nie tylko znajdują się bądź też krzyżują się z obszarem szczególnego zagrożenia powodzią o p=T% i p=10%, co w czasie wezbrania lub powodzi może prowadzić do problemów komunikacyjnych związanych z dojazdem do posesji.
W odwołaniu z dnia 10 stycznia 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem i projektem decyzji o warunkach zabudowy przygotowaną przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że gdy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zarządca drogi, który ma tę decyzję uzgodnić, to jeden i ten sam organ, brak jest potrzeby dokonania uzgodnienia. Kwestie, które winien ocenić zarządca drogi ocenia samodzielnie przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy organ właściwy do wydania tej decyzji. Tym samym pomimo posiadania opinii od zarządcy drogi to organ I instancji winien był ocenić zasadność przesłanek dotyczących dojazdu do inwestycji. Opinia ta mogła być jedynie wskazówką, która winna być jednakże zweryfikowana przez organ administracji w toku postępowania. Nie mogła być natomiast, jak uczynił to organ I instancji, automatyczną podstawą do wydania decyzji odmownej. W uzasadnieniu decyzji winna przy tym znaleźć się podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz szczegółowa argumentacja odnosząca się do ustawy o drogach publicznych, czego w niniejszej sprawie w ogóle zabrakło.
Jednocześnie odwołujący podkreślił, że zarządca drogi może odmówić uzgodnienia tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy zjazd z działki spowodowałby zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Zdaniem odwołującego nie sposób natomiast uznać, że skierowanie zjazdu na drogę publiczną z wnioskowanych działek wpłynie w jakikolwiek sposób na bezpieczeństwo. W zakresie przesłanek bezpieczeństwa decyzja nie zawiera jakichkolwiek ustaleń. Tymczasem działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej z dwóch stron. Działka posiada bezpośredni dostęp do asfaltowej ul. [...] usytuowanej na działce nr [...] oraz posiada bezpośredni dostęp do gruntowej drogi gminnej ul. [...] stanowiącej działkę [...]. Działka nr [...] wbrew opinii Zarządu Dróg Miejskich ma szerokość w całym jej biegu minimum 10 metrów. Do granicy działki odwołującego i jej styku z działką [...] jest to ulica asfaltowa od skrzyżowania z ul. [...]. Ul. [...] jest to ulica w całości asfaltowa wraz z chodnikami. Do ul. [...] jest 150 m od działki odwołującego. W dalszym biegu ul. [...] jest to droga obecnie gruntowa utwardzona, szutrowa. Ul. [...] natomiast to gruntowa utwardzona szutrowa droga gminna stanowiąca działkę nr [...] o szerokości minimum 6 metrów. Działka nr [...] także posiada dostęp do drogi gminnej ul. [...]. Z drugiego jej boku posiada dodatkowo dostęp do drogi gminnej ul. [...], tj. działki nr [...], której szerokość przy tej działce wynosi 8 metrów. Nadto dojazd z działki [...] może odbyć się także przez działkę [...] poprzez ustanowienie ewentualnych służebności. Tym samym stwierdzenie organu I instancji poparte opinią zarządu dróg jest nieprawdziwe. Co prawda Zarząd Dróg Miejskich wskazuje na zbyt małą szerokość tych dróg oraz zły stan techniczny, jednakże nie oznacza to, że w przyszłości nie może ulec to zmianie, czy to wskutek inwestycji gminy czy inwestora. Zarazem to obowiązkiem zarządcy drogi gminnej jest utrzymywanie drogi gminnej w należytym stanie. Skoro stan techniczny jest zły, zarządca winien doprowadzić do poprawy tej sytuacji. Co więcej, nie sposób uznać, że istnieje jakiekolwiek niebezpieczeństwo dla użytkowników drogi korzystających ze zjazdu z działek nr [...] i [...]. Obecnie dziennie z drogi ul. [...] korzysta kilka pojazdów więc trudno uznać, że istnieje jakiekolwiek niebezpieczeństwo kolizji przy włączaniu się do ruchu na ul. [...] i [...]. Prędkości rozwijane przez pojazdy są minimalne. Odwołujący podkreślił przy tym, że w stosunku do jego działki została już wydana prawomocna decyzja o warunkach zabudowy z dnia 28 września 2022 r., w której wskazano obsługę komunikacyjną z ulicą [...] poprzez realizację zjazdu o parametrach zjazdu indywidualnego. W tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe jest obecne stanowisko organu I instancji oraz Zarządu Dróg Miejskich wprost sprzeczne z poprzednia opinią i decyzją z dnia 28 września 2022 r.
Dalej odwołujący wskazał, że na potrzeby wydawania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z art. 61 ust 1 pkt 2 u.p.z.p. organ ma uprawnienie wyłącznie do badania, czy teren ma dostęp do drogi publicznej. W niniejszej sprawie warunek ten jest spełniony. Dopiero na potrzeby wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę organ może badać, czy działka ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Tym samym dopiero na etapie pozwolenia na budowę wnioskodawca musi wykazać możliwość realizowania prawidłowego dojazdu np. szerokości.
Końcowo odwołujący zwrócił uwagę, że obszar zagrożenia powodziowego znajduje się poza miejscem usytuowania projektowanych budynków i jedynie w minimalnej części obejmuje wnioskowane działki, a tym samym w żaden sposób nie może wpływać na prawa odwołującego. Inwestycja uzyskała przy tym akceptację Wód Polskich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 marca 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadniczo uzgodnienie z "właściwym zarządcą drogi" następuje w trybie art. 106 § 1 K.p.a. i jest ono bezwzględnie wymagane oraz determinujące materialnie treść decyzji administracyjnej, jeżeli właściwym zarządcą drogi byłby organ inny, aniżeli organ prowadzący postępowanie główne. W przypadku niniejszej sprawy zachodzi sytuacja, która wymaga innego spojrzenia na regulację z art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Otóż Prezydent Miasta K. jest jednocześnie sam zarządcą drogi. W sprawie z wniosku odwołującego nie było więc wymagane uzgodnienie z "innym organem" w ścisłym tego słowa znaczeniu (dokonywane w formie postanowienia z art. 106 § 1 K.p.a.). W związku z powyższym należy odpowiedzieć na pytanie, czy trafnie mimo powyższego Prezydent Miasta K. powołał się w swych rozstrzygnięciach na art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zwłaszcza, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K. działa na podstawie jego pełnomocnictwa.
W tym kontekście Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż nawet w przypadku, gdy ten sam organ prowadzi postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i jednocześnie jest organem uzgadniającym, to żaden przepis nie wyłączył kompetencji jednostki uzgadniającej do zajęcia stanowiska z tym, że nie następuje to w trybie określonym w art. 106 K.p.a. Innymi słowy, fakt, że organ główny "opiniuje", czy "uzgadnia" warunki zabudowy ze swoimi jednostkami podległymi, nie jest praktyką nieprawidłową. Istotne jest natomiast, że konkluzje z takiego wewnętrznego współdziałania powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji głównej. Wszakże stanowiska jednostek współdziałających z prezydentem miasta na prawach powiatu są w istocie jego stanowiskami (z pełnomocnictw).
Zdaniem Kolegium w kontrolowanej sprawie zachodziły podstawy, aby odmówić ustalenia warunków zabudowy ze względu na brak możliwości zapewnienia dla inwestycji obsługi komunikacyjnej w ustalonym przez inwestora wariancie.
Organ odwoławczy podkreślił po pierwsze, że kwestia ta może być przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Wynika to z jednej strony z przywołanego wyżej art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., w którym ustawodawca (co do zasady) nakazuje uzgadniać inwestycje z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego, a drugiej strony z art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., wedle którego w decyzji o warunkach zabudowy należy określić między innymi szczegółowe warunki obsługi inwestycji w zakresie komunikacji.
Po drugie, jak wynika z opinii Zarządu Dróg [...] z dnia 14 grudnia 2022 r., z uwagi na istniejące uwarunkowania, w szczególności szerokość dróg w liniach rozgraniczających, w tym niewielką szerokość jezdni (ulicy [...] 2,50 m oraz ulicy [...],00 m), a także zły stan techniczny tych nawierzchni, znacznie utrudniony dojazd od strony ulicy [...] - droga o nawierzchni gruntowej, nie jest możliwe zapewnienie właściwej obsługi komunikacyjnej planowanego przedsięwzięcia. W związku z powyższym, Zarząd zaopiniował negatywnie przedstawione warunki zabudowy terenu pod przedmiotową inwestycję.
W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium stwierdziło przy tym, że Zarząd Dróg Miejskich w imieniu Prezydenta Miasta K. zarządza wszystkimi drogami publicznymi. A zatem jeżeli Zarząd Dróg Miejskich w K. uznał, że nie można zapewnić obsługi komunikacyjnej dla przedmiotowej inwestycji, to organ I instancji miał prawo kierować się tą opinią i nie uzgodnić inwestycji. Nadto przywołana przez odwołującego decyzja z dnia 28 września 2022 r. dotyczy realizacji jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a nie jedenastu, co niewątpliwie ma wpływ na natężenie ruchu, a tym samym ma wpływ na bezpieczeństwo ruchu. Niezasadny jest przy tym zarzut dotyczący braku odniesienia się przez organ I instancji do pisma odwołującego z dnia 29 grudnia 2022 r., ponieważ decyzja została wydana w dniu 28 grudnia 2022 r., co oznacza, że organ I instancji nie był w stanie ustosunkować się do treści tego pisma. Organ odwoławczy zweryfikował szerokość dróg na ogólnodostępnym systemie informacji przestrzennej miasta K. i nie widzi podstaw do powoływania biegłego geodety.
W skardze z dnia 5 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. C. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżący wskazał, że w uzasadnieniu decyzji powinna znaleźć się podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz szczegółowa argumentacja odnosząca się zdaniem odwołującego do ustawy o drogach publicznych. W decyzjach organów obydwu instancji brak jest natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia. Brak powyższego uniemożliwia poznanie podstaw rozstrzygnięcia i narusza art 7, 8 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Już samo stwierdzenie o szerokości drogi jest przy tym nieprawdziwe, albowiem zarówno z mapy zasadniczej jak i pomiarów załączonych do skargi wynika, że szerokość drogi ul. [...] wynosi 10 metrów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii Zarządu Dróg Miejskich z dnia 28 kwietnia 2022 r. opiniującej pozytywnie inwestycję przy ul. [...] na działce nr [...] na okoliczność możliwości prowadzenia obsługi komunikacyjnej na spornej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2023 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 grudnia 2022 r., nr [...], o odmowie wydania na rzecz M. C. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z wewnętrzną drogą dojazdową na terenie położonym w K. przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] i [...] (obręb [...].
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy powołując się na negatywne uzgodnienie inwestycji dokonane przez zarządcę drogi w trybie art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Choć przy tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzi sytuacja, w której Prezydent Miasta K. jest jednocześnie zarządcą drogi, co oznacza, że nie było wymagane uzgodnienie z "innym organem" w ścisłym tego słowa znaczeniu (dokonywane w formie postanowienia z art. 106 § 1 K.p.a.), to uznało, że w sprawie zachodziły podstawy, aby odmówić ustalenia warunków zabudowy ze względu na niemożność zapewnienia dla inwestycji obsługi komunikacyjnej w ustalonym przez inwestora wariancie.
W kontekście powyższego na wstępie wyjaśnić należy, że skoro z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wynika obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego z właściwym zarządcą drogi, to może powstać sytuacja, że prezydent miasta jest właściwy zarówno do wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak i do uzgodnienia tej decyzji. W takiej sytuacji nie powstaje obowiązek uzgodnienia w formie odrębnego postanowienia, albowiem ten sam organ musiałby dokonywać wspomnianego uzgodnienia sam ze sobą. Wobec tego organ odwoławczy słusznie wskazał, że przepis art. 106 K.p.a. nie ma zastosowania w tych przypadkach, gdy do wydania decyzji w postępowaniu głównym, jak i wydania uzgodnienia (zajęcia stanowiska) uprawniony jest ten sam organ. W przypadku, gdy zachodzi tożsamość organu rozstrzygającego w sprawie głównej i organu uzgadniającego nie dochodzi do wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 106 K.p.a., a organ prowadzący postępowanie w sprawie głównej w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty zamieszcza motywację obejmującą zakres uzgodnienia w takim zakresie, aby mogła być ona poddana kontroli organu odwoławczego, a następnie właściwego sądu administracyjnego. W takiej sytuacji stanowisko (opinia) jednostki organizacyjnej, przy pomocy której zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5 ustawy o drogach publicznych, wykonuje swoje zadania (art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) w sprawie "uzgodnienia" projektu decyzji o warunkach zabudowy, nie może być uznane za postanowienie uzgadniające w rozumieniu art. 106 K.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 324/21 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dalej, w rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające w sprawie odmawiając wydania warunków zabudowy przywołały negatywną opinię Zarządu Dróg Miejskich w K. z dnia 14 grudnia 2022 r., w której jednostka ta stwierdziła, że "z uwagi na istniejące uwarunkowania, w szczególności szerokość dróg w liniach rozgraniczających, w tym niewielką szerokość jezdni (co zostało następnie wadliwe zmienione w treści decyzji organu I instancji jako "szerokość dróg", choć pojęcia jezdni i drogi nie są tożsame – uw. Sądu) (ulicy [...] – 2,50 m oraz ulicy [...] – 2,00 m), a także zły stan techniczny tych nawierzchni, jak również znacznie utrudniony dojazd od strony ulicy [...] (droga gruntowa), nie jest możliwe zapewnienie obsługi komunikacyjnej planowanego przedsięwzięcia". Ocenie podlegało więc, czy stanowisko to daje się obronić jako należycie uzasadnione w realiach sprawy.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepis art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. nie wskazuje kryteriów uzgodnienia. Uzgodnienie to ma zatem charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak dowolności organu. Wynikający z uznania wybór rozstrzygnięcia powinien być oparty na czytelnych kryteriach, znajdujących umocowanie w normach powszechnie obowiązujących. Zarządca drogi powinien prowadzić postępowanie uzgodnieniowe w zakresie swojej właściwości rzeczowej. Zakres ten wynika natomiast z zadań, jakie przekazane zostały zarządcy drogi przepisami ustawy o drogach publicznych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 303/20). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się w przy tym, że jedno z takich kryteriów określa art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i jest to możliwość włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego planowaną zmianą zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego lub zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W myśl art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą. Zatem w postępowaniu o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej zarządca drogi zobowiązany jest ocenić, czy istnieje możliwość włączenia do drogi publicznej ruchu drogowego spowodowanego planowaną zmianą zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie przez organ uzgadniający, że taka możliwość istnieje, stanowi przesłankę do uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji, zaś stwierdzenie braku takiej możliwości obliguje organ do odmowy uzgodnienia projektu. Przytoczona norma nie określa wytycznych jakimi powinien kierować się zarządca drogi w zakresie uzgodnienia możliwości włączenia do drogi ruchu związanego z projektowaną inwestycją. W tej sytuacji zakres ten niewątpliwie wynika z zadań jakie przekazane zostały zarządcy drogi przepisami ustawy o drogach publicznych. I tak, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, do właściwości zarządcy drogi należą sprawy m.in. z zakresu planowania, utrzymania i ochrony dróg, a w myśl art. 4 pkt 21 tej ustawy ochrona drogi to działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Organ uzgadniający powinien rozpoznać sprawę uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym rodzaj planowanej inwestycji i związane z tym obciążenia ruchem oraz kategorię drogi publicznej, jej warunki użytkowania i względy bezpieczeństwa ruchu drogowego, stanowiące podstawowe kryterium oceny możliwości usytuowania nowych zjazdów z dróg publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 9 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 60/20 i powołane tam orzecznictwo).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powołana przez organ I instancji, a następnie powielona przez organ odwoławczy argumentacja stanowiąca podstawę odmowy wydania warunków zabudowy jest lakoniczna i niewystarczająca, co musiało skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Jednocześnie zauważenia przy tym wymaga, że organ I instancji znacząco rozszerzył motywy wydanego rozstrzygnięcia w piśmie z dnia 3 lutego 2023 r. przekazującym odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. [...]-[...] akt adm.), jednakże pismo to nie może zastępować uzasadnienia decyzji, i to tym bardziej, że nie zostało ono doręczone skarżącemu, co wykluczało ustosunkowanie się przez niego do treści tego pisma. Co więcej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo posiadania szczegółowego i merytorycznego stanowiska organu I instancji zawartego w piśmie z dnia 3 lutego 2023 r., nie wykorzystało go w motywach wydanego rozstrzygnięcia, co wyklucza wzięcie pod uwagę tego stanowiska przez Sąd przy ocenie, czy wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2023 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 grudnia 2022 r., nr [...], albowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie obowiązkiem organu I instancji będzie wydanie decyzji z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI