II SA/Po 278/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-10-13
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona zwierzątznęcanie się nad zwierzętaminiewłaściwe warunki bytowaniaodebranie zwierzęciapostępowanie administracyjneWSA Poznańprawo weterynaryjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę właściciela na decyzję o czasowym odebraniu mu dwóch psów rasy labrador, uznając, że psy były utrzymywane w niewłaściwych warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu.

Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o czasowym odebraniu dwóch psów rasy labrador. Psy zostały odebrane przez organizację społeczną z powodu utrzymywania ich w zaniedbanych, niezadaszonych kojcach na polu, w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy ustawy o ochronie zwierząt, a zarzuty naruszenia procedury nie miały wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o czasowym odebraniu skarżącemu dwóch psów rasy labrador. Psy zostały odebrane przez organizację społeczną "K. ." na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, z powodu stwierdzenia utrzymywania ich w warunkach zagrażających ich życiu lub zdrowiu. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak ustaleń istotnych okoliczności i uniemożliwienie mu udziału w postępowaniu. Sąd analizując stan faktyczny, w tym dokumentację fotograficzną, uznał, że psy były przetrzymywane w niezadaszonych kojcach na polu, w stanie zaniedbania i niechlujstwa, bez odpowiedniego schronienia przed warunkami atmosferycznymi oraz bez dostatecznie częstej opieki. Jeden z psów cierpiał na przewlekły kaszel i wysoką temperaturę. Sąd podkreślił, że ustawa o ochronie zwierząt definiuje "znęcanie się" szeroko, obejmując również utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia, jednoznacznie potwierdzał zaistnienie przesłanek do odebrania zwierząt zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy o ochronie zwierząt. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego, a zarzuty skarżącego nie miały wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie warunki stanowią podstawę do odebrania zwierząt, wypełniając przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy o ochronie zwierząt, co uzasadnia zastosowanie art. 7 ust. 3 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumentacja fotograficzna i inne dowody jednoznacznie potwierdziły utrzymywanie psów w niewłaściwych warunkach bytowania, wystawianie ich na działanie warunków atmosferycznych zagrażających zdrowiu i życiu oraz brak odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby gatunku. Te okoliczności wypełniły przesłanki do odebrania zwierząt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o.z. art. 6 § ust. 2 pkt 10

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 6 § ust. 2 pkt 17

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 6 § ust. 2 pkt 19

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.z. art. 6 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" § § 153 ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Psy były utrzymywane w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu (niezadaszone kojce, zaniedbanie, brak odpowiedniej opieki). Warunki bytowania psów wypełniały przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy o ochronie zwierząt. Naruszenia proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż materialnoprawne podstawy do odebrania zwierząt były obiektywnie stwierdzone.

Odrzucone argumenty

Organy nie ustaliły istotnych okoliczności sprawy i oparły się wyłącznie na twierdzeniach Stowarzyszenia. Skarżący nie miał możliwości uczestnictwa w postępowaniu i przedstawienia dowodów. Nie przeprowadzono dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów odwołania. Zapewnione były dobre warunki bytowe dla psów, a zdjęcia nie odzwierciedlają faktycznego stanu.

Godne uwagi sformułowania

ustawa modyfikuje sposób zastosowania oraz znaczenie wskazanych wyżej pojęć [znęcanie się, zabijanie] akceptując zasadność zastosowania przez organy art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., nie chciał napiętnować M. M. jako osoby okrutnej wobec zwierząt nie sposób bowiem inaczej określić przechowywania psów bez bieżącej opieki, uwięzionych na małej przestrzeni, nieosłoniętej od wiatru i deszczu (w listopadzie), wyposażonej w niewielkie budy (nieznaczne ocieplenie było tylko na dachu), które znajdowały się na przestrzeni z odchodami i błotem.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący

Jan Szuma

sprawozdawca

Arkadiusz Skomra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zwierząt, w szczególności przesłanek do ich odebrania w sytuacjach niecierpiących zwłoki oraz oceny warunków bytowania zwierząt."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o ochronie zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko interpretowane są przepisy o ochronie zwierząt i jakie mogą być konsekwencje zaniedbania, nawet jeśli właściciel nie miał złych intencji. Jest to przykład zastosowania prawa w praktyce ochrony zwierząt.

Czy zaniedbanie zwierząt, nawet bez złych intencji, może prowadzić do ich odebrania? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 278/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
I OSK 425/22 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 638
art. 6 ust. 1a, art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 2 pkt 17, art. 6 ust. 2 pkt 19, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, 4.	art. 107 § 1 pkt 6, art. 136 § 1, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106 § 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 283
§ 153 ust. 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] grudnia 2020 r., [...], [...] w sprawie czasowego odebrania M. M. dwóch psów w typie labradora i przekazaniu ich pod opiekę K. ." z siedzibą przy ul. [...] w K..
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. K. ." (zwane dalej "Stowarzyszeniem") złożyło wniosek do Prezydenta o wydanie na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 638 z późn. zm., dalej "u.o.z.") decyzji o czasowym odebraniu M. M. dwóch psów w typie labradora (pies i suczka), maści biszkoptowej, w wieku około 10 lat oraz o przekazanie zwierząt pod opiekę Stowarzyszenia (k. 1–3 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Stowarzyszenie otrzymało informację o psach zamkniętych w dwóch kojcach, zlokalizowanych w polu przy ul. [...] w K., do których właściciel przyjeżdżał raz w tygodniu. Podczas interwencji podjętej w dniu [...] listopada 2020 r. przez wolontariuszki – A. M. i I. M. – stwierdzono obecność trzech psów: dwóch labradorów w jednym kojcu i jednego beagle w innym kojcu. Kojce były zabezpieczone łańcuchem i kłódkami oraz zanieczyszczone odchodami zwierzęcymi. Psy były zaniedbane, a w miskach brakowało jedzenia. Z uwagi na brak możliwości pozostawienia zawiadomienia (brak danych właściciela), w tym samym dniu opublikowano post na portalu społecznościowym Facebook z prośbą o kontakt właściciela. W dniu [...] listopada 2020 r. do I. M. dodzwonił się właściciel posesji, M. M.. Mężczyzna opowiedział o swojej trudnej sytuacji życiowej, że nie miał co zrobić z psami i dlatego zbudował dla nich kojec. Wcześniej psy mieszkały w domu. Poinformował także, że z terenu posesji zniknęła sunia w typie beagle. Stowarzyszenie założyło, że ktoś zabrał psa z posesji w dobrej wierze. Mężczyzna zgodził się także na oddanie psów (2 labradory) do adopcji. W międzyczasie na portalu Facebook Stowarzyszenie umieściło ogłoszenie o adopcji labradorów, na które odpowiedziała jedna z fundacji. W dniu [...] listopada 2020 r. A. M. odebrała telefon od M. M., który oskarżył wolontariuszkę o kradzież psa rasy beagle oraz o włamanie na posesję. Jednocześnie wycofał się ze zgody na przekazanie psów do adopcji. Następnego dnia A. M. otrzymała telefon, że jeden z psów nie może wyjść z budy, a drugi pies się dusi (wykonano nagranie głosowe). Na miejsce została wezwana Straż Miejska i P.. Przyjechała także A. M., która potwierdziła fakt o trudnościach z oddychaniem psów (nakręcono film). Przybyły na miejsce patrol Policji, po ocenie sytuacji, zdecydowała się wejść na posesję i odebrać psy. Dwa labradory zostały przekazane pod opiekę Stowarzyszenia. W tym samym dniu, po zakończonej interwencji, A. M. udała się na Komendę Miejską Policji w K., celem złożenia zawiadomienia dotyczącego znęcania się nad zwierzętami (art. 6 ust. 1a oraz art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z.). We piśmie wskazano także, że z uwagi na stan psów niemożliwe jest ich umieszczenie w schronisku i w związku z powyższym wniesiono o przekazanie czasowej opieki nad zwierzętami Stowarzyszeniu.
Do powyższego wniosku dołączono pismo Komendy Miejskiej Policji w K. z dnia [...] listopada 2020 r. informujące o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo znęcania się nad zwierzętami przez M. M. (k. 4 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Ponadto dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą stan zwierząt w momencie dokonywania interwencji przez wolontariuszy Stowarzyszenia (k. 5–9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., [...], [...] Prezydent orzekł o czasowym odebraniu M. M. dwóch psów w typie labradora i przekazaniu ich pod opiekę Stowarzyszenia (k. 13–15 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Prezydent podkreślił, że odebranie zwierząt w takiej sytuacji poprzedza wydanie przedmiotowej decyzji, gdyż zachodzi konieczność zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierząt. Odnosząc się do sytuacji z interwencji przeprowadzonej przez Stowarzyszenie organ wskazał, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1a oraz art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z. Z dokumentacji fotograficznej dołączonej do wniosku jasno wynika, że zwierzęta przebywały w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu. Kojec postawiony na polu znajdował się w dość dalekiej odległości od zabudowań mieszkalnych. Nie posiadał także zadaszenia, które miałoby chronić przed warunkami atmosferycznymi, a w szczególności przed wiatrem, słońcem i opadami. Prezydent podkreślił, że nie ustalono, jak długo zwierzęta przebywały w takich warunkach. W związku z powyższym zasadne jest ich tymczasowe przekazanie pod opiekę Stowarzyszenia, które zapewni im właściwe warunki bytowania.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. M. M., reprezentowany przez adwokat A. K.-B., złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania (k. 20–24 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez nieustalenie istotnych okoliczności sprawy i oparcie się wyłącznie na twierdzeniach Stowarzyszenia, w szczególności niezwrócenie się do Komendy Miejskiej Policji w K. o udzielenie informacji co do przebiegu postępowania prowadzonego z wniosku Stowarzyszenia oraz ustaleń co do stanu zwierząt oraz warunków, w jakich przebywały, a w konsekwencji uznanie, że M. M. dopuścił się zaniedbań w zakresie warunków utrzymywania zwierząt;
2) art. 9 w zw. z art. 10 i art. 11 K.p.a. poprzez uniemożliwienie M. M. uczestnictwa w toczącym się postępowaniu, odniesienia do zgromadzonych dowodów, a także składania wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń co do rzeczywistych warunków bytowych psów oraz przebiegu interwencji i kontaktów ze Stowarzyszeniem.
W uzasadnieniu M. M. wskazał, że Prezydent bezrefleksyjnie oparł się na twierdzeniach Stowarzyszenia, nie czyniąc w tym zakresie własnych ustaleń, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, która powielała treść zgłoszenia. Ponadto skarżący nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania, jak i nie miał możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. M. M. podniósł, że psy na terenie posesji miały zapewnione bardzo dobre warunki. W kojcach znajdowały się ocieplone i odpowiednio zaizolowane budy chroniące przed warunkami atmosferycznymi. Kojce znajdowały się na specjalnej platformie, tak aby psy nie brodziły w wodzie czy błocie. Podkreślono także, że kojce były regularnie sprzątane, a psy miały dostarczaną wodę i jedzenie oraz leki (jeden z psów zażywał je regularnie). Przy okazji każdych odwiedzin zwierzęta miały zapewniany także dodatkowy ruch w postaci spaceru. Współpraca M. M. ze Stowarzyszeniem zakończyła się w momencie, gdy zaginął jeden z jego psów (beagle). Miało to miejsce najprawdopodobniej z powodu udostępnienia zdjęć nieruchomości przez Stowarzyszenie na portalu społecznościowym Facebook. M. M. mimo licznych próśb nie otrzymał informacji ani o miejscu pobytu zwierząt, ani o stanie ich zdrowia.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta (akta administracyjne drugiej instancji nienumerowane). Wskazało, że rozstrzygnięcie pierwszej instancji zostało wydane zgodnie z prawem na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. Decyzja ma charakter następczy do samej czynności odebrania zwierzęcia. Zdaniem Kolegium okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że zaistniały przesłanki określone w art. 7 ust. 3 u.o.z. Z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że zwierzęta przebywały w warunkach zagrażających co najmniej ich zdrowiu, ale również życiu. Niezadaszony kojec znajdował się na polu w znacznej odległości od zabudowań, nie stanowiąc schronienia przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Jednocześnie kojec był zanieczyszczony odchodami psów. Przebywające w nim zwierzęta pozostawały bez dozoru i opieki. Kolegium wskazało, że argumenty zawarte w odwołaniu odnoszące się do tego, że warunki przetrzymywania psów były dobre, nie znajdują uzasadnienia w zebranej dokumentacji fotograficznej i jako takie są bezzasadne. Podkreślono także, że naruszenie art. 10 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji wyłącznie w sytuacji, gdy odwołujący wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby inny.
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. M. M., reprezentowany przez adwokat A. K.-B., złożył skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania (k. 3–6 akt sądowych). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie, że organ pierwszej instancji nie ustalił istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w K. o udzielenie informacji co do przebiegu postępowania prowadzonego z wniosku Stowarzyszenia oraz ustaleń co do stanu zwierząt oraz warunków, w jakich przebywały;
2. art. 9 w zw. z art. 10 i art. 11 K.p.a. poprzez pominięcie, że M. M. nie miał możliwości uczestnictwa w toczącym się postępowaniu, odniesienia do zgromadzonych dowodów, a także składania wniosków dowodowych;
3. art. 136 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu ustalenia powyższych kwestii;
4. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (twierdzeń dotyczących postępowania karnego prowadzonego w sprawie i ustaleń poczynionych w jego ramach), a także niewskazanie na jakiej podstawie uznano, że brak udziału M. M. w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie miał wpływu na wynik sprawy.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci kserokopii książeczek zdrowia, fotografii wykonanych w dniach 8–11 listopada 2020 r. przedstawiających warunki bytowe psów oraz fotografii wykonanych w listopadzie 2020 r. po udostępnieniu przez Stowarzyszenie informacji o psach i zdjęć działki skarżącego. Podkreślono, że skarżący nie miał możliwości przedstawienia powyższych dowodów na wcześniejszych etapach postępowania.
W motywach skargi podkreślono, że uzasadnienie decyzji Kolegium jest lakoniczne i nie odnosi się do większości zarzutów podniesionych w odwołaniu. Nie uwzględniono faktu, że równolegle toczyło się postępowanie karne, w którym nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości po stronie skarżącego. Kolegium nie wskazało również, na jakiej podstawie uznało, że uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślono, że zdjęcia psów zamieszczone w aktach sprawy nie odzwierciedlają ich faktycznego stanu, gdyż zostały wykonane w okresie remontu wodociągów na ulicy, przy której położona jest nieruchomość M. M.. Skarżący nie miał w tym czasie możliwości dojazdu do działki, a pieszy dostęp do niej utrudniały wówczas rozkopy, jak i wzmożone opady. Na ten czas psy były jednak przygotowane – miały zapewniony zapas jedzenia i wody, jedynie odchody nie mogły być na bieżąco posprzątane. W dalszej części skargi powielono argumentację zamieszczoną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. 10 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie, niejako uprzedzając dalszą argumentację prawną, Sąd uznał za konieczne poczynienie pewnych uwag dotyczących terminologii zawartej w ustawie o ochronie zwierząt. Otóż w ustawie tej, która ma przede wszystkim na celu ochronę zwierząt, opisując czyny grożące zwierzętom ze strony człowieka, posłużono się bardzo dosadnymi pojęciami jak "zabijanie", czy "znęcanie się". Są to pojęcia mające w języku polskim jednoznaczny, bardzo negatywny wydźwięk i łączy się je z zachowaniami budzącymi zdecydowaną dezaprobatę społeczną. Analizując u.o.z. w całości oraz stosując jej przepisy do zróżnicowanych stanów faktycznych wypada jednak zaznaczyć, że ustawa modyfikuje sposób zastosowania oraz znaczenie wskazanych wyżej pojęć.
W przypadku zabijania zwierząt, które jest akurat pojęciem jasnym językowo, wprowadza się cały katalog przypadków, gdy zabijanie nie jest zabronione (zob. m.in. art. 6 ust. 1 pkt 1-9 u.o.z.).
Nieco inaczej ustawodawca zmodyfikował potoczne językowe znaczenie zachowania określonego jako "znęcanie się". Zakazane ustawowo (art. 6 ust. 1a u.o.z.) "znęcanie się" nad zwierzętami zostało ujęte w formie definicji zakresowej o charakterze przykładowym (por. § 153 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 283), gdzie wymieniono zachowania człowieka o zróżnicowanej gradacji w ich odbiorze: od jawnego okrucieństwa ("bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn"), które bez najmniejszych wahań można przypisać do potocznego znaczenia słowa "znęcanie się", po przypadki nie tak drastyczne, które bliższe są zachowaniom, które w języku polskim określić można byłoby jako nieprawidłowe obchodzenie się ze zwierzętami ("utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania").
Sąd przedstawił powyższe refleksje po to, gdyż chciały zaznaczyć, iż akceptując zasadność zastosowania przez organy art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., nie chciał napiętnować M. M. jako osoby okrutnej wobec zwierząt, które miał pod swoją opieką. Sąd podkreśla, iż rozpatrując sprawę ze zrozumieniem przyjął oświadczenia skarżącego, że znalazł się on w trudnej sytuacji życiowej, a budując kojec dla psów nie miał w intencji wyrządzić posiadanym psom krzywdy i cierpień; chciał natomiast zapewnić im tymczasowe schronienie w taki sposób, w jaki mógł to zrobić w ramach posiadanych możliwości i w zaistniałych realiach życiowych (nie mógł psów przechować w domu) oraz chciał opiekować się zwierzętami na ile mógł (dojeżdżając z pokarmem i lekarstwami).
Wypowiadając powyższe słowa Sąd zarazem musi zaznaczyć, że u.o.z – jak już zauważono w poprzednich akapitach – łączy następstwa prawne w postaci odebrania zwierząt z zaistnieniem wszystkich stanów i czynów człowieka wobec zwierzęcia wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z. W realiach niniejszej sprawy ustalony stan faktyczny obiektywnie podpada pod ten przepis i uzasadnia w następstwie zastosowanie art. 7 ust. 3 u.o.z. i to nawet pomimo tego, że ogólna ocena zachowania skarżącego nie świadczy jego subiektywnej intencji krzywdzenia zwierząt.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, uprawniony jest do odebrania mu zwierzęcia zawiadamiając zarazem o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Tak zwane "interwencyjne" odebranie zwierząt przez organizację społeczną następuje oczywiście z tych samych powodów wyjściowych, co odebranie administracyjne, o którym orzeka się decyzją administracyjną. W myśl art. 7 ust. 1 u.o.z. odebranie zwierząt w drodze decyzji następuje w sytuacji, gdy zwierzę traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. i jednocześnie jest ono przekazywane określonym podmiotom, przy czym w przypadku zwierząt domowych jest to schronisko dla zwierząt.
Jednymi z wymienionych przez ustawodawcę w art. 6 ust. 2 u.o.z. postaci znęcania się nad zwierzętami są między innymi: "utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji" (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), "wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu" (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.) czy "utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku" (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z.).
Podsumowując powyższe wskazać należy, że w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że dochodzi do stanów opisanych w art. 6 ust. 2 u.o.z., a jednocześnie zaistniała sytuacja ma charakter niecierpiącej zwłoki (dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu), to wówczas przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać zwierzę zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Następnie organ wykonawczy gminy podejmuje decyzję o odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. Decyzja ta co prawda dotyczy zwierząt już faktycznie odebranych, ale nie zmienia to charakteru zawartego w niej rozstrzygnięcia, które stanowi władcze, administracyjne potwierdzenie, iż przesłanki odebrania zwierząt zostały spełnione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 263/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Opisana wyżej sekwencja zdarzeń miała miejsce w niniejszej sprawie. Psy znajdujące się kojcach, zlokalizowanych w polu przy ul. [...] w K., zostały odebrane przez K. ." – organizację społeczną, której celem statutowym jest ochrona zwierząt (zob. § 8 i 9 statutu Stowarzyszenia dostępnego na stronie: [...]). Stowarzyszenie poinformowało Prezydenta o fakcie interwencyjnego odebrania zwierząt (k. 1–3 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Oznacza to, że w płaszczyźnie formalnej zaistniała potrzeba wszczęcia postępowania w kierunku odebrania zwierząt, o którym mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z.
Oczywiście odrębnym zagadnieniem jest kwestia, czy zachodziły materialnoprawne podstawy do odebrania zwierząt. Zagadnienie to stanowi oś sporu w sprawie, gdyż zdaniem skarżącego – który stawia zarzuty podważające rzetelność zebrania i badania materiału dowodowego oraz w konsekwencji podważa zasadność zastosowania art. 7 ust. 1 i 3 u.o.z. (w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z.) – znęcanie nad zwierzętami nie miało miejsca.
Oceniając zarzuty skargi i podniesioną w niej argumentację Sąd nie podziela stanowiska M. M., że nienależycie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i wydano nieprawidłową decyzję. Zdaniem składu orzekającego rozumowanie skarżącego nakierowane jest na okoliczności i fakty, które nie podważają zebranych dowodów stanowiących wystarczającą podstawę stwierdzenia, iż w sprawie doszło zaszły podstawy do interwencyjnego odebrania zwierząt.
Sąd zgadza się z organami, które akcentują, że Stowarzyszenie przedstawiło Prezydentowi wystarczające dowody takie jak fotografie, które obrazują sposób bytowania i stan zaniedbania odebranych zwierząt w dniu [...] listopada 2020 r. podczas interwencji Stowarzyszenia. Dodatkowo, z akt sprawy wynika, że zwierzęta przetrzymywane były w nieodpowiednich warunkach i w stanie choroby. Podczas badania weterynaryjnego w dniu [...] grudnia 2020 r. lekarz zdiagnozował u jednego z psów wysoką temperaturę oraz intensywny kaszel stwierdzając, że kaszel musiał utrzymywać się od wielu miesięcy. Kojce, w których przebywały psy były zaniedbane, nieposprzątane, psy znajdowały się w otoczeniu własnych odchodów, bez dostępu do wody i pożywienia.
Zdaniem Sądu, dokumentacja fotograficzna w niepodważalny sposób wskazuje, że psy przebywały w nieodpowiednich warunkach. Fotografie z okresu, gdy dokonano interwencyjnego odebrania zwierząt znajdują się w aktach administracyjnych i wyraźnie widać na nich, że podłoże kojców, w których przebywały psy, było pokryte błotem oraz odchodami zwierząt (zob. zwłaszcza k. 5, 6 i 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W tym miejscu można nadmienić, że zarządzeniem z dnia [...] października 2021 r. Sąd polecił włączyć do akt sprawy kolorowe wydruki z publicznego profilu portalu Facebook Stowarzyszenia, na którym zamieszczono ogłoszenia datowane na [...] listopada 2020 r. dotyczące odnalezionych psów przy ul. [...] w K. wraz z fotografiami w wysokiej rozdzielczości (k. 46 akt sądowych). Na kolorowych zdjęciach (tych samych, które znajdują się w aktach) wyraźnie widać, że stan kojców był nieprawidłowy, znajdowały się w nich błoto i odchody, wśród których przebywały się zwierzęta (zob. zwłaszcza k. 49 i 50 akt sądowych).
Podkreślić w tym miejscu należy, że ocena, czy doszło do znęcania się nad zwierzętami w postaci "utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa" wymaga odwołania się w pewnym zakresie do kryteriów pozaprawnych, zasad doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu fakty utrwalone w aktach sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że miało miejsce utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania. Nie sposób bowiem inaczej określić przechowywania psów bez bieżącej opieki, uwięzionych na małej przestrzeni, nieosłoniętej od wiatru i deszczu (w listopadzie), wyposażonej w niewielkie budy (nieznaczne ocieplenie było tylko na dachu), które znajdowały się na przestrzeni z odchodami i błotem. Jeden z psów pozostawał obiektywnie chory (miał wysoką temperaturę oraz intensywny kaszel), najpewniej na skutek przebywania w nieodpowiednim do tego miejscu.
Stwierdzenie opisanych wyżej faktów, a opisano je i utrwalono w sposób wiarygodny poparty fotografiami, w ocenie Sądu jest w zupełności wystarczające do uznania, iż doszło co najmniej do utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania. To z kolei wypełnia przesłankę do odebrania zwierząt z art. 7 ust. 1, 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie doszło także bez wątpienia do ziszczenia się przesłanki określonej w art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z., czyli wystawiania zwierzęcia domowego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu. Psy były przetrzymywanie – jak wyżej wspomniano – w niezadaszonych kojcach na polu, które, poza niewielkimi budami, nie dawały im schronienia przed wiatrem i deszczem.
Ponadto zaistniała również przesłanka określona w art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z. dotycząca utrzymywania zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Z relacji świadków zawartej w zgłoszeniu Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2020 r. wynika, że psy były odwiedzane raz w tygodniu. Fakt rzadkiego odwiedzania psów potwierdził również M. M. wskazując w skardze, że w tym okresie trwał remont wodociągów na ulicy, przy której położona jest nieruchomość i w związku z tym nie miał on możliwości dojazdu do działki, a pieszy dostęp do niej utrudniały wówczas rozkopy, jak i wzmożone opady.
Końcowo Sąd zaznacza, że w sprawie najistotniejszym faktem jest okoliczność, że obiektywnie zaistniały stany opisane w art. 6 ust. 2 u.o.z. i zostało to udokumentowane. Decyzja została bowiem wydana zgodnie z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd – uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 K.p.a., art. 9 w zw. z art. 10 i art. 11 K.p.a. K.p.a., art. 136 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 K.p.a.), ani naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 7 ust. 3 u.o.z. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z.) – orzekł o oddaleniu skargi.
Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd zaznacza, że w realiach sprawy wydanie przez organy decyzji z art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z. nie wymagało konfrontacji materiału dowodowego z materiałami zebranymi przez Komendę Miejską Policji w K.. Celem postępowania prowadzonego przez organy Policji jest ustalenie, czy zaistniały przesłanki do ewentualnego ukarania M. M.. Postępowanie administracyjne o odebranie zwierząt dotyczy co prawda tego samego stanu faktycznego, jednak w jego trakcie nie ustala się winy właściciela czy opiekuna zwierząt, ale weryfikuje się przede wszystkim, czy wystąpił stan zagrażający samym zwierzętom, który to stan nie powinien oraz nie mógł dłużej trwać i powinien być przerwany poprzez ich odebranie (interwencyjne).
Jak zaznaczono, materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych niezbicie wskazuje, że w listopadzie 2020 r. dwa labradory, których opiekunem był M. M., znajdowały się w warunkach zagrażających co najmniej ich zdrowiu i wymagających podjęcia działań, takich jakich podjęło się ostatecznie Stowarzyszenie (odebranie psów, po wcześniejszych działaniach mających na celu odnalezienie opiekuna i zaoferowanie pomocy w adopcji).
Sąd nie przeprowadził dowodów wskazanych w skardze, to jest z kserokopii książeczek zdrowia, fotografii skarżącego wykonanych w dniach 8-11 listopada 2020 r. przedstawiających warunki bytowe psów oraz fotografii wykonanych w listopadzie 2020 r. po udostępnieniu przez Stowarzyszenie informacji o psach i zdjęć działki skarżącego. Wskazane fotografie znajdują się w aktach Kolegium (przed decyzją) i ukazują w jakich warunkach psy pozostawały wcześniej, względnie w sytuacjach, gdy zajmował się nimi skarżący. Fotografie te nie pozwalają jednak zaprzeczyć, że w innych okresach czasu, zwierzęta pozostawiono bez dostatecznie częstej opieki i w nieprawidłowych warunkach opisanych na poprzednich stronach niniejszego uzasadnienia.
Oglądu sprawy nie zmieniłyby także wnioskowane dowody z książeczek zdrowia odebranych psów. Podobnie jak w odniesieniu wskazanych wyżej dowodów z fotografii, ukazanie książeczek zdrowia, także nie może być skutecznym przeciwdowodem dla obiektywnie stwierdzonego stanu odpowiadającego art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z. Sąd jeszcze raz podkreśla, że w sprawie nie dowodzono, że M. M. zaniechał w ogóle opieki nad zwierzętami, ale chodzi o to, że sposób pieczy (polegający na pozostawieniu ich w listopadzie w nieosłoniętych kojcach, na wolnej przestrzeni, bez dostatecznie częstej opieki) był dalece nieprawidłowy, zagrażał zdrowiu zwierząt i ostatecznie usprawiedliwiał interwencję Stowarzyszenia na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI