II SA/PO 2873/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-02-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
zameldowaniepobyt stałyewidencja ludnościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo lokalowecentrum życiowerozbiórka budynkuTrybunał Konstytucyjny

WSA w Poznaniu uchylił decyzje odmawiające zameldowania na pobyt stały, uznając, że organy administracji nie zbadały materialnoprawnych przesłanek zameldowania i błędnie zinterpretowały przepisy, zwłaszcza w kontekście późniejszej utraty mocy przepisu wymagającego potwierdzenia uprawnienia do pobytu.

Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania S.S. na pobyt stały, mimo jej długoletniego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z K.J. Organy administracji odmówiły, powołując się na brak potwierdzenia uprawnienia do pobytu w lokalu oraz planowaną rozbiórkę budynku. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na wadliwe postępowanie organów, które ograniczyły się do kwestii formalnych, nie badając materialnoprawnych przesłanek zameldowania. Podkreślono również, że kluczowy przepis wymagający potwierdzenia uprawnienia do pobytu utracił moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wniosek o zameldowanie S.S. na pobyt stały został początkowo odrzucony przez Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych w P. z powodu planowanej rozbiórki budynku. Następnie Prezydent Miasta odmówił zameldowania, powołując się na brak potwierdzenia uprawnienia do stałego pobytu w lokalu, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazując na potrzebę uzyskania orzeczenia sądu powszechnego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom błędną interpretację przepisów, brak zbadania materialnoprawnych przesłanek zameldowania oraz nieuzasadnione nadanie znaczenia planowanej rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy administracji ograniczyły się do oceny formalnych problemów rejestracyjnych, nie wyjaśniając istoty sprawy, czyli materialnoprawnych przesłanek zameldowania. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie zajęły stanowiska wobec argumentacji skarżących, w tym potwierdzenia uprawnienia do przebywania przez ZKZL, ani wobec faktu, że informacja o rozbiórce była podawana od wielu lat. Dodatkowo, Sąd wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (K 20/01) przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, co oznacza, że wymóg wykazywania potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu został usunięty. Wobec powyższego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji wadliwie ograniczyły się do oceny formalnych problemów rejestracyjnych, nie badając istoty sprawy, czyli materialnoprawnych przesłanek zameldowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały, czy skarżąca legitymuje się uprawnieniem do przebywania w lokalu, a jedynie skupiły się na formalnym braku potwierdzenia tego uprawnienia przez właściciela, co było błędną interpretacją przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Organy administracji błędnie interpretowały ten przepis, ograniczając się do formalnego braku potwierdzenia uprawnienia do pobytu zamiast badać materialnoprawne przesłanki zameldowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis ten utracił moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (K 20/01), co zniosło wymóg wykazywania potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie procedury mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie procedury mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie procedury mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna nieorzekania o wykonalności zaskarżonych aktów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji ograniczyły się do oceny formalnych problemów rejestracyjnych, nie badając istoty sprawy, czyli materialnoprawnych przesłanek zameldowania. Skarżąca legitymuje się uprawnieniem do przebywania w mieszkaniu, co zostało potwierdzone przez ZKZL. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymagający potwierdzenia uprawnienia do pobytu, utracił moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Planowana rozbiórka budynku nie stanowiła przeszkody w dokonywaniu zameldowań przez wiele lat.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji oparte na braku potwierdzenia uprawnienia do pobytu w lokalu i planowanej rozbiórce budynku.

Godne uwagi sformułowania

Wadliwością zaskarżonych decyzji jest ich ograniczenie się do oceny tylko do formalnych problemów rejestracyjnych w oderwaniu od istoty sprawy. Organy administracyjne nie zajęły żadnego stanowiska wobec powyższej argumentacji przytaczanej konsekwentnie przez skarżącego. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego [...] przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z [...] Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Włodzimierz Zygmont

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Koś

sędzia

Lilianna Drewniak-Żaba

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zameldowania, znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych, obowiązek badania materialnoprawnych przesłanek przez organy administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów po wyroku TK, ale zasady dotyczące badania przesłanek materialnoprawnych pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą skupiać się na formalnościach, ignorując istotę sprawy i prawa obywateli, a także jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na bieżące postępowania.

Czy formalności mogą odebrać Ci prawo do zameldowania? Sąd wyjaśnia, co jest ważniejsze niż papierki.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2873/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Lilianna Drewniak-Żaba
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Barbara Koś Asesor sądowy Lilianna Drewniak Żaba Protokolant sek. sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004r. sprawy ze skargi K.J. i S.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2001r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwoty 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. Nie orzeka czy i w jakim zakresie zaskarżone akty nie mogą być wykonane. /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś AR
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2001r. K. J. wystąpił z wnioskiem do Zarządu Komunalnego Zasobów Lokalowych w P. o zameldowanie S. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., który uzasadnił faktem jej zamieszkiwania w tym lokalu od 6 lat jako jej centrum życiowym.
Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych w P. odmówił wnioskowi z uzasadnieniem, że budynek w którym znajduje się lokal ma być rozebrany.
Wobec powyższego w dniu [...] kwietnia 2001r. K. J. złożył wniosek w Urzędzie Miasta w P. o wydanie decyzji w sprawie zameldowania S. S. na pobyt stały w spornym lokalu. W uzasadnieniu przedstawił dane, według których, osoba ta posiada w lokalu swoje centrum życiowe i twierdził, że powoływanie się na planowaną rozbiórkę budynku jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku jest nieuczciwe skoro od 1978r. podaje się do wiadomości mieszkańców o rozbiórce budynku.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 1984r., Nr 32, poz. 174 ze zm.) odmówił zameldowania S. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił uprawnienia określonego w art. 9 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy, do stałego pobytu wymienionej w spornym lokalu. Wynajmujący nie wyraził bowiem zgody na stałe zamieszkanie i zameldowanie w spornym lokalu. Wskazał, że jej zameldowanie nie będzie możliwe tak długo, aż nie przedstawi orzeczenia sądu powszechnego potwierdzającego istnienie uprawnień.
Od tej decyzji odwołanie wnieśli K. J. i S. S. domagając się jej uchylenia i "przywrócenia" S. S. stałego zameldowania w spornym lokalu. Odwołujący zarzucili decyzji oparcie się na błędnej podstawie prawnej, podkreślając iż w lokalu od połowy 1995r. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a brak stałego zameldowania S. S. stanowi barierę w realizacji wspólnych zamierzeń.
Wojewoda decyzją z dnia [...].06.2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że podziela ustalenia wnioski prawne organu I instancji.
Na powyższą decyzję skargę wnieśli K. J. i S. S. domagając się uchylenia powyższej decyzji, której zarzucili wadliwą interpretację i zastosowanie art. 8 ust. 1, art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28. 06.1994r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U. nr 32. poz. 176), wydanie decyzji przez organ I instancji bez podstawy prawne oraz nieuzasadnione nadanie rozstrzygającego znaczenia ustaleniu, że budynek w którym znajduje się mieszkanie podlega rozbiórce. Dodatkowo skarżący przedstawili przebieg postępowania prowadzonego w dwóch instancjach w 1996r., które uchyliło stałe zameldowanie S. S. w spornym mieszkaniu podkreślając, że są aktualne argumenty, które podnoszone były w tamtym postępowaniu.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wadliwością zaskarżonych decyzji jest ich ograniczenie się do oceny tylko do formalnych problemów rejestracyjnych w oderwaniu od istoty sprawy. W postępowaniu administracyjnym chodziło o wyjaśnienie wątpliwości dotyczącej braku przy rejestracji potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu dokonanego przez właściciela (art. 47 ust. 2 ustawy). Organy administracyjne obu instancji ograniczyły się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia został prawidłowo wypełniony i do rozważań natury prawnej w kwestii możliwości dochodzenia przed sądem powszechnym ustalenia prawa do przebywania w lokalu, podczas gdy istotą tego postępowania jest właśnie rozstrzygnięcie, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. Skarżący twierdzili w postępowaniu administracyjnym, że nie ma wątpliwości w kwestii spełnienia przesłanek do zameldowania na pobyt stały, a w szczególności, że skarżąca legitymuje się uprawnieniem do przebywania w mieszkaniu. Wskazywali, że wszystkie dane w druku meldunkowym wpisane przez skarżącą S. S. są prawdziwe skoro ZKZL w P. pismem z [...].09.2000r. potwierdził uprawnienie skarżącej do przebywania, w lokalu. Skarżący twierdził, że żaden z przepisów dotyczących ewidencji ludności nie wprowadza dwóch rodzajów zgody i potwierdzenia uprawnień do przebywania (oddzielna zgoda na pobyt stały i oddzielna na pobyt czasowy).
W motywach uzasadnienia zaskarżonych decyzji organy administracyjne nie zajęły żadnego stanowiska wobec powyższej argumentacji przytaczanej konsekwentnie przez skarżącego.
Ponadto skarżący twierdzili, że od już marca 1983r. informowano, iż budynek miał być poddany kapitalnemu remontowi lub rozbiórce, co nie stanowiło przeszkody w dokonywaniu kolejnych wielu zameldowań na pobyt stały kolejnych osób, jakie wprowadzały się do budynku.
Tymczasem organy obu instancji nie zajęły w motywach uzasadnienia swoich decyzji stanowiska co do faktu, że podstawą odmowy zameldowania skarżącej na pobyt stały, było stwierdzenie przez Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych w P., że budynek w którym znajduje się sporny lokal, ma być rozebrany.
Powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego, na podstawie którego orzekały organy obu instancji, miało wpływ na wynik sprawy. Także naruszenie procedury (art. 76, art. 77, art. 78 k.p.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać.
Sąd wskazuje, że według aktualnie obowiązującego stanu prawa, z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, usunięty został wymóg wykazywania przy zameldowaniu (na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące) potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Na skutek bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19 czerwca 2002r. przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie wdając się w zawiłości formalno-prawne będące skutkiem powyższego wyroku, należy stwierdzić, że po tym wyroku do wydania decyzji o zameldowaniu określonej osoby na pobyt stały wystarczające jest potwierdzenie przez osoby wymienione w art. 29 ust. 1 faktu pobytu tej osoby w określonym lokalu.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy, a w kwestii wykonalności zaskarżonych aktów negatywnie orzekł sąd na podstawie art. 152 powyższej ustawy.
/-/ L. Drewniak-Żaba /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI