II SA/Po 312/25

II SA/Po 312/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały zaskarżonej w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 38a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 1,3, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1, 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi L. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 r., nr IV/33/2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej w odniesieniu do działki nr 199/2 położonej w Przyłęku, gmina Nowy Tomyśl; II. zasądza od Gminy Nowy Tomyśl na rzecz skarżącego L. M. kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 marca 2025 roku L. M. za pośrednictwem pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr IV/33/2024 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk i Glinno - Rejon Glińskie Góry (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 12 lipca 2024 r., poz. 6303), zaskarżając ją w zakresie obejmującym nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr 199/2, obręb Przyłęk, gm. Nowy Tomyśl, pow. nowotomyski, woj. Wielkopolskie poprzez ustalenie jej przeznaczenia jako teren zieleni otwartej, oznaczony symbolem 4ZO. L. M. zaskarżonej uchwale zarzucił:
1. naruszenie przepisów art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977; zwanej dalej: "u.p.z.p."), poprzez podjęcie Uchwały, mimo braku jej zgodności z uchwałą nr XVI11/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku, w sprawie "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl" (zwaną dalej: "Studium") w zakresie przeznaczenia terenu działki nr 199/2 położonej w Przyłęku w całości Jako teren zieleni otwartej oznaczony symbolem 4ZO, mimo że Studium nakazuje przeznaczenie wskazanego terenu w planie miejscowym pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - ekstensywnej;
2. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przez organ stanowiący interesu właściciela nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 199/2, ograniczając władztwo skarżącego nie dochowując przy tym rygoru procedury planistycznej;
3. naruszenie art. 24 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 106 ust. 5 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. poprzez naruszenie procedury planistycznej w zakresie uzgodnienia projektu aktu prawa miejscowego z zarządem województwa wielkopolskiego, poprzez niezaskarżenie postanowienia organu uzgodnieniowego, polegające na ustaleniu przeznaczenia terenu działki nr 199/2 położonej w Przyłęku niezgodnie z obowiązującym Studium oraz wykraczającym poza granice i kompetencje organu uzgodnieniowego.
W konsekwencji skarżący na podstawie art. 147 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie. Ponadto skarżący wniósł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych, powiększonego o kwotę 17,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżący na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci decyzji Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 23 listopada 2007 toku, sygn. akt [...], celem ustalenia dotychczasowego przeznaczenia działki nr 199/2; dotychczasowego sposobu zagospodarowania działki nr 199/2, warunków zagospodarowania działki nr 199/2; istnienia interesu prawnego skarżącego, który został naruszony uchwałą ws. MPZP.
W odpowiedzi na skargę Gmina Nowy Tomyśl reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o jej oddalenie skargi, z uwzględnieniem zwrotu kosztów zastępstwa\procesowego strony reprezentowanej, według norm przepisanych. Ponadto Gmina Nowy Tomyśl wniosła o:
przeprowadzenie dowodu z Protokołu IV Sesji Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu, odbytej w dniu 26 czerwca 2024 r.,-w części obejmującej: porządek obrad, listę obecności radnych, głosowanie nad zaskarżoną uchwałą oraz z treści wskazanego powyżej Dziennika Urzędowego , w celu oceny prawidłowości postępowania organu stanowiącego Gminy przy podejmowaniu uchwały oraz jej ogłaszaniu a także braku uwag po stronie organu nadzoru, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym;
przeprowadzenie dowodu z akt planistycznych dołączonych do niniejszej odpowiedzi na skargę w celu oceny prawidłowości postępowań mających na celu podjęcie zaskarżonej uchwały sporządzone w odpisie po raz drugi (kompletne i uporządkowane akta zostały przekazane tutejszemu Sądowi w innym postępowaniu, prowadzonym przez WSA w Poznaniu pod sygnaturą akt IV SA/Po 660/24; tutejszy Urząd Miejski dysponuje jedynie kserokopią tychże akt, którą - o ile będą trudności z dostępem przez Sąd z oryginałami dokumentów, na wezwanie dostarczy Sądowi);
o przeprowadzenie dowodu z treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl, w części obejmującej działkę o numerze 199/2 opisaną w skardze – w związku z dużą liczbą skarg na poszczególne uchwały planistyczne Rady treść opisowa Studium była wielokrotnie przedkładana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu przy okazji rozpatrywania innych skarg, w sprawach o sygnaturach: IV SA/Po 286/23, IV SA/Po 522/23, IV SA/Po 65/21, IV SA/Po 660/24, IV SA/Po 20/25 oraz innych, tym niemniej gmina załączyła wypis i wyrys z treści Studium oraz płytę CD z utrwaloną treścią Studium.
z pisemnych wyjaśnień udzielonych przez Pracownię Projektowania będącą autorem projektu zaskarżonej uchwały w dniu 8 kwietnia 2025 r., w celu wykazania, że zarzuty oraz żądania zgłoszone przez Skarżącego są bezzasadne.
Pismem z dnia 29 maja 2025 roku pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości twierdzenia i wnioski zawarte w skardze oraz w ślad za odpowiedzią na skargę złożył replikę. Zaznaczył, że treść merytoryczna odpowiedzi na skargę pokrywa się przedmiotowo w całości z treścią pisemnych wyjaśnień autora projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Biura Projektów [...] Sp. z o.o. z dnia 8 kwietnia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że nie uwzględnił wniosków dowodowych składanych w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczyły one dokumentów obejmujących procedurę planistyczną, które znane były z urzędu a judykaty zapadłe w innych sprawach, które nie mogły mieć wartości dowodowej w rozpoznawanym przypadku.
Sąd zwraca uwagę, że twierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (oceny legalności planu), przy czym obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, skarga podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie L. M. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 199/2 w Przyłęku, gm. Nowy Tomyśl, dla której Sąd Rejonowy w Nowym Tomyślu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] Decyzją Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 23 listopada 2007 roku, znak sprawy [...] ustalone zostały warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na przedmiotowej inwestycji. Uchwałą nr XVI11/203/2019 z dnia 17 grudnia 2019 roku Rada Miejska w Nowym Tomyślu uchwaliła Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl. Zgodnie z treścią Studium, na podstawie załącznika nr 2 tj. rysunku studium zatytułowanego "Miasto i Gmina Nowy Tomyśl. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Kierunki" obszar działki nr 199/2 przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - ekstensywną. Dnia 29 grudnia 2020 roku Rada Miejska w Nowym Tomyślu podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk i Glinno - Rejon Glińskie Góry. Granice opracowania planu miejscowego obejmowały nieruchomość - działkę nr 199/2 należącą do skarżącego.
W ocenie Sądu L. M. posiada interes prawny do złożenia skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Uchwała nr IV/33/2024 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk i Glinno - Rejon Glińskie Góry objęła nieruchomość stanowiącą działkę nr 199/2, obręb Przyłęk, gm. Nowy Tomyśl, należącą do L. M.. Dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową wynika z treści Studium oraz treści wydanej dla działki nr 199/2 w. Przyłęku decyzji Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 23 listopada 2007 roku, znak sprawy [...]. Zapisy wskazanego planu ingerują w prawo własności Skarżącego, albowiem uniemożliwiają mu przeprowadzenie na nieruchomości inwestycji budowlanej w postaci budowy domu jednorodzinnego. Przeznaczenie terenu w kontekście obszaru zieleni publicznej służy zatem realizacji interesu publicznego, gdyż plan miejscowy zakłada udostępnienie terenu do korzystania przez mieszkańców gminy. Nie wywołuje on zatem bezpośrednio skutków w postaci wywłaszczania nieruchomości, ale kształtuje pośrednio sytuację prawną skarżącego, poprzez nieuzasadnione ograniczenie jego władztwa nad nieruchomością. Indywidualny interes prawny, którego naruszenie legitymuje skarżącego do wniesienia skargi zostało oparte na rzeczywistym, konkretnym i bezpośrednim naruszeniu ingerującym w możliwość wykonywania uprawnień przysługujących skarżącemu, wynikających z prawa własności. Uchwalenie przez Radę Nowego Tomyśla miejscowego planu zagospodarowania przestrzeni determinuje przyszłe przeznaczenie nieruchomości. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
Kontrola sądowo-administracyjna dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, sprawowana jest na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.; zwanej dalej: u.p.z.p.), stanowiącego, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tak więc rozstrzygnięcia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 u.p.z.p. podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi jedynie istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy, dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast pojęcie trybu postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na uchwaleniu planu (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. II OSK 1778/08, wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia trybu postępowania przy uchwalaniu planu miejscowego podobnie Sąd uznał w wyroku z dnia 26 września 2024 roku, sygn. akt akt IV SA/Po 660/24, który dotyczył tego samego miejscowego planu zagospodarowania przestrzeni.
Przechodząc, do oceny zasadności zarzutów skargi dotyczących zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, że dotyczą one zaskarżenia uchwały w części odnoszącej się do działki należącej do skarżącej. W tym też zakresie Sąd przystąpił do oceny zasadności zarzutów skargi i uznał że zasługują one na uwzględnienie. Należy podkreślić, że w świetle art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. w planie miejscowym następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Ustalenia miejscowego planu kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Przywołane przepisy tworzą normatywne zręby doktrynalnej koncepcji tzw. władztwa planistycznego gminy, przez które rozumie się przyznaną organom gminy przez ustawodawcę kompetencję do określania w sposób władczy (jednostronny i wiążący) przeznaczenia terenów położonych na obszarze gminy oraz zasad (sposobów) ich zagospodarowania. W ramach tego władztwa organy gminy mogą samodzielnie kształtować przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się na obszarze ich działania, pod warunkiem, że czynią to w granicach obowiązującego prawa i nie nadużywają swych uprawnień. Prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Władztwo planistyczne może być więc realizowane przez organ gminny tylko w zakresie wyznaczonym przez obowiązujące prawo, a więc nie w sposób dowolny. Jeżeli gmina decyduje się na ingerencję w prawo własności, to tego rodzaju działanie wymaga zastosowania zasady proporcjonalności. Określenie w planie statusu planistycznego nieruchomości musi być więc dokonane przede wszystkim zgodnie z wymogami art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Status ten nie może prowadzić do naruszenia istoty prawa własności, z czym mamy do czynienia "gdy regulacje prawne, mimo że nie znoszą samego prawa własności, to jednak w praktyce uniemożliwiają korzystanie z niego i realizację jego funkcji" (wyrok TK z 9 lipca 2007 r. sygn. P 30/06, OTK-A 2007, Nr 7, poz. 74). Rolą organu planistycznego jest zatem wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych tak, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Przed podjęciem zaskarżonej uchwały dla działki o numerze ewidencyjnym 199/2 obręb Przyłęk wcześniej nie obowiązywał żaden plan miejscowy. Zaskarżony plan jest pierwszym planem miejscowym. Wprowadza on na terenie objętym m.in. przedmiotową skargą, następujące przeznaczenie: 21MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, 9ZL - teren lasu, 4ZO - teren zieleni otwartej. W obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl, przyjętym uchwałą nr XVIII/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 r., przedmiotowe działki przeznaczone są pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej. Zgodnie ze Studium - na terenie oznaczonym symbolem MN2 w planach miejscowych mogą być lokalizowane: jako funkcja wiodąca - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z niezbędną, infrastrukturą techniczną i układem komunikacyjnym obsługującym te zabudowę lub funkcja uzupełniająca - zabudowa zagrodowa, usługi nieuciążliwe towarzyszące zabudowie mieszkaniowej, usługi sportu i rekreacji, zieleń urządzona, place gier i zabaw, parkingi. Zgodnie z zasadami ogólnymi wskazanymi w punkcie 2.2 tekstu Studium (część kierunki) "na każdym obszarze: zieleń, infrastruktura techniczna, drogi publiczne i wewnętrzne oraz poszerzenia tych dróg mogą być funkcją uzupełniającą, (pkt 10)", a "tereny funkcji uzupełniającej mogą być realizowane na samodzielnie wydzielonych działkach (pkt 6)" oraz "dopuszcza się pozostawienie gruntów leśnych oraz rolnych w planach miejscowych mimo przeznaczenia ich w Studium pod zabudowę (pkt 11 na stronie 60)". Studium stanowi, iż : "niezależnie od wskazanego kierunku przeznaczenia przy opracowywaniu planów miejscowych należy uwzględniać ograniczenia wynikające z przepisów nadrzędnych np. dotyczących ochrony zabytków, przyrody i środowiska oraz ograniczeń wynikających z przebiegu sieci infrastruktury technicznej (pkt 1 na stronie 59)". Tereny wyznaczone w miejscowym planie na przedmiotowej działce nr 199/2 Obręb Przyłęk powinny zostać określone zgodnie ze Studium, w którym określono, że: teren 21MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zgodnie z funkcją wiodącą dla terenu MN2 w Studium, teren 9ZL - teren lasu - zgodnie z punktem 11 zasad ogólnych Studium "...dopuszcza się pozostawienie gruntów leśnych oraz rolnych w planach miejscowych i przeznaczenia ich w Studium pod zabudowę, 4ZO - teren zieleni otwartej zgodnie z punktem 10 Zasad ogólnych Studium "...na każdym obszarze: zieleń, infrastruktura techniczna, drogi publiczne i wewnętrzne oraz poszerzenia tych dróg mogą być funkcją uzupełniającą" i pkt 6 "tereny funkcji uzupełniającej mogą być realizowane na samodzielnie wydzielonych działkach". Działka nr 199/2 obręb Przyłęk podczas pierwszego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z układem komunikacyjnym i istniejącym terenem lasu. Zarząd Województwa Wielkopolskiego postanowieniem nr 1755/23 z dnia 28 września 2023 r. odmówił uzgodnienia przedmiotowego planu miejscowego w zakresie uwzględnienia wyniku audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego. Po korekcie planu miejscowego, projekt uzyskał pozytywne uzgodnienie Zarządu Województwa Wielkopolskiego na mocy postanowienia nr 1962/23 z dnia 14 marca 2024 r. w formie, jaka następnie została przedłożona Radzie Miejskiej do uchwalenia. W punkcie 1 zasad ogólnych: Studium zaznaczono, że "niezależnie od wskazanego kierunku przeznaczenia, przy opracowywaniu planów miejscowych należy uwzględniać ograniczenia wynikające z przepisów nadrzędnych, np. dotyczących ochrony zabytków, przyrody i środowiska oraz ograniczeń wynikających z przebiegu sieci infrastruktury technicznej. "
W rozpoznawanej sprawie Rada Gminy Nowy Tomyśl kształtując politykę przestrzenną gminy w zakresie działki nr 199/2 dokonała jednak klasyfikacji terenu inaczej niż zostało to zapisane w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przeznacza obszar działki nr 199/2 pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - ekstensywną. Studium uchwala rada gminy i jest ono formą realizacji obowiązku prowadzenia polityki przestrzennej przez samorządowe władze lokalne. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie tylko jest aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz także zawiera ustalenia wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania, co wynika z treści art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Jest ono aktem wewnętrznie obowiązującym tj. wiąże organy gminy przy sporządzaniu aktów prawa miejscowego tzn. postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być sprzeczne z postanowieniami Studium. Zgodnie z treścią Studium Rada "Mając na uwadze zasadę zrównoważonego rozwoju, dąży się do uzupełnienia obecnego układu przestrzennego gminy Nowy Tomyśl, z racjonalnym wykorzystaniem terenów predysponowanych do rozwoju zabudowy, a także zachowania charakteru miasta i gminy poprzez jednoznaczne zapisy i ograniczenia mające na celu uniemożliwienie wprowadzania zabudowy niewpisującej się w przestrzeń gminy Nowy Tomyśl". Funkcją wiodącą jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i układem komunikacyjnym obsługującym tę zabudowę. Ponadto, organ uchwałodawczy wskazał wprost, iż Studium wspiera w gminie Nowy Tomyśl przede wszystkim rozwój mieszkalnictwa. Natomiast dnia 27 marca 2023 roku Sejmik Województwa Wielkopolskiego podjął uchwałę nr LI/1000/23 w sprawie uchwalenia Audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego. Na podstawie ww. uchwały, działka nr 199/2 w Przyłęku, podobnie jak znaczna część terenu gminy Nowy Tomyśl, została zaklasyfikowana jako krajobraz priorytetowy (ID: 2434, Podtyp 6c, Rejon Nowego Tomyśla). Działka nr 199/2 nie została objęta żadną z form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3,4 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.; zwanej dalej: "u.o.p."). Nieruchomość nie została objęta również żadną z form ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292). Nieruchomość znajduje się natomiast na obszarze mogącym negatywnie wpłynąć na zachowanie spójności struktury funkcjonalno-przestrzennej krajobrazu. Zgodnie z częścią opisową krajobrazu priorytetowego ID 2434, na terenie wsi Przyłęk, pomiędzy zabudową historyczną znajduje się pojedyncza zabudowa jednorodzinna'' i lokalizowane są osiedla nowych domów, charakteryzujące się powtarzalnością wizualną. Pomimo uchwalenia audytu krajobrazowego dla województwa wielkopolskiego, Rada Gminy Nowy Tomyśl nie podjęła uchwały dot. oceny aktualności Studium lub jego zmiany. W przypadku pierwszego wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 27 czerwca 2023 roku, teren działki nr 199/2 w. Przyłęku przeznaczony był pod budowę mieszkaniową, co było zgodne z postanowieniami Studium. W wyniku obwieszczenia Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 16 kwietnia 2024 roku wyłożony do publicznego wglądu został następnie projekt MPZP po uzyskaniu wszystkich wymaganych opinii i uzgodnień przez Radę Nowego Tomyśla. Zgodnie z projektem MPZP z dnia 16 kwietnia 2024 roku, działka nr 199/2 w Przyłęku przeznaczona została pod tereny zieleni otwartej oraz pod tereny lasów i dolesień. L. M. skierował uwagi do projektu miejscowego planu, wnosząc o przeznaczenie terenu działki nr 199/2 zgodnie z pierwszym wyłożonym do publicznego wglądu projektem. Uwaga nie została uwzględniona przez organ uchwałodawczy. Rada Miejska w Nowym Tomyślu w dniu 26 czerwca 2024 roku podjęła uchwałę nr IV/33/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk i Glinno - Rejon Glińskie Góry. Działka nr 199/2 w Przyłęku przeznaczona została pod teren zieleni otwartej 4ZO. W wykazie rozstrzygnięcia Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu MPZP wskazano, iż zmiana na zieleń nastąpiła w wyniku uzgodnień w zakresie Audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego.
Rada gminy, uchwalając określonej treści studium, sama decyduje o zakresie, szczegółowości związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od stopnia szczegółowości ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, przy czym podstawę stwierdzenia zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium stanowią łącznie część tekstowa oraz część graficzna planu miejscowego i studium. Rada Gminy Nowy Tomyśl kształtując zakres regulacji Studium zarówno na płaszczyźnie graficznej jak i opisowej dokonała szczegółowego opisu przeznaczenia nieruchomości (tj. przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - ekstensywną) a zatem podjęcie przez organ stanowiący gminy na etapie sporządzania MPZP rozstrzygnięcia niezgodnego z postanowieniami Studium wymaga co najmniej należytego uzasadnienia . Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium może być kwalifikowane jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w studium. Organ w żaden sposób nie powołał się na normy nakazujące mu przeznaczenie nieruchomości w przeważającej części pod teren zieleni otwartej, oznaczony symbolem 4ZO. W wykazie Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu MPZP wskazano jedynie, iż zmiana na zieleń nastąpiła w wyniku uzgodnień w zakresie - Audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego, jednakże działka nr 199/2 nie została objęta żadną z form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3,4 i 9.ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.) Nieruchomość nie została objęta żadną z form ochrony zabytków, o. których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292). Procedura uzgodnienia projektu planu miejscowego nie zwalnia organów uchwałodawczych gminy do zachowania zgodności aktu prawa miejscowego ze Studium. Rada Miejska w Nowym Tomyślu przeznaczyła nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr 199/2 pod tereny zieleni otwartej w sposób dowolny. Rozstrzygnięcie organu gminy nie jest podyktowane żadnymi obowiązującymi ówcześnie normami prawnymi. Organ administracji samorządowej uchwalając akt prawa miejscowego naruszył zatem zasady porządku prawnego kierując się dowolnie zaleceniami organu uzgadniającego, pomimo braku ich zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z pkt 6 Zasad ogólnych Studium: Tereny funkcji uzupełniającej mogą być realizowane na samodzielnie wydzielonych działkach". Choć teren może być głównie przeznaczony na inny typ zabudowy, np. mieszkalną, dopuszczalne są na nim dodatkowe funkcje, jak np. usługi, które nie przeszkadzają podstawowemu przeznaczeniu. Organy nie uwzględniły w ramach uzasadnienia analizy poprzedzającej przyjęcie mpzp, że zasadniczo funkcja uzupełniająca nie może dominować nad funkcją podstawową, co wynika z celów planowania przestrzennego, zasad proporcjonalności oraz ochrony ładu przestrzennego. Funkcja wiodąca nieruchomości to zabudowa mieszkaniowa. Całkowita powierzchnia działki nr 199/2 wynosi 1.6010 ha, natomiast powierzchnia przeznaczona w planie miejscowym pod zabudowę wynosi 0.2470 ha. Około 15 % powierzchni działki nr 199/2 pełni funkcję wiodącą, pozostałe 85% powierzchni działki zostało przeznaczone pod funkcję uzupełniającą. Ustalenia planistyczne, które zbyt swobodnie zamieniają funkcję podstawową na uzupełniającą, stanowią podstawę do ich uznania za arbitralne i wykraczające poza granice władztwa planistycznego gminy. Plan zagospodarowania przestrzennego w ramach przeznaczenia podstawowego ustala "dominację" danego przeznaczenia, a nie jedynie "preferencję". Oznacza to, że forma zabudowy uzupełniającej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zachowane zostaną podstawowe funkcje przeznaczenia terenu. Skarżący zakwestionował stanowisko Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu zgodnie z którym przeznaczenie działki nr 199/2 pod teren lasu pozostaje zgodne z punktem 11 zasad ogólnych Studium, który stanowi, że "Dopuszcza się pozostawienie gruntów leśnych oraz rolnych w planach miejscowych mimo przeznaczenia ich w Studium pod zabudowę". Przytoczone postanowienie Studium odnosi się do przypadku, gdy teren został przeznaczony pod grunty leśne lub rolne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przed wejściem w życie uchwały nr XVI11/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku, w sprawie "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl".
Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała w odniesieniu do działki nr 199/2 w zakresie ustalenia jej przeznaczenia jako zieleń otwarta (symbol 4ZO) oraz jako tereny lasów i dolesień (9ZL), a także tereny zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej – ekstensywnej (21MN) naruszają przywołane wymogi w ramach zgodności ze studium. Sąd dostrzega, że obowiązujące w niniejszej sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl przyjętym uchwałą nr XVIII/203/2019 rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku zawierało przeznaczenie całej działki należącej do skarżącego o numerze 199/2 pod tereny zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej - ekstensywnej (MN2). W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku Gmina nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby ustanowienie na nieruchomości Skarżącego przeznaczenia terenu jako zieleń otwarta tereny lasów i dolesień w takich proporcjach, które ograniczają do minimum możliwość zabudowy działki skarżącego, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności przeznaczenia tej nieruchomości w studium w części pod zabudowę mieszkaniową. Sąd dostrzega wręcz takie okoliczności, które uwydatniają arbitralny charakter działania Gminy w tym zakresie. Odpowiedniego wyjaśnienia dla takiego odstępstwa od założeń studium. Nie może uzasadniać sama uchwała w sprawie uchwała nr LI/1000/23 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 marca 2023 roku w sprawie uchwalenia Audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego. W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że ze względu na znaczną ingerencję w prawo własności nieruchomości uwzględnienie celów, jakie chce osiągnąć gmina, musi być to jednoznacznie wyartykułowane i uzasadnione. Kształt sporządzonego planu miejscowego jest bowiem wynikiem przeprowadzonych analiz, które są znane jedynie organowi sporządzającemu jego projekt i w tym przypadku uzasadnienie projektu planu stanowi wyjaśnienie intencji prawodawcy gminnego Ocena, czy gmina działa w granicach wyznaczonych w art. 4 ust. 1 u.p.z.p. powinna być dokonana przez odniesienie projektowanych zamierzeń planistycznych do zasad obowiązujących w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z art. 1 ust. 2 tej ustawy, uprawnień właścicieli terenów wskazanych w art. 6 ustawy, a także zasady wynikającej z art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. Ograniczenie to wyraża się pośrednio poprzez uniemożliwienie dokonania zabudowy na przedmiotowym terenie. Uzasadnienie uchwały powinno zawierać argumentację pozwalającą uznać, że gmina dołożyła należytej staranności w przestrzeganiu zasad obowiązujących przy podejmowaniu działań planistycznych, w tym rozważyła inne warianty zrealizowania zamierzenia planistycznego w ramach przyjętej koncepcji, albo że przyjęte rozwiązanie planistyczne, pomimo konieczności dokonania ingerencji w sferę prawa własności, jest jedynym możliwym w danych warunkach (por. wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 165/15, CBOSA). W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia tych ustaleń. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest związanie planowania miejscowego przez ustalenia studium, którego stopień może być – w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy albo słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień planów miejscowych, ale nie mogą być między sobą sprzeczne. Studium jest formą realizacji obowiązku prowadzenia polityki przestrzennej przez samorządowe władze lokalne i jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzeniu planów. Studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, 2021 wyd. 12, Legalis). W myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Na gruncie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. należy przyjąć, że ustalenia studium są w tym znaczeniu wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, że plany te nie mogą naruszać ustaleń studium (zob. wyroki NSA z 16 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1599/18, z 12 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 66/13, z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1107/16, CBOSA).
Władztwo planistyczne nie może być usprawiedliwieniem dla wszystkich działań podejmowanych przez organ planistyczny. Ingerencja w prawo własności wnioskodawców, w kontekście nadużycia władztwa planistycznego, w żaden sposób nie wynika z konieczności ochrony takich wartości, jak bezpieczeństwo, porządek publiczny lub ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej. Przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane, jeżeli jest motywowane takim interesem publicznym, który uzasadnia wprowadzanie ograniczenia i jedynie w planie zagospodarowania przestrzennego, który został uchwalony przy zachowaniu, określonych ustawą, zasad i trybu sporządzania planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2021 roku, sygn. akt ll SA/Go 105/21). Na gruncie niniejszej sprawy Rada Gminy uchwalając plan w zakresie przeznaczenia działki nr 199/2 pod tereny zieleni otwartej ograniczyła prawo własności Skarżącego, albowiem, jak wskazuje art. 2 pkt 25 u.p.z.p., obszar zieleni publicznej to teren będący w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Przeznaczenie terenu w kontekście obszaru zieleni publicznej służy zatem realizacji interesu publicznego - środowiskowego oraz rekreacyjnego. Uniemożliwia tym samym de facto realizację uprawnień właścicielskich przez podmioty prywatne, co stanowi istotną ingerencję w podstawowe prawo gwarantowane przez Konstytucję RP (art. 64 Konstytucji RP). Organy administracji powinny podejmować działania wywierające możliwie najmniej dotkliwe skutki wobec właścicieli nieruchomości. Zgodnie bowiem z postanowieniami audytu krajobrazowego dla województwa wielkopolskiego, obszar krajobrazu priorytetowego nr 2434 charakteryzuje się występowaniem pomiędzy zabudową historyczną zabudowy jednorodzinnej i lokalizowaniem nowych osiedli domów jednorodzinnych. Dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości nie wpływało negatywnie na zachowanie spójności struktury funkcjonalno-przestrzennej krajobrazu. Z konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wywodzimy, iż ograniczenie prawa własności może nastąpić tylko wtedy, gdy jest konieczne między innymi dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jak również dla ochrony środowiska. Ingerencja w prawo własności jest uprawnieniem, które podlega obostrzeniom. Musi ona przede wszystkim pozostawać w odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których stawia się ograniczenia ingerując w prawo własności organy planistyczne gminy muszą wskazać, jakie to wartości (cele) są na tyle istotne (ważne społecznie), aby uzasadniały ograniczenie prawa własności podmiotu prywatnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2023 roku, sygn. akt II SA/Kr 1168/23). Akty planistyczne gminy mogą ingerować w sferę własności jednostek, kształtując sposób wykonywania tego prawa, pod warunkiem, że jest to wynikiem właściwego wyważenia kolidujących dóbr i wartości, poprzez wykazanie, że przyjęte rozwiązania są optymalne - uzasadnione interesem publicznym i nieingerujące ponad niezbędną konieczność w sferę prawną jednostki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2021 roku, sygn. akt II SA/GI 90/21). Utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości nie wywiera negatywnego wpływu na środowisko. Przeznaczenie gruntu należącego do skarżącego pod mieszkalnictwo jednorodzinne, nie wpłynie w żaden sposób na modyfikację warunków lokalnych. Szczególnie, że w sąsiedztwie tj. na działkach nr 608/1, 608/8, 608/3, 608/4, 608/5, 201/3, 201/4, 202/2 czy 202/3 znajdują się jednorodzinne budynki mieszkalne. Wymóg proporcjonalności jest jednocześnie zakazem nadmiernej ingerencji, co oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2018 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1743/18). W tym przypadku racjonalne zachowanie organów samorządowych umożliwiało wyważenia obu wartości. W sposób oczywisty powinno to mieć miejsce z uwzględnieniem Audytu krajobrazowego województwa wielkopolskiego, który został uchwalony przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego już po wejściu w życie Studium oraz w trakcie procedury planistycznej dot. MPZP. Na podstawie audytu krajobrazowego, działka nr 199/2 w Przyłęku, podobnie jak znaczna część terenu gminy Nowy Tomyśl, została zaklasyfikowana jako krajobraz priorytetowy (ID: 2434, Podtyp 6c, Rejon Nowego Tomyśla). Działka nr 199/2 nie została objęta żadną z form ochrony przyrody ani nie została objęta również żadną z form ochrony zabytków. Pomimo uchwalenia audytu krajobrazowego dla województwa wielkopolskiego, Rada Gminy Nowy Tomyśl nie podjęła uchwały dot. oceny aktualności Studium lub jego zmiany. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje sankcji ani przepisów przejściowych w przypadku niedokonania przez radę gminy aktualizacji Studium. Audyt krajobrazowy jest aktem ogólnie identyfikującym, charakteryzującym i waloryzującym krajobraz środowiskowy oraz zabudowy dla obszaru województwa, który wywołuje skutki prawne zarówno co do zakresu dokumentów planistycznych, jak i współdziałania organów gminy przy tworzeniu form ochrony przyrody prze co można szukać umiejscowienia tego typu aktów w szeroko rozumianych aktach współdziałania administracji (por. A. Fogel [w:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. H. Izdebski, I. Zachariasz, Warszawa 2023, art. 38a). W części opisowej każdy audyt krajobrazy zawiera szereg rekomendacji i wniosków dotyczących kształtowania i ochrony krajobrazu, które powinny być przestrzegane na etapie planowania przestrzennego. Audyt nie konkretyzuje jednak rozwiązań podejmowanych na danym terytorium a pozostawia względnie dużą swobodę wyboru dla niższych organów samorządowych. W rozpatrywanej sprawie wymagania wynikające z powyższych uwarunkowań prawnych nie zostały przez Radę Miejską dochowane. Przekroczenie przez organ uprawnień planistycznych poprzez nieuzasadnienie zgodnego z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenia prawa własności nieruchomości skarżącego, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Wobec powyższego kontrola sądowa potwierdziła zasadność zarzutów w zakresie naruszenia zaskarżoną regulacją uchwały w sposób rażący przepisów art. 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zasadne jest więc stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części obejmującej działkę nr 199/2.
Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, jak orzekł w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.