II SA/PO 2782/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-04-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniezawieszenie postępowaniakpazagadnienie wstępneprawo administracyjneewidencja ludnościpostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania, uznając, że sprawy cywilne o rozwód i podział majątku nie stanowią zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia administracyjnego.

Skarżąca B.K. wniosła o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania jej męża, które zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowania cywilne o rozwód i podział majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że sprawy cywilne nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a organy administracyjne powinny samodzielnie ustalić przesłanki do wymeldowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B.K. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania męża skarżącej, M.K. Zawieszenie nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na toczące się postępowania sądowe o rozwód i podział majątku. Organy administracyjne uznały, że rozstrzygnięcie o wymeldowaniu zależy od wyników tych postępowań. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Wskazał, że choć generalnie zawieszenie postępowania jest dopuszczalne, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od zagadnienia wstępnego rozstrzyganego przez inny organ, to w tym przypadku sprawy o rozwód i podział majątku nie mają takiego charakteru. Sąd podkreślił, że do wymeldowania niezbędne jest kumulatywne spełnienie przesłanek takich jak utrata uprawnień do lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania i faktyczne opuszczenie lokalu. Organy administracyjne nie poczyniły ustaleń w zakresie utraty uprawnień do lokalu przez M.K., a przyszłe orzeczenie sądu cywilnego nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy administracyjnej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie organu pierwszej instancji, zasądził koszty postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy cywilne o rozwód i podział majątku nie stanowią zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie zachodzi związek pomiędzy sprawami o rozwód i podział majątku a rozstrzygnięciem o żądaniu wymeldowania. Organy administracyjne powinny samodzielnie ustalić przesłanki do wymeldowania, a przyszłe orzeczenie sądu cywilnego nie jest zagadnieniem wstępnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania jest dopuszczalne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd uznał, że sprawy o rozwód i podział majątku nie są zagadnieniem wstępnym w tym kontekście.

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Określa przesłanki wymeldowania, w tym utratę uprawnień do przebywania w lokalu. Sąd wskazał, że organy administracyjne powinny poczynić ustalenia w tej kwestii.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 c/

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy cywilne o rozwód i podział majątku nie stanowią zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. Organy administracyjne nie poczyniły ustaleń dotyczących utraty uprawnień do lokalu przez osobę podlegającą wymeldowaniu.

Godne uwagi sformułowania

brak jest jednak podstaw do uznania kwestii, będącej przedmiotem sporu cywilnego, tj. sprawy o rozwód i podział majątku między małżonkami, za zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia nie zachodzi związek pomiędzy tym zagadnieniem, a rozstrzygnięciem o żądaniu wymeldowania, którego istnienie przesądza w świetle powołanego wyżej przepisu o dopuszczalności zawieszenia postępowania Przyszły wyrok orzekający o ewentualnym rozwodzie i podziale majątku nie mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa), pozostającego w związku z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie administracyjnej, gdyż stanowiłby on dopiero nową okoliczność, dającą podstawę do ponowienia wniosku.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący

Włodzimierz Zygmont

członek

Barbara Koś

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 kpa w kontekście zawieszania postępowań administracyjnych w sprawach o wymeldowanie, gdy toczą się postępowania cywilne dotyczące stosunków rodzinnych i majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania o wymeldowanie z uwagi na sprawy cywilne. Zmiany w przepisach dotyczących ewidencji ludności mogą wpływać na stosowanie niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny w prawie administracyjnym, gdzie granice między postępowaniem administracyjnym a cywilnym bywają niejasne. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują pojęcie zagadnienia wstępnego.

Czy sprawy o rozwód mogą wstrzymać wymeldowanie? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2782/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /sprawozdawca/
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący/
Włodzimierz Zygmont
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 zł., tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont
Uzasadnienie
Wojewoda postanowieniem z dnia [...]czerwca 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez B.K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...].04. 2001r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie M.K., męża wnioskodawczyni, z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości G. [...], do czasu rozpatrzenia przez sąd sprawy o rozwód i podział majątku pomiędzy małżonkami.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, M.K. opuścił przed rokiem mieszkanie bez wymeldowania, jednak codziennie tam przebywa. Jednocześnie pomiędzy małżonkami toczy się postępowanie o rozwód i podział majątku. W ocenie Wójta do czasu zakończenia postępowania sądowego uzasadnione jest zawieszenie postępowania administracyjnego ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa ).
Organ II instancji wskazał, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swojej należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. W niespornych okolicznościach sprawy przedwczesne byłoby ustalenie, że nastąpiła utrata uprawnień i dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 32 z 1984 r ., poz. 174 ze zm. ), czyli że zostały spełnione przesłanki niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu. Wydanie decyzji w niniejszej sprawie będzie możliwe po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.K wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i kontynuowanie postępowania administracyjnego w celu orzeczenia o wymeldowaniu męża, który już od półtora roku nie mieszka w miejscu zameldowania.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Trafnie – co do zasady – organ II instancji wyjaśnił, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swojej należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone.
W ocenie sądu brak jest jednak podstaw do uznania kwestii, będącej przedmiotem sporu cywilnego, tj. sprawy o rozwód i podział majątku między małżonkami, za zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia, ponieważ nie zachodzi związek pomiędzy tym zagadnieniem, a rozstrzygnięciem o żądaniu wymeldowania, którego istnienie przesądza w świetle powołanego wyżej przepisu o dopuszczalności zawieszenia postępowania.
Wskazać bowiem należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszej części przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Utrata uprawnień do lokalu przez M.K., którego wymeldowania skarżąca się domaga w postępowaniu administracyjnym, była wówczas istotną przesłanką rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. Organy orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem poczynić stosowne ustalenia w kwestii istnienia i ewentualnej utraty uprawnień do mieszkania przez B.K i to według stanu na dzień wydania decyzji. Takich ustaleń brak jest w sprawie i w aktach administracyjnych nie ma jakichkolwiek dokumentów dotyczących tych kwestii. Przyszły wyrok orzekający o ewentualnym rozwodzie i podziale majątku nie mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa), pozostającego w związku z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie administracyjnej, gdyż stanowiłby on dopiero nową okoliczność, dającą podstawę do ponowienia wniosku.
Wskazać należy, że przy rozpoznawaniu sprawy jednoznacznego ustalenia wymagać będzie obecnie jedynie kwestia faktycznego opuszczenia lokalu bez wymeldowania przez M. K., z uwagi na skreślenie z dniem 19 czerwca 2002 r. ust. 2 art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), do którego odwołuje się przepis art. 15 ust. 2 tej ustawy.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji zgodnie z treścią art. 145 § 1 c/ i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.
/-/ W. Zygmont /-/M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś
EW