II SA/Po 288/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej, uznając, że popełnienie przestępstwa uzasadnia natychmiastowe zwolnienie, nawet jeśli żołnierz złożył wypowiedzenie.
Skarżący, żołnierz zawodowy, został zwolniony ze służby wojskowej na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (kradzież paliwa lotniczego). Żołnierz złożył wcześniej wypowiedzenie stosunku służbowego, argumentując, że powinno ono mieć pierwszeństwo. Sąd administracyjny uznał jednak, że tryb zwolnienia ze służby z powodu popełnienia przestępstwa ma pierwszeństwo przed wypowiedzeniem, a popełnienie przestępstwa przez żołnierza dyskwalifikuje go ze służby, zapobiegając demoralizacji innych żołnierzy. Skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi K. Ł. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Podstawą zwolnienia było popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa – kradzieży paliwa lotniczego o wartości ponad 100 tys. zł, co zostało potwierdzone postanowieniem prokuratury. Żołnierz złożył wcześniej wypowiedzenie stosunku służbowego, argumentując, że powinno ono mieć pierwszeństwo przed decyzją o zwolnieniu. Organy wojskowe uznały jednak, że popełnienie przestępstwa przez żołnierza, nawet jeśli jest on podejrzany, jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, zwłaszcza ze względu na konieczność utrzymania dyscypliny i zapobiegania demoralizacji w wojsku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o obronie Ojczyzny, w szczególności dotyczące pierwszeństwa wypowiedzenia stosunku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że tryb zwolnienia ze służby z powodu popełnienia przestępstwa ma pierwszeństwo przed trybem wypowiedzenia. Sąd podkreślił, że żołnierz musi odznaczać się najwyższymi standardami moralnymi, a popełnienie przestępstwa jest zaprzeczeniem tych cnót i może prowadzić do demoralizacji innych żołnierzy. Sąd uznał, że wypowiedzenie stosunku służbowego nie może być ucieczką przed konsekwencjami nagannego zachowania, a organy wojskowe miały prawo wybrać tryb zwolnienia ze służby. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, tryb zwolnienia ze służby z powodu popełnienia przestępstwa ma pierwszeństwo przed trybem wypowiedzenia stosunku służbowego, ponieważ popełnienie przestępstwa przez żołnierza dyskwalifikuje go ze służby i może prowadzić do demoralizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tryby zwolnienia ze służby i wypowiedzenia stosunku służbowego nie są konkurencyjne, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez żołnierza, organ wojskowy ma prawo wybrać tryb zwolnienia, który ma na celu natychmiastowe wyeliminowanie osoby łamiącej prawo z formacji i zapobieganie demoralizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.o.o. art. 228 § 1 pkt 10
Ustawa o obronie Ojczyzny
Żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie.
Pomocnicze
u.o.o. art. 229 § 1 i 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 230 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Dotyczy wypowiedzenia stosunku służby wojskowej przez żołnierza.
u.o.o. art. 231 § ust. 1 i 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów administracji publicznej na rzecz praworządności i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kognicja sądów administracyjnych w zakresie kontroli decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego, niezwiązanie zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Popełnienie przez żołnierza czynu o znamionach przestępstwa, które jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, stanowi podstawę do zwolnienia ze służby wojskowej, nawet jeśli żołnierz złożył wypowiedzenie. Tryb zwolnienia ze służby z powodu popełnienia przestępstwa ma pierwszeństwo przed trybem wypowiedzenia stosunku służbowego. Żołnierz musi odznaczać się najwyższymi standardami moralnymi, a popełnienie przestępstwa podważa jego wiarygodność i może prowadzić do demoralizacji innych żołnierzy.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie stosunku służbowego przez żołnierza powinno mieć pierwszeństwo przed decyzją o zwolnieniu ze służby z powodu popełnienia przestępstwa. Organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego, zasady przekonywania i uzasadnienia decyzji. Zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności było niezasadne. Zwolnienie ze służby nastąpiło z naruszeniem terminów wypowiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
Popełnienie przestępstwa przez żołnierza stanowi zaprzeczenie wszystkich cnót, jakie powinien posiadać. Wojsko [...] jest formacją militarną zapewniającą bezpieczeństwo kraju. Odejście ze służby wojskowej na swoich warunkach nie może być ucieczką przed konsekwencjami nagannego zachowania. Żołnierz, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa, nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku niezbędnego do pełnienia w niej służby.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
sędzia
Arkadiusz Skomra
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa trybu zwolnienia ze służby wojskowej z powodu popełnienia przestępstwa przed wypowiedzeniem stosunku służbowego przez żołnierza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o obronie Ojczyzny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pierwszeństwa trybów zakończenia służby wojskowej w kontekście popełnienia przestępstwa przez żołnierza, co ma znaczenie praktyczne dla żołnierzy i organów wojskowych.
“Żołnierz złapany na kradzieży paliwa. Czy wypowiedzenie służby uchroni go przed zwolnieniem? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 288/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-07-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra Walentyna Długaszewska Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 23 stycznia 2025r., nr [...]. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga K. Ł. (zwanego dalej "skarżącym") na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] (zwanego dalej "DJW nr [...]" lub "organem II instancji") z dnia 23 stycznia 2025 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję - pkt 3 rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...]. B. L. T. w [...] (zwanego dalej "DBLT" lub "organem I instancji") w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: baza CBOSA, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia. Skarżący był żołnierzem Wojska P. . Dnia 10 lipca 2024 r. do DBLT wpłynęło postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej P. z dnia 5 lipca 2024 r. o zastosowaniu wobec skarżącego środka zapobiegawczego w postaci dozoru przełożonego wojskowego. Skarżący ma status podejrzanego w sprawie o zabór paliwa lotniczego o wartości ponad 100 tys. zł. Środek zapobiegawczy polega na dozorze wojskowym, zakazie kontaktowania się z innymi podejrzanymi (również żołnierzami), zakazie opuszczania kraju oraz zawieszeniu w czynnościach służbowych. Dnia 13 sierpnia 2024 r. skarżący wypowiedział stosunek służby z zawodowej służby wojskowej. Niezależnie od tego DBLT zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby wojskowej. W toku postępowania skarżący przedstawił dokumenty medyczne na okoliczność hospitalizacji w 2019 r. Okazało się jednak, że skarżący, podejrzewany o próby samobójcze, nie wykazywał żadnych skłonności o charakterze autoagresji. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 23 września 2024 r., DBLT zwolnił skarżącego z dniem 30 września 2024 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł skarżącego do pasywnej rezerwy wskutek popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, gdyż popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jemu dalsze pozostawanie w służbie. Rozkaz personalny wydano z rygorem natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego DBLT podniósł, że podstawą zwolnienia skarżącego jest przepis art. 228 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 248 z późn. zm., zwanej dalej "u.o.o."). Jeżeli żołnierz popełni przestępstwo i jest to niewątpliwe, można zwolnić żołnierza ze służby wojskowej. Wypowiedzenie przez skarżącego stosunku służbowego po wydaniu postanowienia asesora prokuratury świadczy o tym, że skarżący liczy się z negatywnymi konsekwencjami swojego czynu. DBLT podniósł, że żołnierz Wojska [...] posiada szczególną pozycję w społeczeństwie. Jest on powoływany do służby, ciążą na nim szczególne uprawnienia, ale także i obowiązki. Dyscyplina, rygor wojskowy wymaga od każdego żołnierza spełniania najwyższych standardów moralnych. Popełniając przestępstwo, żołnierz zaprzecza wszystkim cnotom, jakie powinien on posiadać. DBLT uznał, że wniosek o zwolnienie ze służby wojskowej nie może mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem wydalenia skarżącego przez władze wojskowe. Nie może być tak, że pomimo popełnienia przestępstwa, żołnierz nadal mógłby otrzymywać uposażenie. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – A. R. – wniósł odwołanie od rozkazu personalnego wydanego przez organ I instancji. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skarżący wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, a oświadczenie to wiąże organ, wobec czego zwolnienie ze służby wojskowej winno nastąpić po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza w ostatnim dniu miesiąca, a nie z dniem 30 września 2024 r., jak to zostało określone w rozkazie personalnym; 2) art. 108 § 1 k.p.a., poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, w której nie wystąpił ważny interes społeczny, stanowiący przesłankę umożliwiającą nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; 3) art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 229 ust. 1 i 4 w związku z art. 231 ust. 1 u.o.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i pominięcie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, w szczególności faktu, że odwołujący pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. złożył wypowiedzenie stosunku służbowego; 4) art. 230 w związku z art. 231 ust. 2 u.o.o. poprzez ich niezastosowanie i zwolnienie skarżącego ze służby wojskowej z dniem 30 września 2024 r. podczas, gdy zwolnienie powinno nastąpić po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza w ostatnim dniu miesiąca, a w konsekwencji powyższego, organ I instancji wydał decyzję, która nie odpowiada prawy, albowiem odwołujący wypowiedział stosunek służbowy pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r., a oświadczenie takie jest dla organu wiążące. Decyzją z dnia 23 stycznia 2025, nr [...], DJW nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji DJW nr [...] podniósł, że skarżący przyznał się do zarzucanych mu czynów, co zostało potwierdzone przez Prokuraturę Rejonową P. . DJW nr [...] uznał, że nie trzeba oczekiwać na wydanie przez sąd karny wyroku skazującego, aby zwolnić żołnierza ze służby. To jest właśnie istotna art. 228 ust. 1 pkt 10 u.o.o. Popełnienie przestępstwa przez skarżącego jest oczywiste, ponieważ został on złapany na gorącym uczynku wraz ze współpracownikami, a poza tym skarżący przyznał się do winy. Organ II instancji uznał, że skarżący nie może dalej pełnić służby. Żołnierz, który dopuścił się kradzieży mienia wielkiej wartości może źle oddziaływać na pozostałych żołnierzy, co jest demoralizujące. Demoralizacja nie może mieć miejsca w Wojsku [...]. Żołnierz musi być osobą o nieposzlakowanej opinii. Dotychczasowy przebieg służby i niegdysiejsze leczenie psychiczne nie mają żadnego znaczenia dla sprawy. Czyn popełniony przez skarżącego zniweczył i przekreślił całą jego dotychczasową i przyszłą karierę wojskową. W odniesieniu do zarzutu, iż skarżący pierwszy wniósł o zwolnienie ze służby, należy stwierdzić, że skutek zaistniały na mocy rozkazu personalnego nastąpił szybciej, niż miałoby to miejsce w myśl przepisów o wypowiedzeniu stosunku służby. Postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Decyzja wydana na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 10 u.o.o. ma charakter uznaniowy. Skarżący, reprezentowany przez ww. adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 230 w związku z art. 231 ust. 2 u.o.o. poprzez ich niezastosowanie przez obydwa organy, a w konsekwencji powyższego, bezprawne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2024 r., podczas gdy to skarżący jako pierwszy wypowiedział stosunek służbowy pismem datowanym na dzień 13 sierpnia 2024 r., czego organy nie wzięły pod uwagę wydając zaskarżone orzeczenia, a w konsekwencji tych uchybień, zwolnienie skarżącego ze służby wojskowej nastąpiło bez zachowania ustawowych terminów wypowiedzenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., albowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oświadczenie złożone przez żołnierza o wypowiedzeniu stosunku służbowego jest dla organu wiążące; 2) art. 157 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ II instancji, podczas gdy właściwy do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia; 3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej, stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także które obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; 4) art. 8 w związku z art. 11 w związku z art. 15 k.p.a. poprzez arbitralne działania organu I instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania organu II instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymujące w mocy rozkaz nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym DJW nr [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powielił jedynie argumentację organu I instancji, opisując jedynie szerzej zastosowane przepisy prawa administracyjnego materialnego; 5) art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i braku należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy oraz nienależyte sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego, objawiające się w braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których oparł się utrzymując orzeczenie organu I instancji; 6) art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 229 ust. 1 i 4 w związku z art. 231 ust. 1 u.o.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i pominięcie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, w szczególności faktu, że odwołujący pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. złożył wypowiedzenie stosunku służbowego; 7) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym uznanie wszystkich wskazanych okoliczności za udowodnione, podczas gdy niżej podpisany pełnomocnik uprzednio wskazał, że skarżący ma zamiar zmienić pierwotnie złożone przez siebie wyjaśnienia, w ramach prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową P. , albowiem skarżący nie przyznaje się do popełnienia zarzucanych mu czynów, a poprzednie wyjaśnienia zostały przez niego złożone pod wpływem jego złego stanu zdrowia (wobec braku dostatecznego rozeznania swojego postępowania w czasie ich składania), a w konsekwencji powyższego, skarżący przyznał się do zarzucanych mu czynów, których tak naprawdę nie popełnił. W oparciu o ww. zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności obydwóch decyzji, ewentualnie o ich uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi powtórzono główne tezy przedstawione w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji. Skarżący uznał, że pierwszeństwo powinno mieć wypowiedzenie stosunku służbowego z uwagi na złożone oświadczenie. Organ później wszczął postępowanie. Organy oparły się o zeznania skarżącego, a skarżący zamierza zmienić swoje zeznania złożone przed Prokuraturą Rejonową P. Skarżący w 2019 r. był poddany leczeniu psychiatrycznemu. Tego organ nie wziął pod uwagę. Uzasadnienie decyzji nie jest zrozumiałe, organ nie rozważył interesu obywatela w zestawieniu z interesem społecznym. W odpowiedzi na skargę DJW nr [...], reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. A. M. – wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. W oparciu o argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawę w dniu 16 lipca 2025 r. stawili się: adw. K. C. – pełnomocnik substytucyjny skarżącego – a także pełnomocnik organu II instancji. Obydwoje pełnomocnicy podtrzymali stanowiska wyrażone odpowiednio w skardze i w odpowiedzi na skargę. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli, zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę decyzji administracyjnych, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji DJW nr [...], utrzymującej w mocy rozkaz personalny DBLT w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy o obronie Ojczyzny. Ustawa ta przewiduje różne sytuacje, w których może dojść do zakończenia stosunku służbowego żołnierza Wojska [...]. Sąd przywołuje dwa z nich, ponieważ stanowią one kanwę niniejszej sprawy: zwolnienie żołnierza zawodowego (art. 228 i art. 229 u.o.o.) oraz wypowiedzenie stosunku służby wojskowej (art. 230 u.o.o.). Wskazane tryby są wobec siebie niekonkurencyjne, ponieważ zupełnie inne są podstawy do zastosowania każdego z nich. Co więcej, zupełnie inne są konsekwencje ich zastosowania. Wypowiedzenie stosunku służby wojskowej wiąże się z wyłączną wolą żołnierza. Przyczyny rozwiązania takiego stosunku wynikają z postanowienia żołnierza o odejściu ze służby. Żołnierzowi takiemu przysługują wszelkie uprawnienia związane z przejściem do rezerwy. Zwolnienie ze służby wynika z woli organu administracji wojskowej, jednakże, jak stanowi o tym przepis art. 228 ust. 1 u.o.o., decyzja taka jest podyktowana wystąpieniem okoliczności określonych przez ustawodawcę. Zwolnienie ze służby wiąże się z poważnymi konsekwencjami zachowania żołnierza Wojska [...] (zob. szerzej wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1405/10). Z uwagi na fakt, że żołnierz musi odznaczać się najwyższymi standardami moralnymi, a wśród nich uczciwością, dyscypliną, gorliwością, to popełnienie przestępstwa jakiegokolwiek stanowi zaprzeczenie istnienia wspomnianych cnót. Wojsko [...] jest formacją militarną zapewniającą bezpieczeństwo kraju. W każdej sytuacji zagrożenia wewnętrznego czy zewnętrznego, Wojsko [...] i jego funkcjonariusze, tj. żołnierze, muszą stanowić niejako oparcie dla całego społeczeństwa. Stąd zasadnie mówi się o konieczności odznaczania się nieskazitelnością charakteru żołnierza Wojska [...], co jest umotywowane setkami lat tradycji wojskowych w kraju. Istotą niniejszej sprawy nie jest to, że skarżący oczywiście popełnił przestępstwo, co zasadnie eliminuje go z Wojska [...], ale to, czy pomimo złożonego wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego, można było niezależnie od tego zwolnić takiego żołnierza. Skarżący uważa to za bezprawie, stąd stawia zarzuty nieważności zaskarżonej decyzji. Organ II instancji uważa przeciwnie – wniosek o wypowiedzenie służby nie powstrzymywał DBLT przez zwolnieniem skarżącego. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd organu II instancji. W dotąd przedostatnim akapicie uzasadnienia niniejszego wyroku wspomniano o niekonkurencyjności trybów zakończenia stosunku służbowego żołnierza. Należy teraz rozwinąć tę myśl. Sąd stoi na stanowisku, że niezasadny jest pogląd, jakoby przy rozwiązaniu z żołnierzem stosunku służbowego, pierwszeństwo przed trybem fakultatywny z art. 228 ust. 1 u.o.o. miał mieć tryb z art. 230 u.o.o. Drugi z tych przepisów nie służy ochronie żołnierza w takich przypadkach, gdy równocześnie spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu zwolnienia określone w art. 228 i art. 229 u.o.o., a złożenie wniosku o zwolnienie ze służby wojskowej miałoby powodować, że te tryby byłyby wyłączone (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 371/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1843/19). W razie zbiegu podstaw do zwolnienia ze służby to do właściwego organu należy wybór podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby w sytuacji wystąpienia kilku z nich jednocześnie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 776/09, zob. także J. Bulira, Komentarz do art. 228 [w:] Obrona Ojczyzny. Komentarz, pod red. H. Królikowskiego, LEX/el. 2024). Zbieg ww. trybów sprawia, że organ administracji wojskowej nie ma dowolności w zakresie terminowości wywołania skutku rozwiązania stosunku służbowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 592/14). W myśl przywołanego w poprzednim akapicie orzecznictwa sądowego, uzasadnione jest, aby organ wojskowy sam przypisywał pierwszeństwo omówionych trybów rozwiązania stosunku służby wojskowej. Wynika to z konieczności natychmiastowego eliminowania z Wojska [...] osób popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować, oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić żołnierza wiarygodności w oczach opinii publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1887/21). Skarżący – były żołnierz Wojska [...] – został przyłapany na gorącym uczynku podczas kradzieży paliwa lotniczego. Jest to okoliczność niesporna, bowiem wynika ona z dokumentu urzędowego – postanowienia asesora Prokuratury Rejonowej P. początkowo przyznał się do winy, ale jak zapowiedział, chce zmienić zeznania. Kwestia przyznania się albo nie, nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, ale do tego Sąd odniesie się szerzej, gdy będzie komentować zarzuty skargi. Wobec skarżącego ziściły się kumulatywne przesłanki do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 10 u.o.o. Powołany przepis stanowi: "Żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie". Dla prawidłowości zwolnienia żołnierza na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 10 u.o.o. niezbędne jest kumulatywne spełnienia następujących przesłanek: 1) ustalenie faktu popełnienia przez żołnierza zawodowego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego; 2) oczywistości popełnienia tego czynu oraz 3) wykazanie, że uniemożliwia to pozostawienie żołnierza w służbie (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 201/18). Fakt popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa jest niesporny – skarżący został przyłapany na gorącym uczynku przez funkcjonariuszy Policji podczas próby kradzieży paliwa lotniczego. Ta okoliczność nigdy nie została zakwestionowana przez nikogo, pomimo zapowiedzi zmiany zeznań przed Prokuraturą Rejonową P. Skarżący traktuje raczej o braku swojej winy, ale nie kwestionuje tego, że podjął próbę kradzieży paliwa. Nigdy nie stwierdził, że nie było go na miejscu popełnienia przestępstwa. Oczywistość popełnionego czynu nie poddaje się jakiemukolwiek komentarzowi, skoro skarżący został złapany przez funkcjonariuszy Policji. O niemożności dalszego pozostawania w służbie będzie można mówić wówczas, gdy zachowanie czy czyn żołnierza będą go dyskwalifikowały w dalszym wykonywaniu zadań. W niniejszej sprawie, organy wojskowe wyraźnie odniosły się do tej kwestii. Mowa była o tym, że tolerowanie takiego zachowania, jakim wykazał się skarżący, prowadzi do głębokiej demoralizacji pozostałych żołnierzy. Dlatego też zasadne jest surowe karanie dyscyplinarne za podobne zdarzenia. "Właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które łamią obowiązujący porządek prawny, niezależnie od tego, czy takie fakty miały miejsce w czasie wykonywania zadań służbowych, czy poza służbą. Skoro policjantka w stanie nietrzeźwości popełniła czyn o znamionach przestępstwa, narażając życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, to nie ma jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania stanowiska organów orzekających w sprawie, że ten rodzaj czynu wyklucza możliwość kontynuowania przez nią służby w Policji" (wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 624/16). Chociaż zacytowany wyrok Sądu Kasacyjnego dotyczy funkcjonariusza Policji, można odnosić ten wyrok ze wszystkimi konsekwencjami do niniejszej sprawy. Skarżący jako żołnierz, powinien być wzorem cnót moralnych. Przez całe życie żołnierza powinna wybrzmiewać w jego umyśle treść roty, jaką wygłaszał podczas składania przysięgi wojskowej: "Ja, żołnierz Wojska [...], przysięgam służyć wiernie krajowi, bronić jej niepodległości i granic. Stać na straży Konstytucji, strzec honoru żołnierza polskiego, sztandaru wojskowego bronić. Za sprawę mojej Ojczyzny w potrzebie krwi własnej ani życia nie szczędzić. Tak mi dopomóż Bóg.". Popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa przekreśla honor żołnierza polskiego, stąd nie może być miejsca w szeregach tej formacji dla osób, które działają w taki sposób, jak skarżący. Żołnierz, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa, nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku niezbędnego do pełnienia w niej służby (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 68/16). Teraz należy zastanowić się, czy w świetle ww. okoliczności faktycznych, a więc oczywistości popełnienia przestępstwa i niemożności dalszego bycia członkiem Wojska [...], uzasadnione byłoby wyeliminowanie skarżącego z tej formacji zgodnie z jego wolą przy pozostawieniu jemu wszystkich uprawnień wynikających z odejścia ze służby. Jest to, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, niedopuszczalne. Odejście ze służby wojskowej na swoich warunkach nie może być ucieczką przed konsekwencjami nagannego zachowania. Konsekwencje muszą być daleko idące, ponieważ, jak trafnie wskazał organ II instancji, bierność władz mogłaby demoralizować pozostałych żołnierzy. Byłby to w zasadzie brak jakichkolwiek konsekwencji dyscyplinarnych pomimo popełnienia przestępstwa. Dawałoby to poniekąd przyzwolenie, czy też akceptację zachowań podobnych. Samo odejście ze służby nie może być swoistą "ucieczką" od konsekwencji swojego postępowania. Dlatego też Sąd w składzie orzekającym uważa, że tryb z art. 230 u.o.o. nie może mieć pierwszeństwa przed trybem z art. 228 i art. 229 u.o.o. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich wręcz oczywistą niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 230 w związku z art. 231 ust. 2 u.o.o. Sąd wyjaśnił powyżej, dlaczego tryb z powołanych w poprzednim zdaniu przepisach, nie może mieć pierwszeństwa przed trybem zwolnienia ze służby. Ma to swoje oparcie w aksjologii, na jakiej silnie oparte jest Wojsko [...]. Hasło "Bóg. Honor. Ojczyzna" będące podstawą Wojska [...] i wszystkich krajowych żołnierzy sprawiają, że nie można tolerować ucieczki żołnierza przed odpowiedzialnością dyscyplinarną za popełnienie przez niego przestępstwa. Nie ma przepisu wyłączającego pierwszeństwo trybu zwolnienia. Co więcej istnieje silne uzasadnienie dla dopuszczenia przez organ wojskowy wyboru zastosowania trybu. Zaskarżona decyzja nie jest zatem nieważna. W konsekwencji nietrafności pierwszego zarzutu, chybiony jest zarzut naruszenia art. 157 § 1 k.p.a. Właściwy organ podjął się zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej. Niezasadny był zarzut naruszenia przepisu art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Obydwa organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby podjąć zaskarżone rozstrzygnięcia. Organy te dysponowały dokumentami urzędowymi (obarczonymi domniemaniem, że to co zostało w nich stwierdzone jest zgodne z prawdą), w jakich stwierdzono fakt popełnienia przestępstwa przez skarżącego i popełnienie tego przestępstwa nie budzi żadnych wątpliwości (zob. np. postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej P. [k. [...] akt administracyjnych], postanowienie o sprostowaniu pierwszego postanowienia [k. 48 akt administracyjnych]). Z trudem przychodzi zrozumieć to, jak skarżący może uważać, że organy nie zrekonstruowały interesu obywateli. Popełnienie przestępstwa przez żołnierza Wojska [...] musiało zostać należycie ukarane, aby nie pozwolić na powstanie chociażby najmniejszego wrażenia, że władze są bierne wobec przestępstw ich funkcjonariuszy. To mogłoby również dawać przyzwolenie na podobne zachowania. Mogłoby bowiem wykształcić się przekonanie, że jeśli funkcjonariusz nie jest karany za przestępstwa, to i obywatele mogliby nie być karani. Zarzut naruszenia art. 8 w związku z art. 11 w związku z art. 15 k.p.a. jest niezrozumiały, a istotnie chybiony. Organy wyjaśniły okoliczności faktyczne, wyjaśniły dlaczego zastosowano taki tryb rozwiązania stosunku służbowego a nie inny, a także uzasadniły niemożność pozostawania skarżącego w Wojsku [...]. Każdy z organów zajął własne stanowisko. Nie ma powtórzeń w zaskarżonej decyzji na zasadzie powielenia tekstu sporządzonego przez organ I instancji. Szersze omówienie przepisów prawa materialnego jest w ocenie tut. Sądu, zjawiskiem pozytywnym w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przepis art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. nie został naruszony. To, że skarżący nie czuje się przekonany co do trafności zaskarżonej decyzji, nie oznacza, iż organ nieprawidłowo wyraził swoje stanowisko w sprawie. DJW nr [...], jak każdy podmiot stosujący normy prawne, ma prawo do posiadania własnego punktu widzenia i forsowania go w decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to odpowiada okolicznościom faktycznym i prawnym w niniejszej sprawie, dlatego zarzut nieprzekonania skarżącego jest niezasadny. Nie doszło do naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 229 ust. 1 i 4 w związku z art. 231 ust. 1 u.o.o. Żaden z organów nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Każda z kontrolowanych przez Sąd decyzji posiada uzasadnienie, dlaczego skarżącego należało wyeliminować z Wojska [...] w trybie natychmiastowym. Wyjaśniono także dlaczego złożenie wypowiedzenia stosunku służbowego nie ma pierwszeństwa przed zwolnieniem skarżącego ze służby. Uznanie administracyjne ma to do siebie, że niezależnie od treści rozstrzygnięcia, to jest ono zgodne z prawem. Rolą sądu administracyjnego jest sprawdzenie tylko tego, czy organ wskazał uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia. Sąd nie może ingerować w to, czy organ podjął trafną decyzję. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Sam zamiar wycofania zeznań nie świadczy o zmianie zeznań i stwierdzeniu, że jednak skarżący nie przyznaje się do winy. Zwolnienie ze służby wojskowej nie jest uzależnione od przyznania się do winy (wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 253/20). W toku postępowania w przedmiocie zwolnienia żołnierza żaden z organów wojskowych nie prowadzi czynności związanych z ustaleniami charakterystycznymi dla postępowania karnego, niejako je dublując, lecz przeprowadza dowody w zakresie ustalenia wystąpienia przesłanki z art. 228 ust. 1 pkt 10 u.o.o. (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3524/18). "Dokonanie przez prokuratora i sąd oceny, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, którego dopuściła się skarżąca, nie był znaczny, nie determinuje rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przesłanki orzekania w postępowaniu karnym są inne niż przesłanki orzekania w postępowaniu opartym o przedmiotowy przepis ustawy o Policji. Przyjęcie takiego stanowiska przez organy nie jest również przejawem naruszenia art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn.. akt III SA/Gd 227/17). Samopoczucie, czy nawet hospitalizacja nie mają żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Być może zostanie to wzięte pod uwagę przez sąd karny, jednakże w niniejszej sprawie nie może to odnieść żadnego skutku. Sąd nie widzi żadnego związku pomiędzy hospitalizacją skarżącego w 2019 r. i próbą kradzieży w 2024 r. szczególnie, że skarżący nie podjął nigdy próby samobójczej i nie przedstawił żadnych przeciwskazań lekarskich do dalszego pełnienia służby. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., nie znaleziono żadnych przesłanek skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz rozkazu personalnego. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI