II SA/PO 257/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. ustalającą opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych, uznając, że stanowi to jedną usługę wodną.
Sprawa dotyczyła opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do Potoku B. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). GDDKiA kwestionowała sposób naliczenia opłaty, argumentując, że poszczególne wyloty (W-106, W-107, W-108) powinny być traktowane jako odrębne usługi wodne, a dla jednego z nich opłata nie powinna być naliczana ze względu na niski próg. Organ administracji i WSA uznały, że wszystkie wyloty objęte jednym pozwoleniem wodnoprawnym stanowią jedną usługę wodną, a przyjęcie koncepcji skarżącego prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści i sprzeczne byłoby z celami Prawa wodnego oraz Ramowej Dyrektywy Wodnej.
Przedmiotem sprawy była skarga Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego, która ustaliła opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do Potoku B. GDDKiA reklamowała pierwotną informację roczną, domagając się naliczenia opłaty w niższej kwocie, argumentując, że dla wylotów, gdzie opłata nie przekracza 20 zł, nie powinna być ona wnoszona, zgodnie z art. 279a ust. 1 P.w. Skarżący uważał, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 12 maja 2020 r. zawiera trzy odrębne pozwolenia dla wylotów W-106, W-107 i W-108, a opłata powinna być naliczana dla każdego z nich indywidualnie. Organ administracji odrzucił reklamację, wskazując, że pozwolenie wodnoprawne stanowi jedną usługę wodną i opłata powinna być sumą jednostkowych opłat dla wszystkich wylotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd odwołał się do wcześniejszego, prawomocnego wyroku w analogicznej sprawie, podkreślając, że traktowanie każdego wylotu jako odrębnej usługi wodnej prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści dla skarżącego i było sprzeczne z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych, kosztów środowiskowych i zasobowych, zgodnie z Prawem wodnym i Ramową Dyrektywą Wodną. Sąd uznał, że opłata została prawidłowo naliczona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odprowadzanie wód opadowych i roztopowych przez kilka wylotów objętych jednym pozwoleniem wodnoprawnym stanowi jedną usługę wodną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że traktowanie każdego wylotu jako odrębnej usługi wodnej prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści dla podmiotu korzystającego ze środowiska i było sprzeczne z celami Prawa wodnego oraz Ramowej Dyrektywy Wodnej, które opierają się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i zasobowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.w. art. 271 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 271 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
P.w. art. 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zasada zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i zasobowe.
P.w. art. 267
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami.
P.w. art. 279a § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Próg opłacalności dla opłat za usługi wodne.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprowadzanie wód opadowych przez kilka wylotów objętych jednym pozwoleniem wodnoprawnym stanowi jedną usługę wodną. Przyjęcie koncepcji odrębnych opłat dla każdego wylotu prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści i było sprzeczne z celami Prawa wodnego oraz Ramowej Dyrektywy Wodnej. Zasada zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniająca koszty środowiskowe i zasobowe, jest kluczowa dla zarządzania zasobami wodnymi.
Odrzucone argumenty
Pozwolenie wodnoprawne zawiera trzy odrębne pozwolenia dla wylotów W-106, W-107 i W-108, a opłata powinna być naliczana dla każdego z nich indywidualnie. Dla wylotu W-106 opłata nie powinna być naliczana, gdyż nie przekracza 20 zł (art. 279a ust. 1 P.w.).
Godne uwagi sformułowania
o samym fakcie konieczności ponoszenia opłaty nie decydowałaby ilość odprowadzanej wody, ale wyłącznie sposób, w jaki to odprowadzenie zostało zaprojektowane. przyjmując takie stanowisko podmiot korzystający ze środowiska — poprzez pobór i odprowadzanie wód — ponosiłby koszty w zależności do tego, jakie przyjmie rozwiązania projektowe i to bez względu na to, w jakim zakresie korzysta z wody. zabieg polegający na "wyodrębnieniu" dla każdego z wylotów pozwolenia wodnoprawnego służyłby tylko ekonomicznym korzyściom skarżącego
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia jednej usługi wodnej w kontekście opłat za odprowadzanie wód opadowych z wielu wylotów objętych jednym pozwoleniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i opłatami za odprowadzanie wód opadowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa wodnego w kontekście opłat za odprowadzanie wód opadowych, co jest istotne dla podmiotów korzystających ze środowiska i organów administracji.
“Jedna usługa wodna czy wiele? Sąd rozstrzyga o opłatach za odprowadzanie deszczówki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 257/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-11-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/ Robert Talaga Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1478 art. 271, art. 9, art. 267, art. 279a Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 29 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopów oddala skargę Uzasadnienie W dniu 12 lutego 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...], działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm. dalej P.w.) w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] decyzją z dnia 12 maja 2020 r., znak: [...], wydał informację roczną o wysokości opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], [...] i ustalił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. (dalej w skrócie GDDKiA) za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. opłatę stałą w wysokości: [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Potoku B. . W uzasadnieniu informacji wskazano, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód w ilości 0.169 m3/s. Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471). W informacji wskazano, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach w wysokości [...] zł. GDDKiA złożyła reklamację od powyższej informacji, wnosząc o poprawne naliczenie opłaty do wysokości [...] zł, tj. tylko za wyloty, dla których naliczona opłata za usługę wodną przekracza 20 zł, zgodnie z art. 279a ust. 1 P.w. GDDKiA podniosła, że za wydanie pozwolenia wodnoprawnego została obciążona opłatą w wysokości maksymalnej, tj. [...] zł, traktując wszystkie wyloty w niej wskazane (tj. 78 szt., w tym: 11 wylotów do wód i 67 wyloty do urządzeń wodnych), za pomocą których są odprowadzane wody opadowe do odbiorników, jako odrębne pozwolenia wodnoprawe - powołując się na zapisy art. 398 ust. 1, 3 i 8 P.w. - o czym mowa w adnotacji dot. opłaty zawartej w decyzji wodnoprawnej. Wobec tego na podstawie art. 279a ust 1 P.w. jeżeli wysokość naliczonej opłaty za usługę wodną nie przekracza 20 zł (tak jak ma to miejsce w przypadku wylotu oznaczonych w przedmiotowej decyzji jako: [...]) opłaty tej zgodnie z cytowanym powyżej art. 279a ust. 1 P.w. nie wnosi się. Decyzją z 29 lutego 2024 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 4 pkt 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 poz. 775 dalej k.p.a.) określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Potoku B. . W uzasadnieniu organ podał, że nie uznał reklamacji. Organ wskazał, że z uwagi na to, że pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 12 maja 2020 r., na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód w ilości: W-106 - 0,017 m3/s; W-107 - 0,062 m3/s; W-108 - 0,090 m3/s, stanowi jedną usługę wodną, w związku z tym ustalana jest jako jedna opłata w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego i stanowi ona sumę jednostkowych opłat (wylotu W-106, W-107, W-108). Zdaniem organu w przypadku ustalenia opłaty stałej na podstawie wymienionego pozwolenia wodnoprawnego oddzielnie dla każdego wylotu prowadziłoby do uzyskania przez podmiot nieuzasadnionej korzyści w postaci braku konieczności uiszczania opłaty. Organ zauważył, że co do zasady nie ma przeszkód, żeby traktować każdy wylot jako odrębny przedmiot opłaty oraz odrębną usługę wodną. Należy jednak zauważyć, że liczba wylotów i ich parametry w ramach tego samego zamierzenia budowlanego może być różna. Jeżeli konieczne jest odprowadzenie wody z danego obszaru, to można to zrobić na kilka sposobów w zakresie doboru parametrów. W zależności od doboru tych parametrów opłata stała może być różna albo może w ogóle się nie pojawić. Przykładowo możliwe jest zaprojektowanie większej liczby odpływów o mniejszej przepustowości zamiast mniejszej liczby o większej przepustowości i w konsekwencji uniknięcie opłaty. W konsekwencji o samym fakcie konieczności ponoszenia opłaty nie decydowałaby ilość odprowadzanej wody, ale wyłącznie sposób, w jaki to odprowadzenie zostało zaprojektowane. Przyjmując takie stanowisko podmiot korzystający ze środowiska — poprzez pobór i odprowadzanie wód — ponosiłby koszty w zależności do tego, jakie przyjmie rozwiązania projektowe i to bez względu na to, w jakim zakresie korzysta z wody. Korzystając de facto w tym samym zakresie mógłby w ogóle nie ponosić opłat, co byłoby sprzeczne z celami ustawy Prawo wodne. Ponadto gdyby przyjąć, że możliwe jest uniknięcie opłaty niezależnie od zakresu korzystania z wód wyłącznie w oparciu o liczbę i przepustowość zaplanowanych wylotów, prowadziłoby to do pozbawienia organu możliwości zarządzania zasobami wodnymi. Nie służyłoby też optymalizacji korzystania z wody. Ponadto organ powołał się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt III SA/Po 66/21 z dnia 5 maja 2021 r. w analogicznej sprawie, w której Sąd oddalił skargę i uznał za prawidłowe ustalenia organu w zakresie konieczności określenia stronie skarżącej opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, w zakresie tych samych wylotów W-106, W-107 i W-108. Reasumując organ stwierdził, że skoro skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód w ilości: W-106 - 0,017 m3/s,W-107 - 0,062 m3/s, W-108 - 0,090 m3/s, co oznacza, że obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Następnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zarządu Zlewni Wód Polskich w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 29 lutego 2024 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 271 ust. 4 pkt 2 P.w. oraz § 6 Rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, bez uwzględnienia faktu, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z kilkoma odrębnymi, niezależnymi zezwoleniami wodnoprawnymi (odrębne pozwolenia wodnoprawne dla każdego z wylotów), a nie jednym, co wynika i potwierdza decyzja z dnia 12 maja 2020 r., która jest decyzją zawierającą więcej niż jedno pozwolenie wodnoprawne, która to okoliczność ma kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty stałej (przepis art. 271 ust. 4 pkt 2 odsyła do pozwolenia wodnoprawnego, jako podstawy ustalenia opłaty), co oznacza że opłata stała winna być ustalana odrębnie dla każdego z wylotów (pozwoleń wodnoprawnych) wskazanych w decyzji pozwoleniu wodnoprawnym, a nie dla wszystkich wylotów (zezwoleń) łącznie, dla których określono wspólny odbiornik, co w konsekwencji doprowadziło do określenia GDDKiA za okres od 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. jednej opłaty stałej w wysokości [...] złotych za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Potoku B., w miejsce trzech odrębnych opłat, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 279 a ust 1 P.w. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Motywując skargę wskazano, że zdaniem strony skarżącej pozwolenie wodnoprawne zakłada odprowadzanie do wód wylotami wód opadowych i roztopowych w ilościach : W-106 – 0,017 m3 /s, W-107 – 0,062 m3/ s W-108 – 0,090 m3/ s. Z tego względu opłata stała obliczona zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł za dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 366 dni w roku oraz określonych w pozwoleniu wartości Q max - wynosi za poszczególne wyloty odpowiednio: . W-106 - [...] zł, . W-107 - [...] zł, . W-108 - [...] zł, wynosi za poszczególne wyloty: W-106 – [...] zł, W-107 – [...] zł, W-108 – [...] zł. W przypadku wylotu W-106 wysokość opłaty wyliczonej za usługę wodną realizowana wylotem nie przekracza 20 zł, a zatem opłata ta – zgodnie z art. 279 a ust. 1 P.w. nie powinna być wnoszona. Zdaniem skarżącego jako podstawę ustalenia opłaty organ winien przyjąć maksymalną ilość wody odprowadzanych do wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, a tych (pozwoleń) w niniejszej sprawie dla odbiornika Potok B., wydano trzy a nie jedno, mimo że zawarte są one w jednej decyzji z dnia 12 maja 2020 r. Norma zawarta w art. 271 ust. 4 pkt 2 P.w. odsyła do pozwolenia wodnoprawnego, a nie do decyzji, w której zawarto kilka zezwoleń wodnoprawnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 271 ust. 4 pkt 2 P.w., który zdaniem organu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Opłata stała nie została ustalona za odprowadzanie do wód: wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, tylko za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, zatem zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w. Przepis ten organ prawidłowo zastosował w sprawie, przyjmując że nie należało wyliczać opłaty odrębnie dla każdego z wylotów, lecz uwzględnić że odprowadzanie wody z wylotów W-106, 107 i 108 następuje zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym do jednego odbiornika Potoku B. i podlega jednej opłacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora ZZ w L. PGW [...] z dnia 29 lutego 2024 r., nr [...], ustalająca skarżącemu opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Potoku B.. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli względem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoczynając rozważania w sprawie należy zwrócić uwagę, że wejście w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne z dniem 1 stycznia 2018 r. wynikało z konieczności wdrożenia w polskim prawodawstwie Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r., która ustanawia ramy wspólnotowej polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 – 73, ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 – 346), znanej jako "Ramowa Dyrektywa Wodna". W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "użytkownik"/ "zanieczyszczający" płaci. Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). W preambule do Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE "usługi wodne" są rozumiane jako działania związane z zarządzaniem zasobami wodnymi, które obejmują dostarczanie wody pitnej, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, a także inne usługi związane z zarządzaniem wodami. Dyrektywa kładzie nacisk na konieczność uwzględnienia kosztów środowiskowych i społecznych w tych usługach oraz na zasadę, że użytkownicy i zanieczyszczający powinni ponosić odpowiedzialność finansową za korzystanie z wód i ich zanieczyszczanie. Preambuła Dyrektywy Wodnej podkreśla znaczenie zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi oraz potrzebę wdrożenia instrumentów ekonomicznych, które mają na celu racjonalizację użytkowania wody i minimalizację jej strat w środowisku. W kontekście usług wodnych istotne jest również promowanie efektywności i ochrony wód, a także zachowanie bioróżnorodności oraz ekosystemów wodnych. Odzwierciedleniem powyższych założeń jest wprowadzenie w art. 9 ust. 3 P.w. zasady, zgodnie z którą gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.w. usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Wedle art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. usługi wodne obejmują m. in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W rozpoznawanej sprawie skarżący jest podmiotem, który korzysta ze środowiska, a w szczególności korzysta z wód. Skarżący legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym na usługi wodne obejmujące odprowadzanie istniejącymi wylotami do wód i urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych (por. pkt II lit. a pozwolenia wodnoprawnego z dnia 12 maja 2020 r.). Sporną kwestią pomiędzy skarżącym a organem pozostaje ustalenie przez organ jednej opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód dla wylotów W-106, W-107 i W-108. Zdaniem organu wydane skarżącemu pozwolenie wodnoprawne (decyzja z dnia 12 maja 2020 r.) w zakresie wylotów W 106-108 stanowi jedną usługę wodną, a zatem na tej podstawie należy ustalić jedną opłatę w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego, stanowiącą sumę jednostkowych opłat dla wylotów W-106-108 odprowadzających wodę do Potoku B.. Zdaniem skarżącego jako podstawę ustalenia opłaty organ winien przyjąć maksymalną ilość wody odprowadzaną do wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, a tych pozwoleń dla odbiornika Potok B., wydano 3 a nie 1, mimo że zawarte są one w jednej decyzji wodnoprawnej. W konsekwencji przyjęcia stanowiska skarżącego dla wylotu W-106 opłata nie zostałaby naliczona, gdyż nie spełnia tzw. “progu opłacalności" (art. 279a ust. 1 P.w.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie rację należało przyznać organowi. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za zasadne odwołanie się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2021 r., sygn. III SA/Po [...], wydanego w sprawie skarżącego, w analogicznym stanie faktycznym. Wyrok ten dotyczył ustalenia skarżącemu opłaty za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód Potoku Błociec za rok 2020, dla wylotów W-106, 107 i 108. W powyższym wyroku WSA wskazał, że prawidłowe były ustalenia organu w zakresie konieczności określenia stronie skarżącej opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód zaskarżoną decyzją. W ocenie WSA prawidłowo organ uznał, że pozwolenie wodnoprawne – decyzja z dnia 12 maja 2020 r. – stanowi w istocie jedną usługę wodną, a zatem na tej podstawie należało ustalić jedną opłatę w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego, stanowiącą sumę jednostkowych opłat za wyloty W- 106, 107 i 108. WSA w Poznaniu podzielił stanowisko organu, że możliwe jest obliczenie opłaty dla każdego z wylotów oddzielnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w. Każdy wylot może być traktowany jako odrębny przedmiot opłaty oraz odrębna usługa wodna. Również liczba wylotów i ich parametry w ramach tego samego zamierzenia budowlanego może być różna. Organ podkreślił, że można zaprojektować większą liczbę odpływów o mniejszej przepustowości zamiast mniejszej liczby odpływów o większej przepustowości, co prowadzić może do uniknięcia opłaty. W ocenie WSA rację ma zatem organ, że o konieczności ponoszenia opłaty nie decydowałaby ilość odprowadzanej wody, ale wyłącznie sposób zaprojektowania tego odprowadzania wody. Zasadnie zatem organ stwierdził, że nie można przyjąć możliwości uniknięcia opłaty niezależnie od zakresu korzystania z wód wyłącznie w oparciu o liczbę i przepustowość zaplanowanych wylotów, gdyż prowadziłoby to do pozbawienia możliwości zarządzania zasobami wodnymi. W powyższym wyroku WSA podkreślił, że istotą przepisu art. 279 a ust. 1 P.w. jest uniknięcie sytuacji, w której koszty sporządzenia informacji mogłyby przewyższać wpływy z tytułu opłaty stałej za usługi wodne. W przypadku ustalenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego – decyzji z dnia 12 maja 2020 r. - opłaty stałej oddzielnie dla każdego wylotu doszłoby do uzyskania przez podmiot nieuzasadnionej korzyści. Skarżący korzystałby z wód zgodnie z udzielonym pozwoleniem, lecz nie ponosiłby z tego tytułu kosztów (całość orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Obecnie rozpoznając sprawę Sąd w pełni podziela poglądy wyrażone w powyższym wyroku o sygn. III SA/Po [...] i przyjmuje je za własne. Zdaniem Sądu zasadne jest przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z jedną usługą wodną polegajacą na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych, pochodzących z drogi ekspresowej [...], wylotami W 106-108 do wód Potoku B.. Wyliczona skarżącemu opłata dotyczy konkretnego odcinka drogi (autostrady) i wylotów odprowadzających wody opadowe i roztopowe z tego odcinka drogi do jednego odbiornika - Potoku B., objętą jednym pozwoleniem wodnoprawnym. Z punktu widzenia celów ustawy Prawo Wodne i wspomnianej Ramowej Dyrektywy Wodnej przyjęcie koncepcji skarżącego prowadziłoby do przyznania mu nieuzasadnionej korzyści i uniknięcia opat za korzystanie z zasobów środowiska. Zabieg polegający na "wyodrębnieniu" dla każdego z wylotów pozwolenia wodnoprawnego służyłby tylko ekonomicznym korzyściom skarżącego, bowiem w przypadku wylotu W-106 skarżący mimo odprowadzania wody nie ponosiłby z tego tytułu kosztów. Jak już wyżej wspomniano gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Opłaty za usługi wodne zostały uznane za jeden z 5 instrumentów zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 pkt 3 P.w.) oraz jeden z 9 instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 P.w.). Istotą pozwolenia wodnoprawnego jest określona w tej decyzji możliwość korzystania z wód lub też oddziaływania na te wody. Skarżący jest podmiotem, który korzysta z wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego jednej usługi wodnej i z tego tytułu powinien ponosić opłatę. Z tego względu niemożliwym jest przychylenie się przez Sąd do zasadniczego argumentu skargi, bowiem stoi on w sprzeczności z celami ustawy Prawo wodne i Ramowej Dyrektywy Wodnej, w tym w szczególności zasady zwrotu kosztów usług wodnych (art. 9 ust. 1 zd. 1 Ramowej Dyrektywy Wodnej). Reasumując Sąd uznał za niezasadny stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w. oraz § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471). Organ prawidłowo naliczył skarżącemu opłatę, jak i w wydanej decyzji uzasadnił podstawę jej naliczenia oraz wyjaśnił motywy jakimi kierował się wydając skarżoną decyzję. Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Mając to na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI