II SA/Po 267/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki grobli betonowej, uznając, że skarżący jako inwestor nie posiada tytułu prawnego do gruntu i nie może być adresatem takiego nakazu.
Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję nakazującą rozbiórkę grobli betonowej, która została wybudowana bez pozwolenia na budowę i wodnoprawnego. Skarżący twierdził, że grobla istniała od dawna i jedynie ją umocnił. Organy nadzoru budowlanego utrzymały decyzję o rozbiórce. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że skarżący, jako inwestor, nie posiada tytułu prawnego do gruntu, na którym znajduje się grobla, a zatem nie może być adresatem nakazu rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała rozbiórkę grobli betonowej zlokalizowanej na przepływie między dwoma jeziorami na terenie Parku [...]. Grobla została wybudowana w 2003 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę i wodnoprawnego. Skarżący podnosił, że grobla istniała od 30 lat, a on jedynie ją umocnił. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały jednak, że skarżący jest inwestorem i nakazały rozbiórkę. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż podnosił skarżący. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się ustalenie, że skarżący E. B. nie posiada żadnego tytułu prawnego do gruntu, na którym znajduje się grobla, a właścicielem gruntu jest Skarb Państwa, z którym Park [...] posiada trwały zarząd. Zgodnie z ugruntowanym poglądem, adresatem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Jednakże, aby decyzja była wykonalna, adresat musi posiadać tytuł prawny umożliwiający wykonanie obowiązku. Ponieważ skarżący nie miał tytułu prawnego do gruntu, nie mógł być zobowiązany do wykonania rozbiórki. Sąd podkreślił, że za utrzymanie obiektu budowlanego odpowiada właściciel lub zarządca. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie może być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę, jeśli nie posiada tytułu prawnego do gruntu, który uniemożliwia mu wykonanie tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć art. 48 Prawa budowlanego wymienia inwestora, właściciela lub zarządcę jako potencjalnych adresatów decyzji rozbiórkowej, kluczowym kryterium wyboru jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Inwestor, który stracił tytuł prawny do gruntu, nie ma możliwości wykonania obowiązku rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 5 § 2
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 61
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 52
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.w. art. 65 § 1
Ustawa Prawo wodne
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 104
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący jako inwestor nie posiada tytułu prawnego do gruntu, na którym znajduje się grobla, co uniemożliwia mu wykonanie obowiązku rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. (choć sąd uznał skargę, to nie z powodów w niej wskazanych).
Godne uwagi sformułowania
Kryterium wyboru jednego spośród trzech wskazanych podmiotów to posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Nie można bowiem obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nałożyć na inwestora, który stracił już (bądź w ogóle nie posiadał) tytuł prawny do obiektu. Nie będzie on miał bowiem możliwości wykonania tego obowiązku.
Skład orzekający
Stanisław Małek
przewodniczący
Barbara Drzazga
sprawozdawca
Małgorzata Górecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak tytułu prawnego do gruntu przez inwestora wyklucza możliwość nałożenia na niego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor nie posiada tytułu prawnego do gruntu, na którym znajduje się samowolnie wybudowany obiekt. W przypadku, gdy inwestor nadal posiada tytuł prawny do gruntu lub jest jego właścicielem, może być adresatem decyzji rozbiórkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest posiadanie tytułu prawnego do gruntu przy egzekwowaniu obowiązków budowlanych, nawet jeśli sprawa dotyczy samowoli budowlanej. Pokazuje to pułapkę proceduralną, która może uniemożliwić skuteczne działanie organów.
“Samowola budowlana nie zawsze oznacza nakaz rozbiórki dla inwestora – kluczowy jest tytuł prawny do gruntu!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 267/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga /sprawozdawca/ Małgorzata Górecka Stanisław Małek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2006r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/B.Drzazga Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] (k. 22 akt administracyjnych), na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art.. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), po rozpatrzeniu sprawy budowy grobli betonowej zlokalizowanej na przepływie jeziora [...] do jeziora [...] na terenie Parku [...] , zrealizowanej przez E. B. nakazał skarżącemu rozbiórkę grobli zlokalizowanej na przepływie jeziora [...] do jeziora [...] na terenie Parku [...], w obszarze gminy K. , działka nr ewid. [...]. Uzasadniając wskazano, że na podstawie zebranych materiałów i dokumentów oraz wizji lokalnej ustalono, że na przepływie między jeziorem [...] a jeziorem [...], na działce nr [...], wybudowano groblę betonową o szerokości ok. 50 cm, wysokości od lustra wody ok. 30 cm oraz długości ok. 17 m. Groblę wybudowano w 2003r. Grobla została wykonana bez pozwolenia na budowę, bez pozwolenia wodnoprawnego oraz bez zgody Parku [...]. W przewidzianym ustawą terminie skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że wbrew ustaleniom organu I instancji grobla została wykonana 30 lat temu, a skarżący w 2003r. podjął działania, które miały na celu umocnienie już istniejącego urządzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż E. B. wykonał groblę w 2003r., w miejscu istniejącego od 1972r. przepustu na rowie łączącym jezioro [...] i jezioro [...]. Grobla zamykając swobodny przepływ wód, służy kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a więc należy traktować ją jako hydrotechniczny obiekt budowlany – urządzenie wodne melioracji szczegółowej. Roboty budowlane związane z realizacją tego typu obiektu można rozpocząć po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę, wydanej przez właściwy organ administracji budowlanej. Wskazano na art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001r, Nr 115, poz. 1229) zabraniający utrudniania przepływu wody przy wykonywaniu lub utrzymywaniu urządzeń wodnych. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 48 prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi zatem w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Wskazać bowiem należy, że w art. 52 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) określone zostały podmioty, które mogą być adresatami decyzji, o których mowa w art. 48 prawa budowlanego. Tymi podmiotami mogą być: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wymienienie kilku podmiotów nie oznacza jednak, że właściwy organ może dowolnie spośród nich wybierać adresata decyzji. Kryterium wyboru jednego spośród trzech wskazanych podmiotów to posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Zgodnie z ugruntowanym poglądem, zobowiązanym do poniesienia kosztów dokonania czynności, o których mowa w art. 48 prawa budowlanego, w trakcie budowy obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor. Natomiast po wybudowaniu obiektu, zobowiązanym staje się z reguły właściciel (ewentualnie zarządca) wybudowanego obiektu budowlanego. Do wykonania bowiem obowiązków administracyjnych związanych z utrzymaniem obiektów budowlanych w należytym stanie jest obowiązany zawsze ich aktualny właściciel lub zarządca. Nie można bowiem obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nałożyć na inwestora, który stracił już (bądź w ogóle nie posiadał) tytuł prawny do obiektu. Nie będzie on miał bowiem możliwości wykonania tego obowiązku (patrz: Z.Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2005; J.Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, 4 wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2003). Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, iż to skarżący był inwestorem przedmiotowej grobli. Jak wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji, przedmiotowa grobla została wybudowana na terenie Parku [...], w obszarze gminy K., na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Z kolei z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2004r., dokonanych przez pracowników organu nadzoru budowlanego wynika, że grobla znajduje się na działce nr [...]. W piśmie skarżącego z dnia [...] sierpnia 2004r. pojawia się jeszcze jeden odmienny numer działki, a mianowicie [...]. Powyższe rozbieżności (nie wyjaśnione przez organy orzekające w sprawie) pozwalają jednak na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem jak wynika z załączonych dokumentów (zmiana rejestru gruntów) stan prawny wszystkich w/w działek jest identyczny. Właścicielem tych działek, a więc ich części składowych jest Skarb Państwa, a trwały zarząd nad nimi został ustanowiony na rzecz Parku [...]. Zarówno z powyższych dokumentów, jak i z oświadczenia skarżącego wynika, że skarżący E. B. nie ma żadnego tytułu prawnego do działki, na której zlokalizowana została przedmiotowa grobla. Zatem nie ma on możliwości wykonania obowiązku określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z art. 61 prawa budowlanego, za właściwe utrzymanie i użytkowanie obiektu budowlanego odpowiada właściciel lub zarządca obiektu. Za właściwe utrzymanie obiektu uznaje się użytkowanie zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymanie w należytym stanie technicznym (art. 5 ust. 2 prawa budowlanego). Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż to nie skarżący, ale ewentualnie właściciel bądź zarządca gruntu, na którym pobudowano groblę winien być adresatem decyzji rozbiórkowej wydanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego i stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/B.Drzazga MarK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI