II SA/Po 2541/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że strona wnosząca zażalenie nie miała legitymacji do jego wniesienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego, stwierdzając, że osoba trzecia, będąca stroną w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, nie miała legitymacji do wniesienia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, organ odwoławczy nie powinien był merytorycznie oceniać postanowienia organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę małżonków I. i B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło wykonania obowiązku rozbiórki części budynku wybudowanego bez pozwolenia. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając, że obowiązek został wykonany. Jednakże, D.R., strona pierwotnego postępowania administracyjnego, wniosła zażalenie, kwestionując wykonanie decyzji rozbiórkowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wątpliwości co do wykonania części prac. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tylko wierzyciel (w tym przypadku właściwy organ pierwszej instancji) ma uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Osoba trzecia, nawet będąca stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym i nie może domagać się wykonania czynności egzekucyjnych ani wnosić zażaleń. W związku z tym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powinien był merytorycznie oceniać postanowienia organu pierwszej instancji na skutek zażalenia wniesionego przez D.R. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba trzecia nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym i nie może domagać się wykonania czynności egzekucyjnych ani wnosić zażaleń.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyznaje uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie wierzycielowi. Strona postępowania administracyjnego, po wydaniu ostatecznej decyzji, nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani do kwestionowania jego przebiegu w drodze zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 5 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków jest właściwy organ I instancji (wierzyciel).
k.p.a. art. 141 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zażalenie przysługuje stronie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 26
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 28
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stron postępowania administracyjnego.
u.p.e.a. art. 61 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. do postępowań egzekucyjnych.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stron postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. VIII
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy petycji, skarg i wniosków.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona wnosząca zażalenie nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie miała legitymacji do jego wniesienia.
Godne uwagi sformułowania
nie mogła domagać się wykonania czynności egzekucyjnych, bo nie miała w postępowaniu egzekucyjnym przymiotu strony nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wykonania przez małżonków S. obowiązku nałożonego decyzją administracyjną nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji
Skład orzekający
Barbara Drzazga
przewodniczący
Barbara Kamieńska
sprawozdawca
Lilianna Drewniak-Żaba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji procesowej strony w postępowaniu egzekucyjnym, gdy nie jest ona wierzycielem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji strony w postępowaniu egzekucyjnym, a nie meritum wykonania obowiązku administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, nawet w jego egzekucyjnej fazie. Pokazuje pułapki proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Kto może kwestionować wykonanie decyzji? Sąd wyjaśnia granice legitymacji w postępowaniu egzekucyjnym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 2541/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-12-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga /przewodniczący/ Barbara Kamieńska /sprawozdawca/ Lilianna Drewniak-Żaba Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2004r. sprawy ze skargi I. i B. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów wpisu od skargi; III. zastrzega, że uchylone postanowienie nie może być wykonane. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002r. – wydanym na podstawie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161) i art. 123 kpa – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. umorzył skierowane przeciwko I. i B.S. postępowanie egzekucyjne o nałożenie grzywny w celu przymuszenia, powołując się na wynik kontroli z dnia [...] września 2002r. Kontrola wykazała, że zobowiązani wykonali obowiązek rozbiórki części budynku na terenie ich działki nr "1" w Ś. przy ul. [...] wybudowanego bez pozwolenia na budowę, nałożony na nich ostateczną i prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] lutego 2000r. nr [...]. Dlatego zobowiązani wystąpili o anulowanie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2002r. o nałożeniu grzywny celem przymuszenia. Zażalenie na to postanowienie wniosła D.R., będąca stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją rozbiórkową, podważając ustalenia organu egzekucyjnego odnośnie wykonania tej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2002r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem rozpoznania, czy zobowiązany uzyskał zgodę właściwego organu na pobudowanie instalacji gazowej oraz fragmentu ściany z mieszczącą się na niej skrzynką "i w zależności od ustaleń objąć w/w urządzenia rozbiórką lub je pozostawić jako legalnie tam istniejące". Wskazał też na to, że nie zostały usunięte fundamenty oraz pobudowane warstwy posadzki, stanowiące integralną część obiektu będącego przedmiotem decyzji rozbiórkowej. Na postanowienie to wnieśli skargę do Sądu zobowiązani I. i B.S., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu polemizowali ze stanowiskiem organu odwoławczego, co do niewykonania rozbiórki posadzki. Wyjaśnili, że "pozostawiono tylko posadzkę, która służy obecnie jako utwardzenie terenu". Jeśli chodzi o przyłącze gazowe i instalację gazową, to pobudowano je w 1995r., czyli zanim zaistniała samowola budowlana objęta decyzją rozbiórkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Realizacja obowiązków nałożonych prawomocną decyzją nakazującą rozbiórkę części budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę następuje w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). W myśl przepisu art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy, uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnych, obowiązków określonych w art. 2, czyli między innymi obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – jest właściwy organ I instancji. Prowadzi to do wniosku, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tylko wierzycielowi daje uprawnienia do żądania przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem wnosząca zażalenie D.R., chociaż była uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę, w postępowaniu egzekucyjnym nie mogła domagać się wykonania czynności egzekucyjnych, bo nie miała w postępowaniu egzekucyjnym przymiotu strony (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2001r. sygn. IV SAB 189/00 – Lex nr 75547). Z uwagi na treść art. 5 i art. 26 omawianej ustawy, stronie uprawnionej z mocy art. 28 i art. 61 § 1 kpa do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia lub stwierdzenia w drodze decyzji określonego obowiązku przez inny podmiot tego postępowania nie służy po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie legitymacja do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wymuszenia wykonania określonego obowiązku. Konsekwencją powyższej okoliczności jest to, iż wnosząca zażalenie D.R., będąca strona w postępowaniu administracyjnym, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wykonania przez małżonków S. obowiązku nałożonego decyzją administracyjną (patrz: wyrok NSA z 09 maja 2001r. sygn. IV SAB 175/00 – Lex nr 55781). Może natomiast korzystać ze środków przewidzianych w dziale VIII kpa określającym zasady wnoszenia petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji i instytucji społecznych (patrz: postanowienie NSA z 15 marca 1999r. sygn. IV SAB 168/98 – Lex nr 48243). Prowadzi to do wniosku, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek zażalenia wniesionego przez D.R., nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Zażalenie przysługuje bowiem stronie (art. 141 § 1 kpa). Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 20021r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska MarK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI