II SA/PO 2882/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-02-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniemiejsce pobytu stałegokodeks postępowania administracyjnegoewidencja ludnościcentrum życiowedobrowolność opuszczeniapostępowanie dowodoweuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wymeldowania, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę dalszego wyjaśnienia, czy osoba opuściła miejsce stałego pobytu dobrowolnie.

Skarżąca wniosła o wymeldowanie byłego męża, twierdząc, że opuścił on ich wspólne mieszkanie. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że pokój przyznany byłemu mężowi nie został opuszczony. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak wystarczającego wyjaśnienia, czy miejsce stałego pobytu zostało opuszczone i czy było to dobrowolne.

Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie A.S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w P. przy ul. O. [...], złożonego przez jego byłą żonę, U.W. Organ pierwszej instancji, Wójt Gminy P., odmówił wymeldowania, opierając się na wizji lokalowej, która wykazała, że pokój zajmowany przez A.S. nie nosił znamion opuszczenia – znajdowały się tam jego meble i pościel. A.S. zeznał, że przebywa w pokoju raz w miesiącu, aby uniknąć konfliktów z byłą żoną. Wojewoda utrzymał decyzję Wójta w mocy, podzielając stanowisko, że nie istnieją przesłanki do wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, wskazując na istotne uchybienia proceduralne. Sąd podkreślił, że organ administracji jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i zebrania materiału dowodowego, w tym dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę (art. 75 § 1 k.p.a.). Sąd zwrócił uwagę, że nie zostało jednoznacznie ustalone, czy A.S. opuścił miejsce stałego pobytu i czy uczynił to dobrowolnie. Wyjaśnienia stron sugerowały, że A.S. raczej "bywa" w lokalu niż w nim "przebywa" z zamiarem stałego pobytu. Sąd uznał, że dalsze postępowanie dowodowe, w tym przesłuchanie świadków wskazanych przez skarżącą, jest konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy osoba opuściła miejsce stałego pobytu i czy uczyniła to dobrowolnie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7 i 75 k.p.a., podkreślając konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dopuszczenia wnioskowanych dowodów. Brak było wystarczających podstaw do uznania, że osoba przebywa w lokalu z zamiarem stałego pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych art. 15 § ust. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej – organ zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy korzystając ze wszystkich dostępnych źródeł informacji.

k.p.a. art. 78 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Za udowodnioną można przyjąć tylko okoliczność faktyczną, która została wykazana dowodami, co do których strona miała możliwość wypowiedzenia się.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Przed wydaniem decyzji organ zobowiązany jest umożliwić stronie zapoznanie się z zebranymi dowodami oraz umożliwić zgłoszenie żądań.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno wskazywać na jakich dowodach organ oparł ustalenia i jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 200

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 250

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 152

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 10, 75, 78, 81, 107 k.p.a. Brak wystarczających dowodów na opuszczenie miejsca stałego pobytu przez A.S. Brak wystarczających dowodów na dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu przez A.S. Niewystarczające wyjaśnienie, gdzie znajduje się centrum życiowe A.S. Niedopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

pokój nie jest opuszczony i zaniedbany przesłanką dla wydania decyzji o wymeldowaniu, jest opuszczenie stałego miejsca pobytu, które musi być dobrowolne organ administracji zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w lokalu tym raczej "bywa" niż "przebywa" ustalenie tych okoliczności wymagać będzie przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego

Skład orzekający

Maria Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Kosewska

członek

Beata Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji, znaczenie postępowania dowodowego i zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji po rozwodzie i ustaleniu sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z interpretacją przepisów o wymeldowaniu i znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego w administracji. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy "bywanie" w mieszkaniu wystarczy, by nie zostać wymeldowanym? Sąd wyjaśnia kluczowe błędy organów administracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2882/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Maria Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Kosewska
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi U.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...]; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 15,- (piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III przyznaje adwokatowi P.B. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadnie prawa pomocy; IV stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] Wójt Gminy P., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2001r. z późn.zm. ) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 po rozpatrzeniu podania U.W. zam. P. ul. O. [...] odmówił wymeldowania A.S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w P. przy ul. O. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...].09.2003r. U.W. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w P. ul. O. [...] byłego męża – A.S. Do wniosku dołączyła wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2001r. którym rozwiązano małżeństwo A.S. z U.S. i ustalono sposób korzystania ze wspólnego mieszkania stron, położonego w P. przy ul. O. [...] w ten sposób, że A.S. przyznano w do wyłącznego korzystania pokój średni w tym mieszkaniu.
Przeprowadzona w dniu [...].10.2003r. wizja lokalowa mieszkania wykazała, że pokój zajmowany przez A.S. nie wykazuje znamion opuszczenia – są tam meble, tapczan z pościelą, firany.
A.S. złożył w dniu [...].09.2003r. wyjaśnienia z których poinformował organ prowadzący postępowanie administracyjne, że przynajmniej raz w miesiącu przebywa w swoim pokoju, sprząta go i wietrzy. Nie przebywa tam częściej, aby uniknąć konfliktów, bo żona oskarżyła go o pobicie, prowadzone było postępowanie przez policję i zostało umorzone.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.) organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania.
Przesłanką dla wydania decyzji o wymeldowaniu, jest opuszczenie stałego miejsca pobytu, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych musi być dobrowolne.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało jednak, że A.S. pokoju przyznanego w wyroku rozwodowym nie opuścił. Z dokumentów znajdujących się w Urzędzie Gminy wynika, że ponosi on koszty utrzymania mieszkania w proporcji na niego przypadającej, a w przyznanym mu pokoju znajdują się jego rzeczy osobiste i meble.
Pokój nie jest opuszczony i zaniedbany.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody wniosła U.W., wnosząc o uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2003r oraz wymeldowanie z pobytu stałego A.S. z lokalu mieszkalnego w P. ul. O. [...] ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy .
Zarzuciła naruszenie treści art. 7 kpa poprzez ograniczenie postępowania dowodowego jedynie do wizji lokalnej. Wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków K.P., K.S. oraz M.W., wszystkich zamieszkałych przy ul. O. w P., na dowód tego, że A.S. faktycznie opuścił miejsce stałego pobytu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] października 2003r. w sprawie odmowy wymeldowania A.S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. O. [...] w P..
Organ odwoławczy w oparciu o ustalenia dokonane przez organ I instancji w całości podzielił wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Wójta Gminy, że w niniejszym przypadku nie istnieją przesłanki dla wymeldowania AS z pobytu stałego z lokalu przy ul. O [...] w P. o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. – o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz.U z 2001r. Nr 87, poz. 960 ).
Stwierdził, że przeprowadzona przez organ I instancji wizja lokalowa a także wyjaśnienia złożone przez A.S. oraz jego syna M. w sposób dostateczny wyjaśniają powody dla których A.S. nie przebywa codziennie w przedmiotowym lokalu i na podstawie tych dowodów w żadnym razie nie można stwierdzić, iż przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W toku prowadzonego postępowania organ administracji zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 7 kpa – zasada prawdy obiektywnej) i w tym celu winien zebrać i wnikliwie rozpatrzyć materiał dowodowy korzystając ze wszystkich dostępnych źródeł informacji, umożliwiających wyjaśnienie sprawy, a nie sprzecznych z prawem ( art. 75 § 1 kpa ).
Organ administracji zobowiązany jest uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, chyba że zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 78 § 2 kpa i wreszcie za udowodnioną może przyjąć tylko taką okoliczność faktyczną, która została wykazana dowodami, co do których strona miała możliwość wypowiedzenia się ( art. 81 i art. 10 kpa ).
Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej należy wskazać, że w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji i dowodach osobistych ( Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.), organ administracji winien ustalić, czy A.S. rzeczywiście opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu tj. lokal przy ul. O. [...] w P., co w istocie oznacza ustalenie gdzie znajduje się jego centrum życiowe tj. miejsce gdzie przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe.
Winien również przesądzić, czy A.S., jeżeli istotnie opuścił miejsce stałego pobytu, uczynił to dobrowolnie, a w uzasadnieniu decyzji wskazać na jakich dowodach swoje ustalenia w tym zakresie i jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego, a także dlaczego nie dopuścił wnioskowanych przez stronę dowodów ( art. 107 kpa ).
Przed wydaniem decyzji w sprawie organ administracji zobowiązany jest umożliwić stronie zapoznanie się z zebranymi dowodami oraz umożliwić zgłoszenie żądań ( art. 10 kpa ).
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją postępowanie tych wymogów nie spełnia.
Z wyjaśnień A.S. oraz M.S. złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż A.S. przebywa w przedmiotowym mieszkaniu z częstotliwością około raz w miesiącu.
Jaki charakter miały te wizyty i czy oznaczały, że w lokalu przy ul. O. [...] A.S. realizując swoje podstawowe funkcje życiowe ( śpi, je, pierze, gotuje) i jest to jego centrum życiowe z treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy nie wynika.
Okoliczność, że uczestnik postępowania dba o przydzielony mu wyrokiem rozwodowym pokój (sprząta, wietrzy), a także uiszcza opłaty związane z tą częścią lokalu, nie przesądza sama przez się, że w lokalu tym przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Przeciwnie z samych jego wyjaśnień, jak również M. S. wynika, że w lokalu tym raczej "bywa" niż " przebywa".
Niezależnie od powyższych uwag zgodzić się należy ze skarżącą, ze wzajemnych relacji skonfliktowanych stron, nie można ustalać na podstawie oświadczeń tylko jednej z nich, z pominięciem twierdzeń drugiej strony.
We wniosku o wymeldowanie A.S., U.W. podała, że były mąż nie przebywa w lokalu przy ul. O. [...], mieszka bowiem razem synem w wynajętym mieszkaniu, co pośrednio wynika również z wyjaśnień złożonych przez M.S. i A.S.
Pierwszy z nich stwierdził, że "A.S. regularnie od czasu gdy u mnie przebywa , starał się chodzić do domu przy ul. O. [...] przynajmniej raz w miesiącu ...", natomiast A.S. składając wyjaśnienia w dniu [...].09.2003r. oświadczył m.innymi " nie będę ciągle zamieszkiwał u syna bo niedługo rodzi się mu dziecko".
Uznanie w tych warunkach bez próby dalszych wyjaśnień, że A.S. zamieszkuje w lokalu przy ul. O. [...] w P., nie znajduje dostatecznego oparcia w zebranym dotychczas materiale dowodowym .
Dodatkowo wskazać należy, że z treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy nie wynika jednoznacznie co organ administracji uznał za ustalone, czy to że A.S. nie opuścił lokalu przy ul. O. w P., czy też to, że wprawdzie opuścił lecz nie uczynił tego dobrowolnie.
W każdym jednak przypadku ustalenie tych okoliczności wymagać będzie przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, chociażby poprzez dopuszczenie dowodu z wnioskowanych przez U.W. w dowołaniu świadków, być może również dowodu z zeznań oby stron, a po przeprowadzeniu tych dowodów, koniecznym będzie umożliwienie stronom przed wydaniem decyzji zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w trybie art. 10 kpa.
Z uwagi na wskazanie uchybienia procesowe, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami ) orzec należało jak w pkt. 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 250 ustawy.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV wyroku oparto na treści art. 152 ustawy.
/-/M. Kosewska /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI