II SA/Po 2767/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-07-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
zmiana sposobu użytkowaniapiwnica lokatorskapozwolenie na budowęprawo budowlanesamowola budowlanapostępowanie administracyjnekontrolaorgan nadzoru budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy lokatorskiej, która została przekształcona w warsztat i wyposażona w piec CO. Organy administracji uznały to za samowolną zmianę sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia. Sąd uchylił decyzje obu instancji, wskazując na brak należytego postępowania wyjaśniającego i naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak analizy, czy faktycznie doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Z.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy lokatorskiej. Organy administracji stwierdziły, że skarżący przekształcili piwnicę w warsztat do naprawy lamp samochodowych i zainstalowali piec CO bez wymaganego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania oraz pozwolenia na instalację pieca. Skarżący argumentował, że nie prowadził działalności gospodarczej i że instalacja pieca odbyła się za zgodą poprzedniego właściciela. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy faktycznie doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, nie wskazując konkretnych punktów tego przepisu ani nie analizując ich w kontekście ustaleń faktycznych. Zaniechanie to stanowiło naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania wyjaśniającego przez organy administracji, które musi wykazać, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w konkretnych okolicznościach określonych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co uniemożliwiło kontrolę sądową decyzji. Brak analizy konkretnych punktów art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego i odniesienia ich do ustaleń faktycznych stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.b. art. 71 § ust. 2

Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Rozumie się przez to w szczególności przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi lub do użytku publicznego, albo podjęcie działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.b. art. 71 § ust. 3

Prawo budowlane

W razie zmiany sposobu użytkowania bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51.

p.b. art. 51 § ust. 2

Prawo budowlane

Właściwy organ może nakazać właścicielowi, zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania piwnicy w rozumieniu art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzje organów nie zawierały analizy stanu faktycznego w kontekście przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania. Zaniechanie ustaleń w niezbędnym zakresie stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o samowolnej zmianie sposobu użytkowania piwnicy i instalacji pieca CO bez pozwolenia, które nie zostały poparte wystarczającymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi.

Godne uwagi sformułowania

Zaniechanie ustaleń w zakresie niezbędnym do przyjęcia istnienia warunków z art. 71 ust. 2 czyni niemożliwą sądową kontrolę decyzji organów obydwu instancji. Poprzez opisane wyżej zaniechanie organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 kpa.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

sprawozdawca

Barbara Drzazga

przewodniczący

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należyte prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organy administracji w sprawach dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, konieczność szczegółowego uzasadniania decyzji w oparciu o konkretne przepisy prawa i ustalenia faktyczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania piwnicy lokatorskiej i instalacji pieca CO, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących prawa budowlanego, gdzie błędy formalne organów prowadzą do uchylenia decyzji.

Błędy proceduralne organów administracji uchylają decyzje w sprawach budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2767/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Barbara Drzazga /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2005r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] . Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
Uzasadnienie
Dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...]nakazał Z. i M.M. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia do zmiany przeznaczenia piwnicy lokatorskiej na zakład naprawy lamp samochodowych i kotłowni do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania:
- uzyskanie od Wójta Gminy D. warunków zabudowy i zagospodarowania zgodnie z dokonaną zmianą
- opracowanie projektu budowlanego z dokonanej zmiany z kompletem wymaganych uzgodnień przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane
- uzyskanie pozwolenia na użytkowanie od Starosty W. .
W uzasadnieniu nadmieniono, że w trakcie kontroli stwierdzono zainstalowanie w piwnicy sprzętu elektroinstalacyjnego oraz innego, który może być wykorzystywany do prac remontowych i naprawczych.
Właściciel piwnicy zaprzeczył, by w piwnicy dokonywał naprawy lamp. Podczas kolejnej kontroli zastano małż. M. przy naprawie reflektorów samochodowych.
Ponadto w piwnicy stwierdzono istnienie pieca c.o. na opał stały bez wymaganego pozwolenia właściwego organu.
Decyzji na zmianę sposobu użytkowania małżonkowie nie posiadają.
Wskutek odwołania W. S. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej uzyskanie od Wójta warunków zabudowy oraz od Starosty pozwolenia na użytkowanie.
Uchylono także decyzję w części dotyczącej terminu wykonania decyzji, w to miejsce przywołano termin na [...].
Dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzja nr [...] nakazał Z. i M.M. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy lokatorskiej będącej ich własnością.
W uzasadnieniu wywiedziono, że małżonkowie M. piwnicę lokatorską w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przekształcili na warsztat, zainstalowali piec c.o. nie posiadając pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na warsztat oraz pozwolenia na zainstalowanie pieca c.o.
Zostali zobowiązani do doprowadzenia powyższych zmian do stanu zgodnego z prawem. Do chwili wydania niniejszej decyzji, mimo czterokrotnych upomnień, zobowiązani nie wykonali ciążącego na nich obowiązku.
Wskutek odwołania złożonego przez W. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podkreślono, że ustalenia faktyczne organu I instancji pozostają w zgodzie ze zgromadzonym w sprawie materiałem. W istocie inwestorzy dokonali zmiany sposobu użytkowania piwnicy nie przedstawiając pozwolenia na zainstalowanie pieca c.o., pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania piwnicy.
Z uwagi na niewykonanie przez inwestorów nakazanych obowiązków postanowiono, zgodnie z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego nakazano przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy.
Skargę od powyższej decyzji złożył Z.M. .
Podkreślił, że w piwnicy żadnej działalności gospodarczej nie prowadził. Zamontowania pieca c.o. nie sposób uznać jako samowoli, gdyż jego zainstalowanie odbyło się za zgodą ówczesnego właściciela bloków [...], [...], [...].
Dyrektor PGR-u przydzielił nawet na powyższą inwestycję materiały oraz grupę remontową. W zależności od usytuowania mieszkania pracownicy montowali piece c.o. w piwnicy lub bezpośrednio w mieszkaniach Powstała Wspólnota Mieszkaniowa zaakceptowała powstała sytuację. Instalacja pieca c.o. dotyczy ponad 30 rodzin.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał do tej pory prezentowana argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W przedmiotowej sprawie organy administracji wywiodły, że Z. i M.M. dokonali samowolnej zmiany sposobu użytkowania piwnicy. W piwnicy wykonują bowiem działalność gospodarczą poprzez wykonywanie napraw reflektorów samochodowych. Nadto zamontowali piec c.o., którym ogrzewają własne mieszkanie. Nie przedstawili decyzji na zmianę sposobu użytkowania piwnicy, ani pozwolenia na zainstalowanie pieca. Nie wykonali też nałożonego na nich obowiązku przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, tj. projektu budowlanego uwzględniającego zmiany z kompletem wymaganych uzgodnień.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003r. prawo budowlane, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie, bądź było budowlane w innym celu, w tym przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2) 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zgodnie z ust. 3 powyższego artykułu w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, 51 stosuje się odpowiednio.
W decyzji, o której mowa w art. 51 właściwy organ może nakazać właścicielowi, zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części.
W niniejszej sprawie organy nie rozważyły, z jaką zmianą sposobu użytkowania mamy tutaj do czynienia. Ani w decyzji organu I, ani II instancji nie wskazano odpowiedniego przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1 bądź 2 cytowanego prawa.
W uzasadnieniu decyzji brak odniesienia do wskazanych punktów ust. 2.
Decyzje nie zawierają choćby analizy ich treści z odniesieniem do ustalonych faktów. Rozważania te są niezbędne, gdy zważy się na różnorodną treść art. 71 ust. 2 tegoż prawa budowlanego.
Zaniechanie ustaleń w zakresie niezbędnym do przyjęcia istnienia warunków z art. 71 ust. 2 czyni niemożliwą sądową kontrolę decyzji organów obydwu instancji. Sąd nie ma bowiem możliwości sprawdzenia zaistnienia warunków z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2.
Podkreślenia wymaga choćby, że z samego faktu wykonywania napraw reflektorów samochodowych, czy zainstalowania pieca c.o. nie można wywieść np. zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska itd.
Organ musi przeprowadzić w tym względzie odpowiednie postępowanie wyjaśniające.
Poprzez opisane wyżej zaniechanie organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 kpa.
W ocenie Sądu naruszenie tych fundamentalnych zasad procedury stanowi naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Stąd uchyleniu ulec musiały decyzje organów obydwu instancji i dlatego orzeczono jak w pkt I sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem zbadania, czy w istocie doszło do zmiany sposobu użytkowania. Organy winny uwzględnić rozważania tut. Sądu poczynione w tym względzie.
Decyzje winny zawierać szczegółowe odniesienia stanu faktycznego w tym względzie.
Jak w pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jak w pkt III rozstrzygnięto w oparciu o art. 220 cyt. prawa.
/-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
Brak podpisu sędziego spowodowany
jest jego nieobecnością
/-/ A.Łaskarzewska
MarK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI