II SA/PO 2851/03

II SA/Po 2851/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Grażyna Radzicka /przewodniczący/
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r sprawy ze skargi Ż. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2003 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Ż. N. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ M. Dybowski
Uzasadnienie
sygn. 4/II SA/Po 2851/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Starosta K. na podstawie art. 6 pkt 6, art. 25 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.-dalej ustawa) przyznał Ż. N. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 25 września 2002 r. na okres i w wysokości określonej ustawą.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Starosta K. na podstawie art. 6 pkt 6, art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.) przyznał Ż. N. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 7 lutego 2003 r. na okres i w wysokości określonej ustawą.
W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem 1 grudnia 2002 r. z powodu podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zainteresowana zgłosiła się do PUP dnia 6 lutego 2003 r., przedkładając zaświadczenie z dnia 4 lutego 2003 r. o zatrudnieniu u pracodawcy za granicą od 1 grudnia 2002 do 31 stycznia 2003 r. Zainteresowana nie nabyła prawa do zasiłku, bowiem mąż J. N. decyzją z dnia 9 stycznia 2003 r. utracił status bezrobotnego od dnia 3 stycznia 2003 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. mężowi przywrócono status bezrobotnego od 3 stycznia 2003 r., skutkiem czego na dzień 6 lutego 2003 r. wraz z mężem oboje posiadali status bezrobotnych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 11 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje od dnia następnego po zarejestrowaniu.
Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 6 pkt 6, art. 13 ust. 3 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.) orzekł o utracie przez Ż. N. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dnia 6 lutego 2003 r. z powodu nabycia prawa do świadczeń emerytalnych lub renty inwalidzkiej.
Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r., Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.) uchylił w całości decyzję nr: [...] wydaną dnia [...] grudnia 2002 r. o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 1 grudnia 2002 r. z powodu podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; [...] wydaną dnia [...] lutego 2003 r. o nie nabyciu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i zarejestrowaniu jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku; [...] wydaną dnia [...] lutego 2003 r. o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] lutego 2003 r.; [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2003 r. o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 7 lutego 2003 r. z powodu nabycia prawa do renty; orzekł o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z dniem 18 listopada 2002 r. z powodu otrzymania renty ZUS.
W uzasadnieniu Starosta wskazał w szczególności, że Zainteresowana zarejestrowała się po raz szósty w PUP jako bezrobotna dnia 6 lutego 2003 r. Dnia 8 kwietnia 2003 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. poinformował PUP w K. o przyznaniu renty Ż. N. od 23 stycznia 2003 r. Dnia [...] kwietnia 2003 r. wydano decyzję orzekającą o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z dniem 7 lutego 2003 r. Dnia 15 kwietnia 2003 r. ZUS kolejnym pismem poinformował o przyznaniu Zainteresowanej renty od dnia 18 listopada 2002 r. Nie spełnia warunków bezrobotnego osoba pobierająca rentę ; nie przysługuje także prawo do zasiłku.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] na podstawie art. 6 pkt 6, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 58/03/514) Starosta K. orzekł o nie nabyciu przez Ż. N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu nie przepracowania 365 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy i nie spełniania innych wymogów ustawy; o zarejestrowaniu jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
W odwołaniu Ż. N. zarzuciła decyzji naruszenie art. 6 pkt 6 lit. b, art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 11 ustawy, i art. 7, 8, 9 kpa. Odwołująca przedstawiła przebieg zdarzeń, w szczególności wskazując, że decyzją z dnia 2 października 2002 r. nr [...] na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3b ustawy, nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 września 2005 r. na okres 6 miesięcy. Podstawę przyznania owego zasiłku było posiadanie przez męża statusu bezrobotnego bez prawa do zasiłku i posiadanie na utrzymaniu dziecka do 15 lat. Zainteresowanej wypłacono zasiłek w październiku 2002 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. pozbawiono Ż. N. prawa do zasiłku z dniem 1 grudnia 2002 r. z uwagi na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; pouczono Zainteresowaną, że w terminie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia winna zgłosić się do PUP, jeśli okres pracy będzie krótszy niż 365 dni. Po ustaniu zatrudnienia, w terminie 5-ciodniowym w PUP stawił się mąż, który oznajmił, że Zainteresowana nie będzie mogła stawić się w wymaganym przepisami terminie w Urzędzie z uwagi na chorobę dziecka i konieczność sprawowania nad nim opieki, wypełniając art. 13 ust. 2 pkt 5 ustawy. Stawiennictwo męża nie zostało odnotowane, na skutek czego wydano decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. o nie nabyciu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na nie legitymowanie się 365 dniowym stażem pracy w okresie ostatnich 18 miesięcy. Decyzja z naruszeniem art. 6 pkt 6 lit. b i art. 25 ust. 11 ustawy, nie dotyczyła odmowy wznowienia zasiłku dla bezrobotnych uwagi na uchybienie 7-dniowemu terminowi do stawiennictwa w PUP. Na skutek odwołania Zainteresowanej ( w którym podniosła nieuwzględnienie stawiennictwa męża z usprawiedliwieniem nieobecności Ż. N.), decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. przyznano Jej zasiłek dla bezrobotnych od dnia 7 lutego 2003 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. pozbawiono Odwołującą się prawa do zasiłku od dnia 23 stycznia 2003 r. z uwagi na przyznanie świadczenia rentowego od dnia 23 stycznia 2003 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchylono dotychczas wydane wobec Zainteresowanej decyzje- prócz decyzji z dnia [...] października 2002 r. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie zawiera pouczenia, że gdy okres pobierania renty będzie krótszy niż 365 dni, winna zgłosić się w PUP w terminie 7 dni od daty ustania pobierania świadczenia celem wznowienia pobierania przyznanego Jej już zasiłku, a który pobierała tylko przez miesiąc. Decyzja ZUS przyznawała rentę na czas określony- do 31 sierpnia 2003 r. Dokumenty w ZUS Zainteresowana złożyła już w sierpniu 2003, z nadzieją, że świadczenie przyznają Jej od 1 września 2003 r. Komisja badała Zainteresowaną dnia 18 września 2003 r.; o decyzji z dnia [...] września 2003 r. nr [...], którą "pozbawiona została prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy", dowiedziała się 27 września 2003 r.- w sobotę. Niezwłocznie- 29 września 2003 r. stawiła się w PUP, gdzie poinformowano Ją o utracie prawa do zasiłku z uwagi na nieprzepracowanie 365 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy. Dopiero wówczas powiedziano Jej, że gdyby stawiła się w terminie 7 dni od daty ustania osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia, mogłaby nadal pobierać przyznany Jej wcześniej zasiłek. W ślad za tym pouczeniem otrzymała zaskarżoną decyzję, którą pozbawiono Ją prawa do zasiłku, nie zaś odmówiono wznowienia wypłaty zasiłku, do którego prawo wcześniej posiadała, tracąc jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny (mąż jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku). Zainteresowanej z naruszeniem art. 9 kpa nie udzielono pouczeń- w tym w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. Odwołująca uważa, że dochowała siedmiodniowego terminu z art. 25 ust. 11 ustawy, bowiem zgłosiła się w PUP 29 września 2003, a decyzję ZUS otrzymała 27 września 2003 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Wojewoda, powołując art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 58/03/514) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2003 r.
W uzasadnieniu Wojewoda podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Nadto organ odwoławczy wskazał, że art. 107 § 1 i 2 kpa, ani ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wymagają, by w uzasadnieniu decyzji bądź dodatkowo, PUP obowiązany był dodatkowo powiadamiać o terminach stawiennictwa w Urzędzie po ustaniu prawa do renty. Strona winna stawić się w PUP w terminie 7 dni od końca okresu, na jaki przyznano Jej prawo do renty. Strona nie mogła nabyć prawa do zasiłku na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy, wobec uchybienia owemu terminowi; na podstawie art. 23 ustawy należało orzec o nie nabyciu prawa do zasiłku. W czasie pierwszej rejestracji PUP Strona została powiadomiona o prawach i obowiązkach bezrobotnego; Zainteresowana niejednokrotnie rejestrowała się w ciągu 7 dni od czasu ustania zatrudnienia krótszego niż 365 dni w PUP, nabywając prawo do kontynuowania nabytego wcześniej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z uwagi na powyższe Strona mogła domniemywać, że nabyte przez Nią prawo do renty jest równoznaczne z uzyskiwaniem dochodu. Konieczność ponownej rejestracji w ciągu 7 dni w PUP po utracie dochodu była wcześniej znana Stronie - choćby z decyzji z dnia 3 grudnia 2002 r.
Skargę na tę decyzję wniosła Ż. N. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 25 ust. 11 ustawy, przywołując w istocie argumenty uprzednio obszernie przytoczone w uzasadnieniu odwołania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji organów administracji publicznej jedynie w zakresie ich zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej upsa), Sąd nie jest związany granicami skargi- winien zatem badać zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie tylko pod kątem wskazanych w skardze naruszeń prawa, lecz nadto rozważyć, czy decyzja nie narusza innych przepisów prawa, w skardze nie przywołanych ( uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.9.2005- I OSK 47/05).
Zgodnie z art. 106 § 1 i 3 upsa podstawą orzekania Sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym są- co do zasady- dokumenty zgromadzone w aktach sprawy administracyjnej (H. Knysiak-Molczyk w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W.Pr. 2005 s. 357 uw. 4).
Nadesłanie do Sądu nieuporządkowanych akt, w których zgromadzone dokumenty nie znajdują się w chronologicznej kolejności, nie opisano numerów kart oraz nie załączono dokumentów zgromadzonych w poszczególnych postępowaniach, zakończonych wyżej wymienionymi decyzjami, narusza prawo do rzetelnej procedury, które ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28.01.319; wyrok NSA z 19.X.1993 r.- sygn. V SA 250/93- ONSA 2/94/84; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13.9.2005- 4/II SA/Po 33/03). Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa).
Sąd pismem sądowym z dnia 8 grudnia 2005 r.- 4/II SA/Po 2851/03 oraz telefonicznie dnia 20 grudnia 2005 r. (k. 20-21, 34v) zwrócił się do organu I instancji o pilne nadesłanie pełnych akt postępowań, zakończonych wyżej wymienionymi decyzjami- z uwagi na brak jakichkolwiek pouczeń dla Strony i dokumentów źródłowych, jednakże ani nadesłane przy piśmie z dnia 9 grudnia 2005 r. nr [...] odpisy dokumentów, ani dokumenty zawarte w aktach nadesłanych przy piśmie z dnia 20 grudnia 2005 r. nr [...], nie zwierały j a k i c h k o l w i e k pouczeń o prawach i obowiązkach bezrobotnego, o jakich "w czasie pierwszej rejestracji w PUP w K. została strona powiadomiona", a co podał w uzasadnieniu Wojewoda (k. 30 akt administracyjnych).
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że powszechnie przyjętą w urzędach pracy praktyką było doręczanie stronom czterostronicowych druków pouczeń pt "Informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", na odpisie którego to druku strona potwierdzała przyjęcie Informacji datą i podpisem ( art. 106 § 3 i 5 upsa; przykładowo- stosowne druki pouczeń- w tym o wszystkich przesłankach prawa do zasiłku uzupełniającego z art. 25 ust. 11 ustawy- w aktach administracyjnych spraw, załączonych do akt: 4/II SA/Po 1771/03- k. 53-52v akt administracyjnych– pkt IV ppkt 9 pouczenia, podpisanego przez Wnioskodawczynię; II SA/Po 940/02; II SA/Po 577/01). Pierwsze takie pouczenie w aktach Strony, nadesłanych przy piśmie z dnia 20 grudnia 2005 r., znajduje się z datą 22 września 2003 r. dopiero w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 22 września 2003 r. Pouczenie to nie może jednak skutkować dla oceny, czy organ wypełnił dyspozycję art. 9 kpa co do zdarzeń sprzed 22 września 2003 r.
W doktrynie i orzecznictwie utrwalonym jest pogląd, że w aktach sprawy należy utrwalić fakt udzielenia stronie informacji na podstawie art. 9 kpa (np. w postaci protokołu lub notatki służbowej, na której strona potwierdza udzielenie takiej informacji; S. Nitecki- glosa do wyroku NSA z 19.11.1998- II SA/Gd 2070/97- Samorząd Teryt. 5/01/63-64). W świetle zbadanych przez Sąd dwu zespołów akt administracyjnych, ustalenie poczynione przez Wojewodę co do pouczenia Zainteresowanej w czasie pierwszej rejestracji jawi się dowolnym ( art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie utrwalił się pogląd, że wykroczenie organu prowadzącego postępowanie jedynie przeciwko zasadzie ogólnej kpa stanowi dostateczną podstawę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego; w szczególności naruszenie zasady informowania obywateli jest samoistną i wystarczającą przyczyną uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (J. Borkowski- glosa do wyroku NSA z 22.2.1984- SA/Po 9/84- OSP 12/85/239; W. Taras: "Informowanie obywateli przez administrację"- Ossolineum 1992 s. 178 p.3a i aprobująca glosa do wyroku SN z 23.7.1992- III ARN 40/92- PiP 3/93/112; wyrok SN z 5.8.1992- I PA 5/92; wyrok SN z 23.7.1992- III ARN 40/92 z częściowo krytyczną glosą J. Zimmermanna- PiP 8/93/116).
Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 kpa) winien być rozumiany tak szeroko, jak to tylko możliwe. Gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona zamierza podjąć działania wiążące się dlań z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków, urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko, wiążące się z planowanymi działaniami. Jest to jedyny, odpowiadający zasadzie art. 2 Konstytucji RP z 2.4.1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319), sposób rozumienia art. 9 kpa. Z zasady ochrony zaufania obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania ( w tym informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu ( aktualny w tej materii wyrok SN z 23.7.1992- PiP 8/93/116). Jako utrwalone należy ocenić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że strona nie może ponieść ujemnych konsekwencji nie tylko braku pouczeń, ale i błędnych pouczeń ze strony organu ( odpowiednio- wyrok NSA z 17.3.1995- III SA 1054/94- Mo.Pod. 9/95/278). Udowodnione naruszenie obowiązku wynikającego z art. 9 kpa winno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym. Także art. 8 kpa nakłada na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania tak, by pogłębiać zaufanie do organów państwa. Z zasadą tą pozostaje w związku zasada udzielania informacji, zgodnie z którą organy administracji obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania (wyrok WSA z 16.11.2004 r.- sygn. 4/II SA/Po 980/02, z 17.03.2005 r.- sygn. 4/II SA/Po 3001/02, wyrok NSA z 30.10.2003 r.- sygn. 2562/01).
Trafnie Skarżąca podnosi, że w rozpatrywanej sprawie organ I stopnia nie udzielił Jej prawidłowych pouczeń o treści art. 25 ust. 11 ustawy. Nie sposób podzielić poglądu organu odwoławczego, że "strona mogła domniemywać", że obowiązek zgłoszenia się w terminie 7 dni do PUP dotyczy nie tylko ustania zatrudnienia (jak pouczono Skarżącą w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 grudnia 2002 r.), lecz i od daty zakończenia osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie ( art. 25 ust. 11 ustawy). Takiego pouczenia Skarżąca nie otrzymała, na skutek czego uchybiła siedmiodniowemu terminowi, upoważniającemu do otrzymania zasiłku uzupełniającego. Renta była dochodem, lecz to nie domniemanie, że "nabyte przez Nią prawo do renty jest równoznaczne z dochodem" (k. 30), a brak pouczenia o konieczności ponownej rejestracji od daty zakończenia osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie ( art. 25 ust. 11 ustawy), skutkował ujemnie dla Strony.
Należy zgodzić się z poglądem Wojewody, że owo pouczenie nie musiało znajdować się w uzasadnieniu którejkolwiek z decyzji. Skoro jednak takiego pouczenia nie udzielono Skarżącej przed 22 września 2003 r. w ogóle, to zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać.
Błędnie Skarżąca podnosi, że ów siedmiodniowy termin liczyć należy od dnia wydania decyzji ZUS o odmowie przyznania dalszej renty. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie szereg warunków, z których najistotniejszy to niezdolność do pracy (art. 57 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych- Dz.U. 162/98/1118 ze zm.- dalej uer). Jeśli niezdolność do pracy osoby spełniającej warunki określone w art. 57 jest okresowa, osobie tej przez okres wskazany w decyzji organu rentowego przysługuje renta okresowa (art. 59 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 uer).
Tymczasem zasiłek - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przysługuje bezrobotnemu, czyli osobie zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Porównanie obu regulacji jednoznacznie wskazuje, że instytucje te wzajem się wykluczają i nie stanowią "naturalnych zamienników". Skarżąca w okresie od 25 września 2002 do 17 listopada 2002 r. była osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy, zatem uzyskała status bezrobotnego ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy), z tym że prawo do zasiłku nie przysługiwało Jej automatycznie, lecz dopiero po spełnieniu dalszych wymogów ustawowych ( w szczególności po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym PUP ( art. 23 ust. 1 ustawy). Zainteresowana, mając status bezrobotnego i uzyskując zasiłek dla bezrobotnych na podstawie decyzji Starosty z dnia 2 października 2002 r., z dniem 18 listopada 2002 r. uzyskała rentę okresową do dnia 31 sierpnia 2003 r. ( decyzja ZUS z dnia [...] kwietnia 2003- nr [...]), a ponieważ warunkiem uzyskania renty była niezdolność do pracy, przeto z dniem 18 listopada 2002 r. Skarżąca utraciła zdolność do pracy, a co za tym idzie status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Z uwagi na te uregulowania prawne, ze strony Wnioskodawczyni nie trzeba było składać jakiegokolwiek oświadczenia woli wobec PUP, by zaprzestał on wypłaty zasiłku.
W tej sytuacji Wnioskodawczyni wiedząc, że prawo do renty ustanie dnia 31 sierpnia 2003 r., winna była wystąpić z wnioskiem o status bezrobotnej i dalszą część zasiłku do dnia 7 września 2003 r. ( art. 25 ust. 11 ustawy). Dla oceny uchybienia Zainteresowanej owemu terminowi nie może jednak obojętnym pozostać brak pouczenia ( art. 9 kpa) ze strony PUP. Wystąpienie z nowym wnioskiem o rentę, a także ewentualne kwestionowanie decyzji odmownej ZUS przed Sądem powszechnym, w żaden sposób nie wymagało rezygnacji ze złożenia wniosku o status bezrobotnego i zasiłek uzupełniający na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy.
Organy obu instancji z naruszeniem art. 9 kpa nie oceniły należycie zaistniałej sytuacji; nie dokonały także należytych ustaleń co do spełnienia pozostałych przesłanek z art. 25 ust. 11 ustawy.
Skoro zarzuty skargi okazały się zasadne, skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 200 upsa w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. 153/02/1271 ze zm., należało uwzględnić.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ M. Dybowski
MK