II SA/Po 3044/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-02-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanemur oporowynadzór budowlanywspólnota mieszkaniowagranice działekodpowiedzialnośćsąd administracyjnysąd cywilnywspółwłasność

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję o umorzeniu postępowania wobec jednego z właścicieli w sprawie naprawy muru oporowego, podkreślając, że spory cywilnoprawne dotyczące granic i współwłasności nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła obowiązek nałożony na K. M. w sprawie naprawy muru oporowego. Organ odwoławczy uznał, że K. M. nie była właścicielem ani zarządcą obiektu, a spory dotyczące granic nieruchomości i współwłasności urządzeń granicznych należą do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych. WSA w Poznaniu oddalił skargę, potwierdzając, że organy nadzoru budowlanego mogą nakładać obowiązki jedynie na właścicieli lub zarządców obiektu, a kwestie cywilnoprawne, takie jak te wynikające z art. 154 kc, rozstrzygają sądy powszechne.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła obowiązek nałożony na K. M. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym muru oporowego. Organ pierwszej instancji nakazał właścicielom i członkom Wspólnoty oraz K. M. usunięcie wad muru. K. M. wniosła odwołanie, wskazując, że mur znajduje się na jej posesji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części dotyczącej K. M., umarzając postępowanie, ponieważ nie była ona właścicielem ani zarządcą obiektu. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że art. 154 kc. przewiduje domniemanie wspólnego użytku i kosztów utrzymania urządzeń granicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne mają kompetencje kasacyjne i nie orzekają co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, obowiązki utrzymania obiektu mogą być nakładane jedynie na właścicieli lub zarządców. WSA stwierdził, że zastosowanie art. 154 kc. jest właściwe dla sądów cywilnych, a nie administracyjnych, a spory o granice nieruchomości należą do kompetencji sądów powszechnych. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została skierowana do właściwego podmiotu, którym jest Wspólnota Mieszkaniowa jako właściciel muru i firma "A" sp. z o.o. jako zarządca.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, takich jak te wynikające z art. 154 kc. dotyczące granic i współwłasności urządzeń granicznych. Kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ma kompetencje kasacyjne i kontroluje legalność działań administracji. Obowiązki wynikające z Prawa budowlanego mogą być nakładane jedynie na właścicieli lub zarządców obiektu. Roszczenia cywilnoprawne, w tym te dotyczące współwłasności i kosztów utrzymania urządzeń granicznych, są poza zakresem jurysdykcji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Pb art. 66 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 61

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

kc art. 154 § 1

Kodeks cywilny

Pb art. 3 § 3

Ustawa Prawo budowlane

kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pgik

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących granic działek i współwłasności urządzeń granicznych. Obowiązki wynikające z Prawa budowlanego mogą być nakładane wyłącznie na właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego. Kwestie sporne wynikające z art. 154 kc. należą do właściwości sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Art. 154 kc. jednoznacznie przewiduje domniemanie prawne, że mury, płoty i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiednich służą do wspólnego użytku sąsiadów, a korzystający z nich zobowiązani są wspólnie ponosić koszty ich utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne mają kompetencje kasacyjne, tj. sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej i nie są uprawnione do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. określenie granicy działek nie leży w kompetencji inspektora nadzoru budowlanego spory takie nie mogą być też przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż należą one do właściwości sądów powszechnych.

Skład orzekający

Andrzej Zieliński

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Radzicka

członek

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o rozgraniczeniu kompetencji między sądem administracyjnym a sądem cywilnym w sprawach dotyczących obiektów budowlanych na granicy działek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spór o odpowiedzialność za remont muru oporowego przenika się z kwestiami cywilnoprawnymi dotyczącymi granic i współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście nieruchomości, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Mur graniczny: Kto odpowiada za naprawę? Sąd administracyjny czy cywilny?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Po 3044/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Andrzej Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Radzicka
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o d d a l a s k a r g ę /-/A. Łaskarzewska /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2002r., nr [...], na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1944r. Prawo budowlane (tekst.jedn. Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał właścicielom, członkom Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości w P. oraz K. M. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym muru oporowego na granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w P., poprzez wykonanie izolacji przeciwwilgociowej muru oraz przeprowadzenie jego naprawy w sposób określony w ocenie technicznej z dnia [...] lipca 2002r. Organ wskazał, że istnienie muru oporowego o długości 16,10 m stwierdzono podczas przeprowadzania czynności kontrolnych w dniu [...] listopada 2000r. Oględziny muru wykazały, że jest on w znacznym stopniu skorodowany, posiada liczne pęknięcia i ubytki betonu. W uzasadnieniu decyzji powołano się na 3 oceny techniczne muru sporządzone w sprawie oraz na protokół badania sklerometrycznego betonu. Ocena techniczna M.G. wskazała na konieczność rozbiórki muru. Wniosek ten potwierdziły wyniki badań sklerometrycznych betonu, które to badanie zostało jednak – zdaniem organu orzekającego – przeprowadzone w sposób niezgodny z obowiązującą z tym zakresie normą PN-74/B-06262. Druga ekspertyza techniczna rzeczoznawcy K.M. potwierdziła nieodpowiedni stan techniczny muru, wskazując jednak na możliwość jego naprawy. W ekspertyzie tej nie wskazano jednak sposobu naprawy muru. Trzecia opinia techniczna J.S. określiła zakres i sposób koniecznych do przeprowadzenia robót budowlanych. Organ uznał na podstawie powyższych opinii, że mur jest w nieodpowiednim stanie, jednak istnieje możliwość jego naprawy. Obowiązek ponoszenia kosztów przeprowadzenia tej naprawy dotyczy wszystkich właścicieli sąsiadujących działek, co wynika – zdaniem Inspektora – z art. 61 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 154 § 1 i § 2 kc.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. M., żądając wyeleminowania z grupy podmiotów zobowiązanych do wykonania zleconego remontu. Odwołująca się wskazała, że mur oporowy leży całkowicie na terenie posesji przy ul. [...] i powstał w wyniku podniesienia terenu tej nieruchomości w związku z budową garaży podziemnych. K. M. wniosła też o poszerzenie nakazu wykonania izolacji przeciwwilgociowej muru również w odniesieniu do ściany należącego do Odwołującej się budynku, gdyż zjawiska wynikające z wadliwie wykonanej izolacji przeciwwilgociowej występują także na obsypanej ziemią ścianie budynku frontowego, wpisanego do rejestru zabytków.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 i 2 kpa., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku na K. M. i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W pozostałym zakresie decyzja została utrzymana w mocy. Organ odwoławczy sprecyzował ustalenia organu I instancji podając, że podstawą prawną nałożonego obowiązku był przepis art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a mur oporowy jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podkreślono, że obowiązek określony w decyzji organu I instancji nie mógł zostać nałożony na K. M. z uwagi na to, że nie jest ona ani właścicielem ani zarządcą obiektu, do którego odnosił się orzeczony obowiązek. Domniemanie art. 154 kc. nie dotyczy – zdaniem organu – prawa własności urządzeń umieszczonych na granicy działek ani tym bardziej prawa własności gruntu, na którym dane urządzenie się znajduje, lecz dotyczy rozwiązywania konfliktów sąsiedzkich powstających na tle korzystania z urządzeń znajdujących się na granicy działek.
Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości w P. zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej uchylenia obowiązku nałożonego na K. M. i umorzenia w tym zakresie postępowania w pierwszej instancji. Ponadto Skarżąca wniosła o orzeczenie powyższego obowiązku zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W opinii Skarżącej art. 154 kc. jednoznacznie przewiduje domniemanie prawne, że mury, płoty i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiednich służą do wspólnego użytku sąsiadów, a korzystający z nich zobowiązani są wspólnie ponosić koszty ich utrzymania. Ponadto Skarżąca podniosła, że mur oporowy został odbudowany na terenie należącym do działki nr [...], która jest własnością K. M.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację wskazując, że krąg adresatów, wobec których może zostać nałożony obowiązek określony w art. 66 ustawy Prawo budowlane jest wyraźnie sprecyzowany z art. 61 tej ustawy i ogranicza się on do właścicieli i zarządców obiektów budowlanych. Krąg ten nie może być rozszerzony poprzez stosowanie innych aktów, nie zawierających przepisów o roszczeniach natury publicznoprawnej. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że określenie granicy działek nie leży w kompetencji inspektora nadzoru budowlanego, natomiast z bezspornych ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wynika, że właścicielem przedmiotowego muru pozostaje Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości w P., a zarząd sprawuje firma "A" sp. z o.o. z siedzibą w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu nie mógł być wniosek Skarżącej dotyczący orzeczenia co do istnienia obowiązku nałożonego na K. M. zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne mają kompetencje kasacyjne, tj. sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej i nie są uprawnione do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.
Art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst.jedn. Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przepis ten otwiera rozdział 6 ustawy, dotyczący utrzymania obiektów budowlanych i określa zamknięty krąg podmiotów, wobec których mogą zostać orzeczone obowiązki określone w tej części ustawy. Organy administracji mają zatem prawo wydawania decyzji określonych w art. 66 pkt 1, tj. nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jedynie wobec właścicieli lub zarządców danych obiektów. Rację należy zatem przyznać organowi II instancji gdy wywodzi, że określony wyżej krąg adresatów decyzji administracyjnej wydanej przez organy nadzoru budowlanego nie może zostać poszerzony wskutek zastosowania art. 154 Kodeksu cywilnego. Wszelkie roszczenia wynikające z tego przepisu są roszczeniami cywilnoprawnymi i organy administracji nie są właściwe do ich rozstrzygania. Tym samym spory takie nie mogą być też przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż należą one do właściwości sądów powszechnych.
Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem uregulowań zawartych w ustawie Prawo budowlane należy zauważyć, że bezsporna w sprawie jest kwestia istnienia nieprawidłowości w konstrukcji ogrodzenia i zasadności wydania nakazu ich usunięcia na podstawie art. 66 pkt 1 cyt. ustawy. Należy też stwierdzić – konsekwentnie do wyżej przedstawionych rozważań dotyczących relacji pomiędzy art. 154 kc. a przepisami ustawy Prawo budowlane – że zaskarżona decyzja została skierowana do odpowiedniego podmiotu. Zgodnie bowiem z nie kwestionowanymi ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dokonanymi już na etapie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r., właścicielem przedmiotowego ogrodzenia betonowego jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w P., a zarząd sprawuje firma "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. Słusznie też wywodzi organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że kwestia określenia faktycznych granic pomiędzy działkami rozgraniczonymi przedmiotowym ogrodzeniem nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego, lecz powinna być rozstrzygnięta na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r., nr 100, poz. 1086 ze zm.).
Wobec braku uzasadnienia zarzutów zawartych w skardze, Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – orzekł jak w sentencji.
/-/A. Łaskarzewska /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka
kk

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę