II SA/Po 289/20

II SA/Po 289/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Służba więzienna
Sygn. powiązane
III OSK 4066/21 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
D. C. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] (dalej: Dyrektor ZK w [...]; Dyrektor ZK; Dyrektor) z wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) przesłania "odpisu grafiku przyjęć osadzonych przez lekarzy w ZK [...] w listopadzie 2019 r.",
2) wskazania "lekarzy zatrudnionych w ZK [...]" wraz z podaniem okresu zatrudnienia, rodzaju umowy i specjalności.
W odpowiedzi na ten wniosek Dyrektor ZK w [...] w piśmie z [...] grudnia 2019 r. znak [...] poinformował D. C. (dalej również: zainteresowany; skarżący; wnioskodawca), że dni i godziny pracy Ambulatorium z Izbą Chorych w ZK w [...] zostały uregulowane w porządku wewnętrznym tej jednostki penitencjarnej, którego kopia znajduje się w każdej celi mieszkalnej. Wyjaśnił również, że przyjęcia te odbywają się co do zasady według grafiku określonego w § 51 i 52 tego aktu, a także w innych terminach wg możliwości oraz potrzeby. Dyrektor ZK dodał, że w tym stanie rzeczy nie jest prowadzony odrębny dokument w postaci "grafiku przyjęć osadzonych przez lekarza", który podlegałby udostępnieniu w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdyż obowiązkowe jest udostępnianie tylko tych informacji publicznych, które są w posiadaniu podmiotu publicznego. Ponadto Dyrektor poinformował zainteresowanego, że obecnie w tej jednostce zatrudnionych jest 4 lekarzy oraz 2 stomatologów, a także podał personalia każdego z nich, specjalność, rodzaj zawartej umowy i datę zatrudnienia.
W piśmie z [...] grudnia 2019 r. D. C. wniósł do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej (dalej: Dyrektor Okręgowy SW; organ II instancji; organ odwoławczy) "skargę" na "decyzję Dyrektora ZK [...] z dn. [...] grudnia 2019 r." w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Po rozpatrzeniu tak zatytułowanego pisma zainteresowanego, Dyrektor Okręgowy SW postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.), stwierdził niedopuszczalność odwołania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że Dyrektor ZK w [...] w piśmie z [...] grudnia 2019 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na złożony przez niego wniosek. Następnie stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie została załatwiona przez Dyrektora ZK "poprzez wydanie decyzji administracyjnej", a tylko od decyzji administracyjnej przysługiwałoby wnioskodawcy odwołanie w trybie art. 127 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z 6 dnia września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. – dalej: u.d.i.p.).
Postanowienie to zostało doręczone zainteresowanemu [...] lutego 2020 r.
We wniesionej [...] marca 2020 r. (data złożenia pisma administracji ZK w [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na postanowienie Dyrektora Okręgowego SW zainteresowany zaskarżył ten akt w całości, jako niezgodny z prawem. Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi organ II instancji, stwierdzając że skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu, wniósł o jej odrzucenie. Ponadto, w przypadku nieodrzucenia skargi, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępnie Sąd wyjaśnia, że wbrew stanowisku organu II instancji nie było podstaw do odrzucenia skargi w niniejszej sprawie. Skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Jak zauważył sam Dyrektor Okręgowy SW w odpowiedzi na skargę, zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. zostało doręczone zainteresowanemu [...] lutego 2020 r., zaś skarga została złożona [...] marca 2020 r. w administracji ZK w [...]. Na przesyłce znajduje się odpowiednia adnotacja potwierdzająca ten fakt. Zgodnie zaś z art. 83 § 4 p.p.s.a. złożenie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczne z wniesieniem do sądu. Przekazanie następnie tej skargi Dyrektorowi Okręgowemu SW przez administrację ZK w [...] (nadanie pisma drogą pocztową w kolejnym dniu) nie miało wpływu na ocenę zachowania terminu do wniesienia skargi.
Wobec powyższego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Sprawa została zaś rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest wydane na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie Dyrektora Okręgowego SW z dnia [...] lutego 2020 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Dyrektora ZK w [...] z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie udostępniania informacji publicznej.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, a także nieistnienie, w sensie prawnym, przedmiotu zaskarżenia – tj. nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym – w sytuacji, gdy zaskarżona czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną (por. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 585/12 i 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2394/15 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje jedynie od decyzji administracyjnej.
W następnej kolejności należy wyjaśnić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje w art. 16 wydanie decyzji administracyjnej jedynie w dwóch przypadkach, tj. w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej i w przypadku umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 14 ust. 2. Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji, a spełniony został warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji), lub też gdy konieczne jest umorzenie postępowania. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu komentowanej ustawy, bowiem w takiej sytuacji jej przepisy nie znajdują zastosowania. Natomiast udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, co wynika z art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy. W tym przypadku nie wydaje się decyzji administracyjnej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznanej sprawy trzeba podkreślić, że w piśmie z [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] udzielił informacji publicznej odpowiadając na zawarte we wniosku z dnia [...] października 2019 r. pytania. W piśmie tym nie wyrażono stanowiska, które stanowiłoby odmowę udostępnienia informacji w jakimkolwiek zakresie lub umorzenie postępowania w tym przedmiocie. W odniesieniu do grafiku przyjęć osadzonych przez lekarza, organ jedynie poinformował zainteresowanego, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, albowiem takowy grafik nie jest w ogóle prowadzony, gdyż przyjęcia te co do zasady odbywają się według regulacji wynikających z porządku wewnętrznego. Innymi słowy, organ wytłumaczył zainteresowanemu dlatego nie prowadzi odrębnego harmonogramu przyjęć lekarskich. Pismo to zawierało zatem wyłącznie taką treść, dla której przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidywały wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji Dyrektor Okręgowy SW prawidłowo uznał, że odwołanie od pisma Dyrektora ZK jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Zdaniem Sądu organ II instancji całkowicie zasadnie zastosował w sprawie przepis art. 134 k.p.a.
Na koniec wspomnieć jeszcze dla porządku należy, że jeżeli podmiot zainteresowany uznaje, że udostępnienie informacji publicznej nie nastąpiło zgodnie z wnioskiem (nie udzielono wnioskodawcy informacji w pełnym zakresie lub podmiot zobowiązany stwierdził, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej), może domagać się sądowej ochrony w drodze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.