II SA/Po 262/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-06-25
NSAinneŚredniawsa
stypendium rektoraosiągnięcia artystyczneprawo o szkolnictwie wyższymkodeks postępowania administracyjnegostudenciwymiana międzynarodowadziałalność kulturalnainterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę studenta na decyzję o odmowie przyznania stypendium rektora, uznając, że jego działalność kulturalno-promocyjna za granicą nie stanowi osiągnięcia artystycznego.

Student S. F. zaskarżył decyzję o odmowie przyznania stypendium rektora, argumentując, że jego działalność kulturalno-promocyjna podczas wymiany zagranicznej powinna być uznana za osiągnięcie artystyczne. Organy administracji oraz WSA w Poznaniu uznały, że wymagane jest spełnienie dwóch przesłanek: wysokiej średniej ocen (spełnionej) oraz osiągnięć naukowych, sportowych lub artystycznych. Sąd stwierdził, że działalność studenta, choć wartościowa, nie wpisuje się w definicję sztuki i artyzmu, dlatego odmowa przyznania stypendium była zasadna.

Przedmiotem sprawy była skarga studenta S. F. na decyzję odmawiającą przyznania stypendium rektora. Student spełnił warunek średniej ocen (4.92), jednak organy uznały, że nie wykazał osiągnięć artystycznych. Student argumentował, że jego działalność kulturalno-promocyjna podczas wymiany zagranicznej, obejmująca prelekcje i promocję polskiej kultury, powinna być traktowana jako działalność artystyczna. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie podzieliły tego stanowiska. Sąd, odwołując się do definicji słownikowych sztuki i artyzmu, stwierdził, że działalność studenta, polegająca na promocji kultury i nawiązywaniu kontaktów, nie tworzy dzieła sztuki o walorach estetycznych, emocjonalnych czy intelektualnych. Sąd podkreślił, że osiągnięcia artystyczne muszą cechować się artyzmem i nawiązywać do twórczości lub odtworzenia dzieła sztuki. Wobec niespełnienia drugiego z kumulatywnych warunków przyznania stypendium, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, działalność ta, choć wartościowa, nie wpisuje się w definicję sztuki i artyzmu, ponieważ nie tworzy dzieła sztuki o walorach estetycznych, emocjonalnych czy intelektualnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji słownikowych sztuki i artyzmu, podkreślając, że działalność artystyczna musi polegać na tworzeniu lub odtwarzaniu dzieła sztuki, które niesie ze sobą wartość estetyczną lub intelektualną. Promocja kultury krajowej za granicą nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.s.w.n. art. 91 § 1

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.s.w.n. art. 91 § 3

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Działalność kulturalno-promocyjna studenta za granicą powinna być uznana za osiągnięcie artystyczne. Organy naruszyły przepisy KPA poprzez błędną analizę dowodów, zwężającą wykładnię przepisów i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Należy stosować liberalną praktykę uczelni w przyznawaniu stypendiów.

Godne uwagi sformułowania

Działalność performatywna i kulturowo-popularyzatorska Sztuka, bo wokół niej odbywa się działalność artystyczna, to przejaw umiejętności odznaczających się walorami estetycznymi. Publiczne wystąpienie, podczas którego prezentuje się informacje nieznane audytorium z uwagi na brak wiedzy wynikający np. z położenia geograficznego, nie stanowi działalności artystycznej. W tej działalności nie ma żadnego dzieła, żadnej sztuki o walorach estetycznych, czy intelektualnych.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący

Wiesława Batorowicz

sprawozdawca

Robert Talaga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osiągnięcia artystyczne' w kontekście stypendiów studenckich oraz stosowanie przepisów KPA w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych regulacji uczelnianych i definicji osiągnięć artystycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'sztuki' w kontekście formalnych wymogów, co może być ciekawe dla studentów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i oświatowym.

Czy promocja polskiej kultury za granicą to już sztuka? Sąd rozstrzyga w sprawie stypendium.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 262/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Inne z dnia 3 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie stypendium oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga S. F. (zwanego dalej "studentem" lub "skarżącym") na decyzję Inne (zwanej dalej "OKS" lub "organem II instancji") z dnia 3 stycznia 2025 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu im. [...] w P. (zwanej dalej "UKS" lub "organem I instancji") z dnia 25 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora w roku akademickim [...]. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: baza CBOSA, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Na skutek przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium, student zwrócił się do Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. o przyznanie stypendium na rok akademicki [...]. Zgodnie z danymi wygenerowanymi przez system, student miał średnią 4.92. Do wniosku dołączono certyfikaty świadczące o osiągnięciach studenta poza aktywnością akademicką.
Decyzją z dnia 25 listopada 2024 r., nr [...], UKS odmówiła studentowi przyznania stypendium rektora w roku akademickim [...]. W uzasadnieniu decyzji UKS podniosła, że aby uzyskać stypendium rektora należy spełnić dwa wymagania: posiadać średnią ocen nie niższą niż 4,00 (warunek spełniony) oraz posiadać potwierdzone osiągnięcia naukowe lub sportowe lub artystyczne wymienione w załączniku nr [...] do zarządzenia Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. nr [...] z dnia 1 października 2019 r. w sprawie ustalenia Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu im. [...] w P. (z późn. zm., zwanego dalej "Regulaminem") – warunek niespełniony. UKS stwierdziła, że na podstawie konkursu ocen i osiągnięć, student uzyskał 192 punkty, a stypendium przysługuje od 195 punktów.
Student wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez niedokładną analizę przedłożonego materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi o wysokiej doniosłości prawnej;
2) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie zwężającej wykładni V ust. 1 załącznika do zarządzenia nr 261/2022/2023 (zarządzenie zmieniające Regulamin), co w rezultacie stanowiło rozstrzygnięcie wątpliwości prawnej na niekorzyść strony i wpłynęło na jej interesy majątkowe;
3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepowołanie przez organ I instancji w uzasadnieniu faktycznym przyczyn, z powodu których odmówił on przedłożonym materiałom mocy dowodowej, co w konsekwencji nie przystaje do proceduralnych wymogów uzasadnienia faktycznego.
Student podniósł, że od czerwca do października 2024 r. przebywał w [...], w stanie [...], na wymianie międzynarodowej, gdzie prowadził prelekcje oraz spotkania w charakterze promotora inicjatywy kulturowej, a także zdobył bardzo wysokie wyniki w nauce. Student postrzega swoją aktywność (pobyt zagraniczny i podjęte tam działania) jako formę aktywności artystycznej, gdyż jest to działalność performatywna i kulturowo-popularyzatorska. Tego UKS nie skomentowała w żaden sposób. Aktywność studenta powinna być potraktowana, jako działalność artystyczna, przez co UKS powinna przyznać więcej punktów.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2025 r., nr [...], OKS utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji OKS podniosła, że nikt nie kwestionuje wysokiego poziomu wyników w nauce zdobytego przez studenta. Przepisy wymagają jednak osiągnięć na polu akademickim wraz z osiągnięciami naukowymi lub sportowymi lub artystycznymi. Co do wystąpień studenta za granicą, OKS uznała, że tylko wystąpienia będące własną twórczością mogą być potraktowane jako osiągnięcia artystyczne. Wymiana zagraniczna, podczas której promuje się krajową kulturę nie stanowi wystąpienia artystycznego, a więc nie jest osiągnięciem artystycznym. Za takowe można potraktować wystąpienia na polu fotograficznym, graficznym, kinematograficznym, poprzez utwory literackie, malarskie, medialne, muzyczne, rzeźbiarskie, taneczne, teatralne oraz z zakresu sztuki użytkowej. Wydarzenia spoza ww. kręgu, zorganizowane przez studenta, nie stanowią osiągnięcia artystycznego.
Skarżący, działając samodzielnie, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokładną analizę przedłożonego materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi o wysokiej doniosłości prawnej;
2) art. 7a k.p.a. poprzez zastosowanie najbardziej niekorzystnego spośród kilku dopuszczalnych sposobów wykładni pkt 1 części V załącznika do zarządzenia nr 261/2022/2023, co w rezultacie stanowiło rozstrzygnięcie wątpliwości prawnej na niekorzyść strony i wpłynęło na jej interesy majątkowe;
3) art. 81a k.p.a. poprzez przyjęcie, iż treść złożonego oświadczenia nie wymaga powzięcia refleksji nad jego treścią i uwzględnienia artystycznego charakteru przedkładanych czynności, co poskutkowało niekorzystnym rozstrzygnięciem dla skarżącego;
4) art. 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ II instancji z jednej strony wiążą przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm., zwanej dalej "p.s.w.n."), z drugiej zaś bez żadnej podstawy prawnej uchylając się od stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu ze wszystkimi tego konsekwencjami, co poskutkowało skarżonym rozstrzygnięciem;
5) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnym stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego jako osiągnięcie artystyczne nie można traktować promocji wydarzenia kulturalnego, bez równoczesnego przedkładania jakichkolwiek dowodów odmawiających takiej promocji charakteru indywidualnego przedsięwzięcia, wytworu pracy własnej;
6) art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wskazanie podstaw wydanej decyzji, w szczególności poprzez niekonsekwentne nazywanie okoliczności faktycznych i niedostrzeganie różnicy między "działaniami promującymi wymianę kulturową" a "udziałem w wymianie kulturowej";
7) art. 6 k.p.a. poprzez działanie ultra vires, tj. przyjęcia dodatkowych kryteriów oceny przedkładanych przez skarżącego zaświadczeń, w szczególności przyjęcie, iż do kompetencji organu należy ocena czy dana aktywność może być oceniana w charakterze własnej twórczości;
8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji UKS wydanej z naruszeniem prawa i wskazanie w charakterze uzasadnienia faktycznego na elementy, której w decyzji organu I instancji się nie znalazły, co a priori obciąża pierwszą z decyzji i winno skutkować, przyznaniu przez organ II instancji wcześniejszego rozstrzygnięcia za prawidłowe, przynajmniej wydaniem rozstrzygnięcia reformatoryjnego i zmianą decyzji UKS w części, w której jej uzasadnienie nie zawiera elementów, o których organ wspomina;
9) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez niczym nieuzasadnione odstąpienie od pozytywnego rozpatrzenia odwołania, w sytuacji, gdy w środowisku akademickim, niewątpliwie można mówić o liberalnej i prostudenckiej praktyce zaliczania przedkładanych przez studentów zaświadczeń na poczet osiągnięć;
10) art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego w terminie miesiąca od dnia złożenia odwołania, wobec okoliczności nadania listowego decyzji OKS dnia 5 lutego 2025 r., co jednoznacznie przesądza o bezczynności organu wobec niezawiadomienia strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy;
11) art. 91 ust. 3 p.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię i podporządkowywanie czynności dokonywanych w ramach postępowania administracyjnego zasadzie, by usilnie dążyć do tego, aby jak najmniej studentów mieściło się w ramach maksymalnego ustawowego odsetka stypendystów, tj. 10% i tym samym przerzucenie konsekwencji prawnych uczelni na studenta.
W oparciu o ww. zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działalność pozaakademicka skarżącego polegała na popularyzacji wymiany w środowisku studenckim oraz promocji tej inicjatywy. Skarżący brał udział w konferencjach online jak i kilkukrotnych prelekcjach na żywo w poznańskich szkołach oraz uniwersytetach.
Skarżący podniósł, że w Regulaminie jest mowa o otwartym katalogu działań, mających związek z działalnością artystyczną. Skarżący uważa, że należało zatem zastosowania dyrektywy wykładni rozszerzającej i zakwalifikować jego aktywność jako osiągnięcia artystyczne. Organy zlekceważyły przedłożony do akt certyfikat (zaświadczenie) i wydały niekorzystne dla skarżącego decyzje.
W odpowiedzi na skargę OKS, reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. T. J. – wniosła o jej oddalenie. Organ II instancji wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zdaniem OKS, aktywność skarżącego nie wpisuje się w żaden przejaw działalności artystycznej. Wyjazd zagraniczny w okresie wakacyjnym połączony z możliwością podjęcia legalnej pracy oraz połączony z podróżowaniem za granicą i dzieleniem się krajową kulturą nie jest przejawem artyzmu skarżącego. Działalność artystyczna została przykładowo zdefiniowana w Regulaminie. Przykładowe wymienienie rodzajów takiej działalności nie prowadzi do pozostawienia tego katalogu zupełnie nieograniczonym, ponieważ z trudem przychodzi zdefiniować działalność artystyczną. Sztuka, bo wokół niej odbywa się działalność artystyczna, to przejaw umiejętności odznaczających się walorami estetycznymi.
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2025 r. skarżący zażądał rozprawy sądowej.
Na rozprawę w dniu 25 czerwca 2025 r. stawili się skarżący oraz pełnomocnik organu II instancji. Obydwie strony poparły swoje stanowiska przedstawione odpowiednio w skardze i w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie z dość oczywistych względów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja OKS utrzymująca w mocy decyzję UKS w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz wewnętrzne regulacje obowiązujące na Uniwersytecie im. [...] w P., a ściślej mówiąc regulamin świadczeń dla studentów na tej uczelni. Zgodnie z art. 91 ust. 1 p.s.w.n., podstawą do przyznania stypendium Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek – osiągnięcie wymaganej średniej ocen i wylegitymowanie się osiągnięciami naukowymi lub sportowymi lub artystycznymi. Niespełnienie choćby jednego z ww. warunków jest równoznaczne z odmową przyznania stypendium. Realia niniejszej sprawy, które koncentrują się na domniemywanej działalności artystycznej wymagają przybliżenia istoty tej działalności. Ponieważ skarżący nie podnosił na żadnym etapie osiągnięć naukowych i sportowych, Sąd nie będzie wyjaśniał na czym one polegają, bowiem jest to bezcelowe, skoro skarżący nie będzie mógł w oparcie o nie ubiegać się o stypendium.
Osiągnięcia artystyczne zostały opisane w pkt V Regulaminu. Rektor Uniwersytetu im. [...] w P. nie zdefiniował osiągnięć artystycznych. Wskazał jedynie desygnaty tej nazwy, nawiązując do przejawów działalności artystycznej. Wymienione zostały: fotografia, grafika, kinematografia, literatura, malarstwo, media, muzyka, rzeźba, sztuka użytkowa, tanie, teatr. Jest to katalog przykładowych form artystycznych, co zasadnie było podnoszone w skardze. Oznacza to, że poza ww. przejawami sztuki, można z całą pewnością wymienić kolejne. Niezależnie od tego, jakie jeszcze przejawy sztuki można byłoby wymienić, to trzeba sobie uświadomić, że każdy z nich musi cechować się tym, co jest wspólne dla szeroko rozumianej sztuki. Ponieważ przepisy prawa nie definiują osiągnięć artystycznych, czy szerzej, działalności artystycznej, to należy sięgnąć do słownikowego znaczenia terminów związanych ze sztuką. Należy tutaj wymienić cztery słowa: 1) artysta – człowiek tworzący dzieła sztuki (twórca); także człowiek odtwarzający je; 2) artystyczny – związany ze sztuką, dziełem sztyki lub artystą, nacechowany artyzmem; wykonany z artyzmem, piękny; 3) artyzm – zdolność, umiejętność tworzenia rzeczy pięknych, mistrzowskie wykonanie dzieła sztuki, biegłość, talent; 3) sztuka – twórczość artystyczna, której wyrazem są dzieła z zakresu literatury, muzyki, malarstwa, architektury, rzeźby itp.; odpowiadające wymaganiom piękna, harmonii, estetyki; dzieło sztuki, zabytek, pomnik sztuki (wszystkie ww. definicje pochodzą ze słownika języka p. – E. Sobol, Popularny słownik języka p. PWN, W. 2003). Wskazane w poprzednim zdaniu definicje słownikowe nawiązują do takiej aktywności człowieka, która koncentruje się na sztuce, a więc działalności odnoszącej się do twórczego wykonania dzieła albo jego odtworzenia. "Produktem" tej działalności musi być dzieło w znaczeniu fizycznym albo niefizycznym, które niesie ze sobą wartość artystyczną, a więc estetyczną, emocjonalną czy intelektualną. Obcowanie ze sztuką pozostawia po sobie bowiem takie doświadczenia. Dla przykładu można powołać trafne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "Ogólnie warzenia piwa nie można zaliczyć do dziedziny sztuki. Poza tym na nagraniu telewizyjnym, znajdującym się na podanej przez organ stronie internetowej, utrwalona została wypowiedź skarżącego. Z nagrania wynika, że skarżący zajmował jedno z wielu stoisk, na którym warzył piwo. Nie miało to formy pokazu przed publicznością. Skarżący nie zwracał powszechnej uwagi przechodniów. Warzenie piwa nie jest powszechną umiejętnością, jednak nie każda ponadprzeciętna umiejętność (i jej publiczna prezentacja) stanowi osiągnięcie artystyczne." (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 35/23). Publiczne wystąpienie, podczas którego prezentuje się informacje nieznane audytorium z uwagi na brak wiedzy wynikający np. z położenia geograficznego, nie stanowi działalności artystycznej. Gdyby tak przyjąć, to teoretycznie każdy wykład na studiach, czy wystąpienie konferencyjne mogłoby być uznane za występ artystyczny. Sąd nie podziela takiego poglądu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący spełnił tylko jeden z warunków do przyznania stypendium, co zasadnie podniosły organy administracji publicznej (rozpoznawczy i odwoławczy). Skarżący osiągną bardzo wysoką średnią ocen – 4,92. Nie spełnił jednak drugiego warunku, a więc nie posiada żadnych osiągnięć naukowych, sportowych ani artystycznych. Skarżący twierdzi, że jego wakacyjny pobyt za granicą, gdzie pracował, a w międzyczasie prezentował słuchaczom jego prelekcji przejawy kultury krajowej, popularyzował wiedzę o kraju, stanowią działalność performatywną i kulturowo-popularyzatorską, a taką należy zakwalifikować jako działalność artystyczną. Sąd zgadza się, że tak właśnie można opisać aktywność skarżącego – performatywna i kulturowo-popularyzatorska. Jednakże ta działalność nie odnosi się do i tak szeroko rozumianej sztuki i artyzmu. Skarżący podczas swojego pobytu, jak zaświadcza to podmiot z nim współpracujący, pogłębiał znajomość języka angielskiego, nawiązywał kontakty międzynarodowe, wzbogacał swoje umiejętności (k. [...] akta administracyjnych). Skarżący nadal pomaga w promocji programu, w którym uczestniczył, organizuje prelekcje na uczelniach w P. i cyklicznie działa w roli prowadzącego (k. [...] akt administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym, tak samo jak organy administracji publicznej, nie doszukał się żadnego przejawu artyzmu w aktywności skarżącego. W tej działalności nie ma żadnego dzieła, żadnej sztuki o walorach estetycznych, czy intelektualnych, przy czym przez wartości intelektualne nie należy rozumieć wiedzy, tylko doświadczenia transcendentalne (np. metafizyczne, etyczne) wywoływane przez przekaz zaprezentowany publiczności. Zgodnie z definicją sztuki, nie ma w działalności skarżącego żadnego przejawu piękna, harmonii, estetyki. Z tego względu UKS, a następnie OKS zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania stypendium.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich oczywistą niezasadność. Żaden z organów nie naruszył przepisu art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. UKS oraz OKS właściwie ocenili dowody przedstawione przez skarżącego – dwa zaświadczenia. Z przedstawionego opisu aktywności skarżącego nie da się zrekonstruować żadnej działalności artystycznej. Materiał dowodowy, jaki zgromadzono w toku postępowania administracyjnego był wystarczający do wydania decyzji niekorzystnej dla skarżącego.
O naruszeniu przepisu art. 7a k.p.a. nie może być w ogóle mowy. Skarżący poprzestaje na tym, że skoro w Regulaminie mowa jest "w szczególności" o konkretnych przejawach sztuki, to należy interpretować to szeroko. Sąd zgadza się z tym twierdzeniem tylko skarżący nie dostrzega, że ta "inna" działalność, niewymieniona w Regulaminie, także musi wiązać się ze sztuką, która tworzy novum albo odtwarza je w sposób naznaczony artyzmem. Nie można zatem twierdzić, że OKS zastosowała dyrektywy wykładni, które akurat są niekorzystne dla sprawy skarżącego. W niniejszej sprawie nie ma mowy o artyzmie dlatego niemożliwe byłoby zastosowanie innych reguł wykładni.
Konsekwencją niezasadności poprzedniego zarzutu jest niezasadność zarzutu naruszenia art. 81a k.p.a. Jako, że zdefiniowanie sztuki nie jest łatwe, to też OKS mogła nie w pełni oddać zamysł, jakie chciała przekazać, ale Sąd dostrzega to wyraźnie, że działalności skarżącego nie da się zakwalifikować do szeroko rozumianej sztuki. Oświadczenia podmiotu prywatnego i samego skarżącego nie pozwalają na uznanie skarżącego za artystę, a jego działalność pozaakademicką – za sztukę.
Nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. Wbrew temu co twierdzi skarżący, OKS kierując się przepisami prawa, a w szczególności właśnie Kodeksem postępowania administracyjnego, odniosła się do materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. To, że skarżący jest rozczarowany wynikiem sprawy administracyjnej, to nie oznacza, że organowi II instancji można zarzucić naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego. OKS przeprowadziła akt egzegezy, opierając się na wystarczającym materiale dowodowym. Innego rozstrzygnięcia nie dało się podjąć. Działanie organu II instancji nie stanowiło naruszenia Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jak i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. jest chybiony. Niezadowolenie skarżącego z zapadłego rozstrzygnięcia nie świadczy o naruszeniu zasady budzenia zaufania. Organy administracji publicznej wyjaśniły wprost, że działalności skarżącego nie można uznać za sztukę. Skarżący ma inny pogląd i optowanie za nim sprawia, że odrzuca wszelką inną argumentację. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, OKS i UKS wyjaśniły przesłanki wydania decyzji odmownej. To, że skarżący nie czuje się przekonany, nie wpływa na trafność kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że działalność skarżącego nie mieści się w katalogu przejawów sztuki. Nie jest to działalność artystyczna, nie negując przy tym znaczenia tej aktywności. OKS stwierdziła: "za wykonanie artystyczne można uznać wyłącznie przedstawienie własnej twórczości, a zaangażowanie w promowanie idei wymiany kulturowej, jaki jest bez wątpienia studencka wymiana kulturowa »[...]«, nie może zostać zaliczone do kategorii osiągnięć artystycznych." (s. [...] zaskarżonej decyzji, k. [...] akt administracyjnych). Sąd w pełni podziela ten pogląd.
Nie doszło do naruszenia art. 11 k.p.a. Organ II instancji brał pod uwagę głównie działalność skarżącego polegającą na promocji krajowej kultury za granicą. Sam fakt bycia tam jest sprawą drugorzędną. OKS odnosiła się wystąpień skarżącego na forach w kraju ale i za granicą. Nie ma zatem tutaj niekonsekwencji, która prowadziłaby np. do błędu przesunięcia kategorialnego.
Kolejny zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. także należy uznać za niezasadny. Komisje stypendialne, jako jedyne uczelniane organy kompetentne do oceny istnienia podstaw do przyznania stypendium, miały obowiązek ocenić, czy to co twierdzi skarżący, jest zgodne ze stanem faktycznym. UKS oraz OKS nie mogły bezrefleksyjnie uznać, że dokument przedstawiony przez skarżącego w pełni wyczerpuje znamiona dokumentu potwierdzającego osiągnięcia artystyczne. Gdyby tak miało być, jak oczekuje tego skarżący, UKS byłaby organem decydującym tylko formalnie o przyznaniu stypendium bez możliwości dokonania oceny materialnej.
Oczywiście niezasadny był zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. Liberalna i prostudencka praktyka nie może prowadzić do naruszania przepisów prawa. Praktyka rozstrzygania spraw akademickich nie może zmierzać do tego, że przepisy prawa nie będą respektowane. Postępowanie administracyjne wykazało brak spełnienia przez skarżącego jednego z dwóch warunków przyznania stypendium.
Zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 p.s.w.n. jest dla Sądu niezrozumiały. Ustawodawca sam zawarł dyrektywę, że stypendium przyznawane przez rektora uczelni może uzyskać nie więcej niż 10%. Po pierwszej, jest to dążenie do zapewnienia prestiżu i elitarności tego świadczenia studenckiego. Tylko najlepsi studenci mogą je zdobyć. Pozostali, równie utalentowani, mogą ubiegać się o stypendia przyznawane przez dziekana wydziału. Wyrażenie "nie więcej niż" wskazuje, że próg 10% to nie jest wartość docelowa a maksymalna. Nie musi ona być osiągnięta w danym roku. Skoro stypendium rektora uczelni jest przyznawane na wniosek studenta, to jego zadaniem jest wykazanie, że spełnia wszystkie wymagania, aby to stypendium otrzymać. Jeżeli jakieś dane, np. średnia ocen, są w zasobach informacyjnych organu, to wówczas organ może samodzielnie takie informacje pozyskiwać bez udziału studenta. Konieczność udokumentowania osiągnięć artystycznych, sportowych lub naukowych spoczywa w pełni na studencie. Jeżeli nie udaje się jemu to, to nieosiągnięcie progu, o którym mowa w art. 91 ust. 3 p.s.w.n. nie stanowi naruszenia prawa.
Niezasadność wszystkich ww. zarzutów skutkuje niezasadnością zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten ma charakter wynikowy, dlatego nie da się postawić zarzutu jego naruszenia w oderwaniu od pozostałych przepisów. Tak czy inaczej, kierując się przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd uznał, że OKS nie miała podstaw do wydania jakiejkolwiek innej decyzji, niż ostatecznie podjęła.
Zarzut naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. z kolei nie poddaje się ocenie. Opieszałość organu administracji publicznej, tj. bezczynność albo przewlekłość, może być kwestionowana w zupełnie innym trybie. W razie wystąpienia ww. stanów opieszałości, strona powinna najpierw wnieść ponaglenie (art. 37 § 1 k.p.a.), a następnie skargę na bezczynność organu administracji publicznej. Jest to jedyny sposób, aby sąd administracyjny ocenił sprawność działania organu pod względem realizowania zasady szybkości postępowania administracyjnego. Wniesienie skargi na decyzję administracyjną zamyka możliwość oceny opieszałości (zob. szerzej uchwały NSA z dnia: 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 [dot. bezczynności] oraz 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 [dot. przewlekłości]). Sąd nie może kontrolować historycznej bezczynności ani przewlekłości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o oczywistej niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI