II SA/PO 2784/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-12-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęsamowola budowlanarozbiórkainstalacja przemysłowamasy bitumicznenadzór budowlanypostępowanie administracyjnekontrolauzasadnienie

WSA w Poznaniu oddalił skargę Spółki "A" z o.o. na decyzję WINB nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych, uznając ją za samowolę budowlaną wzniesioną bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Spółka "A" z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych, wzniesionej bez pozwolenia na budowę. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany. Sąd uznał jednak, że instalacja stanowiła budowę, a jej wzniesienie bez pozwolenia było samowolą budowlaną, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Spółki "A" z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych. Instalacja została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym braku powiadomienia o oględzinach i obecności osoby nieuprawnionej podczas kontroli. Twierdziła również, że prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany, a dla inwestycji istniały raporty oddziaływania na środowisko oraz decyzja o warunkach zabudowy. Sąd uznał, że rozpoczęcie montażu instalacji bez pozwolenia na budowę stanowiło samowolę budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd odrzucił zarzuty spółki, wskazując, że czynności kontrolne były zgodne z prawem, a ewentualne uchybienia proceduralne zostały naprawione w toku postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do prac. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, instalacja taka stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, a jej wzniesienie bez wymaganego pozwolenia jest samowolą budowlaną, uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozpoczęcie montażu instalacji przemysłowej bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi naruszenie art. 28 Prawa budowlanego. Nawet jeśli prace miały charakter zabezpieczający, ich zaawansowanie wskazywało na budowę, a nie tymczasowe składowanie elementów. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 28

Prawo budowlane

Wykonywanie robót budowlanych, w tym budowy, wymaga pozwolenia na budowę.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 3

Prawo budowlane

Wolnostojące instalacje przemysłowe są budowlami.

p.b. art. 3 § pkt 6

Prawo budowlane

Wykonanie instalacji przemysłowej jest budową.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Czynny udział strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie strony o oględzinach.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81 ust. 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Upoważnienie organów nadzoru budowlanego do czynności kontrolnych.

k.p.a. art. 81a ust. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Czynności kontrolne mogą być przeprowadzane w obecności osoby kierującej robotami lub świadka.

k.p.a. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przeprowadzenie rozprawy.

k.p.a. art. 89 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyznaczenia rozprawy, gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 153

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2b

Prawo budowlane

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja decyzji ostatecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja przemysłowa stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego. Wzniesienie budowy bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Przeprowadzone czynności kontrolne były zgodne z prawem. Ewentualne uchybienia proceduralne zostały naprawione w toku postępowania.

Odrzucone argumenty

Prace miały charakter zabezpieczający, a nie budowlany. Organ naruszył przepisy KPA poprzez brak powiadomienia o oględzinach. Organ naruszył przepisy KPA poprzez przeprowadzenie kontroli w obecności osoby nieuprawnionej. Organ naruszył art. 89 § 1 KPA poprzez brak przeprowadzenia rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

Rozpoczęcie wykonywania obiektu budowlanego, a także prac polegających na montażu jest możliwe po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2002r. i protokół z nich przeprowadzony na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a także obszerny materiał zdjęciowy wskazują, że zastany stan wytwórni był ostateczny i nie miał cech tymczasowości w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów. Wystąpienie przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i jej uzyskanie w maju 2002r. świadczy o tym, że inwestor miał świadomość, że dla inwestycji jest niezbędne pozwolenie na budowę. Organy administracyjne stwierdzając samowolę budowlaną zasadnie zastosowały przepisy art. 48 ustawy prawa budowlanego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zezwalał na jakąkolwiek legalizację samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Grażyna Radzicka

sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, pozwoleń na budowę oraz procedury kontrolnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy instalacji przemysłowej bez pozwolenia. Przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej mogły ulec zmianie od daty orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego w kwestii samowoli budowlanej. Jest to przykład rutynowej, ale ważnej dla praktyków interpretacji przepisów Prawa budowlanego.

Samowola budowlana: Kiedy montaż staje się budową?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2784/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Grażyna Radzicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Grażyna Radzicka /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazie Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" z o.o. w. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazie /-/A. Łaskarzewska /-/G. Radzicka
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] nakazał inwestorowi – Spółce "A" z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] – rozbiórkę wolnostojącej instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych składającej się z zestawu dozowania wstępnego, suszarki, odpylacza, wieży mieszalnika, zbiornika masy i urządzenia załadunkowego, instalacji bitumu, instalacji wypełniacza, kabiny sterowniczej, sterownika, zbiornika oleju, instalacji dodatkowej, wzniesionej bez pozwolenia na budowę na posesji przy ul. [...] w P. .
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, co następuje:
W toku przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2002r. kontroli robót budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na posesji przy ul. [...] w P. , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w wieczystym użytkowaniu Przedsiębiorstwa Robót Komunikacyjnych SA z siedzibą w P. , prowadzona jest budowa instalacji przemysłowej.
Organ administracji ustalił, że inwestorem jest najemca terenu Spółka "A" z o.o. z siedzibą w W. .
Przedstawiciel Spółki "A" K. B. pełniący funkcję kierownika wytwórni asfaltu w P. złożył oświadczenie do protokołu sporządzonego z kontroli, że roboty prowadzone są od [...] czerwca 2002r., a stan zaawansowania robót obrazuje zarówno sporządzony protokół jak i materiał zdjęciowy. Organ nadzoru budowlanego uznał, że wolnostojące instalacje przemysłowe są budowlami w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i ich wykonanie w określonym miejscu jest budową według art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Wykonywanie robót budowlanych, w tym budowy wymaga zgodnie z art. 28 pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor takiego pozwolenia nie posiadał, nakazano rozbiórkę opisanej w decyzji instalacji i to na podstawie art. 48 przytoczonej wyżej ustawy.
W odwołaniu od decyzji spółka "A" zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 do 10, 77, 79, 81 kpa oraz art. 30 ust. 1 pkt 2b prawa budowlanego i wnosiła o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem odwołującej, organ I instancji w dniach [...] czerwca 2002r. i [...] lipca 2002r. przeprowadził oględziny, o których nie poinformował inwestora. Odbierał oświadczenia od K. B., który nie jest osobą uprawnioną do reprezentowania spółki, nie rozpatrzył całości wyjaśnień K. B., który informował organ I instancji w dniu [...] czerwca 2002r., że prace montażowe prowadzone są w celu sprowadzenia poszczególnych elementów wytwórni i odpowiedniego zabezpieczenia dostarczanych elementów. Skoro ten, na którym elementy są kompletowane, jest terenem otwartych magazynów to twierdzenie, że prowadzona jest budowa instalacji przemysłowej stanowi nadinterpretację.
W ocenie odwołującej się spółki, organ I instancji pominął w materiale dowodowym sprawy istotne potwierdzające, że
- opracowano dla urządzenia dwa raporty oddziaływania na środowisko i to w marcu i czerwcu 2002r., w których wyklucza się negatywny wpływ wytwórni na środowisko;
- zaskarżone przedsięwzięcie posiada prawomocną decyzję nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Prezydenta Miasta P. ;
- w dniu 08 lipca 2002r. złożono wniosek o wydanie pozwolenia na budowę do Urzędu Miasta P. .
Stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki składowanych elementów wytwórni mas bitumicznych, gdyż nie są one trwale związane z gruntem odwołująca wnosiła jak to opisano wyżej.
W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację.
Odnosząc się do zarzutów odwołującej się spółki "A" organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. dokonał czynności kontrolnych w dniu [...] czerwca 2002r. do czego upoważniają go przepisy art. 81 ust. 4 prawa budowlanego. Przed wydaniem decyzji powiadomił inwestora o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Strona z tej możliwości nie skorzystała. Dodatkowe czynności kontrolne przeprowadzone przez organ II instancji w dniu [...] września 2002r. nie wniosły żadnych nowych elementów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Nie znajdując wiec podstaw do uchylenia, czy zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" z o.o. zarzuciła zaskarżonej decyzji
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez mylne zastosowanie normy prawnej, polegające na uznaniu, że specyficzne zabezpieczenie składowanych elementów potraktowano jako prace montażowe;
- naruszenie art. 89 § 1 kpa poprzez brak przeprowadzenia rozprawy w sytuacji gdy było to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy;
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w związku z brakiem czynnego udziału strony postępowania (art. 79 kpa w związku z art. 10 kpa) polegające na tym, że skarżącą nie powiadomiono o oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r.;
- naruszenie art. 81a ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych w obecności osoby nieuprawnionej do reprezentowania spółki.
W konkluzji skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Rozpoczęcie wykonywania obiektu budowlanego, a także prac polegających na montażu jest możliwe po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest nią, zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzja od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji.
Nieuzasadnionym jest więc zarzut skarżącej, że organ wadliwie potraktował montaż w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów jako montaż właściwy.
Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2002r. i protokół z nich przeprowadzony na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a także obszerny materiał zdjęciowy wskazują, że zastany stan wytwórni był ostateczny i nie miał cech tymczasowości w celu zabezpieczenia poszczególnych elementów.
Należy zresztą zauważyć, że skarżąca nie wykazała aby po uprzednim zabezpieczającym urządzenia montażu, dokonano innego montażu ostatecznego zezwalającego na produkcję.
Obecny przy kontroli kierownik wytwórni i inne pełnoletnie osoby mogły w niej uczestniczyć, gdyż na taką asystę kontrolującego pozwala art. 81a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Wystąpienie przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i jej uzyskanie w maju 2002r. świadczy o tym, że inwestor miał świadomość, że dla inwestycji jest niezbędne pozwolenie na budowę. Mówi zresztą o tym sama decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2002r. nr [...]. Wszelkie dalsze czynności – próby "zgłoszenia" w rozumieniu art. 30 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane, świadczą o tym, że w dalszym procesie budowlanym inwestor świadomie naruszył przepisy art. 28 prawa budowlanego, bowiem już w I dekadzie czerwca 2002r. przystąpił do montażu wytwórni. Z tych powodów organy administracyjne stwierdzając samowolę budowlaną zasadnie zastosowały przepisy art. 48 ustawy prawa budowlanego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zezwalał na jakąkolwiek legalizację samowoli budowlanej.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisów K.P.A.
Jak już wspomniano wyżej w myśl przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) organy nadzoru budowlanego są upoważnione do czynności kontrolnych (art. 81 ust. 4) i mogą tę kontrolę przeprowadzać również w obecności kierownika budowy lub robót, a nawet w obecności przywołanego pełnoletniego świadka.
Wprawdzie organ I instancji popełnił uchybienie przeprowadzając oględziny w dniu [...]lipca 2002r. bez powiadomienia o powyższym inwestora, lecz to uchybienie nie ma znaczenia dla istoty sprawy w świetle uzupełnienia postępowania w trybie art. 136 kpa, przez organ II instancji, który zlecił między innymi Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. przeprowadzenie oględzin z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 79 § 1 i 2 kpa.
Oględziny takie przeprowadzono w dniu [...]września 2002r. i jak to stwierdził organ administracyjny, nie wniosły one żadnych elementów, które miałyby wpływ na istotę sprawy. Uczestniczyły w nim osoby upoważnione przez inwestora i treść protokołu z oględzin potwierdziły własnoręcznym podpisem.
To, że podpisy w protokołach ograniczają się do parafy jest bez znaczenia, bowiem na wstępie protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2002r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] września 2002r. odnotowano czytelnie imię, nazwisko, funkcję osób uczestniczących w czynnościach. Natomiast ewentualne kwestionowanie podpisów mogło nastąpić w toku postępowania administracyjnego, kiedy to stronę wezwano do zapoznania się z materiałami sprawy.
Chybionym jest również zarzut naruszenia art. 89 § 2 kpa, bowiem organ administracyjny musi przeprowadzić rozprawę gdy wymaga tego przepis prawa. Natomiast brzmienie § 2 art. 89 wskazuje na powinność wyznaczenia rozprawy gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy, tak więc ocena w tym zakresie należy do organu i błędnym jest pogląd skarżącej, że przeprowadzenie oględzin w sprawie nakłada na organ administracyjny jednoczesne wyznaczenie rozprawy.
W powyższych okolicznościach uznając, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę należało oddalić.
/-/E. Podrazie /-/A. Łaskarzewska /-/G. Radzicka
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI