II SA/Po 316/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za nieterminowe składanie sprawozdań.
Skarżący M. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakładających na niego karę pieniężną za nieterminowe składanie sprawozdań dotyczących działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym niezgodność przepisu nakładającego karę z Konstytucją RP oraz skierowanie decyzji do niewłaściwego adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności nie doszło do kwalifikowanych wad decyzji, a organy działały na podstawie obowiązujących przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji nakładających na skarżącego karę pieniężną za nieterminowe składanie sprawozdań kwartalnych dotyczących działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Skarżący argumentował, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w tym z naruszeniem zasady proporcjonalności wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, ponieważ nałożone kary były wielokrotnie wyższe od dochodów z działalności. Podnosił również, że decyzje zostały skierowane do niewłaściwego adresata (firmy zamiast osoby fizycznej), co stanowiło naruszenie art. 29 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga kwalifikowanych wad, a nie zwykłych naruszeń prawa. Stwierdził, że organy administracji działały na podstawie obowiązującego przepisu art. 9xb pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a samo orzeczenie sądu administracyjnego w innej sprawie, kwestionujące konstytucyjność tego przepisu, nie powoduje jego derogacji ani nie wiąże organów w innych postępowaniach. Sąd uznał również, że mimo niefortunnego zaadresowania decyzji do firmy, skarżący M. K. jako przedsiębiorca był faktycznym adresatem i nie doszło do rażącego naruszenia art. 29 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również potrzeby skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż przedmiotem sprawy była ocena wad decyzji administracyjnych, a nie zgodność przepisu z Konstytucją.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa stwierdzenia nieważności nie stanowi rażącego naruszenia prawa, ponieważ postępowanie o stwierdzenie nieważności wymaga kwalifikowanych wad decyzji, a obowiązujący przepis, mimo kwestionowanej konstytucyjności, nadal obowiązywał w dacie wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji wymaga stwierdzenia wad kwalifikowanych, a nie zwykłych naruszeń prawa. Organy administracji działały na podstawie obowiązującego przepisu, a wyrok sądu kwestionujący jego konstytucyjność w innej sprawie nie powoduje jego derogacji ani nie jest wiążący dla organów w innych postępowaniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy te określają przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, które muszą być wadami kwalifikowanymi.
u.u.c.p.g. art. 9xb § pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepis stanowił materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za nieterminowe składanie sprawozdań.
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający, kto może być stroną w postępowaniu administracyjnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej, podnoszona przez skarżącego jako podstawa zarzutu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający moc wiążącą orzeczeń sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez sąd.
u.s.d.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja przedsiębiorcy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa z uwagi na niezgodność przepisu art. 9xb u.u.c.p.g. z art. 2 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności). Zarzut naruszenia art. 29 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego adresata (firmy zamiast osoby fizycznej). Argument, że wyrok WSA w sprawie IV SA/Po 963/17 jest wiążący dla organów i sądu w niniejszej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie nadzwyczajne kwalifikowane wady decyzji nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz N., czy SKO w P. wydając odpowiednio [...] lutego 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. decyzje [...] działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. nie wiążą zaś w innych sprawach, choćby rodzajowo podobnych, czy tożsamych.
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Barbara Drzazga
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w postępowaniu nadzwyczajnym, zasada związania wyrokami sądów administracyjnych, kwestia adresata decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania o stwierdzenie nieważności i nie stanowi bezpośredniego precedensu dla spraw zwykłego postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i rozróżnienie między wadami kwalifikowanymi a zwykłymi naruszeniami prawa, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy zwykłe naruszenie prawa nie wystarczy do unieważnienia decyzji? Sąd administracyjny wyjaśnia granice postępowania nadzwyczajnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 316/19 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2019-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-04-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga /sprawozdawca/ Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Jan Szuma Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 1811/21 - Wyrok NSA z 2022-10-19 II OSK 1811/21 - Postanowienie NSA z 2024-03-20 VII SA/Wa 1840/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 156 § 1 pkt 2 i 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z decyzją tego organu z [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności: 1) decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z [...] lutego 2017 r. nr [...] o nałożeniu na M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "Zakład Robót W. M. K. " z siedzibą w K. , administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oraz 2) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymującej ww. decyzję Burmistrza N., utrzymało w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2018 r. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] lutego 2017 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. nałożył na M. K. karę pieniężną - przewidzianą w art. 9xb pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.) - za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. oraz I i II kwartale 2016 r. w łącznej wys. [...] zł. W wyniku odwołania strony, SKO w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymało ww. decyzję w mocy. M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności tych decyzji. SKO w P. w decyzji z [...] grudnia 2018 r., odmawiając stwierdzenia nieważności ww. decyzji, przywołało przepis art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.), by stwierdzić, że żadna z przesłanek wymieniona w tym przepisie nie wystąpiła. W szczególności – zdaniem Kolegium – nie doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, czy z rażącym naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę zakwestionowanych decyzji stanowił przepis art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. stanowiący, że podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9o - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Nie ulegało wątpliwości, że ukarany był przedsiębiorcą prowadzącym działalność we wskazanym przez ustawodawcę zakresie, jak i to, że stosowane sprawozdania wpłynęły do organu po terminie. Zdaniem SKO, obliczanie wysokości kary wprowadzonej tym przepisem stanowi prostą operację mnożenia sztywnej stawki przez liczbę dni opóźnienia, z uwzględnieniem wyznaczonej granicy: 365*100. W przypadku zaistnienia ewidentnych podstaw do nałożenia kary i przy prawidłowym jej obliczeniu nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Przypomniano zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. i wynikający zeń obowiązek organów stosowania prawa niezależnie od poglądu o poszczególnych regulacjach. Kolegium wskazało, że nawet jeśli sądy administracyjne przyznają sobie prawo do niestosowania przepisów rangi ustawowej, które uważają za niezgodne z Konstytucją, zakwestionowane w wyrokach regulacje nie tracą przez to mocy obowiązującej. Zatem jakkolwiek wyrok zapadły w określonej sprawie może stanowić podstawę argumentacji stron, to w żadnym razie nie stanowi podstawy unieważniania zapadłych w innych sprawach decyzji ostatecznych. Co do zaś określenia adresata w zakwestionowanych decyzjach Kolegium stanęło na stanowisku, że jako stronę wskazano M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "Zakład Robót W. M. K. ". Imię i nazwisko wnioskodawcy zostało też uwidocznione w decyzji organu I instancji i sam fakt wniesienia odwołania dowodzi, że M. K. nie miał żadnych wątpliwości co do tego, że decyzja odnosi się do niego. Wskazanie zaś w decyzji organu II instancji firmy było uzasadnione tym, że karę nałożono w związku z prowadzeniem działalności, a zainteresowany został ukarany jako przedsiębiorca. Ponownie rozstrzygając sprawę Kolegium dodatkowo wskazało, że o ile w postępowaniu odwoławczym zwykłe naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w niniejszym postępowaniu organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Rażące naruszenie prawa zachodzi wyłącznie w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czy w toku postępowania odwoławczego, uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą to być bowiem wady kwalifikowane. Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji przez Burmistrza N. i SKO w P.. Bezspornie strona złożyła wymagane prawem sprawozdania po terminie, a organ miał obowiązek nałożenia na nią karę. Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało wprost sposób naliczania kary za nieterminowe składanie sprawozdań – prostą operację mnożenia sztywnej stawki przez ilość dni opóźnienia. Nie nastąpiło więc tutaj żadne uchybienie prawa. Kwestionowana przez stronę ustawowa wysokość stawek nie podlega zaś ocenie Kolegium, jako organowi nieupoważnionemu do oceny konstytucyjności przepisów. M. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wymienioną na wstępie decyzję SKO w P. z [...] stycznia 2019 r. zarzucił organowi rażące naruszenie prawa z uwagi na odmówienie stwierdzenia przez Kolegium nieważności decyzji Burmistrza N. z [...] lutego 2017 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z [...] sierpnia 2017 r. Wskazano, że decyzje te naruszają wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności poprzez nałożenie kar wielokrotnie przekraczających dochody z prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, co stanowi przesłankę nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto skarżący zarzucił Kolegium, że nie uwzględniło, iż kwestionowane decyzje wydano z naruszeniem art. 29 k.p.a. poprzez skierowanie ich do adresata, który nie może być stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skarżący zwrócił się o rozważenie skierowania na podstawie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 9xb u.u.p.c.p.g. jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. W motywach skargi podniesiono, że skarżący prowadził przedmiotową działalność na niewielką skalę, wyłącznie na użytek prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, od 2012 r. W okresie objętym decyzją dokonał zrzutu nieczystości, której wartość usługi według faktur wystawionych przez Zakład Gospodarki Komunalnej w N. wyniosła [...] zł. Do końca 2013 r. skarżący składał sprawozdania z prowadzonej działalności. Ostatnie sprawozdanie złożył [...] lutego 2014 r. Pismem z [...] września 2016 r. został wezwany do złożenia sprawozdań kwartalnych za IV kwartał 2015 r., I i II kwartał 2016 r., a następnie ukarany za niezłożenie sprawozdań za te okresy. Skarżący wskazał, że równolegle z niniejszym postępowaniem toczyło się postępowanie wobec Ł.P. w tożsamej sprawie. W wyniku zaskarżenia decyzji przez Ł.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO w P. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. (sygn. akt IV SA/Po 963/17). Zdaniem skarżącego, przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) należy wykładać w ten sposób, że wyrok wydany w sprawie tożsamej pod względem prawnym i faktycznym jest wiążący w danej sprawie. Tymczasem SKO w P. w niniejszej sprawie stwierdziło, że nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 k.p.a. Przepis art. 9xb u.u.p.c.g. jest zdaniem skarżącego niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, o czym świadczy zawarta w wyroku TK w analogicznej sprawie argumentacja prawna (przywołana przez skarżącego sprawa o sygn. akt P 26/11). Wynika z niego jasno, że art. 9xb u.u.p.c.g. jest w sposób oczywisty sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP. Skarżący powołał też zasadę przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 k.p.a. oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.). Ponadto skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej, gdyż – jak wskazał – art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992 ze zm., dalej: u.o.) został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Kończąc skarżący wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wskazanie w decyzji jako adresata nazwy działalności gospodarczej zamiast osoby fizycznej prowadzącej tę działalność stanowi przesłankę do stwierdzenia naruszenia prawa z uwagi na rażące naruszenie art. 29 k.p.a. Wskazanie więc adresata decyzji – firma Zakład Robót W. M. K., a nie osoby fizycznej jest wadliwe i stanowi o nieważności decyzji. W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej 19 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w orzecznictwie kładzie się nacisk na wykładnię systemową prokonstytucyjną. W niniejszej sprawie w okresie późniejszym wprowadzono przepisy, które umożliwiają skarżącemu uzyskanie odstąpienia od wymierzenia kary. Przepisy te nie objęły sprawy skarżącego. Ma on poczucie niesprawiedliwości. Dlatego wniósł o rozważenie celowości skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący wskazał zaś, że gdyby wiedział, że musi złożyć sprawozdanie, gdyby mu przypomniano, to by je złożył. Jego zdaniem kara jest bardzo wysoka, a dotyczy tylko odprowadzania ścieków z własnego szamba. Pełnomocnik skarżącego podał, że wartość ścieków wynosiła [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. S. M. K. okazała się niezasadna. Kluczową okolicznością dla rozstrzygnięcia niniejszej jest fakt, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja SKO w P. z [...] grudnia 2018 r. zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym to jedynie ziszczenie się jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Tylko zatem kwalifikowane wady ww. decyzji mogły spowodować stwierdzenie ich nieważności. M. K. zarzuca zaś w skardze i zarzucał w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, że Kolegium winno stwierdzić nieważność decyzji Burmistrza N. z [...] lutego 2017 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji SKO w P. z [...] sierpnia 2017 r. z tego powodu, że decyzje te wydano z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności) poprzez nałożenie kar wielokrotnie przekraczających dochody z prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (jak wskazano przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz z naruszeniem art. 29 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do adresata, który nie może być stroną w sprawie (jak wskazano przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). W zakresie pierwszego zarzutu skarżący wywiódł, że przepis art. 9xb pkt 2 u.u.p.c.g. (stanowiący materialnoprawną przesłankę wydania kwestionowanych decyzji) jest w oczywisty sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, co skutkuje tym, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej. Skarżący powołał się przy tym na stanowisko zaprezentowane przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 963/17. Nie wziął jednak pod uwagę, na co zwróciło słusznie uwagę SKO w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, że ów wyrok dotyczył decyzji Burmistrza N. i SKO w P. wydanych w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrokiem tym WSA w Poznaniu uchylił bowiem decyzję SKO w P. z [...] sierpnia 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z [...] lutego 2017 r. o nałożeniu na skarżącego prowadzącego na terenie tej gminy działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych karę pieniężną za nieterminowe przekazanie sprawozdań kwartalnych, o których mowa w art. 9o u.u.c.p.g. za IV kwartał 2015 r. oraz kwartały I-III 2016 r. w wys. [...] zł. Z samego tego powodu nie sposób uznać, że sprawa ta miała charakter tożsamy do sprawy niniejszej. Trafnie Kolegium podkreśliło, że o ile w postępowaniu zwykłym naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą to być wady kwalifikowane i szczególne. Dodać należy, że choć w wyroku tym Sąd uznał, że przewidziana w art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. wysokość kary pieniężnej jest nadmiernie wysoka i narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, a w konsekwencji narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, to nie oznacza jeszcze w żadnym razie, że ów przepis art. 9xb u.u.c.p.g. został derogowany z polskiego porządku prawnego i nie obowiązuje, jak i że stanowisko Sądu wyrażone w tym wyroku jest wiążące dla organu administracyjnego i Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Zgodnie z określoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zważywszy, że przepis art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. jako materialnoprawna podstawa decyzji administracyjnych, które podważa skarżący, obowiązywał w dacie ich, choćby nawet sąd administracyjny orzekający w innej sprawie stwierdził w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisu rangi ustawowej sprzeczność tego przepisu z Konstytucją RP. Ponadto należy zauważyć, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji, lecz kwestia, czy organy administracji publicznej stosujące ów przepis dopuściły się rażącego naruszenia prawa, względnie działały bez podstawy prawnej (przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz N., czy SKO w P. wydając odpowiednio [...] lutego 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. decyzje o nałożeniu na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Robót W. M. K. z siedzibą w K. karę pieniężną za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. i I i II kwartale 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł, działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Organy działały właśnie, co wykazało SKO w P. w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. Odnosząc się do wniosku skarżącego, którego adresatem jest Sąd, by na podstawie art. 193 Konstytucji RP skierować pytanie prawne dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji RP przepisu art. 9 xb pkt 2 u.u.c.p.g., Sąd potrzeby takiej w niniejszej sprawie o tyle nie dostrzega, że sprawa ta dotyczy oceny, czy organy administracji publicznej dopuściły się kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. przy wydaniu decyzji administracyjnych na podstawie owego przepisu u.u.c.p.g., a nie zasadności rozstrzygania sprawy administracyjnej na podstawie tego przepisu. Sąd uznał zaś, że SKO w P. prawidłowo stwierdził, że wad kwalifikowanych decyzje Burmistrza N. z [...] lutego 2017 r. i SKO w P. z [...] sierpnia 2017 r. nie zawierają. Na marginesie Sąd orzekający w niniejszym składzie uznaje, że przepis art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. skonstruowany jest w sposób przewidujący wymierzanie kary administracyjnej tak, by uwzględnić szkodliwość, jak i wielkość sankcjonowanego naruszenia przepisów wyrażającego się w okresie opóźnienia w złożeniu sprawozdania (100 zł za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu sprawozdania, o którym mowa w art. 9o u.u.c.p.g.), przy czym wyklucza wymierzenie kary niewspółmiernie dolegliwej, poprzez wprowadzenie górnej granicy jej wymiaru (karę wymierza się za okres nie dłuższy niż 365 dni) [por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1361/16, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W obecnym stanie prawnym każdy przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych zobowiązany jest na podstawie art. 9o u.u.c.p.g. do sporządzania kwartalnych sprawozdań i przekazywania ich wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy. Takie rozwiązanie jest niezbędne dla realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu zagospodarowania nieczystości ciekłych przez właścicieli na danym terenie gminy, czy miasta. Sąd nie podziela też w żadnym razie stanowiska skarżącego jakoby przepis art. 153 p.p.s.a. dawał podstawę do związania organów orzekających w niniejszej sprawie oraz Sądu ww. wyrokiem w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 963/17. Przepis ten stanowi wyraźnie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z przepisu jasno wynika, że związanie organu i sądu oceną prawną i wskazaniami w orzeczeniu sądu wiążą jedynie w sprawie, w której orzeczenie wydano. Nie wiążą zaś w innych sprawach, choćby rodzajowo podobnych, czy tożsamych. W ocenie Sądu prawidłowo stwierdziło również Kolegium, że w sprawie wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej nie doszło do rażącego naruszenia art. 29 k.p.a. poprzez błędne określenie adresata decyzji. Przepis ten stanowi, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Skarżący oparł zarzut naruszenia tego przepisu na twierdzeniu, że Burmistrz N. decyzję z [...] lutego 2017 r. zaadresował decyzję nie do niego jako osoby fizycznej (Marek K.), lecz do Zakładu Robót W. M. K. NIP [...]. Zważyć należy, stosownie do obowiązującego w dacie wydania tej decyzji art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Wprawdzie skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania niewątpliwie dyskwalifikuje orzeczenie i stanowi przesłankę stwierdzenia jego nieważności, to jednak podkreślić należy, iż stwierdzenie wadliwego zaadresowania decyzji wymaga analizy całej jej treści w celu ustalenia czy wskazanie w sentencji decyzji jako jej adresata nazwy firmy pod jaka przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą było rzeczywistym zamiarem organu czy wynikało jedynie z jej niefortunnego sformułowania (por. wyrok NSA z 28 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 5/08, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl dotyczący skierowania decyzji do spółki cywilnej, a nie jej wspólników). W ocenie Sądu w tej sprawie, pomimo niefortunnego zaadresowania przez Burmistrza N. sentencji decyzji do Zakładu Robót W. M. K., nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie to organ skierował do M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod tą firmą. Wynika to jednoznacznie zarówno z treści tej decyzji, jak i zwłaszcza z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wydanej po rozpatrzeniu odwołania M. K., w którym stwierdza się, iż adresatem kary pieniężnej organu I instancji jest M. K. prowadzący działalność pod firmą Zakład Robót W. M. K.. W świetle tego słusznie SKO w P. uznało, że przy wydaniu ww. decyzji nie doszło do rażącego naruszenia art. 29 k.p.a., bowiem adresatem decyzji – co nie budziło też wątpliwości skarżącego, który brał udział w tym postępowaniu jako osoba fizyczna, był właśnie M. K. jako przedsiębiorca. Mając na względzie powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI