II SA/Po 255/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-07-17
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanebudynekwiataklasyfikacja obiektunadzór budowlanysamowola budowlanadecyzja o warunkach zabudowypostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie obiektu budowlanego, uznając, że nie jest on wiatą, lecz budynkiem, co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy.

Sprawa dotyczyła obiektu budowlanego, który organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako wiatę, co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie jego prawidłowości. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że obiekt jest budynkiem. WSA w Poznaniu uznał, że obiekt, posiadając ściany z otworami, trwale związany z gruntem i zadaszony, spełnia definicję budynku, a nie wiaty. Sąd uchylił decyzje organów niższych instancji, wskazując na błędną ocenę materiału dowodowego i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem, że obiekt jest budynkiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości budowy obiektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały obiekt jako wiatę, powołując się na definicje i orzecznictwo, zgodnie z którymi wiata nie musi posiadać ścian. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędne ustalenie charakteru obiektu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu, obiekt, który posiadał jedną ścianę pełną i trzy ściany z otworami, był trwale związany z gruntem, posiadał fundamenty i dach, spełniał definicję budynku, a nie wiaty. Sąd podkreślił, że posiadanie ścian z otworami nie wyklucza uznania obiektu za budynek, gdyż ściany te nadal pełnią funkcję wydzielającą go z przestrzeni. W związku z błędną kwalifikacją obiektu jako wiaty, Sąd uznał, że organy naruszyły art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, że obiekt należy kwalifikować jako budynek, a nie wiatę. Sąd wskazał, że organ powinien rozważyć, czy obiekt spełnia warunki uznania go za budynek rekreacji indywidualnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obiekt taki należy kwalifikować jako budynek, a nie wiatę, ponieważ spełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w szczególności poprzez wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian z otworami).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie ścian z otworami nie wyklucza uznania obiektu za budynek, gdyż ściany te nadal pełnią funkcję wydzielającą go z przestrzeni. Definicja wiaty wymaga braku ścian, co w tym przypadku nie jest spełnione. Błędna kwalifikacja obiektu jako wiaty przez organy nadzoru budowlanego stanowiła podstawę do uchylenia ich decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych lub materialnoprawnych.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego fundamenty i dach.

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli jako każdego obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymienia wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, garaże, wiaty lub przydomowe ganki i oranżerie o powierzchni zabudowy do 35 m2, niepodlegające obowiązkowi pozwolenia na budowę.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymienia wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce z budynkiem mieszkalnym, niepodlegające obowiązkowi pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do należytej i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany, posiadający ściany z otworami, trwale związany z gruntem, z fundamentami i dachem, spełnia definicję budynku, a nie wiaty. Organy nadzoru budowlanego dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego, błędnie kwalifikując obiekt jako wiatę.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego oparte na kwalifikacji obiektu jako wiaty. Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia art. 49b ust. 1 i art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego (ocenione jako przedwczesne na tym etapie).

Godne uwagi sformułowania

Za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach. Posiadanie przez obiekt ścian z otworami nie jest jednoznaczne z tym, że obiekt ten nie jest wydzielony z przestrzeni. Ściana nie traci bowiem swojej funkcji wydzielającej obiekt przez to, że posiada otwory. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nosiła cechy dowolności.

Skład orzekający

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budynków lub wiat, interpretacja definicji budynku i przegród budowlanych w kontekście Prawa budowlanego, ocena materiału dowodowego przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu z częściowo otwartymi ścianami; orzeczenie opiera się na konkretnych ustaleniach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów budowlanych i rozróżnienia między budynkiem a wiatą, co ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy Twój obiekt to budynek czy wiata? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice w prawie budowlanym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 255/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Jan Szuma
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 267/20 - Wyrok NSA z 2023-02-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 20, art. 29 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...]; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] ([...]), umorzył postępowanie administracyjne w całości w sprawie prawidłowości budowy obiektu budowlanego w [...] przy ul. [...] nr [...] dz. nr [...] obręb [...].
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy ww. obiektu budowlanego wszczęte zostało z urzędu, po przeprowadzeniu w dniu [...] grudnia 2017 r., kontroli. W jej wyniku ustalono, że na ww. nieruchomości zlokalizowany jest obiekt budowlany konstrukcji murowanej, z dachem czterospadowym (kopertowym) pokrytym blachodachówką (obiekt o wymiarach: dł. 6,90m, szer. 4,50m, wys. 3,80m w kalenicy). Obiekt wybudowany na ławach żelbetowych, ściany wykonane z cegły klinkierowej gr. 25cm, dach konstrukcji drewnianej z ociepleniem pomiędzy krokwiami z wełny mineralnej. Obiekt posiada instalację elektryczną oraz otwory zewnętrzne zaopatrzone w rolety plastikowe opuszczane do poziomu posadzki. Obiekt oddalony jest w odległości 1,43 m od granicy z działką nr [...] mierząc do ściany (0,87m mierząc od okapu) i w odległość 1,40m od granicy z działką nr [...] mierząc do ściany (0,65m mierząc do okapu). Obiekt w dniu kontroli wypełniał wszystkie założenia definicji budynku oraz pełni funkcję gospodarczą.
Organ wskazał, że postanowieniem nr [...] w dniu [...] lutego 2018 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń obiektu oraz nałożył na inwestora, Pana [...] obowiązek przedłożenia, w terminie do [...] maja 2018 r. dokumentów, szczegółowo określonych w sentencji postanowienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. ([...]) uchylił zaskarżone postanowienie w części, określającej termin dostarczenia dokumentów i orzekł o obowiązku przedłożenia wymienionych w postanowieniu dokumentów w terminie do dnia [...] czerwca 2018 r. oraz w części w jakiej wskazano o przedłożeniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej nieruchomości i w tym miejscu orzekł o obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ podał nadto, że w dniu [...] lipca 2018 r. wpłynęło pismo [...]WINB [...] przekazujące wniosek inwestora o przedłużeniu terminu do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej nieruchomości do dnia [...] września 2018 r., gdyż uzyskanie tej decyzji w wyznaczonym terminie do dnia [...] czerwca 2018 r. nie jest możliwe z przyczyn niezależnych od strony, załączając do powyższego wniosek o ustalenie warunków zabudowy.
W dniu [...] lipca 2018 r. do organu wpłynęło pismo z prośbą o zmianę klasyfikacji prowadzonego postępowania administracyjnego na wiatę. Informując, że rolety były zamontowane na czas budowy, w celu zabezpieczenia materiałów budowlanych, podpierając się twierdzeniem że w trakcie kontroli nie zostało zadane pytanie czy rolety są obiektem stałym. Demontaż rolet potwierdziła kontrola przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2018r. Następnie w [...] września 2018 r. umorzono postępowanie w sprawie zmiany terminu przedłożenia dokumentów wynikających z postanowienia tut. organu nr [...] z dnia [...] lutego 2018r.
Organ wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt nie ma pełnej przegrody zewnętrznej czyli zintegrowanego elementu budynku lub zespołu elementów, który oddziela jego wnętrze od środowiska zewnętrznego (od strony działki nr [...] otwór 2,55m x 2,08m, od strony ul. [...] otwór 2,22m x 2,08m, od strony podwórza dz. nr [...] dwa otwory o wymiarach 1,80m x 2,08m). Przez te elementy budynku należy rozumieć ściany zewnętrzne, stolarka okienna i drzwiowa, dach, drzwi zewnętrzne, fundamenty na gruncie. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w pełni definicji budynku.
Organ wskazał, że w przepisach brak legalnej definicji wiaty. Jednak zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego wiata jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Nie wyklucza to możliwości posiadania przez wiatę ściany czy kilku ścian, o ile powstała konstrukcja nie będzie mieścić się w kategorii budynku, czyli nie będzie trwale związana z gruntem, wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamentów i dachu. Zatem, mając powyższe na uwadze należy stwierdzić że przedmiotowy obiekt zlokalizowany w m. [...] ul. [...], dz. nr [...] (obręb [...]) nie jest budynkiem, a zapisy powyższe pozwalają zakwalifikować obiekt jako wiata, co organ uczynił.
Organ, mając na uwadze treść art. 29 ust.1 pkt 2c i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., dalej: Prawa budowlanego), stwierdził, że inwestor budując przedmiotowy obiekt nie naruszył obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu, przedmiotowy obiekt nie narusza też przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002r.), które w § 12 i 13 szczegółowo określa odległości sytuowania budynków od sąsiednich działek. Nie zawierają jednak obostrzeń w zakresie lokalizacji wiat. Przepisy te nie określają minimalnej odległości wiat (budowli) od granic działek budowlanych, tak jak to w przypadku budynków (przepisy dotyczące budynków nie obowiązują w tym przypadku, ponieważ wiata nie jest budynkiem).
Wobec powyższego, organ, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie.
[...] (dalej: skarżąca), nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, wniosła odwołanie, domagając się dalszego prowadzenia postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że wbrew zarzutom skarżącej, obiekt spełniający warunki z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest obiektem wymagającym zgłoszenia z uwagi na przyjęcie rozszerzającej interpretacji art. 29 ust. 2 w zw. z 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W przypadku, gdy ustawodawca enumeratywnie wymienia rodzaje budynków, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a następnie precyzyjnie wskazuje, które z nich winny być poprzedzone zgłoszeniem, to niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja tych przepisów.
[...]WINB wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. (sygn. II OSK 1481/14) "Pojęcie wiaty, którym posługuje się art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., nie zostało zdefiniowane ani na gruncie ustawy p.b. Za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach". W ocenie organu, jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego (m.in. pięć protokołów kontroli nieruchomości) przedmiotowy obiekt (wiata) posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej. Dach czterospadowy kryty blachodachówką. Obiekt posadowiony jest na ławach żelbetowych i posiada wym. 6,90 x 4,50m i wys. 3,80m, co daje powierzchnię zabudowy 31,05m2. Natomiast działka na której jest zrealizowana posiada powierzchnię 606m2 i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz przedmiotową wiatą (co wynika z projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez [...] - technika budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r.). W związku z powyższym przedmiotowa wiata spełnia wszystkie warunki wyrażone w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r. (sygn. VII SA/Wa 628/17) "o tym czy wiata pełni funkcję użytkową budynku decyduje przede wszystkim jej przeznaczenie. Spełniać funkcję budynku będzie wyłącznie wiata o przeznaczeniu innym niż rekreacyjno-wypoczynkowym (wiata składowa, czy magazynowa). Przepis § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), odnosi się wyłącznie do budynków a nie do budowli.". Organ stwierdził zatem, że w niniejszym przypadku również nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422). Organ wskazał również, że z dokumentacji fotograficznej wynika, iż wewnątrz wiaty znajdują się meble ogrodowe - stół i krzesła, wobec czego można uznać, że pełni ona wypoczynkową funkcję.
Organ, powołując się na ocenę prawną wyrażoną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. (sygn. 11 OPS 1/16) wskazał, że "do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.". Wobec faktu, iż dla przedmiotowej nieruchomości obecnie nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie narusza obowiązujących przepisów prawa miejscowego.
W ocenie organu, wobec powyższego, inwestor nie miał obowiązku uzyskania ani pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty, ani dokonywać zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej w tym zakresie. Wprawdzie obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania był początkowo kwalifikowany jako budynek gospodarczy, niemniej jednak wykonane przez inwestora prace (których nie w sposób uznać za roboty budowlane objęte nakazem wstrzymania) zmieniły kwalifikację prawną tego obiektu, a organy nadzoru budowlanego dokonaną zmianę substancji budowlanej obwiązane są uwzględnić.
Organ odwoławczy uznał więc za zasadną decyzję organu I instancji o umorzeniu prowadzonego postępowania.
Skarżąca, pismem z dnia [...] lutego 2019 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżąca zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego, tj. nieustalenie z jakim obiektem budowlanym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy organy I i II instancji kategorycznie stwierdzają w ww. decyzjach, iż w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania była budowla-wiata, opierając swoje ustalenia m.in. na przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym, który dotyczy altany, a nie wiaty,
2) art. 11 k.p.a., poprzez naruszenie zasady przekonywania i wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek, którym organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w sytuacji, gdy organy I i II instancji (w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] oraz w postanowieniu z dnia [...] maja 2018 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) jednoznacznie stwierdziły, iż obiekt w dniu kontroli z dnia [...] grudnia 2018 r. spełniał wszystkie założenia definicji budynku oraz pełnił funkcję gospodarczą, a więc w ocenie obu organów bezsporny był fakt samowolnej budowy budynku gospodarczego, a następnie pomimo tego, iż budynek w toku dalszego postępowania nie uległ istotnym zmianom (za wyjątkiem czasowego demontażu rolet), organy I i II instancji uznały, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wiatą, a więc o żadnej samowoli nie może być mowy,
3) art. 79 § 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej udziału w postępowaniu dowodowym w postaci czynności kontrolnych prowadzonych na terenie nieruchomości inwestora,
4) art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy inwestor nie przedłożył w zakreślonym terminie do dnia [...] czerwca 2018 r. dokumentów, do których przedłożenia został zobowiązany na podstawie ostatecznego postanowienia organu I i II instancji w trybie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego w postaci zwięzłego opisu technicznego, projektu zagospodarowania działki, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o warunkach zabudowy,
5) art. 50 a pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy inwestor pomimo otrzymania postanowienia nr [...] PINB w [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych kontynuował roboty budowlane przy obiekcie budowlanym, która to okoliczność wynika wprost z pisma kierowanego przez skarżącą do organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r.,
6) art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż budynek usytuowany na działce inwestora położony w [...] przy ulicy [...] nie spełnia definicji budynku w sytuacji, gdy jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
7)
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania a ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji organu II instancji poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd jest decyzja, którą organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego umarzające postępowanie w sprawie prawidłowości budowy obiektu budowlanego. Podstawą wydania decyzji były ustalenia organu, zgodnie z którymi analizowany obiekt jest wiatą, nie jest budynkiem i nie mają do niego zastosowania przepisy techniczne dotyczące budynków. Zdaniem organu dla analizowanej inwestycji nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenie budowy.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budowla natomiast, według definicji z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Przepis art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego wymienia budowy i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Wśród nich, w szczególności wskazać należy na:
2) wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, garaże, wiaty lub przydomowe ganki i oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;
2a) wolno stojące parterowe budynki rekreacji indywidualnej, rozumiane jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki;
2c) wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki;
2d) wolno stojące altany o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Przepis art. 30 Prawa budowlanego, określając budowy, które wymagają zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymienił w szczególności inwestycje wskazane powyżej w punktach pkt 1a-2b. Z powyższego wynika, że zgłoszeniu nie podlega budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50m2 i wolno stających altan o powierzchni zabudowy do 35 m2.
Organ prowadząc postępowanie przyjął, że analizowany obiekt jest wiatą. Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. (sygn. II OSK 1481/14) "Pojęcie wiaty, którym posługuje się art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., nie zostało zdefiniowane ani na gruncie ustawy p.b. Za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach".
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela trafność sformułowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny definicji. W ocenie Sądu, dokonana jednak przez organ kwalifikacja spornego obiektu jako wiaty nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ ustalił bowiem, że przedmiotowy obiekt posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej. Ustalenia te w żaden sposób nie przystają do podanej wyżej definicji wiaty. Obiekt ten posiada bowiem ściany. Nie sposób uznać więc, że jest to wiata, skoro koniecznym elementem zakwalifikowania obiektu jako wiata jest właśnie nieposiadanie ścian.
W ocenie Sądu, także dalsze ustalenia organu, zgodnie z którymi analizowany obiekt nie jest budynkiem, również są nietrafne. Materiał zgromadzony w aktach sprawy wskazuje wyraźnie, że obiekt ten należy zakwalifikować jako budynek. Organ, przytaczając bowiem ustalenia poczynione w toku przeprowadzonych kontroli, wskazał, że przedmiotowy obiekt posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej. Dach czterospadowy kryty blachodachówką. Obiekt posadowiony jest na ławach żelbetowych i posiada wym. 6,90 x 4,50m i wys. 3,80m, co daje powierzchnię zabudowy 31,05m2. Natomiast działka na której jest zrealizowana posiada powierzchnię 606m2 i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz przedmiotowym obiektem. W ocenie Sądu, powyższe ustalenia w sposób jednoznaczny wskazują, że analizowany obiekt wypełnia wszystkie cechy budynku. Nie jest spornym, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem i posiada fundamenty i dach. Jedyną kwestią, która mogłaby wskazywać na odmienną kwalifikację analizowanego obiektu są ściany. By obiekt spełniał definicję budynku musi być bowiem wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Organ, w tym zakresie wskazał, że obiekt posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej. Zdaniem Sądu, z powyższych ustaleń wynika, że analizowany obiekt, wbrew stanowisku organu, jest wydzielony z przestrzeni w sposób, który uzasadnia uznanie go za budynek. Posiadanie przez obiekt ścian z otworami nie jest bowiem jednoznaczne z tym, że obiekt ten nie jest wydzielony z przestrzeni. Ściana nie traci bowiem swojej funkcji wydzielającej obiekt przez to, że posiada otwory.
W orzecznictwie wskazuje się również, że pojęcie przegród budowlanych jest szerokie i nie ogranicza się do ścian w tradycyjnym rozumieniu. Tą kategorią pojęciową należy objąć również inne elementy struktury budynku, które mogą pełnić tę samą funkcję co ściana, i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni. Przegrodą budowlaną mogą być filary, słupy, kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni. Funkcja przegrody budowlanej to wyodrębnienie (a nie zamknięcie) budynku od okalającej go przestrzeni (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt: II FSK 1581/15, LEX nr 2032356, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt: I SA/Lu 999/17, LEX nr 2457520).
Wobec powyższego przyjąć należy, że analizowany obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, tzn. ścian z otworami, które strukturalnie wydzielają budynek z przestrzeni.
Organ stwierdzając więc, że analizowany obiekt nie jest budynkiem i kwalifikując go jako wiatę, naruszył przepis art. 80 k.p.a. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nosiła cechy dowolności. To naruszenie uzasadnia uchylenie decyzji organu I i II instancji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów wprost wyartykułowanych w skardze, uznać należy, że nie znajdują one uzasadnienia. Nie sposób bowiem uznać, by organ nie ustalił z jakim obiektem ma do czynienia. Organ wskazał jednoznacznie, że przyjmuje, że obiekt ten jest wiatą. Z uwagi jednak na to, że zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy temu przeczy, ustalenie to uznano za błędne. W ocenie Sądu, organ nie naruszył też zasady przekonywania, lecz w sposób nieprawidłowy ocenił materiał dowodowy. Nie było bowiem trafne uznanie, że obiekt utracił cechę wydzielenia z przestrzeni przez zdjęcie rolet, skoro wystarczającą funkcję przegród budowlanych wypełniają ściany z otworami. Z tych samych przyczyn, nie sposób istoty uchybień organu doszukiwać w naruszeniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Odnośnie zarzutu uniemożliwienia skarżącej udziału w postępowaniu dowodowym, brak jest podstaw by przyjąć, że kwestia ta mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Odnośnie natomiast zarzutów naruszenia art. 49b ust. 1 i 50a pkt 1 Prawa budowlanego, wskazać należy, że ocena powyższej kwestii byłaby przedwczesna. Powodem umorzenia postępowania było bowiem zakwalifikowanie obiektu jako wiaty i ta kwestia podlegała na tym etapie ocenie.
Ponownie prowadząc postępowanie, organ winien ocenić zgromadzony materiał dowodowy, przyjmując że analizowany obiekt nie wypełnia definicji wiaty i posiada wszystkie cechy pozwalające na zakwalifikowanie go jako budynku. Organ winien rozważyć analizując cechy obiektu, czy wypełnia on warunki uznania go za budynek rekreacji indywidualnej, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI