II SA/Po 269/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-02-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniewspółwłasnośćterminy ustawowelokale mieszkalneSKOWSA

WSA w Poznaniu oddalił skargi na decyzję SKO odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając, że nie wszyscy współużytkownicy spełnili wymogi ustawowe dotyczące daty nabycia prawa.

Skarżący domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organy administracji odmówiły, wskazując, że część współużytkowników nabyła udziały w prawie użytkowania wieczystego po 31 października 1998 r., co wyklucza możliwość przekształcenia zgodnie z ustawą. WSA w Poznaniu oddalił skargi, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że ustawa wymaga spełnienia warunków przez wszystkich współużytkowników, a niedopuszczalność wspólności użytkowania wieczystego uniemożliwia uwzględnienie żądania.

Wniosek o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności złożyli współużytkownicy, którzy nabyli udziały w różnym czasie. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego odmówił przekształcenia, ponieważ część współużytkowników nabyła udziały po 31 października 1998 r., co było sprzeczne z art. 1 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentowali, że osoby, które nabyły prawo współużytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą lokalu po 31 października 1998 r., nie powinny tracić prawa do przekształcenia, jeśli pierwotni właściciele nabyli udziały przed tą datą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi. Sąd wyjaśnił, że ustawa stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed 31 października 1998 r., a także do właścicieli lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego jako prawie związanym z własnością lokalu, pod warunkiem złożenia wniosku przez wszystkich współużytkowników do 31 grudnia 2002 r. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby wszyscy współużytkownicy spełnili wymogi ustawowe, w tym datę nabycia prawa. Ponieważ część współużytkowników nabyła udziały po 31 października 1998 r., żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Sąd powołał się również na art. 232 Kodeksu cywilnego, wskazując, że ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych jest niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa wymaga, aby wszyscy współużytkownicy spełnili warunki określone w ustawie, w tym datę nabycia prawa użytkowania wieczystego przed 31 października 1998 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stosuje się do wszystkich współużytkowników, którzy muszą spełnić wymogi ustawowe, w tym nabycie prawa przed określoną datą. Niedopuszczalność wspólności użytkowania wieczystego między gminą a osobami fizycznymi również uniemożliwia uwzględnienie żądania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.u.w. art. 1 § ust. 2

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

Przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002 r.

u.p.u.w. art. 1 § ust. 5

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu. Wniosek o przekształcenie muszą jednak złożyć wszyscy współużytkownicy (właściciele lokali) do dnia 31 grudnia 2002 r. (w braku zgody stosuje się art. 199 kc), którzy jednocześnie nabyli prawo do przekształcenia zgodnie z ust. 2 ustawy tj. nabyli prawo przed 31 października 1998 r., złożyli wniosek przed 31 grudnia 2002 r.

k.c. art. 232

Kodeks cywilny

Użytkowanie wieczyste może być ustanowione wyłącznie na gruntach Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków. Niedopuszczalna jest wspólność użytkowania wieczystego między gminą a osobami fizycznymi.

Pomocnicze

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji braku zgody współwłaścicieli.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część współużytkowników nabyła udziały w prawie użytkowania wieczystego po 31 października 1998 r., co wyklucza możliwość przekształcenia zgodnie z ustawą. Niedopuszczalność wspólności użytkowania wieczystego między gminą a osobami fizycznymi.

Odrzucone argumenty

Osoby, które nabyły prawo współużytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą lokalu po 31 października 1998 r., nie powinny tracić prawa do przekształcenia, jeśli pierwotni właściciele nabyli udziały przed tą datą.

Godne uwagi sformułowania

O ile warunków nie spełnił choćby jeden z nich żądaniu nie można zadośćuczynić. Niedopuszczalne bowiem jest ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Stanisław Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza w kontekście wymogów dotyczących wszystkich współużytkowników i daty nabycia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształceniem użytkowania wieczystego w prawo własności na gruntach stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem daty nabycia prawa przez współużytkowników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami do nieruchomości, które może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności: kluczowa data i wymogi dla wszystkich współwłaścicieli.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 269/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Stanisław Małek
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. Z.P. sprawy ze skarg 1/ A. i K.W., 2/ K.S., 3/ A.S., 4/ S.P., 5/ M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; o d d a l a s k a r g i /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
Uzasadnienie
Wniosek o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] złożyli:
a) K.S.
b) M.S.
c) S.P.
d) A.W., K.W.
e) A.W.S.
Dnia [...] listopada 2002 r. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego w P. decyzją nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], zapisanej w Kw nr [...] związanego z prawem własności lokali, położonej w P. przy ulicy [...] S. P., A. i K. W., A. S., M.A., K. S.
W uzasadnieniu nadmieniono, że wyżej wymienieni są współwłaścicielami wieczystymi opisanej nieruchomości.
I tak S. P. jest współużytkownikiem w udziale wynoszącym [...] części, nabyła go na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego dnia [...] maja 1990 r.
Małżonkowie W. współużytkowanie wieczyste nieruchomości w wysokości [...] nabyli w oparciu o umowę z dnia [...] grudnia 1995 r.
A. S. współużytkowanie wieczyste w wysokości [...] nabyła na podstawie umowy z dnia [...] marca 1995 r.
M. A. jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale [...] części na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 1996 r.
K. S. na mocy spadku stała się współużytkowniczką wieczystą nieruchomości w udziale [...] części (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] stycznia 2001 r.). Spadek nabyła po zmarłej A.P.
Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego wywiódł, iż z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] dokonywano sprzedaży lokali, a więc także związanych z nim udziałów w prawie użytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Ostatnia sprzedaż miała miejsce [...] lipca 1999 r.
Przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stosuje się do osób fizycznych, które prawo użytkowania wieczystego nabyły przed dniem 31 października 1998 r.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie udziały w użytkowaniu wieczystym zostały nabyte przez innych współużytkowników po dniu 31 października 1998 r. stąd należało orzec jak na wstępie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zacytowano treść przepisu art. 1 ust. 5 ustawy. Ponadto wywiedziono, iż z akt sprawy wynika, że oprócz osób, które złożyły wniosek o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego ustanowione na przedmiotowej nieruchomości prawo to nabyły również inne osoby i nastąpiło to po 31 października 1998 r., a więc po dacie przewidzianej w ustawie umożliwiającej skorzystanie z uwłaszczenia.
A zatem w sprawie nie spełniono warunków z zacytowanego przepisu, gdyż część współużytkowników wieczystych nabyła swe prawa dopiero po 31 października 1998 r.
Stąd należało orzec jak w sentencji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyły następujące osoby:
a) A., K. W.
b) K. S.
c) A. S.
d) S. P.
e) M. A.
f) R. D.
W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu, iż osoby, które nabyły prawo współużytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą lokalu tracą prawo do przekształcenia udziału w prawo własności w związku z tym, że po 31 października 1998 r. sprzedane są w tym budynku lokale mieszkalne, związane z nimi udziału współużytkowania wieczystego.
W ocenie skarżących uwzględnione powinny być wnioski tych właścicieli ośmiu lokali nabytych przed 31 października 1998 r., którzy posiadają również prawo do wieczystego użytkowania gruntu i którzy w terminie do 31 grudnia 2002 r. złożyli stosowne wnioski do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., a co za tym idzie spełnili wymagane ustawą z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności warunki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało do tej pory prezentowaną argumentację.
Również o oddalenie skarg wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. zgłaszający swój udział w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się bezzasadne. I tak zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przepisy tejże ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002 r.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu. Wniosek o przekształcenie muszą jednak złożyć wszyscy współużytkownicy (właściciele lokali) do dnia 31 grudnia 2002 r. (w braku zgody stosuje się art. 199 kc), którzy jednocześnie nabyli prawo do przekształcenia zgodnie z ust. 2 ustawy tj. nabyli prawo przed 31 października 1998 r., złożyli wniosek przed 31 grudnia 2002 r. (ust. 5 art. 1 cyt. ustawy).
W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z zacytowanych wyżej przepisów. I tak prawo do przekształcenia nie nabyli wszyscy współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Część z nich uzyskała bowiem prawo współużytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Wyklucza to możliwość starania się przez te osoby o przekształcenie.
W świetle zaś art. 1 ust. 5 ustawy spełnienie wymogów przekształcenia dotyczyć musi wszystkich współużytkowników. O ile warunków nie spełnił choćby jeden z nich żądaniu nie można zadośćuczynić.
Niedopuszczalne bowiem jest ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych.
Przepis art. 232 kc stanowi jednoznacznie, iż użytkowanie wieczyste może być ustanowione wyłącznie na gruntach Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków.
W niniejszej sprawie zadośćuczynienie żądaniu skarżących prowadziłoby do niedopuszczalnej w świetle przepisu art. 232 kc wspólności. Niedopuszczalność ta czyni żądanie skarżących bezzasadnym.
Stąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
MK