II SA/Po 254/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podkreślając bezwzględny charakter obowiązku zwrotu i brak kompetencji sądu do badania zasadności orzeczeń o alimentach.
Skarżący K.K. kwestionował decyzję o zwrocie należności z funduszu alimentacyjnego, domagając się jej umorzenia. Wskazywał na problemy z płaceniem alimentów i podjął kroki do wzruszenia orzeczeń sądu powszechnego. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest bezwzględny i nie zależy od sytuacji materialnej dłużnika. Sąd podkreślił, że kwestie zasadności orzeczeń o alimentach leżą w gestii sądów powszechnych, a wnioski o umorzenie lub rozłożenie na raty należy kierować do organu pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej zobowiązującą skarżącego do zwrotu kwoty głównej (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami (...) zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego dla jego dzieci. Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący, mimo prawomocnego wyroku sądu powszechnego zobowiązującego go do alimentów, nie uiszczał zasądzonych kwot, a egzekucja okazała się bezskuteczna, co skutkowało przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionych. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości orzeczenia rozwodowego i alimentacyjnego oraz brak środków do życia. Wniósł o umorzenie należności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując jednocześnie na możliwość ubiegania się o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika. Kwestie dotyczące wadliwości orzeczeń o rozwodzie i alimentach należą do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania tych zarzutów. WSA oddalił również wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy, uznając, że skarżący miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zwrotu jest bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika.
Uzasadnienie
Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter bezwzględny i nakłada na dłużnika obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.o.u.a. art. 27 § 1-3
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu po zakończeniu okresu świadczeniowego lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 30 § 2-3
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Dłużnik alimentacyjny może ubiegać się o umorzenie całości lub części należności, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie jej na raty, powołując się na swoją sytuację dochodową lub rodzinną.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego.
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezwzględny i nie zależy od sytuacji materialnej dłużnika. Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania zasadności orzeczeń o alimentach. Wniosek o umorzenie należności należy kierować do organu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Niewykonalność decyzji z uwagi na brak środków do życia. Wniosek o umorzenie kwot określonych decyzją organu I instancji. Zarzuty dotyczące wadliwości orzeczenia rozwodowego i alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania zasadności podnoszonych zarzutów, a dotyczących wadliwości orzeczenia o rozwodzie oraz o alimentach Wyłącznymi organami mogącymi rozstrzygnąć takie spory są sądy powszechne
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Tomasz Świstak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i braku kompetencji sądu administracyjnego do badania zasadności orzeczeń o alimentach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i procedury zwrotu świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą obowiązku zwrotu świadczeń alimentacyjnych i rozgraniczenia kompetencji sądów administracyjnych i powszechnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Obowiązek zwrotu alimentów z funduszu: czy sytuacja materialna ma znaczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 254/10 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2010-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Świstak Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 1 poz 7 art. 27 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę /-/ T. Świstak /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska Uzasadnienie Decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...), działający na podstawie zarządzenia Burmistrza W. nr (...) z dnia (...) lipca 2008 r., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w W., na podstawie art. 27 ust. 1 – 3 i art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zobowiązał K. K. do zwrotu kwoty głównej w wysokości (...) zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Na dzień wydania decyzji odsetki te wynoszą (...) zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych. W punkcie 2 decyzji określono sposób wpłaty należności głównej wraz z odsetkami. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją Burmistrza W. z dnia (...) listopada 2008 r., nr (...), ustalono na rzecz D. F. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych – F. K. oraz R. K. na okres świadczeniowy od (...) października 2008 r. do (...) września 2009 r. Świadczenia ustalono w wysokości zasądzonych alimentów wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w kwocie po (...) zł miesięcznie na R. K. oraz (...) zł miesięcznie na F. K. Wobec zakończenia w dniu (...) września 2009 r. okresu świadczeniowego, organ był zobligowany, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, do wydania przedmiotowej decyzji. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. K. kwestionując wydane przed sądem powszechnym orzeczenie rozwodowe i alimentacyjne. Wskazał, iż podjął kroki w celu wzruszenia wyroków rozwodowego i alimentacyjnego. Do odwołania skarżący załączył kserokopie korespondencji skierowanej do Prezesa Sądu Apelacyjnego oraz do Prokuratury Rejonowej. Załączył także zaświadczenie z Urzędu Pracy z dnia (...) maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia (...) lutego 2010 r., nr (...), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza W. z dnia (...) grudnia 2009 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że zaskarżona decyzja Burmistrza została wydana prawidłowo, na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i w sposób prawidłowy zostały określone kwoty należności głównej wraz z odsetkami. Równocześnie w treści decyzji wskazano, że zgodnie z powyższą ustawą K. K. może zwrócić się do organu I instancji o umorzenie należności, odroczenie terminu ich płatności lub rozłożenia ich na raty. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K., wskazując na jej niewykonalność z uwagi na brak środków do życia, w konsekwencji na brak środków na spłacenie należności. Wyjaśnił, że wniósł pozew do Sądu Rejonowego o alimenty od byłej żony oraz córki, lecz jak dotąd nie otrzymał z tego tytułu żadnych pieniędzy. Skarżący wniósł o umorzenie kwot określonych decyzja organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Pismem złożonym na rozprawie przeprowadzonej w dniu 30 czerwca 2010 r. skarżący zwrócił się do Sądu o odroczenie rozprawy, w celu przygotowania się do obrony. Wskazał, iż oczekuje na rozpatrzenie jego sprawy przez Prezesa Sądu Apelacyjnego. Wydanym na rozprawie postanowieniem Sąd oddalił powyższy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej K. K. do zwrotu kwoty wypłaconej z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Bezspornym jest, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego skarżący był zobowiązany do alimentów w kwocie po (...) zł miesięcznie na rzecz R. K. oraz (...) zł miesięcznie na rzecz F. K. W związku z tym, że wbrew nałożonemu obowiązkowi skarżący nie uiszczał powyższych alimentów, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna (zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia (...) sierpnia 2008 r.), Prezydent W. wydał w dniu (...) listopada 2008 r. decyzję o przyznaniu F. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od (...) października 2008 r. do (...) września 2009 r. (pkt. 1 decyzji) oraz przyznaniu R. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od (...) października 2008 r. do (...) grudnia 2008 r. Następnie, decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. organ przedłużył termin świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. K. do dnia (...) września 2009 r. Uprawnieni przez cały powyższy okres (od (...) października 2008 r. do (...) września 2009 r.) pobierali przyznane im świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Mając powyższe na względzie, w świetle powołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organu I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakładająca na dłużnika alimentacyjnego tj. skarżącego K. K., obowiązek zwrotu – organowi właściwemu wierzyciela – należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej tj. w kwocie (...) zł, łącznie z ustawowymi odsetkami. Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik alimentacyjny może jednak, powołując się na swoją sytuację dochodową lub rodzinną, ubiegać się o umorzenie całości lub części należności, odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie jej na raty (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). W decyzji organ I instancji podano kwotę należności głównej, do zwrotu której zobowiązana jest strona, oraz kwotę odsetek naliczanych od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty, nie przedstawiono natomiast sposobu przeprowadzenia obliczeń. Powyższe można jednakże ustalić na podstawie akt sprawy, bowiem na karcie 6 akt administracyjnych organu I instancji zawarto rozliczenie wypłat oraz długu skarżącego, który to dokument podlegał ocenie organu II instancji w ramach kontroli decyzji organu I instancji, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokument ten pozwolił także Sądowi przeprowadzić kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości określenia kwoty należności głównej oraz odsetek. W tych okolicznościach brak szczegółowego przedstawienia przez organy obu instancji sposobu przeprowadzenia powyższych obliczeń, co obiektywnie stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, nie miało wpływu na wynik sprawy i nie może stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, że zarówno organy administracyjne jak i wojewódzkie sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania zasadności podnoszonych zarzutów, a dotyczących wadliwości orzeczenia o rozwodzie oraz o alimentach. Wyłącznymi organami mogącymi rozstrzygnąć takie spory są sądy powszechne, których orzeczenia wiążą zarówno organy administracji publicznej jak i sądy administracyjne. Wskazać także należy, iż z wnioskiem o umorzenie spornej należności lub rozłożenie jej spłaty na raty skarżący może zwrócić się do organu I instancji. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do uwzględnienia wniosku. Który skarżący w tym zakresie zawarł w swojej skardze. Wyjaśnić także należy, iż w świetle wskazanej regulacji oraz specyfiki postępowania przed sądem administracyjnym, które ma na celu kontrolę legalności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, Sąd uznał, iż okoliczności, na które skarżący powołał się składając wniosek o odroczenie rozprawy, nie stanowiły podstawy do uwzględnienia jego wniosku. Oddalając przedmiotowy wniosek Sąd miał także na uwadze, iż skarżący został przez Sąd zawiadomiony o terminie rozprawy z miesięcznym wyprzedzeniem (dowód: karta nr 17 akt sądowych), stąd do terminu rozprawy mógł przygotować się do sprawy. W ocenie Sądu swoje stanowisko skarżący przedstawił, złożona skarga została uzasadniona, a przed złożeniem przedmiotowego wniosku o odroczenie rozprawy skarżący oświadczył Sądowi, iż skargę podtrzymuje. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. /-/ A.Łaskarzewska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ T.Świstak MK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI