Orzeczenie · 2025-12-04

II SA/PO 302/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-04
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowylegalizacja samowoli budowlanejprawo budowlaneochrona gruntów leśnychpostępowanie administracyjneWSAuchylenie decyzjizagospodarowanie przestrzenne

Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, który został już zrealizowany na działce sklasyfikowanej jako grunty leśne. Wnioskodawcy prowadzili uproszczone postępowanie legalizacyjne samowoli budowlanej. Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ w uproszczonym trybie legalizacyjnym nie jest wymagana taka decyzja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, uznając je za przedwczesne. Sąd wskazał, że choć w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego nie wymaga bezpośrednio decyzji o warunkach zabudowy, to w specyficznej sytuacji skarżących, gdzie budynek znajduje się na gruncie leśnym, uzyskanie takiej decyzji jest niezbędne do przeprowadzenia procedury wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Jest to z kolei warunek konieczny do sporządzenia geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, wymaganej przez PINB w ramach legalizacji. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy, nawet w kontekście legalizacji samowoli, ma na celu umożliwienie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a w tym przypadku jest to etap pośredni, niezbędny do dalszych kroków legalizacyjnych. Wyrok nie przesądza o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o warunki zabudowy, ale o konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w kontekście legalizacji samowoli budowlanej, szczególnie na gruntach leśnych, oraz relacja między postępowaniem legalizacyjnym a uzyskiwaniem decyzji o warunkach zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy legalizacja obiektu na gruncie leśnym wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy jako etapu pośredniego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej, dotyczącej obiektu zlokalizowanego na gruncie leśnym, istnieje podstawa prawna do wydania decyzji o warunkach zabudowy, mimo że organ nadzoru budowlanego nie wymaga jej bezpośrednio?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieje podstawa prawna do merytorycznego rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ jest ona niezbędna do dalszych etapów legalizacji, takich jak wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, co z kolei jest konieczne do sporządzenia dokumentacji wymaganej przez organ nadzoru budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania było przedwczesne. Mimo że uproszczone postępowanie legalizacyjne nie wymaga bezpośrednio decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji budowy na gruncie leśnym, uzyskanie tej decyzji jest etapem pośrednim, niezbędnym do uzyskania zgody na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej, a następnie do sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej. Bez tych kroków legalizacja obiektu nie będzie możliwa.

Czy decyzja o warunkach zabudowy może być wydana dla inwestycji już zrealizowanej w ramach postępowania legalizacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w drodze wyjątku, decyzja o warunkach zabudowy może być wydana dla inwestycji już zrealizowanej, jeśli organ nadzoru budowlanego nałożył obowiązek jej przedłożenia w ramach postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na orzecznictwo wskazujące, że decyzja o warunkach zabudowy wydawana w celu legalizacji samowoli budowlanej różni się celem od decyzji wydawanej dla inwestycji planowanej. W przypadku legalizacji ma ona umożliwić zalegalizowanie istniejącego obiektu, a nie realizację przyszłego zamierzenia.

Jaki jest zakres kompetencji organu nadzoru budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym?

Odpowiedź sądu

W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego koncentruje się na kompletności dokumentów legalizacyjnych i ocenie, czy stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia. Nie bada zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani nie wymaga przedłożenia projektu budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnia, że uproszczone postępowanie legalizacyjne ma węższy zakres niż procedura zwykła, pomijając badanie zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.

Przepisy (23)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Pr. bud. art. 49f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 49g § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 49i § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 3

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 4

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 4a

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy jest niezbędne do dalszych etapów legalizacji obiektu na gruncie leśnym, mimo prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • Decyzja o warunkach zabudowy może być wydana dla inwestycji już zrealizowanej w ramach postępowania legalizacyjnego, jeśli jest to konieczne do jej legalizacji.

Odrzucone argumenty

W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ organ nadzoru budowlanego nie wymaga jej bezpośrednio.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko organów obu instancji co do zasadności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie jest co najmniej przedwczesne • zasadą jest, że może ona zostać wydana wyłącznie dla inwestycji planowanej, a zatem przyszłej • w drodze wyjątku dla zrealizowanej inwestycji, właśnie z uwagi na toczące się postępowanie legalizacyjne, może być wydana decyzja o warunkach zabudowy • nie jest zaś dopuszczalne, aby inwestor inicjował postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla takiej inwestycji niezależnie od działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego • w ich specyficznej sytuacji, tj. pobudowanie obiektu na terenie leśnym, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy stanowi jeden z elementów uproszczonego procesu legalizacyjnego • nie przesądza o tym, że skarżący pozytywną decyzję o warunkach zabudowy uzyskają, a jedynie że mimo wszczętego postępowania uproszczonego legalizacyjnego i zakresu kompetencji organu nadzoru budowlanego istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania ich wniosku o wydanie tej decyzji.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

sędzia

Danuta Rzyminiak - Owczarczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w kontekście legalizacji samowoli budowlanej, szczególnie na gruntach leśnych, oraz relacja między postępowaniem legalizacyjnym a uzyskiwaniem decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy legalizacja obiektu na gruncie leśnym wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy jako etapu pośredniego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i konieczność uwzględniania specyfiki sytuacji prawnej (np. budowa na gruncie leśnym) przy legalizacji samowoli budowlanej. Jest to praktyczny problem dla wielu inwestorów.

Legalizacja samowoli budowlanej na gruncie leśnym: dlaczego decyzja o warunkach zabudowy jest kluczowa?

Dane finansowe

WPS: 997 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst