II SA/Po 282/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, ponieważ dochód skarżącej i jej matki, która przebywała w mieszkaniu, przekraczał 125% najniższej emerytury, co stanowiło kryterium dochodowe dla gospodarstwa wieloosobowego. Dodatkowo, obliczono ryczałt za brak centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że jej matka nie jest stałym mieszkańcem. Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że matka faktycznie współtworzy wspólne gospodarstwo domowe, co potwierdzają okoliczności takie jak opieka sprawowana przez córkę, dostosowanie mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz korzystanie ze środków pomocy społecznej. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów. Sąd uznał, że matka skarżącej faktycznie zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co jest zgodne z definicją gospodarstwa domowego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych oraz z przepisami prawa cywilnego dotyczącymi miejsca zamieszkania. Sąd podkreślił, że ustanowienie kurateli nad matką i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego potwierdzają stałą opiekę i wspólne zamieszkiwanie. Sąd dokonał własnych wyliczeń dochodów, które również wykazały przekroczenie kryterium dochodowego, prowadząc do ujemnej kwoty dodatku mieszkaniowego, co oznacza brak podstaw do jego przyznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe na potrzeby świadczeń socjalnych, interpretacja pojęcia 'zamieszkiwania' i 'gospodarowania', obliczanie dochodu do celów dodatku mieszkaniowego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed zmianą przepisów dotyczącą sposobu obliczania dochodu (odliczenia podatku i składek na ubezpieczenie zdrowotne).
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką i mieszka z nią, powinna być traktowana jako prowadząca wspólne gospodarstwo domowe na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba sprawująca stałą opiekę nad niepełnosprawną matką i mieszkająca z nią prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co należy uwzględnić przy ustalaniu dochodu do celów dodatku mieszkaniowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczne zamieszkiwanie i wspólne gospodarowanie, a nie tylko deklaracje, decydują o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Ustanowienie kurateli, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz dostosowanie mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej potwierdzają stałą opiekę i wspólne zamieszkiwanie.
Jak należy obliczać dochód do celów przyznania dodatku mieszkaniowego, w szczególności czy należy uwzględniać podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie złożenia wniosku, do dochodu nie wliczano podatku dochodowego od osób fizycznych ani składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dopiero późniejsza zmiana przepisów wprowadziła możliwość ich odliczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na brzmienie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obowiązujące w dacie złożenia wniosku, które nie przewidywało odliczenia podatku dochodowego ani składek na ubezpieczenie zdrowotne od dochodu.
Czy w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, ale nieznacznego, można przyznać dodatek mieszkaniowy w obniżonej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy, dodatek można obniżyć, jeśli kwota nadwyżki dochodu nie przekracza wysokości należnego dodatku. Jednak w tym przypadku nadwyżka była na tyle duża, że dodatek przyjmował wartość ujemną.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepis art. 6 ust. 8 ustawy ma zastosowanie tylko wtedy, gdy kwota nadwyżki dochodu nie przekracza wysokości należnego dodatku, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Przepisy (17)
Główne
u.d.m. art. 2 § 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 3 § 1-4
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 4
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § 2 pkt 2
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § 8 i 9
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2021 r.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych art. 3 § ust. 1 i 2
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. 183 § § 1
Podstawa ustanowienia kurateli.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 17 § ust. 1
Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 3 § pkt 1
Definicja dochodu po zmianie przepisów w 2021 r.
u.p.d.o.f. art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym art. 18
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą i jej matkę, co potwierdzają okoliczności faktyczne i prawne (opieka, kuratela, dostosowanie mieszkania, świadczenie pielęgnacyjne). • Przekroczenie kryterium dochodowego dla gospodarstwa wieloosobowego, co skutkuje brakiem prawa do dodatku mieszkaniowego. • Prawidłowe obliczenie dochodu zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych obowiązującymi w dacie złożenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że matka nie zamieszkuje z nią wspólnie, tylko przebywa czasowo.
Godne uwagi sformułowania
O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności – zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. • Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy. • Z ekonomicznego punktu widzenia nie wydaje się bowiem racjonalne prowadzenie dwóch oddzielnych gospodarstw domowych przez osoby blisko spokrewnione i zamieszkujące w jednym lokalu mieszkalnym.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sędzia
Jan Szuma
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe na potrzeby świadczeń socjalnych, interpretacja pojęcia 'zamieszkiwania' i 'gospodarowania', obliczanie dochodu do celów dodatku mieszkaniowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed zmianą przepisów dotyczącą sposobu obliczania dochodu (odliczenia podatku i składek na ubezpieczenie zdrowotne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zamieszkiwanie i wspólne gospodarowanie przy ustalaniu prawa do świadczeń socjalnych, a także jak szczegółowo są analizowane dochody.
“Czy opieka nad matką pozbawia prawa do dodatku mieszkaniowego? Sąd wyjaśnia, kto tworzy 'wspólne gospodarstwo domowe'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.