II SA/PO 2784/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę Spółki "A" z o.o. na decyzję WINB nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych, uznając ją za samowolę budowlaną wzniesioną bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Spółka "A" z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych, wzniesionej bez pozwolenia na budowę. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany. Sąd uznał jednak, że instalacja stanowiła budowę, a jej wzniesienie bez pozwolenia było samowolą budowlaną, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Spółki "A" z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych. Instalacja została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym braku powiadomienia o oględzinach i obecności osoby nieuprawnionej podczas kontroli. Twierdziła również, że prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany, a dla inwestycji istniały raporty oddziaływania na środowisko oraz decyzja o warunkach zabudowy. Sąd uznał, że rozpoczęcie montażu instalacji bez pozwolenia na budowę stanowiło samowolę budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd odrzucił zarzuty spółki, wskazując, że czynności kontrolne były zgodne z prawem, a ewentualne uchybienia proceduralne zostały naprawione w toku postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do prac. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, instalacja taka stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, a jej wzniesienie bez wymaganego pozwolenia jest samowolą budowlaną, uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozpoczęcie montażu instalacji przemysłowej bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi naruszenie art. 28 Prawa budowlanego. Nawet jeśli prace miały charakter zabezpieczający, ich zaawansowanie wskazywało na budowę, a nie tymczasowe składowanie elementów. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.b. art. 28
Prawo budowlane
Wykonywanie robót budowlanych, w tym budowy, wymaga pozwolenia na budowę.
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Wolnostojące instalacje przemysłowe są budowlami.
p.b. art. 3 § pkt 6
Prawo budowlane
Wykonanie instalacji przemysłowej jest budową.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Czynny udział strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie strony o oględzinach.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81 ust. 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Upoważnienie organów nadzoru budowlanego do czynności kontrolnych.
k.p.a. art. 81a ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Czynności kontrolne mogą być przeprowadzane w obecności osoby kierującej robotami lub świadka.
k.p.a. art. 89 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przeprowadzenie rozprawy.
k.p.a. art. 89 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyznaczenia rozprawy, gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 153
p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2b
Prawo budowlane
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacja przemysłowa stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego. Wzniesienie budowy bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Przeprowadzone czynności kontrolne były zgodne z prawem. Ewentualne uchybienia proceduralne zostały naprawione w toku postępowania.
Odrzucone argumenty
Prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany. Organ naruszył przepisy KPA poprzez brak powiadomienia o oględzinach. Organ naruszył przepisy KPA poprzez przeprowadzenie kontroli w obecności osoby nieuprawnionej. Organ naruszył art. 89 § 1 KPA poprzez brak przeprowadzenia rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
Rozpoczęcie wykonywania obiektu budowlanego, a także prac polegających na montażu jest możliwe po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2002r. i protokół z nich przeprowadzony na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a także obszerny materiał zdjęciowy wskazują, że zastany stan wytwórni był ostateczny i nie miał cech tymczasowości w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów. Wystąpienie przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i jej uzyskanie w maju 2002r. świadczy o tym, że inwestor miał świadomość, że dla inwestycji jest niezbędne pozwolenie na budowę. Organy administracyjne stwierdzając samowolę budowlaną zasadnie zastosowały przepisy art. 48 ustawy prawa budowlanego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zezwalał na jakąkolwiek legalizację samowoli budowlanej.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Grażyna Radzicka
sprawozdawca
Edyta Podrazik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, pozwoleń na budowę oraz procedury kontrolnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy instalacji przemysłowej bez pozwolenia. Przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej mogły ulec zmianie od daty orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego w kwestii samowoli budowlanej. Jest to przykład rutynowej, ale ważnej dla praktyków interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
“Samowola budowlana: Kiedy montaż staje się budową?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 2784/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-12-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Edyta Podrazik Grażyna Radzicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Grażyna Radzicka /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazie Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" z o.o. w. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazie /-/A. Łaskarzewska /-/G. Radzicka Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] nakazał inwestorowi – Spółce "A" z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] – rozbiórkę wolnostojącej instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych składającej się z zestawu dozowania wstępnego, suszarki, odpylacza, wieży mieszalnika, zbiornika masy i urządzenia załadunkowego, instalacji bitumu, instalacji wypełniacza, kabiny sterowniczej, sterownika, zbiornika oleju, instalacji dodatkowej, wzniesionej bez pozwolenia na budowę na posesji przy ul. [...] w P. . W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, co następuje: W toku przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2002r. kontroli robót budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na posesji przy ul. [...] w P. , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w wieczystym użytkowaniu Przedsiębiorstwa Robót Komunikacyjnych SA z siedzibą w P. , prowadzona jest budowa instalacji przemysłowej. Organ administracji ustalił, że inwestorem jest najemca terenu Spółka "A" z o.o. z siedzibą w W. . Przedstawiciel Spółki "A" K. B. pełniący funkcję kierownika wytwórni asfaltu w P. złożył oświadczenie do protokołu sporządzonego z kontroli, że roboty prowadzone są od [...] czerwca 2002r., a stan zaawansowania robót obrazuje zarówno sporządzony protokół jak i materiał zdjęciowy. Organ nadzoru budowlanego uznał, że wolnostojące instalacje przemysłowe są budowlami w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i ich wykonanie w określonym miejscu jest budową według art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Wykonywanie robót budowlanych, w tym budowy wymaga zgodnie z art. 28 pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor takiego pozwolenia nie posiadał, nakazano rozbiórkę opisanej w decyzji instalacji i to na podstawie art. 48 przytoczonej wyżej ustawy. W odwołaniu od decyzji spółka "A" zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 do 10, 77, 79, 81 kpa oraz art. 30 ust. 1 pkt 2b prawa budowlanego i wnosiła o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem odwołującej, organ I instancji w dniach [...] czerwca 2002r. i [...] lipca 2002r. przeprowadził oględziny, o których nie poinformował inwestora. Odbierał oświadczenia od K. B., który nie jest osobą uprawnioną do reprezentowania spółki, nie rozpatrzył całości wyjaśnień K. B., który informował organ I instancji w dniu [...] czerwca 2002r., że prace montażowe prowadzone są w celu sprowadzenia poszczególnych elementów wytwórni i odpowiedniego zabezpieczenia dostarczanych elementów. Skoro ten, na którym elementy są kompletowane, jest terenem otwartych magazynów to twierdzenie, że prowadzona jest budowa instalacji przemysłowej stanowi nadinterpretację. W ocenie odwołującej się spółki, organ I instancji pominął w materiale dowodowym sprawy istotne potwierdzające, że - opracowano dla urządzenia dwa raporty oddziaływania na środowisko i to w marcu i czerwcu 2002r., w których wyklucza się negatywny wpływ wytwórni na środowisko; - zaskarżone przedsięwzięcie posiada prawomocną decyzję nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Prezydenta Miasta P. ; - w dniu 08 lipca 2002r. złożono wniosek o wydanie pozwolenia na budowę do Urzędu Miasta P. . Stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki składowanych elementów wytwórni mas bitumicznych, gdyż nie są one trwale związane z gruntem odwołująca wnosiła jak to opisano wyżej. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację. Odnosząc się do zarzutów odwołującej się spółki "A" organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. dokonał czynności kontrolnych w dniu [...] czerwca 2002r. do czego upoważniają go przepisy art. 81 ust. 4 prawa budowlanego. Przed wydaniem decyzji powiadomił inwestora o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Strona z tej możliwości nie skorzystała. Dodatkowe czynności kontrolne przeprowadzone przez organ II instancji w dniu [...] września 2002r. nie wniosły żadnych nowych elementów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Nie znajdując wiec podstaw do uchylenia, czy zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" z o.o. zarzuciła zaskarżonej decyzji - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez mylne zastosowanie normy prawnej, polegające na uznaniu, że specyficzne zabezpieczenie składowanych elementów potraktowano jako prace montażowe; - naruszenie art. 89 § 1 kpa poprzez brak przeprowadzenia rozprawy w sytuacji gdy było to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy; - naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w związku z brakiem czynnego udziału strony postępowania (art. 79 kpa w związku z art. 10 kpa) polegające na tym, że skarżącą nie powiadomiono o oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r.; - naruszenie art. 81a ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych w obecności osoby nieuprawnionej do reprezentowania spółki. W konkluzji skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Rozpoczęcie wykonywania obiektu budowlanego, a także prac polegających na montażu jest możliwe po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest nią, zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzja od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Nieuzasadnionym jest więc zarzut skarżącej, że organ wadliwie potraktował montaż w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów jako montaż właściwy. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2002r. i protokół z nich przeprowadzony na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a także obszerny materiał zdjęciowy wskazują, że zastany stan wytwórni był ostateczny i nie miał cech tymczasowości w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów. Należy zresztą zauważyć, że skarżąca nie wykazała aby po uprzednim zabezpieczającym urządzenia montażu, dokonano innego montażu ostatecznego zezwalającego na produkcję. Obecny przy kontroli kierownik wytwórni i inne pełnoletnie osoby mogły w niej uczestniczyć, gdyż na taką asystę kontrolującego pozwala art. 81a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Wystąpienie przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i jej uzyskanie w maju 2002r. świadczy o tym, że inwestor miał świadomość, że dla inwestycji jest niezbędne pozwolenie na budowę. Mówi zresztą o tym sama decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2002r. nr [...]. Wszelkie dalsze czynności – próby "zgłoszenia" w rozumieniu art. 30 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane, świadczą o tym, że w dalszym procesie budowlanym inwestor świadomie naruszył przepisy art. 28 prawa budowlanego, bowiem już w I dekadzie czerwca 2002r. przystąpił do montażu wytwórni. Z tych powodów organy administracyjne stwierdzając samowolę budowlaną zasadnie zastosowały przepisy art. 48 ustawy prawa budowlanego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zezwalał na jakąkolwiek legalizację samowoli budowlanej. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisów K.P.A. Jak już wspomniano wyżej w myśl przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) organy nadzoru budowlanego są upoważnione do czynności kontrolnych (art. 81 ust. 4) i mogą tę kontrolę przeprowadzać również w obecności kierownika budowy lub robót, a nawet w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. Wprawdzie organ I instancji popełnił uchybienie przeprowadzając oględziny w dniu [...]lipca 2002r. bez powiadomienia o powyższym inwestora, lecz to uchybienie nie ma znaczenia dla istoty sprawy w świetle uzupełnienia postępowania w trybie art. 136 kpa, przez organ II instancji, który zlecił między innymi Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. przeprowadzenie oględzin z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 79 § 1 i 2 kpa. Oględziny takie przeprowadzono w dniu [...]września 2002r. i jak to stwierdził organ administracyjny, nie wniosły one żadnych elementów, które miałyby wpływ na istotę sprawy. Uczestniczyły w nim osoby upoważnione przez inwestora i treść protokołu z oględzin potwierdziły własnoręcznym podpisem. To, że podpisy w protokołach ograniczają się do parafy jest bez znaczenia, bowiem na wstępie protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2002r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] września 2002r. odnotowano czytelnie imię, nazwisko, funkcję osób uczestniczących w czynnościach. Natomiast ewentualne kwestionowanie podpisów mogło nastąpić w toku postępowania administracyjnego, kiedy to stronę wezwano do zapoznania się z materiałami sprawy. Chybionym jest również zarzut naruszenia art. 89 § 2 kpa, bowiem organ administracyjny musi przeprowadzić rozprawę gdy wymaga tego przepis prawa. Natomiast brzmienie § 2 art. 89 wskazuje na powinność wyznaczenia rozprawy gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy, tak więc ocena w tym zakresie należy do organu i błędnym jest pogląd skarżącej, że przeprowadzenie oględzin w sprawie nakłada na organ administracyjny jednoczesne wyznaczenie rozprawy. W powyższych okolicznościach uznając, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę należało oddalić. /-/E. Podrazie /-/A. Łaskarzewska /-/G. Radzicka kk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI