II SA/PO 2658/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniepobyt czasowyewidencja ludnościstan faktycznykonflikty małżeńskiekontrola sądu administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o ewidencji ludności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu z pobytu czasowego, uznając, że skarżący nie opuścił faktycznie lokalu i nie miał takiego zamiaru, a spory małżeńskie nie były podstawą do wymeldowania.

Skarżący S.S. został wymeldowany z pobytu czasowego decyzją Prezydenta Miasta, który uznał, że skarżący opuścił lokal i zabrał swoje rzeczy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak środków prawnych przeciwdziałających przeszkodom w korzystaniu z lokalu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy ewidencyjne zbyt arbitralnie uznały przesłanki do wymeldowania, a skarżący konsekwentnie twierdził, że przebywał w lokalu, mimo konfliktów małżeńskich.

Sprawa dotyczyła skargi S.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy orzeczenie o wymeldowaniu z pobytu czasowego. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżący opuścił lokal, zabrał rzeczy osobiste i toczy się sprawa o separację z żoną. Wojewoda podzielił te ustalenia, stwierdzając, że skarżący nie przebywa w lokalu i nie podjął środków prawnych przeciwdziałających przeszkodom w korzystaniu z niego. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje zarzuty, wskazując na konflikty małżeńskie jako przyczynę braku możliwości nocowania, ale jednocześnie starał się przebywać w lokalu ze względu na chęć kontaktu z dziećmi. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy ewidencyjne zbyt arbitralnie stwierdziły faktyczne opuszczenie lokalu. Sąd podkreślił, że sprawy administracyjne w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu, a organy te nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania ani sporów małżeńskich. W ocenie Sądu, z wyjaśnień stron nie wynikało jednoznacznie, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie i definitywnie, a okoliczność przebywania w lokalu była potwierdzona przez żonę i Policję. Sąd uznał, że naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo faktyczne opuszczenie miejsca pobytu czasowego, zwłaszcza gdy jest ono wynikiem konfliktów małżeńskich i skarżący stara się nadal przebywać w lokalu, nie jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, jeśli nie towarzyszy mu trwałe zerwanie więzi z tym miejscem lub brak podjęcia środków prawnych zmierzających do powrotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy ewidencyjne zbyt arbitralnie stwierdziły faktyczne opuszczenie lokalu. Skarżący konsekwentnie twierdził, że przebywał w lokalu, mimo braku możliwości nocowania z powodu konfliktów małżeńskich, a okoliczność ta była potwierdzona. Sprawy o separację nie są podstawą do wymeldowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przesłanką konieczną do wymeldowania jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się połączonego z podejmowaniem środków prawnych zmierzających do umożliwienia powrotu.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący konsekwentnie twierdził, że przebywał w lokalu, mimo konfliktów małżeńskich, i starał się utrzymywać kontakt z dziećmi. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania ani analizowania sporów małżeńskich. Brak jednoznacznego dowodu na faktyczne i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu czasowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o faktycznym opuszczeniu lokalu i zabraniu rzeczy osobistych. Argument o toczącej się sprawie o separację jako przesłance do wymeldowania.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione – w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego – do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu itd. organy meldunkowe nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu, analizowania sporów własnościowych itd.

Skład orzekający

Tadeusz M. Geremek

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Koś

członek

Walentyna Długaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania z pobytu czasowego, zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi w sprawach meldunkowych, oraz ograniczenia kompetencji organów ewidencyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktów małżeńskich i nie stanowi przełomu w wykładni prawa meldunkowego, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące wymeldowania w kontekście skomplikowanych relacji rodzinnych, podkreślając znaczenie faktycznego stanu rzeczy nad formalnymi przesłankami.

Konflikt małżeński a wymeldowanie: Sąd wyjaśnia, kiedy faktyczne opuszczenie lokalu nie wystarczy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2658/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Tadeusz Geremek /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ B. Koś
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta L. orzekł o wymeldowaniu S.S. z pobytu czasowego ponad 2 miesiące z lokalu położonego w L. przy ul. [...]. Zdaniem organu I instancji zamieszkuje on w miejscu swojego pobytu stałego od dnia [...] 2003r., a w spornym lokalu przebywa ewentualnie w ciągu dnia. Zabrał z niego również część swoich rzeczy osobistych oraz telewizor. O chęci zamiaru opuszczenia miejsca pobytu czasowego ma też świadczyć sprawa o separację, toczącą się w sądzie między S.S., a jego żoną – E.S.
W odwołaniu od tej decyzji S.S. wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu podniósł on, iż przebywa w spornym lokalu nadal w miarę swoich możliwości i ma zamiar mieszkać tam nadal. Nie może w nim nocować ze względu na konflikt z żoną, która stara się go pozbyć, wywołując awantury kończące się interwencjami Policji. Nie został on ponadto pouczony o możliwości składania wniosków dowodowych, oświadczeń itd.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając jego ustalenia dotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ponieważ odwołujący się nie przebywa w przedmiotowym lokalu i nie podjął zarazem środków prawnych zmierzających do przeciwdziałania przeszkodom w korzystaniu z niego należało orzec o jego wymeldowaniu z pobytu czasowego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.S. wniósł o uchylenie orzeczeń I i II instancji, powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian. ) . Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt K 20/01 ) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, przesłankę konieczną do wymeldowania danej osoby z pobytu stałego lub czasowego stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca tego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania ( patrz m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00 ; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937 ; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954 ). Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają zatem na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione - w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego - do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu itd.
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy uznał, iż organy ewidencyjne zbyt arbitralnie stwierdziły istnienie przesłanek skutkujących koniecznością wymeldowania S.S. ze spornego lokalu. Ustalono bowiem, że opuścił on dobrowolnie i definitywnie miejsce pobytu czasowego, zabierając swoje rzeczy osobiste itd. Argumentem na rzecz dokonania wymeldowania miała być też sprawa o separację wytoczona przed sądem powszechnym przez żonę skarżącego.
Tymczasem zdaniem Sądu z wyjaśnień złożonych przez strony nie wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący opuścił faktycznie miejsce pobytu czasowego, albo też, że miał taki zamiar. S.S. podnosił bowiem konsekwentnie w toku postępowania przed organem I i II instancji, iż co prawda nie nocował od pewnego czasu w spornym lokalu na skutek konfliktów małżeńskich, jednakże starał się w nim przebywać jak najczęściej ( prawie codziennie ) ze względu na chęć utrzymywania kontaktu z dziećmi. Okoliczność ta została potwierdzona przez jego żonę i Komendę Miejską Policji w L. ( pismo nr [...] z dnia [...] ). Nie sposób zatem - na podstawie takiego materiału dowodowego – uznać za uprawnioną tezę o faktycznym i dobrowolnym ( czyli w pełni zamierzonym ) opuszczeniu przedmiotowego mieszkania przez skarżącego. Zważyć należało ponadto, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały znaczenia kwestie dotyczące procesów o separację, czy o eksmisję toczonych między skarżącym a jego żoną, albowiem – jak wskazano powyżej – organy meldunkowe nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu, analizowania sporów własnościowych itd.
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że dokonane przez organ odwoławczy naruszenie przepisów postępowania ( art. 7 i art. 77 § 1 kpa – poprzez nie zebranie i rozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego i w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego ) mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy , co powinno skutkować uchyleniem jego decyzji . W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c), art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/W. Długaszewska /-/T. M. Geremek /-/B. Koś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI