II SA/Po 276/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-12-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczenieKodeks postępowania administracyjnegobraki formalnepodpisSKOWSAplan zagospodarowania przestrzennegoreklama

WSA w Poznaniu uchylił postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia, uznając istotne naruszenie przepisów KPA przez brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.

Spółka A. S.A. domagała się wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, jednak Prezydent Miasta odmówił. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia (brak podpisu). WSA w Poznaniu uchylił postanowienie SKO, stwierdzając istotne naruszenie przepisów KPA przez organ odwoławczy, który rozpoznał zażalenie mimo braku formalnego, nie wzywając strony do jego usunięcia.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Prezydenta Miasta zaświadczenia o zgodności budowy urządzenia reklamowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Spółka A. S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając SKO naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA). Kluczowe zarzuty skargi dotyczyły faktu, że SKO rozpoznało zażalenie spółki, które nie zostało własnoręcznie podpisane, a organ odwoławczy nie wezwał spółki do usunięcia tego braku formalnego. Spółka podniosła również, że postanowienie SKO nie zawierało daty wydania. WSA w Poznaniu, po wcześniejszym uchyleniu przez siebie postanowienia SKO wydanego w trybie autokontroli, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że SKO istotnie naruszyło przepisy KPA, w szczególności art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 KPA, poprzez rozpoznanie zażalenia mimo braku formalnego (podpisu) i zaniechanie wezwania strony do jego uzupełnienia. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO, nakazując organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może rozpoznać zażalenia, które nie spełnia wymogów formalnych (np. brak podpisu), bez wcześniejszego wezwania strony do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 63 § 3 i art. 64 § 2 KPA, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane, a w przypadku braków formalnych należy wezwać stronę do ich usunięcia pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Rozpoznanie zażalenia bez spełnienia tych wymogów stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 217

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

pr. bud. art. 48 b § 1

Ustawa Prawo budowlane

pr. bud. art. 48 b § 2

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

k.p.a. art. 124 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO rozpoznało zażalenie mimo braku formalnego (podpisu) bez wezwania do jego usunięcia. SKO naruszyło art. 64 § 2 KPA, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Postanowienie SKO nie zawierało daty wydania (naruszenie art. 124 § 1 KPA).

Godne uwagi sformułowania

organ pominął zapisy uchwały krajobrazowej, która dopuszcza urządzenia reklamowe w tej lokalizacji, a uchwała krajobrazowa uchyla moc miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie z nią sprzecznym zażalenie nie zostało podpisane, pod jego treścią zamieszczono jedynie wykonany czcionką komputerową zapis "R. Ż. - pełnomocnik" organ odwoławczy w sytuacji zaistniałego braku formalnego pisma, to jest braku własnoręcznego podpisu pod zażaleniem, powinien wezwać stronę, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., do usunięcia w terminie 7 dni tego braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sprawozdawca

Edyta Podrazik

przewodniczący

Paweł Daniel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących braków formalnych pism procesowych, w szczególności obowiązku wzywania do ich uzupełnienia przed rozpoznaniem środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu pod zażaleniem i braku wezwania do jego uzupełnienia. Nie dotyczy meritum sprawy odmowy wydania zaświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego dotyczące formalnych wymogów pism procesowych i obowiązku organów do wzywania do ich uzupełnienia. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Brak podpisu w zażaleniu? Sąd przypomina: organ musi wezwać do uzupełnienia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 276/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Paweł Daniel
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
127 par. 1 k.p.a., art. 144 k.p.a., art. 64 par. 2 k.p.a., art. 63  k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 217 i art. 219 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735, dalej "k.p.a."), w związku z art. 48 b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 poz. 1333 ze zm. dalej pr. bud.), odmówił spółce A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako spółka, skarżąca lub strona) wydania zaświadczenia o zgodności budowy wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na działce położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: działka nr [...] arkusz [...], obręb R., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach postępowania legalizacyjnego.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Ł. - P. - część A" w P. , który został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Poznania nr XXVIl/488/VIII/2020 z dnia 05.05.2020 r., (pub. w Dz.U.Woj.Wlkp. Rocznik 2020, poz. 4179 z dnia 18.05.2020 r., dalej "m.p.z.p."). Zgodnie z m.p.z.p. działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] - to tereny zabudowy usługowej, na których nie przewidziano możliwości lokalizacji wolnostojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych (§ 7 pkt 7 m.p.z.p.). Mając to na uwadze Prezydent odmówił Spółce wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Na opisane postanowienie spółka A. wniosła zażalenie zarzucając, że organ pominął zapisy uchwały krajobrazowej, która dopuszcza urządzenia reklamowe w tej lokalizacji, a uchwała krajobrazowa uchyla moc miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie z nią sprzecznym. W ocenie spółki inwestycja jest dopuszczalna.
Zażalenie nie zostało podpisane, pod jego treścią zamieszczono jedynie wykonany czcionką komputerową zapis "R. Ż. - pełnomocnik". Do zażalenia nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...].
W ocenie Kolegium organ I instancji postąpił prawidłowo, ponieważ żądanie spółki nie mieściło się w dyspozycji art. 217 k.p.a. i przekraczało możliwość jego realizacji w formie zaświadczenia.
Następnie spółka A. S.A. w W., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie SKO [...] z dnia 13 grudnia 2021 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, wnosząc o uchylenie obu tych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 138 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez "merytoryczne rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia, które było dotknięte brakiem formalnym (tj. brakiem własnoręcznego podpisu skarżącej) w sytuacji, gdy skarżąca nie została uprzednio wezwana przez organ do usunięcia przedmiotowego braku";
- art. 124 § 1 k.p.a. poprzez "niewskazanie wymaganego prawem elementu składowego postanowienia, tj. daty jego wydania przez organ".
W skardze Spółka podniosła, że zażalenie skarżącej na postanowienie Prezydenta Miasta [...] - rozpatrzone merytorycznie przez SKO [...] - nie zostało przez skarżącą podpisane, z uwagi na absencję chorobową osoby uprawnionej do złożenia podpisu. Za niedopuszczalne i wadliwe należy zatem uznać wydanie przez Kolegium postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której skarżąca nie została uprzednio wezwana do uzupełnienia braku formalnego.
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzutów skarżąca wskazała, że postanowienie SKO [...] nie odpowiada wymogom formalnym postanowienia, wyszczególnionym w przepisie art. 124 § 1 k.p.a., gdyż organ nie wskazał daty jego wydania.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie.
Po wniesieniu skargi przez Spółkę A. , SKO [...] postanowieniem z dnia 08 lutego 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329, dalej p.p.s.a.) po rozpatrzeniu skargi A. S.A. na postanowienie własne z dnia 13 grudnia 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, orzekło o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i jednoczesnie umorzyło postępowanie zażaleniowe.
Kolegium argumentowało, że działając w ramach autokontroli postanowiło uwzględnić skargę we własnym zakresie. Kolegium przyznało, że istotnie uwadze organu odwoławczego umknął powyższy brak formalny zażalenia w postaci braku podpisu, tym samym nie było podstaw do jego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Po [...] uchylił postanowienie SKO z dnia 08 lutego 2022 r. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. polegającym na błędnym zastosowaniu tego przepisu. Sąd wskazał, że organ tylko wówczas może zastosować ten przepis, gdy uznaje za uzasadnione zarówno wszystkie zarzuty i wnioski skargi, jak i wskazaną w niej argumentację. Tymczasem SKO [...] wydając postanowienie z 8 lutego 2022 r., nr [...], nie uwzględniło wniosku strony skarżącej o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia SKO z 13 grudnia 2021 r., nr [...], jak i utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu I instancji z 10 września 2021 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o postulowanej przez wnioskodawczynię treści.
Powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 15 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy wydania skarżącej spółce zaświadczenia.
Jak wskazano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, na skutek prawomocnego już wyroku tut. Sądu z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Po [...] wyeliminowane zostało z obrotu prawnego postanowienie Kolegium wydane w trybie tzw. autokontroli, co umożliwiło z kolei rozpoznanie skargi na postanowienie z 13 grudnia 2021 r.
W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem szeregu przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Regulacja ta w świetle art. 144 k.p.a. znajdzie odpowiednie zastosowanie w stosunku do zażaleń stanowiących środek zaskarżenia od zaskarżalnych postanowień.
Stosownie do art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie, przy czym w myśl § 3 cyt. przepisu, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W myśl art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym (niż wskazanym w art. 64 § 1 k.p.a.- dop. Sądu) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).
Z treści przywołanych powyżej przepisów wynika, iż podanie, w tym także zażalenie, wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Zażalenie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest z skutecznie wniesionym środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Powyższe oznacza, iż Kolegium rozpoznając zażalenie, które nie było własnoręcznie podpisane przez osobę je wnoszącą, naruszyło w sposób istotny wskazane wyżej przepisy k.p.a.
Nadto Kolegium naruszyło także art. 64 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy w sytuacji zaistniałego braku formalnego pisma, to jest braku własnoręcznego podpisu pod zażaleniem, powinien wezwać stronę, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., do usunięcia w terminie 7 dni tego braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania.
Kolegium zaś zaniechało wezwania strony do podpisania zażalenia i rozpoznało ten środek zaskarżenia mimo jego braku formalnego, czym naruszyło przytoczone powyżej przepisy postępowania, tj. art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 63 § 3 k.p.a.
Mając to na uwadze Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie usunięcie wskazanych wyżej uchybień, w tym w szczególności wezwanie strony we właściwym trybie do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie i następnie podjęcie odpowiednich czynności procesowych, uzależnionych od sposobu reakcji strony na skierowane do niej wezwanie.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł, na które składały się: wpis 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI