II SA/Po 293/25

II SA/Po 293/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 859
art. 2 ust. 8 pkt 2 i art. 4 ust. 1
ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego  i ciepła systemowego
Dz.U. 2024 poz 1446
art. 27g pkt 1
ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)
Sentencja
Dnia 16 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie bonu energetycznego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D. z 31 grudnia 2024 r., nr [...]
Uzasadnienie
II SA/Po 293/25
Uzasadnienie
A. A. w dniu 19 sierpnia 2024 r. złożył do Burmistrza Miasta wniosek o wypłatę bonu energetycznego w podwyższonej wysokości, w związku z tym, że jako główne źródło ogrzewania wskazano pompę ciepła.
Po rozpoznaniu wniosku, organ informacją z 18 listopada 2024 r., na podstawie art. 2 ust 1, 2, 6, 7, 8, 10 ustawy z 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 859) przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia w formie bonu energetycznego w kwocie 400 zł jednorazowo, na okres od 01.07.2024 r. do 31.12.2024 r.
Decyzją wydaną w dniu 31 grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art.2 ust 1 i 2 , art. 4 ust 1, 4 i 9 ustawy Burmistrza Miasta odmówił wnioskodawcy przyznania bonu energetycznego w podwyższonej wysokości od dnia 01.07.2024 r. do 31.12.2024 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że we wniosku z dnia 19 sierpnia 2024 r. wnioskodawca, jako główne źródło ogrzewania wskazał pompę ciepła. Po przeprowadzeniu postępowania przyznano wnioskodawcy prawo do świadczenia w formie bonu energetycznego w kwocie 400 zł jednorazowo na okres od 01.07.2024 r. do 31.12.2024 r. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że pompa ciepła – główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy uruchomiona została w dniu 13 sierpnia 2023 r. , natomiast deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której pompa ciepła wskazana została jako główne źródło ciepła, wpisana została do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 22 sierpnia 2024 r..
Jak wskazał dalej organ, z powyższego wynika jednoznacznie, że przekroczony został ustawowy termin na zgłoszenie nowo uruchomionego źródła ciepła do CEEB, zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w ww. ustawie i dlatego nie można przyznać wnioskodawcy bonu energetycznego w podwyższonej wysokości.
A. A. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 11 marca 2025 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że bon energetyczny nie przysługuje oraz przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie, a rozstrzygnięcie wynika z dokonanych ustaleń. Jak zaś ustalił organ I instancji, pompa ciepła – główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy uruchomiona została w dniu 13 sierpnia 2023 r., natomiast deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której pompa ciepła wskazana została, jako główne źródło ciepła, wpisana została do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 22 sierpnia 2024 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że został przekroczony ustawowy termin na zgłoszenie nowo uruchomionego źródła ciepła do CEEB.
A. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie:
-. art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 27 a ust 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 1 kwietnia 2024 r. albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków , w o których mowa w art. 27 g ust 1 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2025 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 31 grudnia 2024 r , która organ odmówił skarżącemu przyznania bonu energetycznego w podwyższonej wysokości od dnia 01.07.2024 r. do 31.12.2024 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U.2024 poz.859; dalej: ustawa o bonie energetycznym), który to akt prawny reguluje m.in. zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania bonu energetycznego (art. 1 ustawy o bonie energetycznym).
Zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 i 858) za 2023 r., zwanego dalej "przeciętnym dochodem za 2023 r.", nie przekraczała kwoty 2500 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie przekraczała kwoty 1700 zł.
W przypadku, gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia 1 kwietnia 2024 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, bon energetyczny przyznaje się w wysokości 800 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób; (art. 2 ust. 8 pkt 1 ustawy o bonie energetycznym).
Jak stanowi zaś art. art. 4. ust 1 ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bonu energetycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (por. art. 4 ust. 6 ustawy o bonie energetycznym). Natomiast wydania decyzji administracyjnej wymaga odmowa przyznania bonu energetycznego (art. 4 ust. 9 pkt. 1 ustawy o bonie energetycznym).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy skarżący spełnia prawem określone wymagania określone w przepisach o bonie energetycznym do jego uzyskania w podwyższonej wysokości.
W ocenie organów orzekających w sprawie, skarżący nie spełnił warunku koniecznego do przyznania mu wnioskowanego świadczenia w podwyższonej wysokości, bowiem przekroczony został ustawowy termin na zgłoszenie nowo uruchomionego źródła ciepła - pompy ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Jak wynika z ustaleń organów, pompa ciepła – główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy uruchomiona została w dniu 13 sierpnia 2023 r., natomiast deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której pompa ciepła wskazana została, jako główne źródło ciepła, wpisana została do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 22 sierpnia, 2024 r.
. Powyższe ustalenia pozostają poza sporem.
Sąd nie podziela jednak oceny dokonanej przez organ, że brak złożenia deklaracji w wymaganym terminie, jest równoznaczne z brakiem spełnienia koniecznego warunku do przyznania świadczenia w podwyższonej wysokości..
Jak wynika z art. 27 g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,( Dz.U.2024.1446 t.j.) dalej u.o.e.b. właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.
W terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję.( art. 27 g ust. 5).
Przepis art. 27g ust. 1 u.o.e.b wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. – Dz. U. z 2021 r. poz. 583). Właścicielom lub zarządcom budynków określono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, m.in. używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane (art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy u.o.e.b.). W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia. Osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie, podlega karze grzywny (art. 27h u.o.e.b.).
Należy jednak zauważyć, że ustawodawca w przepisach ustawy o bonie energetycznym, poza jednolitym dla wszystkich wnioskodawców kryterium dochodowym, uznał, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego w podwyższonej wysokości jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.( art. 4. ust 1 ustawy ).
Niewątpliwie zatem, zdaniem Sądu, warunkiem koniecznym do przyznania wnioskowanego świadczenia jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznając wniosek zobowiązany był dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB. Niezachowanie natomiast terminu do złożenia deklaracji nie mogło być przedmiotem postępowania w sprawie dotyczącej przyznania bonu energetycznego, nie mogło mieć zatem znaczenia dla ustalenia prawa do przyznania świadczenia. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku złożenia deklaracji w terminie została bowiem określona art. 27h u.o.e.b. i stanowi przedmiot odrębnego rozpoznania.
W konsekwencji Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 8 pkt. 2 i art. 4 ust 1 ustawy o bonie energetycznym w zw. z art. 27g pkt 1 u.o.e.b., przez błędną ich wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji
Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań i sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do ustalenia, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, z uwzględnieniem zaprezentowanej przez Sąd wykładni ww. przepisów prawa materialnego.