II SA/PO 2807/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzje odmawiające nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając błędną interpretację przepisów przez organy administracji.
Skarżący domagali się nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organy administracji obu instancji odmówiły, błędnie interpretując ustawę z 2001 r. jako dotyczącą wyłącznie nieruchomości rolnych na Ziemiach Odzyskanych. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 1 ust. 1 ustawy, który obejmował również nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe na tych terenach.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. odmawiającą nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na błędnej interpretacji art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, twierdząc, że dotyczy ona wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, położonych na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego. Skarżący zarzucili błędną interpretację tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał te zarzuty za zasadne. Sąd wskazał, że ustawa z 2001 r. obejmuje nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach określonych w dekrecie z 1951 r. jako Ziemie Odzyskane i były Wolne Miasto Gdańsk. Sąd podkreślił, że określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie" odnosi się do obszaru, a nie charakteru nieruchomości. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na zmiany w ustawie wprowadzone w 2003 r., które całkowicie zrezygnowały z takiego zróżnicowania. W związku z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził również naruszenie przepisów proceduralnych (art. 40 kpa) dotyczące doręczenia decyzji, jednakże uznał, że nie miało ono wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ustawa ta obejmuje takie nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 2001 r. dotyczy nieruchomości położonych na Ziemiach Odzyskanych i byłym Wolnym Mieście Gdańsku, które są zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowią nieruchomości rolne. Określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie" odnosi się do obszaru, a nie do charakteru nieruchomości objętych dekretem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.n.p.w.p.n. art. 1 § ust. 1
Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości
Ustawa obejmuje nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
dekret z 6.09.1951 r. art. 13 § ust. 2
Dekret o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych
Postanowienia dekretu dotyczą również obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach sądowych.
k.p.a. art. 40
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący doręczania pism stronom postępowania.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądu do rozpoznania skargi.
u.k.u.r. art. 15
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Wprowadziła zmiany w ustawie z 2001 r., odchodząc od zróżnicowania nieruchomości podlegających przekształceniom własnościowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. przez organy administracji, które zawęziły jej zakres jedynie do nieruchomości rolnych i gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolnego. Naruszenie przepisu art. 40 kpa poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji w jednej przesyłce dla trojga skarżących.
Godne uwagi sformułowania
ustawa ta dotyczy wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, położonych na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego zakresem przedmiotowym ustawy zostały objęte nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe, albo stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach określonych jako Ziemie Odzyskane i byłego Wolnego Miasta Gdańska. określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. zawarte w tym przepisie", dotyczy części obszaru państwa określonego w dekrecie, a nie charakteru nieruchomości tym dekretem objętych.
Skład orzekający
Andrzej Zieliński
przewodniczący
Barbara Drzazga
sprawozdawca
Stanisław Małek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w odniesieniu do nieruchomości na Ziemiach Odzyskanych i byłym Wolnym Mieście Gdańsku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji i może być mniej aktualne po późniejszych zmianach legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy administracji może prowadzić do odmowy przyznania praw, które faktycznie przysługują obywatelom. Jest to przykład ważnej interwencji sądu administracyjnego.
“Błędna interpretacja prawa odebrała prawo do własności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 2807/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-12-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Andrzej Zieliński /przewodniczący/ Barbara Drzazga /sprawozdawca/ Stanisław Małek Symbol z opisem 607 Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi 1/ T. B., 2/ A. P., 3/ R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia[...] sierpnia 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek Uzasadnienie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 20902 r. nr [...] odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego T. B., A. P. i R. P. w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209). Zdaniem organu I instancji ustawa ta dotyczy wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, położonych na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.), a nieruchomość wnioskodawców nie spełnia tych warunków. W odwołaniu od powyższej decyzji T. B., A. P. i R. P. zarzucili organowi błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu praw użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji i jego interpretację wyżej wymienionej ustawy. T. B., A. P. i R. P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, a nadto o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. Skarżący zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) oraz z naruszeniem przepisów art.. 40 kpa, poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji w jednej przesyłce dla trojga skarżących. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209), w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.) 1/ zabudowanych na cele mieszkaniowe 2/ stanowiących nieruchomości rolne przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Zgodnie z art. 13 ust. 2 wyżej cytowanego dekretu, postanowienia dekretu dotyczą również obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analizując treść art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., należy dojść do wniosku, że zakresem przedmiotowym ustawy zostały objęte nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe, albo stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach określonych jako Ziemie Odzyskane i byłego Wolnego Miasta Gdańska. Bowiem określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. zawarte w tym przepisie", dotyczy części obszaru państwa określonego w dekrecie, a nie charakteru nieruchomości tym dekretem objętych. Trafnie więc skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędną interpretację art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zawężającą jej zakres jedynie do nieruchomości rolnych i gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolnego. Na błędną interpretację tego przepisu przez organy administracyjne wskazują też zdaniem Sądu, zmiany w jego treści wprowadzone w art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592) z dniem 16 lipca 2003 r. Ustawodawca tą zmianą w ogóle odszedł od jakiegokolwiek zróżnicowania dotyczącego położenia określonych w przepisach ustawy nieruchomości podlegających przekształceniom własnościowym na obszarze Państwa Polskiego. Mając na uwadze powyższe, skoro doszło przy wydawaniu decyzji do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 wyżej cytowanej ustawy. Należy zauważyć, że trafny okazał się także zarzut skarżących o naruszeniu przepisu art. 40 kpa. Zgodnie bowiem z art. 40 kpa, pisma winny być doręczane stronie osobiście, jeżeli nie działa przez pełnomocnika, czy przedstawiciela ustawowego. Doręczenie więc wszystkim skarżącym zaskarżonej decyzji w jednej przesyłce było błędne, chociaż to naruszenie przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek MK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI