II SA/PO 269/25

II SA/Po 269/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 399
art. 5 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Dnia 16 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2024 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 997,00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
IISA/Po 269/25
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: k.p.a., po rozpoznaniu odwołania M. B. od decyzji Starosty z dnia 30 grudnia 2024 r. nr [...], wydanej w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 13 grudnia 2024 r. do Starostwa Powiatowego we [...] wpłynęło zgłoszenie M. B., dotyczące zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10mł na działce nr ew.[...], obręb P., gm. S.. Do zgłoszenia załączono następujące dokumenty: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapę zasadniczą ze wskazaniem lokalizacji zbiornika, kopie pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 22.11.2023 r. i 29.10.2024 r.
Wskazaną wyżej decyzją z dnia z dnia 30 grudnia 2024 r. Starosta na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonych robót.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskowane zamierzenie narusza postanowienia obowiązujące dla oznaczonej symbolem [...] działki o nr ew. [...], wynikające z przyjętej uchwały nr XLVI/420/02 Rady Miasta i Gminy z dnia 25 września 2002 r. r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy S. oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w miejscowości P.. Zgodnie z § 4.III. Ustalenia specjalne, ust. 2 ww. uchwały ustala się bezwzględny zakaz realizacji na całym terenie zmiany planu zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych.
M. B. wniosła odwołanie od ww. decyzji, w którym, m.in.., wskazała, że decyzją z dnia 10.10.2024 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia jej wniosku o wydanie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno – budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki o nr ew. [...]. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Projekt nie uwzględniał sieci wodno –kanalizacyjnej.
Odwołująca wskazała również , że zwracała się do Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...], uzyskując odpowiedź, że w najbliższym czasie nie jest planowana inwestycja polegająca na rozbudowie sieci wod – kan na terenie miejscowości P., w tym doprowadzenie jej do działki nr [...].
Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ww. decyzją z dnia 26 lutego 2025 r., wskazał, że działka, na której planowana jest inwestycja polegająca na budowie zbiornika bezodpływowego , zlokalizowana jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu, przeznaczonym zgodnie z ustaleniami programowo – przestrzennymi pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w tym typu rezydencjonalnego i letniskowego. W ustaleniach specjalnych(III) ust 2 wskazano, że ustala się bezwzględny zakaz realizacji na całym terenie zmiany planu zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych.
Organ odwoławczy, w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że zgłoszona inwestycja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu objętego inwestycją.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji prawo miejscowe, a takim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stanowi na obszarze gminy źródło powszechnie obowiązującego prawa, co w związku z brzmieniem art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 997 ze zm.) oznacza, że Starosta związany był jego treścią przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. Podniósł, że zgodnie z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, gdy wystąpi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w tym przepisie organ wnosi sprzeciw, a w związku z tym organ I instancji, stwierdziwszy sprzeczność zamierzenia inwestycyjnego z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego, zobowiązany był do wniesienia, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych.
M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie przepisu art. 29 i art. 30 ust 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez wniesienie sprzeciwu w sytuacji, w której zapisy MPZP uniemożliwiające realizację inwestycji przez skarżąca są sprzeczne z przepisami rangi ustawowej, a sama inwestycja spełnia wymagania prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów i uwarunkowań, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 26 lutego 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 30 grudnia 2024 r., wydaną w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego.
W ustalonych okolicznościach sprawy organy obu instancji zgodnie przyjęły, że wniesienie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego na terenie działki ew. nr [...], obręb P., gm. S. uzasadnia brak zgodności takiej inwestycji z postanowieniami uchwały nr XLVI/420/02 Rady Miasta i Gminy z dnia 25 września 2002 r. r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy S. oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w miejscowości P.. Zgodnie bowiem z § [...] Ustalenia specjalne, ust. 2 ww. uchwały ustala się bezwzględny zakaz realizacji na całym terenie zmiany planu zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych. Skoro zgłoszona budowa narusza ustalenia MPZP, to organ zobligowany jest do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
Jak wynika z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, na który wskazano również w zaskarżonych rozstrzygnięciach, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; 4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Należy jednak zauważyć, co wielokrotnie wskazywano już w orzecznictwie sądów administracyjnych, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, nie może zawierać zapisów wykluczających rozwiązania dopuszczone przez ustawę.
W tym przypadku należało zatem tego rodzaju ustalenie planistyczne, jakie wprowadzono w ww. planie, skonfrontować z przepisem rangi ustawowej, jakim jest art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399) - dalej u.c.p.g., stanowiącym, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Z przepisu tego wyraźnie wynika, że w sytuacji, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków, z zastrzeżeniem, że oba te urządzenia muszą spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych.
Z pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] z dnia 14 grudnia 2022 r., dołączonego przez skarżącą do akt sprawy, wynika, że teren obejmujący działkę nr [...] obręb P. gm. S. nie jest uzbrojony w sieć wodociągową i kanalizację sanitarną. W obecnym stanie nie istnieje możliwość podłączenia działki do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Ponadto, jak wskazano spółka nie planuje w najbliższych latach inwestycji w tym rejonie.
W sytuacji więc, gdy na danym terenie nie ma sieci kanalizacyjnej, czy wręcz nie planuje się takiej inwestycji w najbliższych latach, właściciel musi mieć alternatywę zapewnienia infrastruktury, którą gwarantuje mu u.c.p.g., dając możliwość wyboru - czy to zbiornika bezodpływowego, czy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Tej kompetencji nie może przejąć gmina, zamieszczając w planie miejscowym ustalenie, które, jak w niniejszej sprawie, przewiduje bezwzględny zakaz realizacji na całym terenie zmiany planu zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych.
Zatem, jeśli zbiornik bezodpływowy wskazany przez skarżącą w zgłoszeniu, spełnia wymagania stawiane tym urządzeniom, określone w przepisach odrębnych, ustalenia planu miejscowego nieprzewidujące takiej możliwości pozostają w sprzeczności z normą wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2. u.c.p.g., czyli normą aktu wyższego rzędu, jak również naruszają zasadę ochrony własności zagwarantowaną w Konstytucji RP (art. 21 ust. 1).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zawarte w § 4.III. Ustalenia Specjalne, ust. 2 ww. uchwały nr XLVI/420/02 Rady Miasta i Gminy z dnia 25 września 2002 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy S. oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w miejscowości P. postanowienia ustalające bezwzględny zakaz realizacji na całym terenie zmiany planu zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych, pozostają w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., co uwzględni organ przy ponownym rozpoznaniu zgłoszenia skarżącej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.