II SA/PO 315/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-11-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kara pieniężnasprawozdanianieczystości ciekłestwierdzenie nieważnościKodeks postępowania administracyjnegozasada proporcjonalnościKonstytucja RPprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności kary pieniężnej za nieterminowe składanie sprawozdań dotyczących wywozu nieczystości, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej karę pieniężną za nieterminowe składanie sprawozdań dotyczących wywozu nieczystości ciekłych, argumentując niezgodność przepisu z Konstytucją RP. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga kwalifikowanych wad decyzji, a nie zwykłych naruszeń prawa. Sąd uznał, że organy działały na podstawie obowiązującego prawa, a zarzucane naruszenia nie miały charakteru rażącego.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, która nałożyła na skarżącego administracyjną karę pieniężną za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia zasady proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP) oraz skierowania decyzji do niewłaściwego adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i wymaga wykazania kwalifikowanych wad decyzji, a nie zwykłych naruszeń prawa. Sąd uznał, że organy administracji działały na podstawie obowiązującego prawa (art. 9xb pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) i nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa ani nie działały bez podstawy prawnej. Sąd odniósł się również do argumentacji skarżącego dotyczącej niezgodności przepisu z Konstytucją RP, wskazując, że wyrok sądu uchylający decyzję w zwykłym trybie nie jest wiążący dla postępowania o stwierdzenie nieważności i nie powoduje derogacji przepisu. Sąd nie dostrzegł potrzeby kierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak kwalifikowanych wad decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji należy wykazać kwalifikowane wady decyzji, a nie zwykłe naruszenia prawa, nawet jeśli przepis materialnoprawny budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją. Organy działające na podstawie obowiązującego prawa nie dopuszczają się rażącego naruszenia prawa, jeśli nie wystąpiły wady kwalifikowane.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest trybem nadzwyczajnym, wymagającym stwierdzenia wad kwalifikowanych decyzji (art. 156 § 1 KPA). Zwykłe naruszenia prawa, nawet dotyczące zgodności z Konstytucją, nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, jeśli nie mają charakteru rażącego i oczywistego. Sąd uznał, że organy działały na podstawie obowiązującego prawa, a zarzucane naruszenia nie były wadami kwalifikowanymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Katalog zamknięty przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji; rażące naruszenie prawa lub brak podstawy prawnej jako podstawa stwierdzenia nieważności.

u.u.p.c.g. art. 9xb § pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podstawa prawna do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdań.

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

u.u.p.c.g. art. 9o

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek sporządzania i przekazywania kwartalnych sprawozdań.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada proporcjonalności, zasada sprawiedliwości społecznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa przez nałożenie kary pieniężnej za nieterminowe składanie sprawozdań. Zarzut niezgodności przepisu art. 9xb pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z art. 2 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nieważnościowe jest jednym z trybów nadzwyczajnych służących do uchylenia decyzji ostatecznej i nieostatecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wskazanej w art. 16 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 Kpa, zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu prawa, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju wady czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego, uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą bowiem być to wady kwalifikowane i szczególne.

Skład orzekający

Elwira Brychcy

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

sędzia

Izabela Paluszyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz odróżnienie go od zwykłych naruszeń prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o stwierdzenie nieważności, a nie merytorycznej oceny kary pieniężnej w zwykłym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje istotne rozróżnienie między zwykłym postępowaniem administracyjnym a nadzwyczajnym trybem stwierdzenia nieważności, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej – czy zwykłe naruszenie prawa wystarczy?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 315/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Elwira Brychcy /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Paluszyńska
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Sygn. powiązane
III OSK 2495/21 - Wyrok NSA z 2022-11-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 §1 i 158 §1 oraz art. 127 §3 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2018 nr SKO [...]
W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] nałoży! na M. J. administracyjną karę pieniężną - w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą - przewidzianą w art. 9xb pkt 2 ustawy z dnia [...] września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 roku oraz I i II kwartale 2016 roku. Karę wymierzono w łącznej kwocie [...]złotych. Ukarany odwołał się od decyzji Burmistrza a organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy ww. decyzję.
Strona wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza oraz Kolegium, podnosząc, m.in. zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji RP — zasady proporcjonalności — oraz art. 29 kpa poprzez skierowanie decyzji do adresata, który nic może być stroną w sprawie.
Kolegium rozpatrując powyższy wniosek decyzją z [...] grudnia 2018 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wskazało , co następuje:
Postępowanie nieważnościowe jest jednym z trybów nadzwyczajnych służących do uchylenia decyzji ostatecznej i nieostatecznej, Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wskazanej w art. 16 § 1 kpa. Może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 Kpa, zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu.
Postępowanie to ma na celu ustalenie i ocenę, czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w tym przepisie. Działając w granicach tego postępowania organ administracji nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu.
"Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Nie oznacza to jednak, że organ jest zwolniony w tym postępowaniu z oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności, iż podstawą nieważności może być rażące naruszenie prawa, przez które należy rozumieć także zastosowanie przepisu prawa do stanu faktycznego niezapisanego w normie prawa .W trybie stwierdzenia nieważności nie rozstrzyga się sprawy administracyjne merytorycznie, nie oznacza to zwolnienia organu właściwego od oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie".
Zgodnie z art. 156§ 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną
została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą
zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przepis art. 156 § 1 kpa enumeratywnie wymienia przesłanki na podstawie, których można stwierdzić nieważność decyzji, jest to katalog zamknięty. Przepis art. 156 § 1 ust. 1 pkt 2 stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub wydanej bez podstawy prawnej.
W myśl art. 158 § 1 kpa rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (§ 2).
Odnosząc powyższe przepisy do niniejszej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2018 r. znak: [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżnienia zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ) oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (utrzymującej w mocy ww. decyzję Burmistrza).
Kolegium, ponownie dokonując analizy akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której wskazano, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] nie podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie wskazanej przez wnioskodawcę tj. art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z rażącym naruszeniem prawa czy bez podstawy prawnej.
Dokonując oceny, czy zachodzą powody z art. 156 § 1 kpa, organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku, do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. W związku z tym trzeba ocenić, czy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu obowiązującego w dniu jej wydania, przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powinien powodować, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu prawa, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może być naruszony jedynie przepis prawa, który' nie wymaga stosowania wykładni innej niż gramatyczna. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażące naruszenie prawa materialnego może natomiast polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu prawa, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji), albo na zastosowaniu przepisu niezobowiązującego w dacie wydania zakwestionowanej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04, LEX nr 165717).
Dalej podano, że o ile w postępowaniu odwoławczym zwykłe naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w niniejszym postępowaniu organ może stwierdzać nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Rażące naruszenie prawa zachodzi w szczególności w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności także wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich .
Problematyka rażącego naruszenia prawa była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz nauki prawa administracyjnego. W tym miejscu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje w szczególności na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18.05.2010 r. (sygn. akt. II SA/Wr 123/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W uzasadnieniu wyroku wskazano w szczególności - po dokonaniu szerokiego omówienia orzecznictwa i piśmiennictwa dotyczącego stwierdzenia nieważności - że sama ilość naruszonych przepisów nie może przesądzać o uznaniu, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co podkreślano już wcześniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wskazane zostało także, że za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju wady czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego, uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą bowiem być to wady kwalifikowane i szczególne.
Kolegium podsumowując powyższe wywody stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] ani Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Bezspornym jest, że odwołujący się złożył wymagane prawem sprawozdania z opóźnieniem a zatem Burmistrz obowiązany był nałożyć karę. W zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało wprost sposób naliczania kary za nieterminowe składanie sprawozdań. Obliczenie tej wysokości stanowi prostą operację mnożenia sztywnej ustawowej stawki przez ilość dni opóźnienia. Błędu w tym zakresie nie popełnił ani organ pierwszej instancji ani drugiej instancji. Nie nastąpiło tutaj żadne naruszenie prawa. Kwestionowana przez Stronę jest jedynie ustawowa wysokości stawek co nie podlega ocenie Kolegium, jako organowi nieumocowanemu do swobodnego dokonywania oceny konstytucyjności przepisów ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło innych wad ww. decyzji, wyliczonych w art. 156 § 1 pkt. 1, 3-6 k.p.a. oraz wad nieważności ustanowionych w przepisach odrębnych, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji. W szczególności nie można stwierdzić, aby decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości i bez podstawy prawnej, nie dotyczy ona sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została ona skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawierała wady powodującej ej nieważność z mocy prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem fachowego pełnomocnika złożył M. J. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji w całości:
1/ Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w sprawie wymierzenia firmie [...] M. J. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 roku i I i II kwartał 2016 roku
2/ Samorządowego Kolegium Odwoławczego i dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] utrzymującą w mocy w/w decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...],
3/ Samorządowego Kolegium Odwoławczego i dnia [...] grudnia 2018 roku nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...],
4/ Samorządowego Kolegium Odwoławczego i dnia [...] stycznia 2019 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 roku nr [...]
oraz umorzenie postępowania i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, Nadto sformułowano wniosek o rozważenie skierowania, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, zapytania prawnego do Trybunały Konstytucyjnego czy art. 9xb pkt. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminie jest zgodny z art. 2 konstytucji RP.
W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego argumentował, że zgodnie z art. 2 Konstytucji RP - Rzeczpospolita Poiska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Wskazany zapis ustawy zasadniczej nakazuje interpretować przepisy zgodnie z zasadą proporcjonalności. Skarżący podnosi, że przewidziana w art. 9xb pkt.2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminach administracyjna kara pieniężna jest nadmiernie represyjna w stosunku do okoliczności stosowania przepisu sankcjonującego co stanowi o jej niekonstytucyjnoścś, W okolicznościach niniejszej sprawy Skarżący, w okresie od [...].01.2016 do końca II! kwartału 2016 roku osiągnął dochód w wysokości ok. [...] złotych a nałożona na Skarżącego kara administracyjna wynosi [...] złotych. Kara jest bardzo dolegliwa ([...] złotych dziennie) i nie podlega miarkowaniu przez co jest niezgodna z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 października 2013 sygn akt P 26/11 roku wypowiedział się w podobnej sprawie dotyczącej kary administracyjnej za nieterminowe przekazywanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Trybuna! stwierdził, że wysoka, niepodlegająca miarkowaniu kara administracyjna jest niezgodna z art. 2 Konstytucji. Skarżący podziela argumentację Trybunału zawartą w uzasadnieniu w/w wyroku.
Pełnomocnik przywołał też - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2018 roku sygn akt IV SA/Po 963/17 w uzasadnieniu którego Sąd orzekł, że art, 9xb pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji a sprzeczność ta ma charakter oczywisty bowiem wyczerpująca argumentacja prawna zawarta w wyroku Trybunału odnoszącym się do analogicznej normy prawa nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych, Mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt P 26/11 Sąd orzekający dokonał zabiegu odmowy zastosowania przepisu rangi ustawowej. Stanął bowiem na stanowisku zaprezentowanym w wyroku NSA z dnia 24 września 2008 r. (sygn. akt I OSK 1369/07), że sądy administracyjne są uprawnione w szczególnych sytuacjach do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu ustawy w sposób oczywisty sprzecznego z Konstytucją. Skoro zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości brak zgodności przepisu z Konstytucją, a niezgodność ma charakter oczywisty (w rozpoznawanej sprawie oczywistość ta wynika ze stanowiska Trybunału Konstytucyjnego podjętego na gruncie analogicznego przepisu art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach), zachodzi podstawa do odmowy zastosowania przez Sąd przepisów rangi ustawowej bez potrzeby przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga M. J. jest niezasadna
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja SKO w [...] z [...] stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2018 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oraz decyzji SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującej w mocy powyższą decyzje.
Na wstępie Sąd podkreśla co organy trafnie zdiagnozowały, że sprawa rozpoznawana jest w trybie nadzwyczajnym odrębnym od zwykłego postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi, że decyzje administracyjne wymierzające grzywnę zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Powołuje się na przesłankę nieważnościową określoną w art. 156 §1 pkt. 2 kpa.
W zakresie tego zarzutu skarżący wywiódł, że przepis art. 9xb pkt 2 u.u.p.c.g. (stanowiący materialnoprawną przesłankę wydania kwestionowanych decyzji) jest w oczywisty sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, co skutkuje tym, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej. Skarżący powołał się przy tym na stanowisko zaprezentowane przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z [...] lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...]. Nie wziął jednak pod uwagę, na co zwróciło słusznie uwagę SKO w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, że ów wyrok dotyczył decyzji Burmistrza [...] i SKO w [...] wydanych w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrokiem tym WSA w [...] uchylił bowiem decyzję SKO w [...] z [...] sierpnia 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z [...] lutego 2017 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę prowadzącego na terenie tej gminy działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych karę pieniężną za nieterminowe przekazanie sprawozdań kwartalnych, o których mowa w art. 9o u.u.c.p.g. za IV kwartał 2015 r. oraz kwartały I-III 2016 r. w wys. [...] zł. Z samego tego powodu nie sposób uznać, że sprawa ta miała charakter tożsamy do sprawy niniejszej. Trafnie Kolegium podkreśliło, że o ile w postępowaniu zwykłym naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą to być wady kwalifikowane i szczególne.
Dodać należy, że choć w wyroku tym Sąd uznał, że przewidziana w art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. wysokość kary pieniężnej jest nadmiernie wysoka i narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, a w konsekwencji narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, to nie oznacza jeszcze w żadnym razie, że ów przepis art. 9xb u.u.c.p.g. został derogowany z polskiego porządku prawnego i nie obowiązuje, jak i że stanowisko Sądu wyrażone w tym wyroku jest wiążące dla organu administracyjnego i Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę.
Zgodnie z określoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Ponadto należy zauważyć, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji, lecz kwestia, czy organy administracji publicznej stosujące ów przepis dopuściły się rażącego naruszenia prawa, względnie działały bez podstawy prawnej (przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz [...], czy SKO w [...] wydając odpowiednio [...] lutego 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. decyzje o nałożeniu na skarżącego karę pieniężną za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. i I i II kwartale 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł, działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Organy działały właśnie, co wykazało SKO w [...] w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g.
Odnosząc się do wniosku skarżącego, którego adresatem jest Sąd, by na podstawie art. 193 Konstytucji RP skierować pytanie prawne dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji RP przepisu art. 9 xb pkt 2 u.u.c.p.g., Sąd potrzeby takiej w niniejszej sprawie o tyle nie dostrzega, zważywszy, że sprawa ta dotyczy oceny, czy organy administracji publicznej dopuściły się kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. przy wydaniu decyzji administracyjnych na podstawie owego przepisu u.u.c.p.g., a nie zasadności rozstrzygania sprawy administracyjnej na podstawie tego przepisu. Sąd uznał zaś, że SKO w [...] prawidłowo stwierdził, że wad kwalifikowanych decyzje Burmistrza [...] z [...] lutego 2017 r. i SKO w [...] z [...] sierpnia 2017 r. nie zawierają.
Na marginesie Sąd orzekający w niniejszym składzie uznaje, że przepis art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. skonstruowany jest w sposób przewidujący wymierzanie kary administracyjnej tak, by uwzględnić szkodliwość, jak i wielkość sankcjonowanego naruszenia przepisów wyrażającego się w okresie opóźnienia w złożeniu sprawozdania ([...] zł za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu sprawozdania, o którym mowa w art. 9o u.u.c.p.g.), przy czym wyklucza wymierzenie kary niewspółmiernie dolegliwej, poprzez wprowadzenie górnej granicy jej wymiaru (karę wymierza się za okres nie dłuższy niż 365 dni) [por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1361/16, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W obecnym stanie prawnym każdy przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych zobowiązany jest na podstawie art. 9o u.u.c.p.g. do sporządzania kwartalnych sprawozdań i przekazywania ich wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy. Takie rozwiązanie jest niezbędne dla realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu zagospodarowania nieczystości ciekłych przez właścicieli na danym terenie gminy, czy miasta.
Reasumując dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania naruszenia przepisów stosowanych przez SKO. Sąd w całości podtrzymuje stanowisko prawne wyrażone w sprawach o tożsamej skali problemu , rozstrzygniętych wyrokiem WSA w [...] z dnia [...].06.2019 w sprawie II SA/Po [...] i wyrokiem z dnia z dnia [...].7.2019 Sygn akt IV SA/Po [...].
Mając na względzie powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2003 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 poz.1302 ze zm ) . orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI