II SA/PO 2592/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-11-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zabytkównadzór budowlanykpakompetencje organówpostępowanie administracyjneochrona dóbr kulturyrozbiórkastan pierwotny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące przywrócenia zabytku do stanu pierwotnego, stwierdzając brak kompetencji tych organów do wydania opinii w trybie art. 106 kpa.

Sprawa dotyczyła skargi F.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakazywało przywrócenie zabytkowego obiektu do stanu pierwotnego poprzez usunięcie dobudowanej konstrukcji. Organy nadzoru budowlanego działały w oparciu o art. 106 kpa, opiniując projekt decyzji konserwatora zabytków. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nadzoru budowlanego nie posiadały kompetencji do wydania takich postanowień w trybie art. 106 kpa, gdyż przepis ten reguluje jedynie procedury współdziałania organów, a nie stanowi samodzielnej podstawy do wydawania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę F.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu zabytkowego do stanu pierwotnego. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na art. 106 kpa, pozytywnie zaopiniowały projekt decyzji konserwatora zabytków, który nakazywał usunięcie drewnianej konstrukcji zadaszenia i pawilonu dobudowanych do budynku Domku Parkowego. Skarżący podniósł, że prowadzi w tym budynku działalność gastronomiczną i że dobudowa została wykonana w celu zapobieżenia zawilgoceniu ścian. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że zostały one wydane bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 106 § 1 kpa. Sąd wyjaśnił, że art. 106 kpa reguluje jedynie kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów i nie zawiera samodzielnego upoważnienia do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Taka kompetencja musi wynikać z innych przepisów prawa. W ocenie Sądu, przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury nie przewidywały konieczności uzyskania stanowiska organów nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji przez konserwatora zabytków w tym trybie. Dodatkowo, Sąd wskazał na naruszenie art. 107 § 4 kpa przez odstąpienie od uzasadnienia postanowienia organu I instancji oraz lakoniczność uzasadnienia postanowienia organu II instancji. W konsekwencji, oba postanowienia zostały uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do wydania postanowienia opiniującego projekt decyzji konserwatora zabytków w trybie art. 106 kpa, gdyż przepis ten reguluje jedynie procedury współdziałania organów, a nie stanowi samodzielnej podstawy do wydawania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 106 kpa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze współdziałaniem organów i nie zawiera samodzielnego upoważnienia dla organów administracji do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Kompetencja taka musi wynikać z innych przepisów prawa. Ustawa o ochronie dóbr kultury nie przewidywała konieczności uzyskania stanowiska organów nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji przez konserwatora zabytków w tym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 106 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów, nie zawiera samodzielnego upoważnienia dla organów administracji do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Kompetencja taka musi wynikać z innych przepisów prawa.

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 28 § 1

Nakaz przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu w przypadku wykonania robót budowlanych bez zezwolenia konserwatora. Nie zawiera unormowania o konieczności uzyskania stanowiska organów nadzoru budowlanego.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia.

PPSA art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ I instancji poprzez odstąpienie od uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawierało elementów koniecznych.

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 30

Dotyczy innego przedmiotu i trybu postępowania niż współdziałanie organów konserwatorskich i nadzoru budowlanego w kontekście art. 106 kpa.

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do postanowienia o wykonalności zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie posiadały kompetencji do wydania postanowienia opiniującego projekt decyzji konserwatora zabytków w trybie art. 106 kpa. Art. 106 kpa reguluje jedynie procedury współdziałania organów, a nie stanowi samodzielnej podstawy do wydawania decyzji. Ustawa o ochronie dóbr kultury nie przewidywała konieczności uzyskania stanowiska organów nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji przez konserwatora zabytków w tym trybie. Naruszenie art. 107 § 4 kpa przez odstąpienie od uzasadnienia postanowienia organu I instancji. Lakoniczne uzasadnienie postanowienia organu II instancji.

Godne uwagi sformułowania

art. 106 kpa reguluje kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów, nie zawiera jednak samodzielnego upoważnienia dla organów administracji do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Taka kompetencja musi wynikać z innych przepisów prawa administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie miały więc kompetencji do wydania opisanych wyżej postanowień z art. 106 kpa.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Stanisław Małek

członek

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 106 kpa w kontekście współdziałania organów, zwłaszcza w sprawach dotyczących ochrony zabytków i nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, choć zasada dotycząca kompetencji organów jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne rozróżnienie między procedurą a kompetencją organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd proceduralny, który kosztował organy nadzoru budowlanego uchylenie decyzji: kluczowa rola kompetencji organów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2592/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Stanisław Małek
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi F.J. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/W. Batorowicz /-/St. Małek
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]07.2003 r. Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa przesyłając projekt decyzji nakazującej, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury, F.J. przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu poprzez usunięcie drewnianej konstrukcji zadaszenia i drewnianego pawilonu dobudowanych do budynku Domku Parkowego znajdującego się na terenie zabytkowego parku miejskiego w K. w terminie do dnia 29.08.2003r.
Postanowieniem z dnia [...]08.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., na podstawie art. 106 kpa, pozytywnie zaopiniował projekt decyzji przedłożony przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K. z uwagami:
- w podstawie prawnej decyzji należy dodatkowo powołać art. 108 kpa
- ustalić nowy termin wykonania obowiązku rozbiórki
- zobowiązać F.J. do uporządkowania terenu po wykonaniu rozbiórki.
Organ na podstawie art. 107 § 4 kpa odstąpił od uzasadnienia postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...]10.2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po rozpatrzeniu zażalenia F.J., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uwagi o ustaleniu nowego terminu wykonania obowiązku rozbiórki, w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków P. Delegatura w K. przesłał projekt decyzji i zwrócił się z wnioskiem do PINB dla Miasta K. o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa. Zgodnie z art. 106 kpa jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Organ I instancji pozytywnie zaopiniował projekt decyzji. Zaskarżone postanowienie należy uchylić w części dotyczącej ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Art. 108 kpa nadaje rygor natychmiastowej wykonalności i zobowiązuje F.J. Wyjaśnienia zawarte w zażaleniu są nie do przyjęcia. PINB dla Miasta K. sprawę załatwił zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Od powyższego postanowienia skargę złożył F.J., domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w przedmiotowym budynku od grudnia 2002 r. prowadzi działalność gastronomiczną. Budynek ten wyremontował jego ojciec przed 8 laty, obiekt przedstawiał się wówczas katastrofalnie. Wówczas ojciec skarżącego uzyskał informację, że obiekt nie jest zabytkiem. W zeszłym roku skarżący wykonał drewniane zadaszenie-pergolę, aby zapobiec zawilgoceniu znacznej części ścian obiektu. O zamiarze realizacji powyższego obiektu organy administracji nie były zawiadamiane, bowiem ustawa Prawo budowlane tego nie wymaga. Skarżący zadeklarował natychmiastową rozbiórkę wykonanego drewnianego ekranu ochronnego od strony ulicy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 106 § 1 kpa.
Jako podstawę prawną ich wydania organy wskazały na przepis art. 106 kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie) decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek organu załatwiającego sprawę i przybiera formę postanowienia. Przepis art. 106 kpa reguluje kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów, nie zawiera jednak samodzielnego upoważnienia dla organów administracji do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Taka kompetencja musi wynikać z innych przepisów prawa administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie brak takiego umocowania dla organów nadzoru budowlanego.
Z akt sprawy wynika, iż wojewódzki konserwator zabytków prowadził postępowanie w trybie art. 28 ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 98 poz. 1150 z 1999 r. z póź. zm.), która obowiązywała w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wykonania robót budowlanych na zabytku lub w jego otoczeniu bez zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, konserwator może nakazać przywrócenie zabytku lub jego otoczenia do poprzedniego stanu. Cytowany przepis nie zawiera unormowania, z którego wynikałaby konieczność uzyskania, przed wydaniem decyzji przewidzianych tym przepisem, stanowiska (opinii, uzgodnienia, porozumienia) organów nadzoru budowlanego. Natomiast obowiązek współdziałania organów konserwatorskich i organów nadzoru budowlanego przewidziany w art. 30 ustawy o ochronie dóbr kultury dotyczy zupełnie innego przedmiotu i trybu postępowania.
Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie miały więc kompetencji do wydania opisanych wyżej postanowień z art. 106 kpa.
Dodatkowo należy zauważyć, iż organ I instancji odstąpił od uzasadnienia postanowienia z naruszeniem art. 107 § 4 kpa, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienie jest bardzo lakoniczne i nie zawiera elementów koniecznych z art. 107 § 3 kpa.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB dla Miasta K. z dnia [...]08.2003 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Oba postanowienia należało więc uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien prawidłowo ocenić, czy ma kompetencje do wyrażenia stanowiska w ramach art. 106 kpa, biorąc pod uwagę wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu, jak i aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące ochrony zabytków.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia postanowiono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ S. Małek
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI