II SA/Po 279/23

II SA/Po 279/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 17 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2023 roku sprawy ze skargi A. A. na czynność Rady Miasta z dnia 28 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza Miasta [...] postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. A. (zwany dalej "skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której kwestionuje naruszanie przez Burmistrza Miasta C. (zwanego dalej "Burmistrzem") zasady praworządności i zasad współżycia społecznego w rozpoznawaniu skargi na niego z powodu złośliwej odmowy pozyskania drewna na opał z lasu komunalnego przy ul. [...]. Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1) art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwanej dalej "k.p.a.") przez to, że zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi nie zawierało uzasadnienia faktycznego i prawnego;
2) art. 30 Konstytucji RP przez to, że odmowa pozyskania drewna na opał była bez kosztowna, a odmowa stanowiła zagrożenie utraty zdrowia lub życia z powodu zimna dla starej schorowanej osoby z I grupą inwalidztwa o tragicznej sytuacji finansowej, a co stanowi obrazę jego godności i wolności oraz praw człowieka i obywatela, których poszanowanie i ochrona należy do władz państwowych;
3) art. 32 Konstytucji RP poprzez poniżanie jego osoby.
Skarżący oczekuje uchylenia zapadłych uchwał i pozytywnego rozpoznania jego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w C. (zwana dalej "Radą"), reprezentowana przez Burmistrza, który działał za pośrednictwem swojego pełnomocnika – r. pr. D. T. – wniosła o odrzucenie skargi. Rada zrelacjonowała stan faktyczny – skarżący złożył w dniu 2 sierpnia 2022 r. skargę na Burmistrza, który usilnie odmawia jemu nieodpłatnego pobierania drewna z lasu komunalnego. Uchwałą nr [...] z dnia 26 września 2022 r. Rada uznała skargę za niezasadną. Skarżący nie zgodził się z uchwałą i zarzucił jej brak pouczenia o prawie do sądu, stąd wywiódł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (zwane dalej "SKO"). SKO przekazało odwołanie według właściwości odwołanie, a w związku z tym Rada podjęła uchwałę nr [...] z dnia 28 listopada 2022 r., w której odrzucono odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Właściwość rzeczowa sądu administracyjnego, do której przestrzegania sąd jest zobowiązany z urzędu została uregulowana w art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz § 3 p.p.s.a., a także w przepisach szczególnych.
W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, jest rada gminy. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 825/18, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 75/17, dostępny w CBOSA). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 117/05, dostępne w CBOSA). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia: 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji – z uwagi na przedmiot skargi – nie mogło dojść do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny.
Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. – jak słusznie zauważył Burmistrz w odpowiedzi na skargę – nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego.
W sytuacji bowiem gdy skarga, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, a więc badanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz postępowania przeprowadzonego przez organ administracji pod względem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.