II SA/Po 307/25

II SA/Po 307/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendant Państwowej Straży Pożarnej z dnia 14 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 18 grudnia 2024r., nr [...]; II. zasądza od Komendant Państwowej Straży Pożarnej na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 lutego 2025 r. Komendant Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 18 grudnia 2024 r., którą odmówiono J. D. udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r., tj. udostępnienia protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. przeprowadzonych w M. sp. z o.o., [...], ul. [...], oraz załącznika nr [...] tj. Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (w całości).
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 7 maja 2024 r. J. D. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego zakładu produkcyjnego M. sp. z o.o., przy ul. [...], [...] wraz z informacjami dotyczącymi spełnienia przez przedmiotowy zakład warunków ochrony przeciwpożarowej. W odpowiedzi, dnia 14 maja 2023 r., wnioskodawca został poinformowany przez organ, że obiekt nie podlega obowiązkowi przekazania Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego do właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Straży Pożarnej na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej obiektów, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2023 r., poz. 822).
Następnie, po uzyskaniu od organu informacji, że w zakładzie M. sp. z o.o. przeprowadzone zostały czynności kontrolno-rozpoznawcze, podczas których ustalono wnioski i wydano zalecenia, a decyzją wydano nakaz wdrożenia zaleceń zawartych w protokole, J. D. wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2024 roku wystąpił o udostępnienie mu ww. protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz decyzji administracyjnej. Organ wyraził zgodę na udostępnienie wnioskodawcy żądanych dokumentów w formie zanonimizowanej, co nastąpiło dnia 17 września 2024 r. Wówczas to skarżący sporządził fotokopie dokumentów. Po zapoznaniu się z nimi wnioskodawca zwrócił się do organu o przesłanie załączników nr [...] do protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych, tj. Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego oraz protokołu z praktycznego sprawdzenia warunków ewakuacji, a także o udzielenie dodatkowych informacji, w tym brakujących informacji z pkt 3.1.2 protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. (dane techniczne obiektu), tj. powierzchni zabudowy oraz długości i szerokości budynku.
W powyższym zakresie organ, w piśmie z dnia 7 października 2024 r. poinformował J. D., że wszelkie dane techniczne w tym dotyczące powierzchni zabudowy oraz długości i szerokości budynku zostały zawarte w protokole, do którego ww. uzyskał wgląd, zaś w pozostałym zakresie organ dokona weryfikacji, czy spełnione zostały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie pismem z dnia 24 października 2024 roku organ wystąpił do spółki M. sp. z o.o. celem zweryfikowania, jakie informacje mogą zostać udostępnione wnioskodawcy i uzyskał odpowiedź, że dokumenty w postaci załączników nr [...] do protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych nie stanowią informacji publicznej i jako takie nie mogą podlegać udostępnieniu, bowiem nie dotyczą one wykonywania zadań przez podmiot publiczny, lecz przez podmiot stanowiący własność prywatną. Wnioskowane dokumenty w ocenie M. sp. z o.o. stanowią wewnętrzne informacje i regulaminy spółki mające znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jej pracowników oraz osób przebywających na terenie zakładu produkcyjnego w przypadku wystąpienia pożaru.
Następnie dnia 27 listopada 2024 r., po wystosowaniu przez wnioskodawcę ponaglenia oraz wezwania do udostępnienia dokumentów, organ I instancji poinformował ww., iż jego prawo do konstytucyjnego dostępu do informacji publicznej zostało zaspokojone, bowiem uzyskał wgląd do protokołu z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz wydanej przez organ decyzji administracyjnej. Do powyższego pisma dołączone zostały również zanonimizowane (w zakresie szczegółowych danych technicznych budynków, w tym ich powierzchni oraz wymiarów) dokumenty, tj. wnioskowane załączniki nr [...] do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r.
W odpowiedzi J. D. pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. ponownie wezwał organ do załatwienia sprawy poprzez udostępnienie żądanych informacji publicznych – tj. załącznika nr [...] do protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. – Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego w całości tj. z uwzględnieniem wszystkich stron i danych w zakresie wstępu, części 1 (warunki ochrony przeciwpożarowej), części 3 (sposoby postępowania na wypadek pożaru i innego zagrożenia), części 8 (schematy), z uwzględnieniem danych dotyczących długości i szerokości budynku, oraz protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. w całości, tj. z uwzględnieniem danych dotyczących długości i szerokości budynku z pkt 3.1.2 – bądź wydania decyzji odmownej.
Decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. tj. protokołu z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. przeprowadzonych w M. sp. z o.o. oraz załącznika nr [...] tj. Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (w całości).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ udostępnił wnioskodawcy wybrane (wszystkie posiadane przez Komendę) strony z Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego oraz protokół z praktycznego sprawdzenia organizacji oraz warunków ewakuacji stanowiące załączniki nr [...] do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych – zanonimizowane w zakresie danych osobowych i treści mogących stanowić wyłączenie w myśl art. 5 u.d.i.p. W ocenie organu informacja publiczna została więc udostępniona J. D. w zakresie pełnym, a nawet przekraczającym zakres żądania. W pozostałym zakresie, udostępnienie pełnych informacji mogłoby skutkować negatywnie dla bezpieczeństwa zakładu, naruszyć tajemnicę przedsiębiorstwa a także podważyć zaufanie podmiotów kontrolowanych do instytucji Państwowej Straży Pożarnej. Nadto, organ wskazał, że J. D. w żadnym piśmie nie określił, z czego wynika interes społeczny w zakresie żądanych przez niego informacji.
Od powyższej decyzji dnia 30 grudnia 2024 r. J. D. wniósł odwołanie, inicjując kontrolę instancyjną przeprowadzoną przez Komendant Państwowej Straży Pożarnej, w efekcie której wydana została kwestionowana przez skarżącego decyzja z dnia 14 lutego 2025 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Komendant Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że mając na uwadze treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.; dalej: u.d.i.p.) organ musi każdorazowo wyważyć tajemnicę przedsiębiorcy oraz prawo do prywatności względem wartości publicznej, jaką jest dostęp do informacji publicznej. W ocenie organu odwoławczego udostępnienie żądanej informacji wykraczałoby poza niezbędność wymaganą potrzebą transparentności, a jednocześnie skutkowałoby naruszeniem tajemnicy przedsiębiorcy, którego przedsiębiorstwa wnioskowane dokumenty dotyczą. Organ wskazał, że wnioskowane dokumenty i informacje są własnością przedsiębiorcy, a Państwowa Straż Pożarna pozyskała je jedynie w ramach i na rzecz prowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych. Zdaniem organu z akt sprawy bezspornie wynika zaś brak zgody kontrolowanej spółki – M. sp. z o.o. na udostępnienie wnioskowanych informacji i powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, a w konsekwencji części protokołu zawierające dane chronione nie podlegają udostępnieniu.
Powyższą decyzję w całości zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnioskodawca – J. D., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa:
- art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez ograniczenie przysługującego mu prawa dostępu do informacji publicznej poprzez nieuzasadnioną i niepopartą zasadną argumentacją odmowę udostępnienia informacji publicznej;
- art. 4 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niedokonanie przez organ merytorycznego rozpoznania sprawy samodzielnie, lecz "przerzucenie" w tym zakresie odpowiedzialności na spółkę M. sp. z o.o.;
- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak spełnienia przy odmowie udostępnienia informacji publicznej przesłanki materialnej oraz formalnej;
- art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi u.d.i.p. poprzez nieuwzględnienie, że żądana dokumentacja jest dokumentacją przebiegu i efektów kontroli i w związku z tym powinna podlegać udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej;
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji przez oparcie uzasadnienia na lakonicznych i nieuzasadnionych twierdzeniach, niepełność i pozorność uzasadnienia, oraz oparcie decyzji o przesłanki, o które zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej organ nie mógł się oprzeć.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendant Państwowej Straży Pożarnej z dnia 14 lutego 2025 r. i zobowiązanie ww. organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi J. D. wskazał, iż organ I instancji odmawiając udostępnienia informacji powołał się na niewskazanie na istnienie po stronie skarżącego interesu społecznego, co jest niedopuszczalne w świetle art. 2 ust. 2 u.d.i.p. (przy czym przepis ten odnosi się do interesu faktycznego i prawnego). Nadto, organy obu instancji oparły swoje stanowisko na twierdzeniach spółki M. sp. z o.o., do której Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] zwrócił się w celu zweryfikowania zakresu informacji, jakie mogą być udostępnione wnioskodawcy, zamiast dokonać własnej oceny w powyższym zakresie. Skarżący wskazał na niekonsekwencję organu, który w decyzji powołał się na ww. stanowisko spółki M. sp. z o.o., iż wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, a jednocześnie częściowo przekazał je skarżącemu, uznając, iż informacja publiczna została udostępniona w zakresie pełnym. Z kolei twierdzenie organu II instancji, iż spółka M. sp. z o.o. powołała się na tajemnicę przedsiębiorcy zdaniem skarżącego jest niezgodne ze stanem faktycznym, zaś przesłanka ta nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W konsekwencji skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji, w którym niezawierające analizy przesłanek powołania się na tajemnicę przedsiębiorcy jest niepełne i pozorne, oraz nie pozwala na rzetelną ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. Przyjęcie przez organ, iż dokumenty stanowią "własność prywatną" nie sprawia, że są one pozbawione przymiotu informacji publicznej. Finalnie skarżący szczegółowo opisał (oraz poddał krytyce) sposób procedowania przez organ I instancji w przedmiocie złożonego przez niego wniosku, w tym czas trwania postępowania.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Prawo dostępu do informacji publicznej stanowi prawo podmiotowe, warunkujące realizację w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy, to jest zasady jawności działania organów władzy publicznej (M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja R. P.. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 61). Jego źródłem jest art. 61 Konstytucji, który w ust. 1 zd. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m. in. dostęp do dokumentów, a jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 2 i 3).
Na podstawie delegacji zawartej w art. 61 ust. 4 Konstytucji, szczegółowe zasady i tryb udzielania informacji publicznej, określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. I tak, w rozumieniu ww. ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z uwagi na generalny charakter powyższej definicji ustawodawca zdecydował się na doprecyzowanie pojęcia "informacji publicznej" poprzez ustanowienie w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. otwartego katalogu stanowiącego przykładowe wyliczenie informacji i danych stanowiących informację publiczną. Wspomniany przepis w punkcie 4 lit. a tiret drugie jednoznacznie rozstrzyga o tym, że dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, stanowią dane publiczne, będące informacją publiczną.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, iż protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych przez Państwową Straż Pożarną stanowi informację publiczną. Wskazać należy, że czynności te wykonywane są przez Państwową Straż Pożarną na podstawie art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1443 z późn. zm.) w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych i przeprowadzane są m. in. w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych (ust. 3 pkt 1 ww. ustawy). Szczegółowe warunki przeprowadzania czynności oraz sposób gromadzenia i przekazywania ich wyników określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. Nr 225, poz. 1934 z późn. zm.). Zgodnie zaś z § 10 ust. 1 rozporządzenia z przeprowadzonych czynności sporządzany jest protokół. W przedmiotowej sprawie do ww. protokołu, w części dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, załączono m. in. Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego dla zakładu produkcyjnego M. sp. z o.o. wymaganą na podstawie § 6 ust.1 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 822 z późn. zm.).
Powyższa instrukcja, sporządzona na zlecenie podmiotu prywatnego, w istocie samoistnie nie posiada cech, które pozwoliłby kwalifikować ją jako zawierającą informację publiczną. Jednakże zauważyć należy, że część tej instrukcji została włączona do protokołu z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. jako załącznik nr [...]. W tym więc zakresie stanowi ona element dokumentu urzędowego, sporządzonego przez organ administracji, i co do zasady podlega ona udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Analizując dalsze przesłanki udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej, wskazać należy, że zgodnie z art. 2 u.d.i.p. prawo dostępu do niej przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., każdemu niezależnie od posiadania interesu prawnego czy faktycznego. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia m. in. do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, oraz prawo wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p.).
Jedynie więc w odniesieniu do informacji przetworzonych ustawa wskazuje, że jej uzyskanie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Mając jednak na uwadze, że skarżący wnioskował o uzyskanie informacji prostych (nieprzetworzonych), brak jest po jego stronie ograniczeń podmiotowych, w szczególności organ I instancji niesłusznie powoływał się w uzasadnieniu decyzji na niewskazanie przez skarżącego na zaistnienie przesłanki interesu społecznego.
Zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Pod pojęciem organów władzy publicznej należy rozumieć wszystkie organy administracji funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (M. Jabłoński, K. Wygoda [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, W. 2023, art. 4). W realiach niniejszej sprawy podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej był Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O., jako organ administracji rządowej w powiecie.
Organ ten udostępnił wnioskodawcy żądane dokumenty, to jest protokół czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. wraz z załącznikiem nr [...] obejmującym posiadane przez organ wybrane strony Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego zakładu produkcyjnego M. sp. z o.o. oraz załącznikiem nr [...] – protokołem praktycznego sprawdzenia warunków ewakuacji. Dokumenty zostały udostępnione wnioskodawcy w formie zanonimizowanej to jest bez szczegółowych danych technicznych dotyczących m. in. metrażu budynku. W zakresie objętym anonimizacją organ odmówił udostępnienia J. D. informacji wskazując z jednej strony, iż załączniki nr [...] do protokołu czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 grudnia 2023 r. nie stanowią informacji publicznej, z drugiej zaś, iż konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej wnioskodawcy zostało zaspokojone (poprzez udzielenie dostępu do dokumentów w formie zanonimizowanej). Jednocześnie organ powołał się na występującą po stronie zakładu M. sp. z o.o. tajemnicę przedsiębiorcy, jako przesłankę odmowy udostępnienia informacji publicznej, a także wskazał, iż J. D. nie określił z czego wynika interes społeczny w zakresie żądanych przez niego informacji.
Organ II instancji nie kwestionował zaś w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 lutego 2025 r. charakteru żądanych dokumentów jako zawierających informację publiczną, jednakże uznał, iż dostęp do nich jest limitowany tajemnicą przedsiębiorcy – spółki M. sp. z o.o. W ocenie organu udostępnienie dokumentów w żądanym przez wnioskodawcę zakresie (a więc w całości) wykraczałoby poza niezbędność wymaganą potrzebą transparentności, a jednocześnie skutkowałoby naruszeniem tajemnicy przedsiębiorcy, w sytuacji gdy spółka nie wyraziła zgody na udostępnienie dokumentów powołując się na ww. tajemnicę.
W istocie z treści art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Jednakże w realiach niniejszej sprawy zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy w toku kontroli instancyjnej, nie dokonały w zasadzie żadnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że udostępnienie żądanych przez wnioskodawcę dokumentów mogłoby skutkować naruszeniem tajemnicy przedsiębiorcy. Co więcej, wbrew twierdzeniom organów, spółka M. sp. z o.o. w toku postępowania nie powołała się na powyższą okoliczność. W piśmie z dnia 29 października 2024 r. podmiot ten zajął bowiem stanowisko, iż załączniki nr [...] do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych nie stanowią informacji publicznej, a jedynie wewnętrzne informacje i regulaminy spółki mające znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jej pracowników oraz osób przebywających na terenie zakładu produkcyjnego w przypadku wystąpienia pożaru, i jako takie nie powinny być udostępniane osobom trzecim. Z powyższego stanowiska nie sposób wyinterpretować, aby intencją spółki było powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy.
Tymczasem, utrwalony w orzecznictwie jest pogląd, że dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 192/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli utajnienia określonej informacji przez przedsiębiorcę. Z kolei przesłanka materialna oznacza wymóg, aby dane informacje, w przypadku ich ujawnienia, mogły mieć wpływ na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, chociaż per se nie muszą mieć wartości gospodarczej (w wyroku NSA z 11.03.2025 r., III OSK 7741/21, LEX nr 838482). W powyższym zakresie posiłkować można się definicją tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 z późn. zm.), przez którą rozumie się "informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności". Oba elementy definicji, to jest formalny oraz materialny, muszą zaistnieć łącznie, aby uznać, że informacja podlega ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w szczególności nie jest wystarczające jedynie spełnienie przesłanki formalnej (wyrok NSA z 11.12.2018 r., I OSK 2906/16, LEX nr 2619408).
Jak wskazano w wyroku NSA z 11.03.2025 r., III OSK 7741/21 (LEX nr 838482) w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powołaniem na ww. przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy konieczne jest precyzyjne i wyczerpujące wykazanie jej zaistnienia. W zaskarżonej decyzji nie został spełniony powyższy wymóg, bowiem z jej uzasadnienia nie wynika, dlaczego organ uznał informacje zawarte w żądanych dokumentach za objęte tajemnicą przedsiębiorcy – tym bardziej mając na uwadze, że sam podmiot, którego informacje te dotyczą nie wskazał na taki ich charakter. Nie sposób wyinterpretować powyższego z twierdzenia, iż są to informacje "prywatne". Nawet jednak, gdyby przyjąć, iż spółka M. sp. z o.o. próbowała w ten sposób zamanifestować wolę utajnienia informacji, to nadal z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynikają żadne okoliczności, z których można by wnioskować, iż spełniona została przesłanka materialna definicji tajemnicy przedsiębiorcy.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że dokumenty, o które zwrócił się J. D. podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Ewentualna odmowa ich udostępnienia może nastąpić jedynie w wypadkach wskazanych w art.5 ust. 2 u.d.i.p. Choć w zaskarżonej decyzji powołano się na okoliczność, iż kwestionowane dokumenty zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa, to twierdzenie to nie zostało w żaden sposób przez organ wykazane, zarówno w aspekcie formalnym jak i materialnym definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. W szczególności z decyzji nie wynika, aby udostępnienie informacji mogło spowodować uszczerbek o charakterze ekonomicznym po stronie spółki M. sp. z o.o., nieprawidłowo też wskazano, iż spółka ta powołała się na tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy podnosiła ona jedynie, iż dokumenty, o których udostępnienie wnosił J. D. mają charakter prywatny i nie stanowią informacji publicznej.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja a także poprzedzającą ją decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] jako wydane z naruszeniem norm konstytucyjnych (art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP) oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jest art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret 2 u.d.i.p. podlegały uchyleniu na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz 935 z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.), o czym sąd orzekł w punkcie I wyroku.
Ponownie rozpoznając wniosek organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą pojęcia informacji publicznej i tajemnicy przedsiębiorcy oraz dokona pogłębionej analizy, czy w odniesieniu do żądanej przez skarżącego dokumentacji zaistniały przesłanki odmowy jej udostępnienia wyrażone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a następnie udzieli ww. informacji bądź wyda decyzję o odmowie jej udostępnienia.
Jednocześnie jednak zaznaczyć należy, iż obowiązek udostępnienia przez organ informacji o charakterze prostym, obejmuje – co oczywiste – jedynie dokumenty, którymi organ dysponuje. Skoro zaś do protokołu z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych włączone zostały jedynie niektóre strony Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego, w przypadku stwierdzenia braku przesłanek negatywnych udostępnienia informacji publicznej, dokumenty będą mogły zostać przekazane skarżącemu jedynie w zakresie, w jakim posiada je organ. Analogicznie przyjąć należy w odniesieniu do danych dotyczących powierzchni oraz długości i szerokości budynku, bowiem jak wynika z oświadczenia organu, wszelkie informacje, które zostały w tym zakresie uzyskane w toku kontroli, zawarte są w protokole z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych.
O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.