II SA/Po 287/25

II SA/Po 287/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 95 pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61, art. 63, art. 64
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. C. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 marca 2024 r. H. C. i M. C. (dalej jako: "wnioskodawcy") wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy K. (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ pierwszej instancji") o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Ś. W., położonej w obrębie S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni 1,0300 ha. Wnioskodawcy zaznaczyli, że podział ma na celu wydzielenie działki zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to jest niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzją z dnia 13 września 2024 r. (znak: [...]) Burmistrz Miasta i Gminy K. odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie S. gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 1,0300 ha zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ś. W., będącej własnością M. C. i H. C..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie mapą złożoną wraz z wnioskiem nowo powstałe działki nr [...] i [...] wydzielane są w celu utworzenia działek budowlanych niezbędnych do korzystania z budynku mieszkalnego i mają mieć dostęp do drogi publicznej - ul. [...]. Teren wskazany we wniosku nie był objęty postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wydana dla tej działki decyzja o warunkach zabudowy z dnia 26 sierpnia 2005 r. (znak: [...]) dotyczyła inwestycji polegającej na adaptacji części istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe oraz remontu istniejącego budynku mieszkaniowego jednorodzinnego. Zdaniem organu przedstawiona do podziału działka nr ewid.[...], obręb S. jest już działką budowlaną, która ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, odpowiednią infrastrukturę techniczną oraz powierzchnię, umożliwiające prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego się na niej znajdującego.
Pismem z dnia 8 października 2024 r. wnioskodawcy wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "Kolegium", "organ drugiej instancji") odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując na niezbędność podziału przedmiotowej działki wynikającą z dysponowania odziedziczoną nieruchomością przez rodzeństwo, co umożliwiłoby racjonalny podział majątku i niezależne korzystanie z nowopowstałych działek.
Pismem z dnia 10 stycznia 2025 roku ustanowiony przez skarżących pełnomocnik uzupełnił argumentację wnioskodawców kwestionujących rozstrzygniecie organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 13 września 2024 roku.
Organ drugiej instancji stwierdził, że organy administracji publicznej działając w sprawach związanych z podziałem nieruchomości, działają wyłącznie na podstawie i w granicach wniosku właściciela nieruchomości mu podlegającej. Przedstawiony przez H. C. i M. C. wniosek, wraz ze sporządzonym projektem podziału nieruchomości oparty został na przesłance podziału wskazanej w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W wyniku ponownej analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy Kolegium doszło do przekonania, że podział nieruchomości nieobjętej planem miejscowym, na podstawie powołanego we wniosku wyjątku nie jest możliwy. W ocenie organu drugiej instancji powołana podstawa prawna art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie w sytuacjach, gdy na nieruchomości o dużym obszarze (użytkowanej na przykład na cele rolnicze) usytuowano budynek mieszkalny i względy celowościowe przemawiają za wydzieleniem wokół tego budynku odrębnej działki budowlanej, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w taki sposób aby umożliwić prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku. W rozpoznawanej sprawie wnioskowana do podziału działka jest już działką budowalną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną wolnostojąca o powierzchni, która zapewni konieczna obsługę dla posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a więc nie było podstaw do stosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. Powyższa decyzja nie naruszyła uprawnień właścicielskich wnioskodawców, którzy mogą zawnioskować o podział przedmiotowej działki przy wykorzystaniu innych regulacji wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Pismem z dnia 14 marca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli H. C. i M. C. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
I. art. 104 § 2 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty polegające na nierozstrzygnięciu depozycji Skarżących wyszczególnionych w doręczonym Kolegium w dniu 14 stycznia 2025 r. piśmie z 10 stycznia 2025 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania z 9 stycznia 2024 r. a tym samym pozostawienie rzeczonego stanowiska bez rozpoznania, a nadto poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji uzasadnienia faktycznego obejmującego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
II. art. 8 i art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie odniesienia się do stanowiska zawartego w pismach skarżącego, w szczególności przedstawionej argumentacji oraz załączonych dokumentów oraz zaniechanie pełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji uniemożliwienie pełnego ustosunkowania się skarżącego do rozstrzygnięcia Kolegium;
III. art. 14 w zw. z art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie uzasadnienia decyzji i nie odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżących oraz dokumentów przezeń przedłożonych w toku postępowania;
IV. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wybiórcze gromadzenie i weryfikowanie dowodów, zastąpienie swobodnej oceny dowodów całkowitą dowolnością, skutkujące brakiem dostrzeżenia wyraźnych wątpliwości w zakresie dokładnej treści żądania stron, w szczególności z uwagi na fakt podanych przez wnioskodawców – na etapie wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie i dalszych pismach złożonych w postępowaniu wyjaśniającym – okoliczności faktycznych, wskazujących na odmienne podstawy prawne zgłaszanego żądania i to w sytuacji, w której skarżący nie byli zastępowani przez podmioty profesjonalne oraz nie posiadają wiedzy specjalistycznej w obszarze objętym postępowaniem;
V. art. 6 i 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niezgodny z zasadami praworządności, demokratycznego państwa prawa oraz pewności prawa oraz brak dochowania obowiązku dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów praw, przejawiające się w: braku odniesienia się przez Kolegium do wszystkich zarzutów i twierdzeń podniesionych w pismach skarżącej kierowanych do Burmistrza oraz Kolegium w toku postępowania; braku zbadania sprawy z uwzględnieniem stanowiska skarżących wyszczególnionym w piśmie z 10 stycznia 2025 r., doręczeniu decyzji organu drugiej instancji bezpośrednio skarżącym, podczas gdy pismem z 10 stycznia 2025 r. do sprawy przystąpił w ich imieniu pełnomocnik;
VI. art. 8 i art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niezgodny z zasadą przekonywania i pogłębiania zaufania do organów administracji, przejawiające się w zaniechaniu pełnego uzasadnienia decyzji oraz nieustosunkowaniu się organu do wszelkich podniesionych twierdzeń skarżących tak na etapie postępowania przed Burmistrzem, jak i w toku międzyinstancyjnym;
Z najdalej idącej ostrożności, zarzucono również naruszenie:
VII. art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że stanowi on niezależny, alternatywny tryb uzyskania pozytywnej decyzji podziałowej, podczas gdy w rzeczywistości podział nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wbrew jego ustaleniom tj. na podstawie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi lex specialis w stosunku do zatwierdzenia podziału na podstawie art. 93 ust. 1 tej ustawy, a więc ma zastosowanie jedynie w drodze wyjątku, z uwagi na enumeratywnie wymienione w tym przepisie cele podziału nieruchomości;
VIII. art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wniosek skarżących o podział nieruchomości spełniał przesłanki uznania, iż podział nieruchomości nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi i jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
IX. art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię, skutkującą odmową zatwierdzenia podziału nieruchomości na podstawie powyższego przepisu, podczas gdy w judykaturze i doktrynie zgodnie przyjmuje się, że:
1. nie ma, powodów, by ograniczać zagwarantowane Konstytucją (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) uprawnienia właściciela nieruchomości, do których należy też prawo do podziału nieruchomości, do wydzielenia w oparciu o art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami z większej nieruchomości, spełniającej kryteria działki budowlanej, mniejszej działki budowlanej, także spełniającej kryteria działki budowlanej, ale obejmującej obszar zajęty bezpośrednio przez wybudowany budynek mieszkalny oraz powierzchnię niezbędną do prawidłowego korzystania z tego budynku mieszkalnego. W myśl art. 140 kodeksu cywilnego, właściciel rzeczy ma prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, choć oczywiście w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Przepisy ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności, a więc w tym przypadku w uprawnieniu do podziału rzeczy nieruchomej, nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny (wyrok WSA w Szczecinie z 30 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 735/24, LEX nr 3781615);
2. prawo do dzielenia rzeczy własnej jest prawem przysługującym właścicielowi, a wynikającym z samej istoty prawa własności. Sąd wskazał, że w myśl art. 140 kodeksu cywilnego, właściciel rzeczy ma prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, choć oczywiście w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Zdaniem NSA, przepisy ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności, a więc w tym przypadku w uprawnieniu do podziału rzeczy nieruchomej, nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) (wyrok NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1027/12);
3. nie można interpretować przepisu art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako takiego, który pozwala na dokonanie podziału nieruchomości wyłącznie dla wydzielenia odrębnych działek, z których każda już jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Taka sytuacja przedstawia klasyczny stan faktyczny odpowiadający subsumpcji pod normę prawną z art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak trafnie jednak zauważył WSA w Gliwicach w tezie wyroku z 11 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/GI 1057/17, co do zasady dopuszczalny jest w oparciu o powyższy przepis podział nieruchomości, z których każda jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wzniesionym na podstawie pozwolenia na budowę, jak też pozostawienie reszty nieruchomości, która jest niezabudowana i nie pełni żadnej funkcji, niezbędnej do korzystania z któregokolwiek budynku. Jak trafnie wskazał WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wymienionego wyroku, argumentem za tym, że przy wydzielaniu przy podziale nieruchomości dokonywanym w oparciu o art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, znaczenie ma tylko cel wydzielenia tej działki a nie działek (działki) pozostałych z obszaru dzielonego, jest treść § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. poz. 2663). Przepis ten bowiem stanowi, że tylko w przypadku dokonywania podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wskazuje się cel wydzielenia z nieruchomości podlegającej podziałowi poszczególnych działek gruntu, powstałych w wyniku podziału;
4. dopuszcza się dokonanie podziału nieruchomości (niezależnie od istnienia lub ustaleń planu miejscowego) pod warunkiem spełnienia określonego celu. Jest nim zaś wydzielenie "działki budowlanej, niezbędnej" do korzystania z budynku mieszkalnego. Powyższe oznacza zatem, że jest możliwe, aby z dotychczasowej działki zostały wydzielone dwie lub więcej działek budowlanych, które będą niezbędne do korzystania ze znajdujących się na ich powierzchni budynków, ale jest również dopuszczalne, by z istniejącej dotąd jednej działki została wydzielona tylko jedna działka budowlana, która będzie niezbędna do korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego zaś reszta z dzielonego gruntu, będzie stanowiła działkę odrębną, powstałą na skutek powyższego wydzielenia (wyrok WSA w Warszawie z 19 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 938/23, LEX nr 3636788.) Podział taki jest więc możliwy, jeśli zmierza do wydzielenia tej części dzielonej nieruchomości, która tworząc działkę budowlaną (działki budowlane) w rozumieniu 4 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, umożliwi prawidłowe, bezkonfliktowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń na niej położonych. W tego typu sprawie istotne jest więc to, czy wydzielana działka budowlana ma odpowiednią wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej, by następnie pod tym kątem stwierdzić, czy projektowany podział umożliwi właścicielom prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego i urządzeń położonych na tej działce (por. wyrok NSA z 2 października 2009 r., sygn. akt I OSK 5/09, LEX nr 573283) - co jest spełnione w realiach niniejszej sprawy;
5. wydzielanie takiej działki znajduje zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których dotychczas istniejący budynek mieszkalny posadowiony jest na takim ewidencyjnie określonym areale gruntu, że dla różnych celów nie jest konieczne, aby cały ten areał wraz z budynkiem był traktowany jako jedna nieruchomość, a przynajmniej jako jedna ewidencyjna działka gruntu. W tym też celu dla istniejącego już budynku mieszkalnego można wydzielić działkę gruntu o takich parametrach, w myśl których wydzielony areał okaże się niezbędny, ale zarazem wystarczający do korzystania z budynku mieszkalnego (Komentarz do art. 95 ustawy o Gospodarce nieruchomościami, Jaworski 2023, wyd. 8/Wolanin);
6. kolejny cel, podany w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami to wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Jest to potrzebne w przypadkach, w których już istniejący budynek posadowiony jest na działce zbyt dużej, podczas gdy do prawidłowego korzystania z budynku wystarczy działka mniejsza, która jednak spełnia wymogi przewidziane dla działki budowlanej (E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 95).
Mając na uwadze przedstawione wyżej zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 23 czerwca 2025 r. skarżący wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podkreślając, że organ drugiej instancji pominął stanowisko pełnomocnika skarżących, co doprowadziło do przeprowadzenie nierzetelnej decyzji o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia legalności decyzji, którą odmówiono zatwierdzenia podziału nieruchomości.
Postępowanie o podział geodezyjny nieruchomości jest postępowaniem administracyjnym konkretyzowanym przez wydanie decyzji administracyjnej. Przy rozpatrywaniu sprawy o podział geodezyjny nieruchomości zastosowanie znajdują przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r, poz. 344 przywoływanej w tekście jako "u.g.n.") oraz przepisy procesowe zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 775, dalej k.p.a.).
Postępowanie w wyniku którego doszło do wydania objętych niniejszą skargą decyzji o odmowie podziału nieruchomości, wszczęte zostało na wniosek H. C. i M. C. z dnia 08 marca 2024 roku. Toczyło się zatem przed organami administracji na zasadzie skargowości. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Ta ogólna reguła procesowa konkretyzowana jest przez przepisy prawa materialnego, które mogą uzależniać możliwość wszczęcia postępowania od wniosku strony. Stosownie do przepisu art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może, ze względu na szczególnie ważny interes strony, wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest wówczas uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania takiej zgody - postępowanie umorzyć.
Przedstawione regulacje procesowe wraz z innymi przepisami normującymi wymogi formalne podania wszczynającego postępowanie (art. 61, art. 63, art. 64 k.p.a.) prowadzą do istotnych w kontekście rozpoznawanej sprawy wniosków. Po pierwsze: organ może rozstrzygać sprawę wszczętą wnioskiem strony tylko w granicach żądania zawartego we wniosku (w przeciwnym przypadku będzie prowadził postępowania z urzędu, co wymaga spełnienia szczególnych przesłanek określonych w art. 61 § 2 k.p.a.), po drugie: wnioskodawca winien sprecyzować swoje żądanie, w przeciwnym bowiem razie, wobec braku uzupełnienia wniosku, może on zostać pozostawiony bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Organ, będąc związany wnioskiem strony (zwłaszcza gdy inicjuje on postępowanie) nie może bowiem domniemywać treści żądania strony jak też samodzielnie go modyfikować. Jedną z zasad postępowania administracyjnego, znajdującą swój wyraz m.in. w art. 12, art. 63 i art. 128 k.p.a., jest odformalizowanie tego postępowania – właśnie m.in. po to, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z rzeczywistą wolą i słusznym interesem strony. W konsekwencji nie można też przyjąć, że jeżeli żądanie strony zostało zredagowane nie dość zrozumiale lub jednoznacznie, to organ administracji publicznej jest władny samodzielnie doprecyzować treść żądania, według własnej oceny. Jest to niedopuszczalne, gdyż może prowadzić do nieuprawnionej modyfikacji żądania wnoszącego podanie, wbrew jego intencji (por. wyroki NSA: z 01 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1774/07).
W niniejszej sprawie we wniosku 08 marca 2024 roku H. C. i M. C. zaznaczyli, że zwrócili się o dokonanie podziału nieruchomości, który miał na celu wydzielenie dwóch działek w trybie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy. Z wniosku wynikała jasna intencja i wola strony co do trybu w jakim żąda podziału nieruchomości oraz cel podziału. Wnioskodawcy wskazali podstawę prawną, która została doprecyzowana opisem zawartym we wniosku. Organ związany był tak określoną podstawą prawną wskazaną w przedmiotowym wniosku i musiał uwzględnić kryteria w niej określone.
W realiach niniejszej sprawy spór powstał na tle oceny dopuszczalności projektowanego podziału spornej nieruchomości w oparciu o postanowienia art. 95 pkt 7 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu: wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W istocie "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda. Wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne. Zastosowanie trybu wynikającego z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwia właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. W związku z tym organ administracyjny w sprawie podziału nieruchomości, działa wyłącznie na podstawie wniosku właściciela nieruchomości i tylko w jego granicach.
W rozpoznawanej sprawie działka objęta wnioskiem z dnia 08 marca 2024 roku nie znajdowała się na terenie objętym planem miejscowym. Znajdował się na niej budynek mieszkalny. Jak wskazał organ pierwszej instancji decyzja o warunkach zabudowy z dnia 26 sierpnia 2005 r. (znak: [...]) wydana dla działki zgłoszonej przez wnioskodawców dotyczyła inwestycji polegającej na adaptacji części istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe oraz remontu istniejącego budynku mieszkaniowego jednorodzinnego. Organ odwoławczy odniósł się do przesłanek podziału nieruchomości przewidzianych w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n., którym był związany. Mianowicie uwzględnił, że w wyniku zaproponowanego podziału działki nr [...] nowopowstałe działki miały dostęp do dwóch różnych dróg publicznych, do którym ma dostęp działka objęta wnioskiem o dokonanie podziału. Jak wynikało z wniosku i załączonego do niego fragmentu mapy ewidencyjnej, wnioskodawcy chcieli podzielić działkę w ten sposób, że część o planowanym nr [...] wraz z domem nadal miałaby dostęp do drogi publicznej, a działka nr [...] (niezabudowana) również miałaby dostęp do innej drogi publicznej. Zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może natomiast mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. Dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu nie uniemożliwiał korzystania z zabudowanej działki, w tym realizacji uprawnień budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym. Skarżący nie wykazali celu podziału jakim miało być wskazane we wniosku wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Organy trafnie uznały, że nie było możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku o dokonanie podziału w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n.
Zdaniem składu orzekającego należy przyjąć, że Kolegium prawidłowo uznało, że wnioskowana do podziału działka była już działką zbudowaną, która zapewniała konieczną obsługę dla posadowionego na niej budynku mieszkalnego, nie było więc podstaw do stosowania art. 95 pkt. 7 u.g.n. Wydzielenie działki budowlanej z istniejącej działki nr [...] nie było konieczne dla zapewnienia obsługi istniejącego już budynku.
W świetle powyższego uznać należało, że zasadnie organy uznały, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku opartego na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. Tym bardziej, że wniosek skarżących dotyczył trybu, który miał umożliwić podział niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy z dnia 26 sierpnia 2005 r. (znak: [...]) która dotyczyła inwestycji polegającej na adaptacji części istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe oraz remontu istniejącego budynku mieszkaniowego jednorodzinnego. Warunki w niej zawarte nie stanowiły przeszkody, które uniemożliwiałyby dokonanie podziału na zasadach ogólnych. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że nie wykluczało to możliwości złożenia przez wnioskodawców żądania podziału nieruchomości na zasadach ogólnych.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że planowany podział działki o jaki wystąpili wnioskodawczy nie był możliwy do przeprowadzenia zgodnie ze złożonym wnioskiem w którym wskazano na tryb określony w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec braku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzeni oraz uznania, że realizacja decyzji o warunkach zabudowy wydanej w odniesieniu do działki będącej przedmiotem wniosku o podział nie wymagała w istocie podziału nieruchomości, w konsekwencji nie było podstaw do zrealizowania żądania wnioskodawców we wskazanym przez nich trybie. Organy ograniczone były treścią wniosku o podział nieruchomości i nie miały podstaw do weryfikowania czy możliwe było uwzględnienie żądania skarżących na innej podstawie/w innym trybie przewidzianym przez u.g.n. Procedujące w sprawie organy rozpatrzyły stan faktyczny dały temu wyraz w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie było potrzeby w rozpoznawanym przypadku pogłębionego analizowania zakresu przepisu art. 4 ust 3 a u.g.n. wobec prawidłowo przyjętej wykładni przepisu art. 95 pkt 7 u.g.n. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut nie pełnego ustalenia stanu faktycznego, a także nienależytego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym względzie organ odwoławczy wydał wprawdzie decyzję po złożeniu pisma procesowego z dnia 10 stycznia 2025 roku przez pełnomocnika skarżących ustanowionego na etapie postępowania odwoławczego. Argumentacja zaprezentowana przez pełnomocnika skarżących miała na celu uzupełnienie złożonego odwołania. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane w rozpoznawanej sprawie obejmowało okoliczności faktyczne sprawy, a także zakres interpretacji przepisów prawa materialnego zawarty w uzupełniającym piśmie procesowym pełnomocnika wnioskodawców. Organ odwoławczy w istocie wyjaśnił w jaki sposób należy interpretować przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. i w jaki sposób ma on zastosowania do przedmiotowej nieruchomości objętej wnioskiem o dokonanie podziału. Sąd dostrzegł w tym zakresie, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało doręczone bezpośrednio wnioskodawcom z pominięciem ich pełnomocnika, niemniej jednak, strona skarżąca nie wskazała w jaki sposób mogło to mieć na rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie. W skardze do Sądu nie zostały również wskazane konkretne okoliczności sprawy, które nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy a mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Reasumując, w ocenie Sądu w sposób prawidłowy organy uwzględniły stan faktyczny sprawy oraz zakres zastosowania przepisów prawa, którymi były związane w rozpoznawanej sprawie. Organy I i II instancji ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, biorąc pod uwagę treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwiało przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. W istocie przy rozstrzyganiu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego i materialnego wskazane w złożonej do sądu skardze.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.