II SA/PO 29/25

II SA/Po 29/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2025 r. w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem dnia 29 września 2024 r. nr [...] P. I. N. B. w [...] (dalej w skrócie: PINB):
I. wstrzymał C. C. . ul. [...] w W. wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a polegających na budowie hali namiotowej, zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...], [...] w m. W.,
II. poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wykonanej hali namiotowej na ww. nieruchomościach, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia,
III. poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Opłata legalizacyjna obliczana jest na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 -3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że w dniu 19 września 2024 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę zabudowy działek nr [...] i [...] w W. . Podczas kontroli, w obecności prezesa zarządu C. sp. z o.o. sp.k. W. (dalej w skrócie: "Spółka", "Skarżąca", "Inwestor") ustalono, że Spółka rozpoczęła roboty budowlane związane z budową obiektu określonego przez Inwestora jako namiot. PINB ustalił, że w celu realizacji tego obiektu wylano betonową warstwę wyrównawczą o grubości ok. 5-10 cm. W miejscach planowanych słupów, w części wykonanej podwaliny wywiercono otwory do montażu szpilek stalowych. Na placu trwał również montaż (skręcanie) elementów konstrukcyjnych namiotu, które na dzień kontroli nie były jeszcze ustawione w docelowych miejscach. Inwestor oświadczył, że na wykonanie namiotu nie uzyskał żadnych zgód administracyjnych ponieważ w jego opinii nie są one wymagane. PINB zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako halę namiotową o wymiarach 13 m x 45 oraz wysokość ok. 8,16 m. Z uwagi na jego lokalizacji w pobliżu granic z działkami sąsiednimi (max 1 m) oraz z uwagi na gabarytu planowanego obiektu PINB uznał, iż niezależnie czy stanowi on obiekt tymczasowy czy stały może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, wobec czego wymaga pozwolenia na budowę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C. sp. z o.o. sp.k. w W. zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie charakteru przedmiotowego obiektu oraz brak podstaw do przyznania właścicielom sąsiednich nieruchomości statusu strony postępowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z 2 grudnia 2024 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ, powołując się na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm. dalej w skrócie:: "P.b.") zauważył, że budowa hali namiotowej nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Według WINB obiekt budowlany określony przez PINB mianem "hali namiotowej" - nie jest w żadnym wypadku tymczasowym obiektem budowlanym, lecz budynkiem o jakim mowa w art. 3 pkt 2 P.b. Obiekt jest bowiem wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach (dwuspadowy), posiada fundament (tj. płyty betonowe, do których kotwione są - za pomocą szpilek stalowych i śrub - słupy stalowe), co powoduje trwałe związanie hali z gruntem. Zauważono, że o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego stabilizacji. Przedmiotowy budynek posiadający powierzchnię zabudowy wynoszącą nieomal 600 m2, nie spełnia w ocenie WINB przesłanek żadnego z wyjątków wymienionych w art. 29-31 P.b. zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wobec tego w tym przypadku zastosowanie ma zasada ujęta w art. 28 ust. 1 tej ustawy.
Organ odwoławczy podniósł także, że nawet gdyby uznać, że przedmiotem postępowania jest obiekt tymczasowy, przystępując do jego realizacji inwestor powinien posiadać skuteczne zgłoszenie na 180 dni, skoro zgłoszenia nie uzyskał wymagane było pozwolenie na budowę.
WINB zauważył jednocześnie, że nie zgadza się także z stwierdzeniem PINB, że o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przez rozpoczęciem robót przesądził li tylko fakt, że z uwagi na rozpiętość konstrukcji może on spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia z uwagi na gabaryty obiektu oraz że będzie miał oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Przywołane przez PINB przepisy materialne (art. 20 ust. 3 P.b., § 2 ust. 1 pkt 2 lit a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2021 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego) mogą być stosowane jedynie pomocniczo.
Niemniej analizując postanowienie wydane przez PINB organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji przyjął prawidłową podstawę prawną do wydania swego postanowienia. PINB prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a także uczynił zadość obowiązkowi informacyjnemu, który został nałożony na niego przez ustawodawcę w art. 48 ust 3 P.b. Ponadto organ ten prawidłowo skierował zaskarżone postanowienie do inwestora, będącego jednocześnie właścicielem działek inwestycyjnych
Odnosząc się do zarzutu uznania za strony postępowania właścicieli działek nr [...] i [...], WINB przywołał definicję legalną obszaru oddziaływania obiektu, zawartą w art. 3 pkt 20 P.b. oraz § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i uznał, że sam fakt, że budynek planowany jest do usytuowania 2 m od granicy działek inwestycyjnych, powoduje, że działki sąsiednie objęte są obszarem oddziaływania obiektu, a budynek potencjalnie oddziałuje na te działki. Jak zapisano w protokole kontroli, wg lokalizacji podwalin hala znajdować się ma w odległości ok. 2 od płotu na działce nr [...], równolegle do niego. Stąd właściciele działek sąsiednich mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie C. sp. z o.o. sp.k. w W. zarzuciła
1. naruszenie przepisów art. 7, 77 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 48 ust. pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zbadanie materiału dowodowego w sprawie i błędną ocenę stanu faktycznego poprzez uznanie, iż hala namiotowa wymaga pozwolenia na budowę podczas gdy hala namiotowa jest traktowana jako tymczasowy obiekt budowlany, który nie wymaga pozwolenia na budowę;
2. naruszenie przepisów art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyznanie S. G., J. B. i J. B. statusu strony z uwagi na oddziaływanie obiektu na ich nieruchomości podczas gdy tylko osoby których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu mają interes prawny i są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu.
Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie w całości postanowienia P. I. N. B. w [...] z dnia 26 września 2024 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.
Zdaniem Skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie nie stanowi wyrazu zasad wymienionych w przepisach art. 7,77 i 80 k.p.a. bowiem organ błędnie uznał, iż hala namiotowa wymaga pozwolenia na budowę podczas gdy jest traktowana jako tymczasowy obiekt budowlany i nie wymaga pozwolenia i na skutek tego zaniedbania wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z art. 3 P.b. "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 5) tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe" Następnie przywołano treść art. 7 k.p.a. i zauważono, że zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa". Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności. Ponadto Skarbca przytoczyła treść art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt. 7 P.b.
Odnosząc się do kwestii przyznania właścicielom nieruchomości sąsiednich statusu strony Spółka przywołała pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt: IV SA/Po 1092/12, w którym stwierdzono, iż :"Nie jest tak, że obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3pkt 20 P.b. to teren, w którym da się odczuć skutki i uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu mają interes prawny i są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu".
Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - zwanej dalej" "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżonym postanowieniem WINB utrzymał postanowienie PINB, którym nałożono na Spółkę obowiązek wstrzymania robót budowlanych związanych z budową hali namiotowej o wymiarach 45,77 m na 13.00 m i wysokości w kalenicy 7,9 na działkach nr ewid. [...], [...] w m. W. i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani też nie dokonał zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 725), wedle którego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: pkt 1 - bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo pkt 2 - bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: pkt 1 - zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz pkt 2 - usunięcie stanu zagrożenia (ust. 2). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5).
Zgodnie z wyrażoną w art. 28 P.b. zasadą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
W ocenie WINB roboty budowlane polegające na wykonaniu przedmiotowej hali namiotowej wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem budowa tego rodzaju obiektu budowlanego nie została wymieniona w art. 29-31 P.b. Skarżąca utrzymuje z kolei, że przedmiotowa hala namiotowa nie wymagała pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia , o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b.
Jakkolwiek art. 48 P.b. znajduje zastosowanie zarówno do obiektów budowlanych wybudowanych bez stosownego pozwolenia na budowę jak i bez stosownego zgłoszenia, niemniej kwestia prawidłowego zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych, jako wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ma znaczenie przy kontroli prawidłowości poinformowania inwestora o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 P.b.).
I tak, stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b. tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Przez obiekt budowlany, zgodnie z art. 3 pkt 1P.b. należy, rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego określa zatem dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych: 1) tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki oraz 2) tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Zaliczenie obiektu budowlanego, jako tymczasowego, do pierwszej kategorii obiektów zależy od zamiaru inwestora, który zakłada, że okres jego użytkowania w danym miejscu będzie krótszy niż trwałość techniczna, i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. Ta cecha obiektu budowlanego musi zaś wynikać z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii (por. wyroki NSA z: 27 maja 2008 r., II OSK 566/07, 14 października 2008 r., II OSK 299/08 - wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są na: publ. bazy CBOSA ). Z kolei drugą grupę tymczasowych obiektów budowlanych charakteryzuje się tym, że nie są one trwale połączone z gruntem i są to obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w rozważanym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2022 r. o sygn. akt II OSK 1264/21, powołując się na ugruntowane i wskazane w tym uzasadnieniu orzecznictwo sądów administracyjnych, zauważył że cecha "trwałego połączenia z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie w inne miejsce. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego stabilizacji. Ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność łatwego przeniesienia obiektu, będącą pochodną jego szybkiego montażu/demontażu, ale poprzez powyższe cechy, co powoduje, że jeżeli przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu jego techniczne właściwości zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania, to obiekt ten pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył przy tym, że powyżej sformułowane wnioski, są aprobowane w piśmiennictwie dotyczącym zasad realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności hal namiotowych (por. A. Rawska-Skotniczny, A. Marynowicz, M. Nalepka, Błędy przy projektowaniu stałych i tymczasowych hal namiotowych, XXVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna Awarie budowlane, M. 2017, s. 458-459), gdzie trafnie wskazuje się, że sens fizyczny trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i sprowadza się on do oceny, czy możliwe jest odłączenie obiektu budowlanego od podłoża w sposób nie powodujący zmiany jego schematu statycznego, a co za tym idzie - nośności. Analizując zagadnienie przez pryzmat zapewnienia stateczności obiektu, nie sposób przyjąć, aby hala namiotowa mogła być nietrwale związana z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby bowiem do ryzyka przewrócenia, poderwania lub przesunięcia hali magazynowej pod wpływem działania wiatru, co przy uwzględnieniu jej rozmiarów i masy stanowiłoby niewątpliwie poważne zagrożenie.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela powyższy pogląd i jako trafne uznaje stanowisko, że trwałe połączenie z gruntem hal namiotowych uniemożliwia przypisanie im cech właściwych tymczasowym obiektom budowlanym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., co tym samym nie pozwala wyłączyć ich z zakresu przedmiotowego obiektów, których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 Pr. bud.).
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa hala namiotowa o opisanych wyżej wymiarach opiera się na konstrukcji stalowej – dwadzieścia stalowych słupów posadowionych jest na gruncie na specjalnie wykonanych w tym celu płytach betonowych o grubości 5-10 cm, pełniących funkcję wyrównawczą i stabilizującą. Słupy są przymocowane/ zakotwione do gruntu za pomocą specjalnych stalowych szpil wprowadzonych do otworów wykonanych w opisanych wyżej płytach betonowych. Parametry techniczne przedmiotowego obiektu, jego wymiary, konstrukcja, a przede wszystkim sposób posadowienia na gruncie uzasadnia stwierdzenie, że jest to obiekt o znacznych rozmiarach, trwale związany z gruntem, w sposób zapewniający mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącymi go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy swobodne przemieszczenie w inne miejsce.
Wobec powyższego jako prawidłową należy uznać ocenę organu odwoławczego, że budowa ( rozumiana zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu) tego rodzaju obiektu budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ( art. 28 ust. 1 P.b.), a wobec jego braku zasadnie PINB wydał postanowienie o którym mowa w art. 48 ust. 1 i 3 P.b. Trzeba zaznaczyć, że wykonanie opisanych wyżej 20 betonowych płyt stabilizująco-wyrównujących i wiążących całą stalową konstrukcję nośną z gruntem, świadczy o wykonaniu robót budowlanych polegających na budowie, a nie jedynie montażu przedmiotowej hali namiotowej z gotowych elementów zakupionych u producenta.
Słusznie też WINB uznał, że właściciele sąsiednich działek, do których zbliżona jest przedmiotowa hala namiotowa posiadają przymiot w niniejszym postępowaniu.
Zauważyć należy, że w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej znajduje zastosowanie ogólna norma odnosząca się do kręgu stron postępowania, tj. art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – "k.p.a."), zgodnie z którym "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". O tym, czy na podstawie art. 28 k.p.a. określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tj. normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której legitymujący się tym interesem prawnym może wywodzić swoje racje. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu.
Zaznaczyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują normy stanowiące podstawę ustalenia kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z 3 pkt 20 P.b. Przepis art. 28 ust. 2 P.b. w zwz. art. 3 pkt 20 P.b. przyznaje przymiot strony inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, tj. w terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tak określony sposób ustalania kręgu stron postępowania dotyczy legalnego procesu budowlanego, w którym przedmiotem oceny jest zamierzenie inwestycyjne uwidocznione w dokumentacji projektowej. Ocenie podlega zatem konkretne zamierzenie, którego oddziaływanie można ocenić na podstawie odpowiednio sporządzonej dokumentacji projektowej. W przypadku postępowań w sprawie obiektów już wybudowanych, w których ustala się, czy powstały legalnie, a także, jaki jest ich rzeczywisty kształt i przeznaczenie, krąg stron powinien być ustalany inaczej. Konieczne jest uwzględnienie, że w tym przypadku dopiero ustala się rzeczywiste oddziaływanie istniejącego obiektu, w czym - w zależności od okoliczności sprawy - mogą brać udział, w charakterze stron postępowania, właściciele nieruchomości sąsiednich, na których prawa lub obowiązki obiekt taki może oddziaływać. Nieprzypadkowo więc art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. nie znajdują zastosowania w postępowaniach w sprawie samowoli budowlanej/legalizacyjnych.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Wystarczy zatem potencjalność oddziaływania inwestycji, aby uznać sąsiada za stronę postępowania administracyjnego. Źródłem interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., może być też prawo cywilne, w tym przepis art. 140 Kodeksu cywilnego (w skrócie "k.c.") - gwarantujący właścicielowi korzystanie z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jego prawa - a także, niekiedy, art. 144 k.c., zgodnie z którym właściciel rzeczy powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, czyli od tzw. immisji. Objęcie danej nieruchomości immisjami pośrednimi wywołanymi przez inwestycję będzie oznaczało, że właściciel tej nieruchomości ma interes prawny w postępowaniu legalizacyjnym, niezależnie od tego, czy są to immisje pośrednie dopuszczalne, czy też zakazane w świetle art. 144 k.c. Każde zatem niezabronione przepisami prawa cywilnego zakłócenie przez inwestycję korzystania z nieruchomości powoduje, że jej właścicielowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., II OSK 3489/19 ). Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu ma prawo sprawdzenia, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową nieruchomości zostaną zachowane, czy zamierzenie budowlane ograniczy jego uprawnienia do zgodnego z prawem zagospodarowania własnej nieruchomości. Weryfikacja zarzutów zgłaszanych przez właściciela, użytkownika lub zarządcę nieruchomości położonej na terenie w otoczeniu inwestycji powinna być dokonana w toku prowadzonego postępowania przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy (por. wyroki NSA: z 24 czerwca 2015 r., II OSK 2209/14; z 22 marca 2019 r., II OSK 1042/17 oraz z 22 października 2019 r. o sygn. akt II OSK 2999/17).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy zauważyć należy, iż lokalizacja przedmiotowej hali w bliskiej odległości od granicy z działkami należącymi do S. G. oraz J. i J. B. ( 2 metry) uzasadnia przyznanie tym osobom przymiotu strony. Z uwagi na lokalizację hali, jej rozmiary w tym wysokość, istnieje potencjalny wpływ tego obiektu na sąsiednie nieruchomości czy to na sposób ich zagospodarowania, zacienianie czy też związany z imisjami hałasu, odpływem wód odpadowych.
W tych okolicznościach skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.