II SA/PO 2769/03

II SA/Po 2769/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska
Stanisław Małek
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Barbara Kamieńska Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodno-Melioracyjnej w P. na decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwał walnego zgromadzenia spółki wodno-melioracyjnej; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w części dotyczącej § 2 uchwały nr 2 Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodno-Melioracyjnej w P. z dnia [...] lutego 2003r., II. w pozostałej części skargę oddala. /-/ B.Kamieńska /-/ W Batorowicz /-/ St.Małek
Uzasadnienie
Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2003r. uchylił podjęte przez Walne Zgromadzenie Gminnej Spółki Wodno-Melioracyjnej w P. z dnia 19 lutego 2003r.
- uchwały: Nr 2 w § 2 i 3 w sprawie ustalania wysokości składek członkowskich oraz wysokości opłat z tytułu posiadania gruntów zmeliorowanych korzystających z urządzeń melioracji szczegółowej, będących w Zarządzie Spółki;
- Nr 3 w § 1 pkt I ust. 4 oraz pkt II w sprawie ustalania stawek i opłat do obliczeń świadczeń za korzystanie z urządzeń melioracji szczegółowej na terenie działania Spółki;
- Nr 4 w § 1 i 2 w sprawie stawek i opłat do obliczania świadczeń na rzecz Spółki za korzystanie z urządzeń melioracji szczegółowej będącej na terenie Spółki;
- Nr 5 § 1 w sprawie uchwalenia przez Zarząd Spółki planu budżetu na 2003r.,
stwierdzając ich nieważność i wstrzymując ich wykonanie.
Z uzasadnienia decyzji Starosty wynikało, że podstawą uchylenia opisanych decyzji była ich sprzeczność z prawem.
- Uchwała Nr 2 w § 2 i 3 narusza zasadę równego traktowania członków Spółki i tych, którzy nie są jej członkami (art. 170 ust. 2 i 3 oraz art. 22 ust. 2 prawa wodnego).
- Uchwała Nr 3 w § 1 pkt I ust. 4 naruszyła art. 164 pkt 1 ustawy Prawo wodne, który wyklucza działanie Spółki w celu osiągnięcia zysku. Ewentualny zysk, o jakim mowa w art. 170 ust. 4 może pochodzić jedynie z niewykorzystanych na konserwacje urządzeń melioracyjnych w danym roku, składek członkowskich i innych świadczeń.
W § 1 pkt II uchwały Nr 3 naruszony został przepis art. 170 ust. 2 i 3 oraz art. 22 ust. 2 Prawa wodnego, który nakłada obowiązek ustalania składek i innych świadczeń na rzecz Spółki w wysokości proporcjonalnej do korzyści odnoszonych przez członków Spółki, w związku z działalnością Spółki. Tymczasem wskazywana uchwała nakłada opłaty za korzystanie z urządzeń melioracyjnych przez odprowadzanie do nich wód opadowych z terenów nierolniczych w wysokości wielokrotnie wyższej od stawek dla terenów rolniczych.
- Uchwała Nr 4 pozostaje w sprzeczności z art. 171 ust. 2 Prawa wodnego, według którego świadczenia na rzecz spółki wodnej od osób nie będących członkami tej spółki ustala starostwo.
- Uchwała Nr 5 § 1, która uchwala plan finansowy Spółki na rok 2003, w ocenie Starosty przewiduje plan finansowy, który jest zawyżony w stosunku do możliwości finansowych spółki, zwłaszcza że Starosta uchylił uchwałę nakładającą wysokie opłaty za odprowadzanie wód deszczowych z terenów utwardzonych, co winno skutkować ograniczeniem planu finansowego.
W trybie art. 179 ust. 4 Prawa wodnego, Gminna Spółka Wodno-Melioracyjna zwróciła się do Starosty P. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku Spółka ustosunkowała się do argumentów Starosty zawartych w uzasadnieniu - i tak zdaniem Spółki:
- Uchwała Nr 2 w § 2 nie narusza przepisów prawa, w szczególności art. 170 ust. 2 prawa wodnego, gdyż odnosi się do członków spółki, a wysokość składek dla członków spółki pozostaje w gestii Walnego Zgromadzenia.
Co do § 3 uchwały Nr 2 Spółka zaakceptowała uchylająca decyzję Starosty.
- Uchwała Nr 3 § 1 ust. 4 nie narusza prawa, a w szczególności art. 164 prawa wodnego, gdyż zysk w wysokości 9% naliczany będzie jedynie od kosztów konserwacji i tylko od podmiotów nie będących członkami, a nadto przeznaczony będzie na cele statutowe.
Co do § 1 pkt II uchwały Nr 3, Spółka wyjaśniła celowość podwyższenia stawki dla podmiotów innych niż rolnicze, gdyż te pierwsze dokonują większych zrzutów opadowych. Podwyższone współczynniki dla podmiotów innych niż rolnicze mają potwierdzenie w ustawach o naliczaniu opłat za ochronę środowiska z 2001r. (Dz.U. Nr 62 poz. 130).
- Uchwała Nr 4 zatwierdza proponowaną wcześniej uchwałę Zarządu 1/2002 z dnia 17 sierpnia 2002r., która nie została przez Starostę zakwestionowana .
- Uchwała Nr 5 uchwala plan finansowy w oparciu o wyliczone świadczenia zatwierdzone w uchwale 2 i 3.
Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2003r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję i przywołał argumenty, jak w pierwszej decyzji.
Skargę na decyzję Starosty P. wniosła Gminna Spółka Wodno-Melioracyjna w P., podnosząc brak sprzeczności uchylonych uchwał z prawem i statutem Spółki. Zdaniem skarżącego, o wysokości składek i świadczeń decyduje Walne Zgromadzenie Spółki, co wynika z art. 173 ust. 1 pkt 2 prawa wodnego, a zatem ingerencja Starosty jest nieuzasadniona.
Za sprzeczne z zasadami rynku skarżący uznał uchylenie uchwały dopuszczającej 9% zysk dla podmiotów i osób nie będących członkami spółki.
Przyjęte stawki świadczeń oparte zostały na podstawie kosztorysów opracowanych w oparciu o Katalog Nakładów Rzeczowych ogólnie obowiązujących w kraju i stawek rzeczowych ponoszonych przez spółkę.
Zdaniem skarżącego uchylenie uchwały Nr 5 w sprawie ustalenia planu pracy na kolejny rok było przekroczeniem kompetencji.
Skarżący domagał się uchylenia obu decyzji Starosty P..
W odpowiedzi na skargę Starosta P. podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona jedynie, co do § 2 uchwały nr 2, w którym Walne Zgromadzenie skarżącej Spółki uchwaliło stawkę członkowską na rok 2003 dla członków Spółki. Uchwalanie wysokości składek członkowskich i innych świadczeń na rzecz spółki jest obowiązkiem walnego zgromadzenia wynikającym z pkt 2 ust. 1art. 173 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Uchwałodawcza działalność organu w tym przedmiocie opiera się na kalkulacji wysokości składki w stosunku do rozmiarów wydatków związanych z działalnością statutową spółki.
Bezpodstawny był zatem zarzut Starosty P., który dopatrzył się, w oparciu o art. 179 ust. 2 prawa wodnego, sprzeczności wskazanej uchwały z prawem.
Za nieprzekonywujący Sąd uznał wywodzony przez Starostę, z ust. 2 art. 170 prawa wodnego, argument iż uchwała w opisanej części zachwiała proporcje pomiędzy wysokością składek, a korzyściami odnoszonymi przez członków spółki.
Twierdzenie to nie zostało poparte jakimkolwiek uzasadnieniem, a zatem kontrola rozumowania Starosty w tym zakresie była niemożliwa.
Skarga, co do wszystkich pozostałych uchylonych przez Starostę uchwał była bezzasadna.
I tak, w § 3 uchwały Nr 2 Walne Zgromadzenie uchwaliło stawkę dla posiadaczy zmeliorowanych gruntów rolnych korzystających z urządzeń melioracyjnych, nie będących członkami Spółki. Tym samym uchwała naruszyła ust. 1 i 2 art. 171 prawa wodnego, który to przepis nakłada na starostę obowiązek ustalenia wysokości i rodzaju świadczeń na osoby fizyczne lub prawne nie będące członkami spółki wodnej.
Uchwała Nr 3 w § 1 pkt I ust. 4 przewidziała zysk w wysokości 9%. Przepis art. 164 ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, tj. 19 lutego 2003r. wykluczał działalność spółki wodnej w celu osiągnięcia zysku , określając jako jedyny cel zaspokojenie wskazanych w ustawie potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami.
Uchwała o treści naruszającej tę zasadę pozostaje w sprzeczności z powołanym przepisem prawa, a zatem słusznie została przez Starostę P. uchylona jako nieważna (art. 179 ust. 2 prawa wodnego).
Uchwała Nr 3 § 1 pkt II określiła wysokość stawki dla podmiotów innych niż rolnicze za tzw. zrzuty wód opadowych i roztopowych oraz ścieków po oczyszczeniu wstępnym.
Adresatem tej części uchwały, zgodnie z brzmieniem zdania pierwszego, poprzedzającego § 1 są wszystkie osoby korzystające z urządzeń melioracji szczegółowej na terenie działania spółki, w tym również podmioty nie będące członkami Spółki. Taka ingerencja w obowiązki osób nie będących członkami Spółki pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 171 prawa wodnego zastrzegającym ustalanie wysokości takich świadczeń dla starosty. W tej części uchwała jest również nieważna, co czyni skargę bezzasadną.
Uchwałą Nr 4 Walne Zgromadzenie postanowiło zatwierdzić uchwałę Nr 1/2002, dotyczącą stawek za korzystanie z urządzeń melioracji będących w zarządzie Spółki w roku 2002 o treści i brzmieniu nieznanym.
Skarga dotyczy również tej uchwały, chociaż nie została poparta żadnym uzasadnieniem. Skoro jednak uchwała dotyczy ujednolicenia stawek za korzystanie z urządzeń, to słusznie Starosta ocenił ją jako sprzeczną z prawem, gdyż podobnie jak uchwała Nr 2 i 3 ingeruje w obowiązki podmiotów nie będących członkami spółki.
Uchwała Nr 5 dotyczy uchwalenia załączonego do uchwały planu budżetowego na rok 2003. Z treści planu wynika, że przychody Spółki określono na [...],-zł i na tyle samo zaplanowano wydatki. Na przychody składają się wpływy ze składki i świadczenia, których wysokość ustalono w uchwałach Nr 2 i 3.
Wobec uznania tych uchwał za sprzeczne z prawem, a zatem nieważne, należało ocenić negatywnie oparty na nich plan finansowy.
Za uzasadnioną Sąd uznał decyzję Starosty uchylającą i tę uchwałę.
Wobec nieważności uchwał określających przychody Spółki nierealny stał się jej planowany budżet i plan prac.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Starosta nie przekroczył swoich kompetencji, skoro i ta uchwała okazała się sprzeczna z prawem, tj. przepisami art. 173 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z [...] marca 2003r. w części dotyczącej § 2 uchwały Nr 2 Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodno-Melioracyjnej w P., a w pozostałej części w oparciu o art. 151 oddalił skargę.
/-/ B.Kamieńska /-/ W Batorowicz /-/ St.Małek
MarK