II SA/Po 2659/03

II SA/Po 2659/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie refundacji kosztów w zakresie bezrobocia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w tej tylko części, w której utrzymano w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2003 r. o uzupełnieniu decyzji własnej z dnia [...] września 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu M. S. środków z Funduszu Pracy na refundację poniesionych kosztów wynagrodzeń pracowników młodocianych za okres miesiąca października 1999 r. , 2. oddala skargę w pozostałym zakresie /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Dybowski JF
Uzasadnienie
4/II SA/Po 2659/03
U Z A S A D N I E N I E
M. S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą PHU "M." w K., wnioskiem z dnia 7 listopada 2000r. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w K. z wnioskiem o refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników za okres od 1 marca 1999 r. do 31 maja 2000r. Następnie pismem z dnia 18 listopada 2000r. wniosek ten ograniczył, domagając się refundowania samych wynagrodzeń młodocianych pracowników "z pominięciem składek na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń". Decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2001r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu w K. z dnia [...] listopada 2000r. nr [...]stronie nie przyznano wnioskowanych środków Funduszu Pracy. Organy obu instancji stwierdziły, że brak jest podstawy prawnej do częściowej refundacji poniesionych przez pracodawcę kosztów związanych z zatrudnieniem młodocianych pracowników. Wniosek ten wyprowadziły z przepisów art.6 pkt 6 lit.e i art.57 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 1997r. nr 25, poz.128 ze zm.) uznając, że skoro powołane przepisy stanowią o refundowaniu pracodawcom zarówno wynagrodzeń młodocianych pracowników jak i składek na ubezpieczenie społeczne, to zdaniem organów administracyjnych brak jest podstaw do przyznania refundacji samego wynagrodzenia, zaś pracodawca ma obowiązek odprowadzić od wypłaconych wynagrodzeń składki na ubezpieczenie społeczne. Decyzję tę M. S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 6.02.2003 r. sygn. akt II SA/Po 769/01 uznał jego racje i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał wykładni przedmiotowych przepisów i uznał, że możliwe jest sfinansowanie wyszczególnionych w przepisach wydatków, tylko wtedy, gdy zostaną one przez pracodawcę poniesione, stąd jeśli pracodawca, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi zaniechania płacenia składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników, których zatrudniał na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, to nie może liczyć na ich refundację. W takiej sytuacji zdaniem Sądu organ zobligowany jest pozytywnie rozpatrzyć wniosek w zakresie refundacji wypłaconych młodocianym pracownikom wynagrodzeń, bowiem w przepisach ustawy nie ma regulacji, która nakazywałaby wypłatę wynagrodzeń łącznie z kosztami odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Pismem z dnia 23.04.2003r., z powołaniem się na powyższy wyrok, pełnomocnik M. S. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. o wydanie w sprawie decyzji o przyznaniu refundacji za zatrudnienia młodocianych pracowników za okres od 1.03.2000 r. do 31.05.2000 r. w kwocie wskazanej we wniosku z dnia 4.11.2000 r. oraz w piśmie z dnia 18.11.2000 r., z ustawowymi odsetkami od dnia 1.12.2000 r. do dnia zapłaty.
Pismem z dnia 12.06.2003 r. M. S. wniosek swój rozszerzył i wystąpił do tego organu o zrefundowanie kosztów wynagrodzenia młodocianych pracowników także za okres wcześniejszy – od 1.03.1999 r. do 31.03.2000 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. przyznał M. S. wnioskowane środki Funduszu Pracy w kwocie 3.152,55 zł na refundację poniesionych kosztów w okresie od 1.11.1999 r. do 31.05.2000 r. z przeznaczeniem na wynagrodzenie młodocianych pracowników oraz wynagrodzenia za czas choroby. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepisy art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6 poz. 65 z 2003 r.) i art. 57 ust. 1 pkt 10 i ust. 3 oraz art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.).
Składając odwołanie od tej decyzji M. S. zarzucił organowi I instancji nie rozstrzygnięcie wniosku za okres od 1.03.1999r. do 31.10.1999 r. oraz wnioskowanego zasądzenia odsetek za okres od 1.12.2000 r. W odwołaniu strona złożyła nadto zarzuty na przewlekłość postępowania, jego uchybienia proceduralne oraz wydania decyzji częściowej. W uzasadnieniu odwołania strona powołała się na błędne pouczenia, które otrzymał występując z pierwszym wnioskiem o refundację przedmiotowych kosztów wynagrodzeń, w wyniku czego nie otrzymał refundacji w kwocie 8.722,12 zł. Pismem z dnia 21 lipca 2003 r. M. S. wystąpił do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. o wypłatę odszkodowania w wysokości 1.809, 15 zł tytułem żądanych odsetek, ustalonych przez niego na dzień 10.07.2003 r. Pismami z tego samego dnia strona wystąpiła o wydanie decyzji za pozostały wnioskowany przez niego okres oraz o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30.11.2000 r. skargę na postępowanie organu I instancji w trybie art. 221 i 227 k.p.a. Pismem z dnia 4.08.2003 r. M. S. wystąpił o wypłatę odszkodowania w kwocie 5.542,74 zł tytułem poniesionej przez niego szkody z powodu nie wypłaconych środków z Funduszu Pracy oraz należnych odsetek karnych.
Pismem z dnia 4.09.2003 r. Nr [...]Wojewoda poinformował stronę, iż uznał skargę za zasadną w zakresie wskazanych uchybień proceduralnych postępowania, natomiast decyzjami z dnia [...].09.2003r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].11.2000 r. z uwagi na jej uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o odmowie uznania zasadności wniosku o przyznanie odszkodowania z uwagi na treść art. 160 k.p.a. Co do oceny merytorycznej decyzji z dnia [...].07.2003 r. Wojewoda rozstrzygnięcie to uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na nie rozstrzygnięciu o całości żądania strony oraz braku należytego jej uzasadnienia.
W decyzji z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. powtórzył treść swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia, orzekając o przyznaniu refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników za okres od 1.11,.1999 r. do 31.05.2000 r.
Wnioskiem z dnia 1.10.2003 r. M. S. wniósł o uzupełnienie tej decyzji poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do całego żądanego okresu, w tym miesiąca października 1999 r. oraz w przedmiocie rozstrzygnięcia o zasądzeniu odsetek. Strona wyjaśniła, iż w jego formie wypłata wynagrodzeń następowała w dziesiątym dniu następnego miesiąca, stąd powinien dostać refundację także za miesiąc październik 1999 r.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]Prezydent Miasta K. orzekł o uzupełnieniu decyzji własnej z dnia [...] września 2003r. odmówi przyznania stronie refundacji poniesionych kosztów wynagrodzeń młodocianych pracowników za okres od 01.03.1999 r. do 31.10.1999 r. oraz o odmowie przyznania wypłaty odsetek. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wniosek za okres od 01.03.1999 r. do 31.05.2000 r. złożony został w dniu 7.11.2000 r., stąd uwzględniając 12-miesięczny przedawnienia roszczeń z tego tytułu refundacja nie przysługuje za okres od 1.03.1999 r. do 31.10.1999 r. Odnosząc się do żądania refundacji kosztów za okres miesiąca października 1999 r. organ wyjaśnił, iż wskazana data wypłaty wynagrodzeń nie ma potwierdzenia w przedłożonych listach płac, natomiast odnośnie żądania wypłaty odsetek organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie jest możliwa taka wypłata ze środków Funduszu Pracy.
W odwołaniu od tej decyzji M. S. zaskarżył ją w części dotyczącej nie przyznania mu refundacji wynagrodzeń za cały wnioskowany okres oraz odmowy przyznania odszkodowania za poniesione szkody, które zostało przez niego przedstawione jako żądanie wypłaty odsetek. Składając zarzuty do przeprowadzonego postępowania strona wskazała na jego przewlekłość, wady proceduralne, pominięcie rozpatrzenia wniosku o wypłatę odszkodowania, które to żądanie wynika z wadliwego działania organu. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji strona wniosła o wypłatę odszkodowania, wskazując iż decyzja Wojewody z dnia [...].09.2003 r. nie rozstrzygała w tym zakresie. Do odwołania strona załączyła światłokopię Regulaminu Wynagradzania, który obowiązywał w jego firmie, którego punkt II §5 b) stanowił, iż wynagrodzenie jest płatne do 10-go dnia miesiąca następnego po przepracowanym miesiącu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] Wojewoda orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda powołał przepis art. 28 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wskazując iż roszczenia te stają się wymagalne z chwilą poniesienia wydatków a przedawnieniu ulegają z upływem 12 miesięcy od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zdaniem organu z postanowień regulaminu wynagradzania nie wynika jednoznacznie, że wynagrodzenia wypłacane były 10-go dnia miesiąca, a brak dowodów w tej sprawie powoduje uznanie, że wypłaty dokonywano w ostatnim dniu miesiąca. Organ odwoławczy w całości podzielił również rozstrzygnięcie dotyczące odmowy wypłaty odsetek, wskazał na pierwszeństwo trybu odwoławczego w stosunku do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprawa z wniosku o wypłatę odszkodowania została rozstrzygnięta decyzją z dnia 2.09.2003 r., której strona nie zaskarżyła.
W skardze na powyższą decyzję M. S. zarzucił organom wadliwe ustalenie terminu wymagalności roszczenia, nie uwzględnienie jego wniosku za okres od dnia 1.03.1999 r. do dnia 31.10.1999 r., wadliwe rozstrzygnięcie odnośnie żądania wypłaty odsetek oraz odszkodowania. Wskazując na wadliwe postępowanie organu I instancji skarżący wywiódł, iż alternatywnie uznać należy, że w badanym przypadku roszczenie nie uległo z tego powodu przedawnieniu. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący złożył zarzuty do przeprowadzonego postępowania, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody zasądzenie odszkodowania za należności za okres od 1.03.1999 r. do 31.10.1999 r., za utracone korzyści w formie odsetek za ten okres. Powołując się na treść wyroku NSA z dnia 6.02.2003 r. skarżący wskazał na wadliwość postępowania organów, które winny stać na straży prawa o w sposób prawidłowy je stosować.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, tak w zakresie materialnych podstaw wydanych decyzji, jak i bezpodstawności zarzutu o przewlekłość postępowania oraz zasądzenie odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o odmowie przyznania refundacji kosztów wypłaty wynagrodzeń młodocianym pracownikom za miesiąc październik 1999 r. W pozostałym zakresie jej zarzuty są natomiast chybione.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 10 wyżej wskazanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń. Materialnoprawną podstawę odmowy refundowania poniesionych kosztów wynagrodzenia młodocianych pracowników stanowi przepis art. 28 ust. 5 powołanej ustawy o zatrudnieniu (...), zgodnie z którym roszczenia pracodawców z tytułu refundacji z Funduszu Pracy przedmiotowych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 12 miesięcy od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (a więc wykonalne). Niniejsza sprawa dotyczy refundacji kosztów wynagrodzenia oraz składek odprowadzanych od tych wynagrodzeń na ubezpieczenie społeczne, stąd 12-miesięczny termin przedawnienia roszczenia z tytułu refundacji z Funduszu Pracy należnych świadczeń biegnie od dnia, w którym wypłata wynagrodzenia za dany miesiąc powinna nastąpić. Poniesienie tych kosztów w terminach określonych i nakazanych przepisami prawa sprawia, że od tej daty wymagalne staje się roszczenie pracodawcy o refundację należnych świadczeń (poniesionych kosztów) ze środków Funduszu Pracy, a stosowny wniosek o refundację winien zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wymagalności tych świadczeń.
Zgodnie z art. 85 ustawy Kodeks pracy wypłaty wynagrodzenia dokonuje się raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (§1), a wynagrodzenie płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego (§2). Już w odwołaniu od decyzji I instancji skarżący wyjaśniał, iż zgodnie z regulaminem wynagradzania obowiązującym w jej firmie wypłata wynagrodzeń następuje z dołu, w dniu 10-go miesiąca następnego za miesiąc poprzedni, a wynagrodzenia za miesiąc październik 1999 r. wypłacił uczniom zgodnie z regulaminem w dniu 10 listopada 1999 r. Uwzględniając, iż wniosek o refundację złożony został w dniu 07 listopada 2000 r. należy stwierdzić, iż zgodnie z przepisem art. 85 §2 k.p. do dnia 10 lipca 2000 r. świadczenie z tytułu refundacji kosztów wynagrodzenia za miesiąc październik 1999 r. było nadal nie przedawnione. Stąd zasadny jest zarzut skargi, iż refundacji ze środków Funduszu Pracy podlegają również poniesione przez skarżącego koszty wypłaty wynagrodzenia za miesiąc październik 1999 r. Przepisy prawa regulujące zasady wypłaty świadczeń z tytułu refundacji kosztów zatrudnienia ze środków Funduszu Pracy nie uzależniają uzyskania prawa do korzystania z tych świadczeń od terminowej realizacji zobowiązań wobec pracowników czy ZUS. Prawo do świadczenia powstaje z chwilą poniesienia kosztów z nim związanych, co w niniejszej sprawie skarżący dowodził i w sposób wystarczający udokumentował przedkładając Regulamin wynagradzania, oświadczenia zatrudnionego pracownika oraz listy wynagrodzeń. Organ II instancji dowodów tych w sposób należyty nie ocenił, a w celu ustalenia daty dokonania wypłaty wynagrodzenia za miesiąc październik 1999 r. nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 oraz 138 k.p.a.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało w tej części uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając na zasadzie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie wniosek w tym zakresie organ II instancji uwzględni treść niniejszego wyroku, w szczególności co do konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia dokładnej daty wypłaty przez skarżącego wynagrodzenia za miesiąc październik 1999 r.
Natomiast w pozostałym zakresie skarga nie zostaje uwzględniona. Roszczenie o refundację kosztów wynagrodzenia młodocianych pracowników za okres od 1.03.1999 r. do 30.09.1999 r., zgodnie z wyżej powołanym przepisem uległo bowiem przedawnieniu, stąd zasadnie organy obu instancji orzekły o odmowie uznania roszczenia w tym zakresie. Rację należy również przyznać organowi odwoławczemu, iż w przedmiocie wniosku o wypłatę odszkodowania sprawa została prawomocnie rozpatrzona decyzją z dnia 2.09.2003 r. Stąd uwzględniając zasadę res iudicata również w tym zakresie skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem Wojewoda nie mógł ponownie rozstrzygać sprawy w zakresie, o którym stanowiło jego wcześniejsze rozstrzygnięcie. Prawidłowe jest także rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek z wskazanego w skardze tytułu. Jak słusznie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ze środków Funduszu Pracy wypłata odsetek nie jest możliwa. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie mogą być również zarzuty wniesione w trybie art. 227 i następne k.p.a., stąd skargę oddalono w zakresie, w którym strona skarżąca wskazuje na wadliwe postępowanie rozstrzygających w sprawie organów administracji. Sąd administracyjny w ramach kontroli legalności wydanej w sprawie decyzji bada jej zgodność z przepisami prawa materialnego oraz procesowego. W ramach tej kontroli jest władny stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, lecz wyłącznie wówczas, gdy uzna, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie dla przyjęcia, iż naruszenie prawa ma charakter rażący, niezbędne jest, aby było ono oczywiste, widoczne przy prostym zestawieniu przepisów prawa z rozstrzygnięciem zawartym w indywidualnym akcie administracyjnym. Jednolicie przyjmowanym jest również pogląd, że jako rażące naruszenie prawa nie może być traktowany błąd w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA z dnia 10 września 1997 r. III SA 1148/96, z dnia 27 października 1998 r. II SA 1202/98, z dnia 18 czerwca 1997 r. III SA 422/96, z dnia 9 marca 2000 r. I SA/Ka 1582/98). W badanym przypadku skarżący powołuje się na wadliwe działanie organu, lecz owa wadliwość dotyczy błędnej wykładni prawa, która znalazła swój wyraz w uchylonej przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji z dnia [...].09.2000r. Zważyć należy, iż wskazana przez ten Sąd wadliwa wykładnia przepisów ustawy nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tamtej decyzji. Takiej wadliwości w ocenie Sądu orzekającego nie można dopatrzyć się również w rozstrzygnięciu będącym przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, stąd żądanie skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji uznać należy za chybione.
Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze. zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), w powyższym zakresie skarga podlega oddaleniu.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski