II SA/Po 253/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-10-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzenneustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymrozporządzenielinia zabudowyobszar analizowanywskaźnik powierzchni zabudowyład przestrzennykontynuacja funkcjibudownictwo mieszkaniowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżący zarzucali błędy w wyznaczeniu obszaru analizowanego, linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy oraz naruszenie zasady ładu przestrzennego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym rozporządzenia wykonawczego, a zarzuty skargi nie znalazły uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. J., R. J., E. B. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, w tym błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego, linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy oraz braku kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Sąd szczegółowo przeanalizował podniesione zarzuty, odnosząc się do przepisów prawa materialnego i procesowego oraz orzecznictwa. Stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo wyznaczyły obszar analizowany, uwzględniając całe działki, nawet jeśli były one tylko częściowo objęte obszarem. Uznano, że linia zabudowy została prawidłowo ustalona na podstawie działek sąsiednich, a nie było obowiązku wyznaczania drugiej linii zabudowy dla budynków w głębi działki. Sąd zaakceptował również ustalony wskaźnik powierzchni zabudowy, uznając, że odstępstwo od średniej wartości było uzasadnione. Podkreślono, że planowana inwestycja stanowi kontynuację funkcji mieszkaniowej dominującej w obszarze analizowanym. W konsekwencji, Sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo wyznaczył obszar analizowany, a nieprecyzyjne określenie szerokości frontu w załączniku graficznym zostało skorygowane w części tekstowej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że szerokość frontu działki została precyzyjnie określona w części tekstowej decyzji, a jej trzykrotność pozwoliła na wyznaczenie obszaru analizowanego. Włączenie całych działek, nawet częściowo objętych obszarem, jest prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

rozporządzenie art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego. Prawidłowe ustalenie linii zabudowy na podstawie działek sąsiednich. Dopuszczalność odstępstwa od średniego wskaźnika powierzchni zabudowy. Kontynuacja funkcji mieszkaniowej w obszarze analizowanym. Brak obowiązku wyznaczania drugiej linii zabudowy dla budynków w głębi działki. Uznanie, że plany inwestora dotyczące podziału działki wykraczają poza zakres postępowania o ustalenie warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Błędne wyznaczenie obszaru analizowanego. Nieprawidłowe ustalenie linii zabudowy. Naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących linii zabudowy i wskaźnika powierzchni zabudowy. Naruszenie zasady ładu przestrzennego. Brak kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Niewyjaśnienie wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Brak odniesienia się do planów podziału działki i zabudowy wielorodzinnej. Niewyjaśnienie słusznego interesu właścicieli nieruchomości sąsiednich. Niedostateczne uzasadnienie decyzji organu II instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uważa to za bardzo nieprofesjonalne określenie, jednakże należy mieć na względzie, że Prezydent w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał już precyzyjnie, że szerokość frontu działki wyniosła 30 m. Przyjęcie w załączniku graficznym do decyzji szerokości frontu działki na poziomie "około 30 m" nie stanowi naruszenia przepisów prawa, szczególnie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ w decyzji (jej części tekstowej obejmującej sentencję oraz uzasadnienie) organ administracji publicznej przesądził i precyzyjnie określił szerokość frontu działki. Należy mieć przede wszystkim na uwadze dwie okoliczności, które w niniejszej sprawie pozostają ze sobą skorelowane. Inwestorzy założyli, że na działce inwestycyjnej, do której mają tytuł prawny mają zostać zlokalizowane trzy budynki. W sytuacji kiedy planowana zabudowa nie przylega do pasa drogowego albo ma być realizowana w głębi działki zabudowanej już innymi budynkami racjonalnym jest ustalenie warunków zabudowy nawet gdy wymóg wyznaczenia linii zabudowy nie został spełniony. Wbrew twierdzeniom Skarżących, istotą planowania i zagospodarowania przestrzennego jest zapewnienie ładu przestrzennego, który z kolei nie staje na przeszkodzie prawu do zagospodarowania tej działki, a następnie zabudowania jej. Skarżący podnoszą, że w wyniku lektury uzasadnienia decyzji organu II instancji nie czują się przekonani, co do zasadności twierdzeń SKO w P.. Sąd w składzie orzekającym wyraża przekonanie, że subiektywne odczucie nie może świadczyć o tym, że argumentacja podmiotu stosującego prawo jest błędna.

Skład orzekający

Jan Szuma

przewodniczący

Wiesława Batorowicz

sprawozdawca

Arkadiusz Skomra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego, linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy oraz kontynuacji funkcji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych zagadnień proceduralnych i interpretacyjnych w postępowaniu o warunki zabudowy, które są istotne dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Jak prawidłowo wyznaczyć linię zabudowy i obszar analizowany? Kluczowe zasady z orzecznictwa WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 253/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Jan Szuma /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 839/22 - Wyrok NSA z 2023-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 19 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2021 roku sprawy ze skargi K. J., R. J., E. B. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia [...] sierpnia 2016 r. M. S. oraz M. A.-S. (zwani dalej "inwestorami") złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej z garażami w bryle budynków wraz z podziałem działki, przewidzianej do realizacji na działce ew. nr [...], obręb M., przy ul. [...] w P..
Warunki zabudowy zostały uzgodnione w ramach konsultacji wewnętrznych przez Zarząd [...] i Katastru Miejskiego [...], Zarząd Dróg Miejskich w P. oraz Miejską Pracownię Urbanistyczną w P..
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta P. (zwany dalej "Prezydentem" lub "organem I instancji") odmówił ustalenia warunków zabudowy.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w P.", "Kolegium" lub "organem II instancji") uchyliło decyzję Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając wniosek Prezydent, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy, a Kolegium, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie przystępując do rozpoznania sprawy, Prezydent przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zmianami [w dniu orzekania przez organ I instancji, która to decyzja jest przedmiotem kontroli sądowej], zwanej dalej "u.p.z.p.") Prezydent uwzględnił skorygowany wniosek inwestorów, a także wskazówki SKO w P.. Organ I instancji ustosunkował się do uwag M. M. oraz B. B.-M. (zwanych dalej "Skarżącymi"), którzy kwestionowali zalecenia Kolegium – żądali ustalenia zakresu inwestycji, dokonania analizy urbanistycznej obszaru analizowanego bez pominięcia działki [...] oraz wyjaśnienia zasadności uznania za stronę postępowania K. i R. małż. J. (zwanych dalej także "Skarżącymi"). Inwestorzy skorygowali swój wniosek przez wykreślenie dokonania podziału działki.
Decyzją nr [...] Prezydent ustalił warunki zabudowy dla trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej z garażami w bryle budynków wraz z podziałem działki.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. SKO w P. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Prezydent z dniem [...] lutego 2019 r. przystąpił ponownie do przeprowadzenia postępowania. Wezwał inwestorów do przedłożenia aneksu do umowy o zasadach realizacji i korzystania z sieci wodociągowej oraz zapewnienie E. O. sp. z o.o. z siedzibą w P..
Miejska Pracownia Urbanistyczna powiadomiła Prezydenta o przystąpieniu do opracowywania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji zawiesił postępowanie.
Postępowanie zostało podjęte z dniem [...] maja 2020 r.
Dnia [...] lipca 2020 r. inwestorzy dokonali korekty wniosku w zakresie wyłączenia części działki nr [...] przeznaczoną pod komunikację i tym samym zmniejszono powierzchnię terenu inwestycji o 12,5 m2.
Prezydent przeprowadził analizę funkcji i zagospodarowania terenu w odniesieniu do działki objętej wnioskiem oraz sporządzono projekt decyzji przez uprawnioną do tego osobę. W związku z pandemią wirusa [...] postępowanie wydłużyło się.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Prezydent ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dla przedmiotowego obszaru nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Obszar analizy wyznaczono jako trzykrotność szerokości frontu działki (3x30 m) i przeprowadzono analizę uwzględniając całość działek, które choć w części były objęte obszarem. W ten sposób wyznaczono jedną całość urbanistyczną podlegającą analizie. Prezydent przeprowadził analizę parametrów, jakie ustalono w związku z wyznaczeniem obszaru analizowanego. W ocenie Prezydenta wnioskowane odstępstwa mieszczą się w pojęciu kontynuacji, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Odwołanie od decyzji wnieśli wszyscy Skarżący reprezentowani przez pełnomocnika – adw. E. H.-C.. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia:
1) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588, zwanego dalej "rozporządzeniem") poprzez błędne przyjęcie w decyzji obowiązującej linii zabudowy na działkach sąsiednich dla jednego z trzech budynków w odległości 9 m od frontowej granicy działki, podczas gdy z § 4 ust. 3 rozporządzenia wynika, że jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego, a zatem obowiązująca linia dla pierwszego z trzech budynków powinna wynosić 10 m;
2) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia w sposób rażący, polegające na wyznaczeniu dowolnej i nieokreślonej linii zabudowy dla dwóch pozostałych budynków, które mają być zlokalizowane w głębi działki;
3) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 3 ust. 1 i 2 oraz § 4 rozporządzenia polegające na wyznaczeniu linii zabudowy dla pozostałych budynków w głębi wnioskowanego terenu w nawiązaniu do sposobu usytuowania budynków przy ul. [...] podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem obowiązującą linię zabudowy wyznacza się w odniesieniu do działek sąsiednich, a nie całego analizowanego obszaru, a ponadto niezależnie od powyższego budynku przy ul. [...] nie są objęte granicami obszaru analizowanego, co wynika z dołączonej do decyzji mapy (wyniki analizy i funkcji), a zatem organ I instancji nie mógł brać ich pod uwagę przy wyznaczeniu linii zabudowy;
4) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sposób rażący przez nieprecyzyjne wyznaczenie granic obszaru analizowanego;
5) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 5 rozporządzenia przez błędne przyjęcie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki w wysokości 20%, podczas gdy średni wskaźnik tej wielkości dla obszaru analizowanego wynosi 14%, zatem ustalony przez Prezydenta wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy znacznie odbiega od wskaźnika średniego na obszarze analizowanym;
6) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w sposób rażący polegający na tym, że Prezydent ustalił warunku zabudowy dla planowanej inwestycji wbrew zasadom przewidzianym w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w taki sposób, który naruszać będzie wymagania ładu przestrzennego w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne oraz krajobrazowe.
Ponadto Skarżący zarzucili Prezydentowi błędy w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że planowana inwestycja spełnia wymóg kontynuacji cech zagospodarowania terenu, podczas gdy nie jest to prawda. Inwestorzy planują podział działki na trzy o powierzchni ok 1000 m2, a w obszarze analizowanym występują działki o powierzchni co najmniej 2000 m2, a przeważnie 3000 m2.
Z tego względu Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty przez odmowę ustalenia warunków zabudowy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO w P. wskazało, że planowana inwestycja kontynuuje zagospodarowanie przestrzenne na analizowanym obszarze, który jest zabudowany domami jednorodzinnymi, a także znajduje się na nim zieleń nieurządzona. Do tego, odległości budynków od linii frontowej ustalono na poziomie od 5 m do 9 m. Dlatego organ I instancji prawidłowo ocenił, że odległość od granicy frontowej wynosi 9 m. Dlatego też pozostałe dwa budynki należało odnieść do budynków przy ul. [...], a także wskazując linię 5 m jako nieprzekraczalną linię zabudowy. Ustalono także, że skoro wskaźnik powierzchni zabudowy kształtuje się od 9 % do 21 %, to średni wskaźnik wynosi 14 %. Stosując § 5 ust. 2 rozporządzenia należało uznać, że wyznaczenie wskaźnika wyższego niż średni jest dopuszczalny, gdyż to wynika z analizy funkcji.
Szerokość frontu kształtuje się na poziomie od 15 m do 27 m, zatem mając na względzie § 6 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że szerokość frontowa wyniesie 18 m dla jednego budynku mieszkalnego.
Wysokość budynku kształtuje się na poziomie od 6,2 m do 10,7 m w poziomie kalenicy dachu stromego, zatem parametr przyjęty przez Prezydenta był prawidłowy.
Nachylenie dachu kształtuje się między 15 stopni a 45 stopni. Wszystkie mają dach stromy. Zatem należało przyjąć dla planowanej inwestycji, że nachylenie dachu powinno mieć kąt od 15 stopni do 25 stopni.
Kolegium odniosło się do zarzutów. Przede wszystkim stwierdzono, że przyszłe plany, co do podziału przedmiotowej działki nie mogą mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organ wydaje decyzję według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień orzekania.
Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia:
1) art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") przez całkowity brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących tego, że organ I instancji w sposób błędny i nieprecyzyjny wymierzył szerokość frontu działki ("około 30 metrów") i bezzasadnie przyjął, że Prezydent w prawidłowy sposób wyznaczył granice obszaru analizowanego, podczas gdy Prezydent przyjął nieprecyzyjną i nieokreśloną szerokość frontu działki, co doprowadziło do wadliwego ustalenia granic obszaru analizowanego, a wadliwe ustalenie tych granic jest przeszkodą uniemożliwiającą właściwe określenie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu;
2) art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sposób rażący polegające na powtórzeniu błędu organu I instancji i niezasadne przejęcie, że organ I instancji prawidłowo ustalił obowiązującą linię zabudowy dla jednego z trzech budynków w odległości 9 m od frontowej granic działki, podczas gdy zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego, a zatem obowiązująca linia zabudowy dla pierwszego z trzech budynków powinna wynosić 10 m;
3) art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 w związku z art. 140 k.p.a. w sposób rażący przez całkowity brak odniesienia się przez SKO w P. do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, że organ I instancji nie określił i nie zbadał, w jakiej odległości znajdują się budynki zlokalizowane przy ul. [...], podczas gdy organ powinien w sposób precyzyjny wyznaczyć linię zabudowy dla pozostałych dwóch budynków, które mają być zlokalizowane w głębi działki, a nie określają linię zabudowy w nawiązaniu do lokalizacji budynków przy ul. [...], bowiem takie wyznaczenie linii zabudowy jest zupełnie dowolne i nieokreślone;
4) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia w sposób rażący, przez powtórzenie błędu Prezydenta i uznanie, że wyznaczenie linii zabudowy dla pozostałych dwóch budynków w głębi wnioskowanego terenu w nawiązaniu do sposobu usytuowania budynków przy ul. [...] jest prawidłowe, podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem obowiązującą linię zabudowy wyznacza się w odniesieniu do działek sąsiednich, a nie całego analizowanego obszaru, a ponadto niezależnie od powyższego, budynki przy ul. [...] nie są objęte granicami obszaru analizowanego, co wynika z dołączonej do decyzji mapy (wyniki analizy i funkcji), a zatem organy obu instancji nie mogły ich brać pod uwagę przy wyznaczaniu linii zabudowy;
5) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sposób rażący, przez powtórzenie błędu organu I instancji i przyjęcie, że wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 20% jest prawidłowy, podczas gdy w rozporządzeniu wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, natomiast średni wskaźnik w przedmiotowej sprawie wynosi 14%, a zatem ustalony wskaźnik wielkości nowej zabudowy znacznie odbiega od wskaźnika na obszarze analizowanym;
6) art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w sposób rażący przez błędne przyjęcie, że Prezydent prawidłowo uznał, iż planowane przez inwestora zamierzenie budowlane kontynuuje funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym, a także dostosowuje się do urbanistycznych cech starej zabudowy;
7) art. 7 w związku z art. 80, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. przez niezbadanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności:
a) brak rozważenia, jaki wpływ zamierzona inwestycja będzie miała na nieruchomości znajdujące się na działkach sąsiednich,
b) brak szczegółowego odniesienia się do kwestii zamierzeń inwestora do podziału terenu objętego decyzją na trzy działki o powierzchni około 1000 m2 każda, podczas gdy w obszarze analizowanym występują działki o powierzchni co najmniej 2000 m2, a z reguły o powierzchni większej ok 3000 m2 i brak jest działek o powierzchni 1000 m2, a także brak odniesienia się do kwestii planów inwestora do wyodrębnienia w ramach każdego z budynków dwóch lokali, co de facto prowadzić będzie do powstania trzech domów o zabudowie wielorodzinnej,
c) nieuwzględnienie słusznego interesu właścicieli i mieszkańców sąsiednich nieruchomości;
8) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1 oraz art. 107 § 1, 2 i 3 w związku z art. 140 k.p.a w sposób rażący, mających istotny wpływ na wynik sprawy polegające w szczególności na:
a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy całości decyzji Prezydenta ustalającej warunki zabudowy,
b) wadliwym sformułowaniu uzasadnienia wydanej decyzji, w którym organ II instancji ograniczył się do zrelacjonowania dotychczasowego przebiegu postępowania, przytoczenia wybranych fragmentów orzeczeń sądowych i zaniechał odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz kategorycznie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki kategorycznie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, przy czym organ II instancji nie wytłumaczył w przekonujący sposób, dlaczego doszedł do takich, a nie innych wniosków, wobec czego nie można uznać, by organ zrealizował nałożony przez ustawodawcę obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się załatwiając przedmiotową sprawę oraz zasadę ogólną przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Na tej podstawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłatami skarbowymi od pełnomocnictw.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono motywy podnoszonych zarzutów wielokrotnie powtarzając uzasadnienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów uznano, że ustalenie warunków jest przejawem konstytucyjnego prawa własności do gruntu, do którego posiada się tytuł prawny. Organ I instancji prawidłowo dokonał analizy funkcji, przez co nie było podstaw do kwestionowania jego ustaleń.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. pełnomocnik inwestorów – r. pr. A. K. wniósł o oddalenie skargi. Inwestorzy odnieśli się do każdego z podniesionych w skardze zarzutów, uznając ich niezasadność. Inwestorzy podnieśli przede wszystkim, że zabudowa "na tyłach" nie wymaga ustalenia dodatkowych linii zabudowy, stąd należy zbadać jedynie w toku postępowania, czy zamierzone budynki spełniają wymagania ładu przestrzennego.
W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym, zarządzeniem z dnia [...] września 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2021 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO w P. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Rozpoznając zarzuty podniesione w skardze Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy są przepisy u.p.z.p. oraz rozporządzenia. W związku z brakiem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie, na którym znajduje się działka inwestycyjna Prezydent, z wniosku inwestorów przystąpił do sporządzania analizy funkcji i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów rozporządzenia. Pierwsze zagadnienie, które w ocenie Skarżących budzi poważne wątpliwości to kwestia obszaru analizowanego wyznaczanego na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zarówno w toku postępowania administracyjnego rozpoznawczego jak i odwoławczego, a także w postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący konsekwentnie kwestionują prawidłowość wyznaczonego obszaru analizowanego. Twierdzą, iż nieprecyzyjnie wyznaczono obszar analizowany. Naruszenie miało nastąpić poprzez przyjęcie w załączniku graficznym do decyzji Prezydenta szerokości frontu działki na poziomie "około 30 m". Istotnie, Sąd uważa to za bardzo nieprofesjonalne określenie, jednakże należy mieć na względzie, że Prezydent w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał już precyzyjnie, że szerokość frontu działki wyniosła 30 m. Z tego względu jego trzykrotność pozwoliła na wyznaczenie obszaru o promieniu 90 m od każdego wierzchołka działki. W tym miejscu Sąd przypomina, że treść decyzji tj. jej sentencja, ale również uzasadnienie stanowią główne źródło poznania aktu stosowania prawa. Sentencja, która zawiera rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest jej istotą, ponieważ to w nim urzeczywistnia się materialny stosunek administracyjnoprawny, będący emanacją normy prawnej materialnego prawa administracyjnego. Wynika to poniekąd z art. 1 pkt 1 k.p.a., gdzie mowa jest o rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Słownikowe znaczenie terminu "rozstrzygnąć" oznacza: "rozważyć coś, opowiadać się za czymś, decydować się na coś, wpływać na coś w sposób ostateczny, decydujący, przesądzać coś np. kwestię sporną, spór, zagadnienie" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 875). Decyzja administracyjna nie tylko kończy sprawę administracyjną tj. jej tok (art. 104 § 1 k.p.a. - aspekt procesowy), ale przede wszystkim rozstrzyga sprawę administracyjną decydując o kształcie praw lub obowiązków publicznoprawnych (art. 1 pkt 1 k.p.a. - aspekt materialny). Z kolei uzasadnienie decyzji przedstawia tok myślowy organu administracji publicznej, który ukazuje całą drogę do osiągnięcia tego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 196/21, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").
Przyjęcie w załączniku graficznym do decyzji szerokości frontu działki na poziomie "około 30 m" nie stanowi naruszenia przepisów prawa, szczególnie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ w decyzji (jej części tekstowej obejmującej sentencję oraz uzasadnienie) organ administracji publicznej przesądził i precyzyjnie określił szerokość frontu działki. Przyjęto szerokość 30 m, nie pozostawiając wątpliwości. Sąd zwraca uwagę, że miarodajną podstawą, z której należy wywodzić prawa lub obowiązki o charakterze publicznoprawnym skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata jest decyzja administracyjna, jako indywidualny akt administracyjny (por. K. Ziemski, Indywidualny akt administracyjny – jego istota [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom 5. Prawne formy działania administracji, Warszawa 2013, s. 151 i następne). Załącznik graficzny, choć niewątpliwie jest integralną częścią decyzji administracyjnej, to jednak z części tekstowej decyzji można wywnioskować ostateczny kształt praw i obowiązków publicznoprawnych. Z tego względu Sąd uznał, że wątpliwości zasadnie podnoszone przez Skarżących są rozstrzygnięte w decyzji.
Zaznaczenia wymaga, że Prezydent zasadnie przyjął całą szerokość frontu działki, mimo przeznaczenia jej części na przyszłą drogę wewnętrzną. Linie ukośne wyznaczające odcinek (widoczne w załączniku graficznym) podkreślają zasadność zastosowania § 3 ust. 1 rozporządzenia.
W tym miejscu należy odnieść się do pierwszego zarzutu podniesionego w skardze. Skarżący podnieśli naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 w związku z art. 140 k.p.a. przez całkowity brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących tego, że organ I instancji w sposób błędny i nieprecyzyjny wymierzył szerokość frontu działki. Nie jest prawdą, że SKO w P. nie odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Na s. 8 decyzji organu II instancji, w pierwszym akapicie, Kolegium zajęło stanowisko w przedmiocie szerokości frontu uważając za zasadne rozstrzygnięcie poprzez przyjęcie promienia obszaru analizowanego na poziomie 90 m. Kolegium uznało to za rozwiązanie odpowiadające normie z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zasadnie też uznało, że wyznaczenie tego obszaru służy realizacji wartości wyrażonych w u.p.z.p., szczególnie ładowi przestrzennemu. Możliwie szeroki obszar analizy pozwala na większy przegląd terenu i wyznaczenie racjonalnych parametrów zabudowy już istniejącej, stanowiące następnie punkt odniesienia dla organu, który ostatecznie będzie decydować o warunkach dla nowej zabudowy. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy obu instancji wypowiedziały się w materii obszaru analizowanego. Prezydent wyznaczył go na poziomie 90 m (długość promienia), SKO w P. – uznało to za prawidłowe rozstrzygnięcie.
W kontekście art. 107 w związku z art. 140 k.p.a. należy zwrócić uwagę, że Kolegium wywiązało się ze swojego obowiązku. Organ II instancji odniósł się do zgłoszonego zarzutu. Okoliczność, iż Skarżący nie poczuli się przekonani taką argumentacją nie świadczy o tym, że nie uczyniono zadość wymaganiom z art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 140 k.p.a. Kolegium przyjęło za Prezydentem, że szerokość frontu działki wynosi po prostu 30 m, a nie około 30 m. W ocenie Kolegium, ten parametr nie budził wątpliwości, ponieważ organ II instancji także odniósł się do treści decyzji, a nie załącznika.
Przechodząc do parametru linii zabudowy i zarazem do drugiego zarzutu podniesionego w skardze, Sąd uznaje rozstrzygnięcie organów za zasadne. Należy mieć przede wszystkim na uwadze dwie okoliczności, które w niniejszej sprawie pozostają ze sobą skorelowane. Inwestorzy założyli, że na działce inwestycyjnej, do której mają tytuł prawny mają zostać zlokalizowane trzy budynki. Ta okoliczność sprawia, że przy niezmiennych wymiarach działki inwestycyjnej, a także wobec obowiązującego wskaźnika zabudowy na analizowanym obszarze, lokalizacja tych budynków musi nastąpić z uwzględnieniem odległości między budynkami, a także poziom powierzchni zabudowy. Druga okoliczność, to taka, że w analizowanym obszarze przeważa odległość linii zabudowy od granicy działki lokuje się na poziomie 9 m. Tylko zabudowa na działce [...] jest zlokalizowana w odległości nie 9, a 10 m od granicy z drogą publiczną. Działka nr ew. [...] posiada linię zabudowy w odległości 32 m, jednakże ta działka jest nieporównywalnie większa od wszystkich pozostałych działek objętych obszarem analizy. Ponadto działki nr [...], [...], [...] oraz [...] są z kolei nieporównywalnie mniejsze od działki inwestycyjnej. Wskaźnik powierzchni zabudowy musi być odpowiednio dopasowany, aby zapewnić jego utrzymanie, a to z kolei ma wpływ na lokalizację obiektu budowlanego na działce.
Przyjęcie odległości linii zabudowy od pasa drogowego zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia na poziomie 9 m nie stanowi naruszenia prawa, tym bardziej rażącego, ponieważ nie ma, wbrew twierdzeniom Skarżących żadnego uskoku wynikającego z lokalizacji dwóch pozostałych budynków na tyłach działki. Co do pierwszego budynku, Skarżący zakładają konieczność zlokalizowania budynku w odległości 10 m od pasa drogowego. Działka inwestycyjna, co warte przypomnienia nie graniczy z działką [...], ponieważ rozdziela je działka [...]. Zasadnym jest zatem przyjęcie linii zabudowy, która została wyznaczona na działkach sąsiednich tak jak np. na działkach [...], czy też [...]. Na tych działkach linia zabudowy znajduje się w odległości 9 m, a organy przyjęły zasadnie, że to właśnie te działki powinny być głównym wyznacznikiem zlokalizowania linii zabudowy. "Wykładnia użytego w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) zwrotu »przedłużenie« prowadzi do wniosku, że chodzi o kontynuację istniejącej linii zabudowy na działkach sąsiednich. Za działki sąsiednie należy zatem na płaszczyźnie omawianego przepisu uznać działki zabudowane położone najbliżej nieruchomości, wobec której mają być ustalone warunki zabudowy" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 139/17, dostępny w CBOSA). Z tego względu Sąd uważa, że nie doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia.
Kolejny zarzut silnie koresponduje z poprzednim. Skarżący uważają, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez całkowity brak odniesienia się przez SKO w P. do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, że organ I instancji nie określił i nie zbadał, w jakiej odległości znajdują się budynki zlokalizowane przy ul. [...], podczas gdy organ powinien w sposób precyzyjny wyznaczyć linię zabudowy dla pozostałych dwóch budynków, które mają być zlokalizowane w głębi działki, a nie określają linię zabudowy w nawiązaniu do lokalizacji budynków przy ul. [...], bowiem takie wyznaczenie linii zabudowy jest zupełnie dowolne i nieokreślone. Sąd w składzie orzekającym nie podziela tego zarzutu, ponieważ w gruncie rzeczy Prezydent jak i SKO w P. w ogóle nie mieli obowiązku badać tej okoliczności. Należy zaznaczyć, że w przepisach u.p.z.p. jak i rozporządzenia jest mowa o jednej linii zabudowy (użycie rzeczownika w liczbie pojedynczej), która jest wyznaczana w stosownej odległości od pasa drogowego (§ 4 ust. 1 rozporządzenia) [ponownie wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 139/17, dostępny w CBOSA]. Brak jest prawnie uzasadnionych względów dla wyznaczenia linii zabudowy "w głębi działki" tzw. drugiej linii zabudowy (wyrok WSA w Opolu z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 517/15, dostępny w CBOSA). Z drugiej strony nie oznacza to, że zabudowa może mieć miejsce tylko w tej części działki, w której znajduje się rzeczona linia. Innymi słowy, można zabudowywać tylne części działki inwestycyjnej, a linia zabudowy jest parametrem pojedynczym, który nie dotyczy zabudowy położonej "z tyłu". Podobne stanowisko wyraża orzecznictwo. "Należy uznać za niedopuszczalną praktykę organów administracji, zgodnie z którą ustalanie linii zabudowy dla nowej zabudowy po licu budynku już istniejącego od strony drogi publicznej faktycznie prowadzi do niemożności uwzględnienia wniosku inwestora przedstawiającego nowe zamierzenie budowlane jako realizację obiektu w głębi terenu, na tyłach obiektu wybudowanego wcześniej (tu: na tyłach innej, przewidzianej do zabudowy, działki). Wzgląd na konstytucyjną zasadę ochrony własności oraz deklarowaną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wolność zagospodarowania terenu (w tym jego zabudowy) nakazuje przyjąć, że aby nie dozwolić na ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, którą wnioskodawca zamierza zrealizować w głębi działki (terenu), konieczne jest wywiedzenie, iż sprzeciwiają się temu normy prawa publicznego chroniące określone dobra ze względu na interes publiczny lub też doszłoby do naruszenia chronionego prawem interesu osób trzecich. (...) Dla odmowy ustalenia warunków zabudowy nie jest zwykle wystarczające powołanie się na ogólnie sformułowaną konieczność zachowania »ładu przestrzennego«, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., gdyż klauzula ta, sama w sobie, co do zasady nie może stanowić materialnoprawnej podstawy decyzji administracyjnej. Potwierdza to unormowanie art. 56 zd. drugie u.p.z.p., w którym wyraźnie zastrzeżono, że przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Unormowanie to znajduje odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy - na mocy odesłania z art. 64 ust. 1 u.p.z.p." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 298/18, dostępny w CBOSA). W sytuacji kiedy planowana zabudowa nie przylega do pasa drogowego albo ma być realizowana w głębi działki zabudowanej już innymi budynkami racjonalnym jest ustalenie warunków zabudowy nawet gdy wymóg wyznaczenia linii zabudowy nie został spełniony. Nie dochodzi wówczas do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia. Należy podkreślić, że aby to było dopuszczalne muszą zaistnieć szczególne okoliczności uzasadniające takie odstąpienie (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1389/17, dostępny w CBOSA).
W tym zakresie, zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 w związku z art. 140 k.p.a. jest niezasadny. Tak samo należy uznać w odniesieniu do następnego zarzutu, gdzie podniesiono naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia. Linia zabudowy jest jedna i nie wyznacza się kolejnych linii dla obiektów, które mają być zlokalizowane w głębi działki inwestycyjnej. Ponadto nie można zgodzić się z dalszą argumentacją mającą świadczyć na rzecz zasadności omawianego zarzutu. Skarżący podnieśli, że działki, które są objęte częściowo albo nie sąsiadują z działką inwestycyjną nie powinny być objęte analizą. Sąd w składzie orzekającym nie może zaakceptować takiego rozumowania.
Wbrew twierdzeniom Skarżących, istotą planowania i zagospodarowania przestrzennego jest zapewnienie ładu przestrzennego, który z kolei nie staje na przeszkodzie prawu do zagospodarowania tej działki, a następnie zabudowania jej. Te dwie wartości pozostają ze sobą w relacji symbiotycznej, a w związku z tym podczas wyznaczania należy dopuścić możliwie szerokie spektrum parametrów innych działek, aby ład przestrzenny został zachowany, a nowo powstała inwestycja nie zaburzała, a nawet niweczyła proporcji występujących w okolicy. Wszystko to powinno odbywać się oczywiście w ramach obszaru analizowanego wyznaczanego w trybie § 3 ust. 1 rozporządzenia. Poza tym, na gruncie u.p.z.p. sąsiedztwo nie jest rozumiane jako styczność, ale jako znajdowanie się w najbliższej okolicy. Podobne stanowisko wyraża orzecznictwo. "Wyznaczenie obszaru analizowanego powinno nastąpić w taki sposób, aby cała działka budowlana, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, znajdowała się w centrum tego obszaru, a odległość między liniami wyznaczającymi granice obszaru analizowanego wynosiła nie mniej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i nie mniej niż 50 metrów. Przy czym, jeżeli wyznaczony w ten sposób obszar analizowany obejmuje część nieruchomości, to wówczas nie można ograniczać się wyłącznie do tego fragmentu, lecz należy mieć w polu widzenia całą nieruchomość" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 252/21, dostępny w CBOSA). Podobnie uważa także tut. Sąd: "W analizie należy uwzględnić powierzchnię całej działki ewidencyjnej »przeciętej« linią rozgraniczającą obszar analizowany, tj. również tę jej część (wraz ze zlokalizowaną w jej obrębie zabudową), która położona jest poza wykreślonym obszarem analizowanym" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1918/20, dostępny w CBOSA). Takie rozumienie analizy funkcji, jakie przedstawiły powołane sądy administracyjne, a które Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje, daje wyraz obu wartościom leżącymi u podstaw u.p.z.p. Poprzez uwzględnianie w ramach obszaru analizowanego wszystkich działek, nawet tych, które w nieznacznej części są nim objęte, prowadzi do sporządzenia szerokiego przeglądu parametrów, będącymi następnie wyznacznikami dla nowej zabudowy. Im więcej ich będzie, tym dopasowanie nowej zabudowy do zabudowy już istniejącej będzie bardziej kompatybilne (w zakresie parametrów zabudowy). Powyższe prowadzi do konstatacji o niezasadności zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia należy podkreślić jego niezasadność. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w analizie funkcji i zagospodarowania terenu wyznaczono wszystkie dane w ramach wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy, które kształtowały się między 9% a 21%. Biorąc pod uwagę, że planowana inwestycja odbiega od średniego wskaźnika powierzchni zabudowy z uwagi na zamiar ulokowania trzech obiektów budowlanych, a także i to, że wyznaczony wskaźnik w decyzji organu I instancji mieści się w granicach maksymalnych, na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia można dopuścić odchylenie od wartości średniej. W tym miejscu należy przywołać w pełni uzasadniony pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: "Odstępstwo od średniego parametru powinno być uzasadnione przesłankami zawartymi w analizie urbanistyczno-architektonicznej. Zastosowanie odstępstwa powinno wynikać z przekonujących argumentów, a nie tylko ze wskazań liczbowych wartości dla powierzchni zabudowanych działek z analizowanego terenu" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 275/21, dostępny w CBOSA). Odnosząc stawiane zarzuty do treści uzasadnienia przede wszystkim decyzji organu I instancji, należy zauważyć, że Prezydent wyjaśnił, dlaczego odstąpiono od parametru średniego. Tym samym spełniono dyspozycję normy z § 5 ust. 2 rozporządzenia. Zasadą jest bowiem przyjmowanie parametru według jego średniej miary, jednakże okoliczności sprawy mogą uzasadniać odchylenie tej wartości "w górę albo w dół". Lokalizacja trzech budynków, które zagęszczają pole zabudowy pozwala na wspomniane odchylenia. Istotne jest to, że mimo planowanych trzech budynków, ostateczny wskaźnik powierzchni zabudowy nie przekroczy górnej granicy. Z tego względu, zarzut Skarżących jest niezasadny.
Następny zarzut odnosi się do naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Skarżący zarzucają organom administracji publicznej, że planowana inwestycja nie kontynuuje zastanego sposobu zagospodarowania. Sąd w składzie orzekającym nie podziela tej argumentacji. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że w analizowanym obszarze dominuje zabudowa mieszkaniowa o charakterze rezydencjonalnym. Planowana inwestycja obejmuje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z garażami położonymi w bryle obiektu budowlanego. Nie da się wyciągnąć wniosku, tak jak oczekują tego Skarżący, że planowana inwestycja nie spełnia funkcji zastanej. Na terenie analizowanym nie będzie realizowana inwestycja, która będzie wykluczać zastaną albo utrudniać jej dalsze funkcjonowanie.
Z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wynika, że planowana zabudowa ma stanowić kontynuację funkcji już istniejącej. Kontynuacja oznacza "wykonywanie w dalszym ciągu rozpoczętej działalności" (zob. Internetowy słownik języka polskiego PWN). Inwestor powinien więc wybrać formę zagospodarowania, która będzie się wpisywać w formę już istniejącą. Ponadto, orzecznictwo zaznacza, że kontynuacja funkcji to także funkcja, która nie koliduje, a uzupełnia już istniejącą (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 357/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 648/20, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 586/11, wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2501/12, dostępne w CBOSA). Należy zatem zauważyć, że ulokowanie zabudowy domami jednorodzinnymi na ternie zabudowy domami mieszkalnymi o charakterze rezydencjonalnym spełnia warunek kontynuacji z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Punkt widzenia Skarżących musiałby doprowadzić do zaniechania rozwoju urbanistycznego, gdyby przyjąć, że zabudowa obszarów takich jak Morasko w P. nie może dopuszczać zabudowy innego rodzaju. Na marginesie Kolegium zasadnie wskazało, że plany, co do przyszłości inwestorów w postaci podziału działek wykraczają poza materię regulowaną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Kolegium, tak jak zresztą Prezydent, zasadnie przyznali, że planowana inwestycja spełnia warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Ponowny zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 80, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. w kontekście niewyjaśnienia oddziaływania inwestycji na nieruchomości Skarżących, przyszłego podziału nieruchomości objętej inwestycją oraz kwestia słusznego interesu społecznego stron postępowania prowadzi do wniosku o jego niezasadności. Obowiązek prowadzenia analizy z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. jest właśnie wyrazem konieczności zbadania tego, jak planowana inwestycja będzie wpisywać się w ład przestrzenny, a także w jaki sposób będzie oddziaływać na tzw. dobre sąsiedztwo (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Poprzez badanie parametrów technicznych każdego obiektu budowlanego znajdującego się w obszarze analizowanym ustawodawca pragnie, aby organ administracji publicznej nie wprowadzał rozbieżności, które będą przedmiotem sporu nie tylko sąsiedzkiego, ale także w skali najbliższej okolicy. Inwestycja, która mieści się w granicach parametrów analizowanych, nawet innych niż średnie (nie prowadząc do przekroczenia granicy górnej, czy dolnej) nie prowadzi do naruszenia interesu społecznego. Ponadto, słuszny interes społeczny nie może być rozumiany, jako bariera, która uniemożliwi innym podmiotom prawa korzystania z ich publicznego prawa podmiotowego. "Publiczne prawo podmiotowe oznacza taką sytuację prawną obywatela (jednostki zbiorowej), w obrębie której obywatel ten (jednostka zbiorowa), opierając się na chroniących jego interesy prawne normach prawnych może skutecznie żądać czegoś od państwa lub może w sposób niekwestionowany przez państwo coś zdziałać." (J. Boć, A. Błaś, Publiczne prawa podmiotowe [w:] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2005, s. 526). Publiczne prawo podmiotowe w niniejszej sprawy wynika ze wspomnianego już art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. – prawo do zagospodarowania działki. Publiczne prawo podmiotowe inwestorów również nie jest nieograniczone. Ograniczeniem jest konieczność dopasowania inwestycji do parametrów obiektów już istniejących. Ustalenie tych okoliczności dochodzi właśnie w toku kontrolowanych decyzji administracyjnych wieńczących postępowanie rozpoznawcze oraz odwoławcze.
Sąd jeszcze raz zwraca uwagę, że w związku z obowiązującą zasadą legalizmu, organy administracji publicznej tak I jak i II instancji orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie podjęcia rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 3977/18, dostępny w CBOSA). Kwestia zamiarów inwestorów, co do dalszego przeznaczenia nieruchomości jest poza materią regulowaną w toku postępowania przed organem planistycznym.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu, również i w tym przypadku należy zwrócić uwagę na jego niezasadność. Spośród powołanych w tym zarzucie przepisów tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1 oraz art. 107 § 1 2 i 3 w związku z art. 140 k.p.a. uwidacznia się przede wszystkim zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu sprawy i nieprzekonujące uzasadnienie przesłanek, jakimi kierował się organ II instancji.
Należy rozpocząć od tego, że decyzja administracyjna (nieistotne czy organu I czy II instancji) powinna zawierać między innymi uzasadnienie faktyczne. Jest to obligatoryjny element, ponieważ to od niego zależy następująca subsumpcja przepisów prawa. Stan faktyczny częstokroć niuansuje to, czy przepis zostanie zastosowany, a jeśli tak to w jakim zakresie. Z tego względu Kolegium zasadnie przytoczyło szeroki stan faktyczny, który świadczy także i o tym, że organ II instancji rozpoznał całe spektrum sprawy. Następnie, w części rozważeniowej, Kolegium przedstawiło przepisy prawa, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wyjaśnił ich zakres normowania, by później przenieść rozważania dogmatyczne na grunt niniejszej sprawy. Kolegium odniosło każdy zbadany przez Prezydenta parametr do norm prawnych wynikających z u.p.z.p. oraz rozporządzenia, aby zweryfikować, czy rozwiązanie organu I instancji odpowiadało temu, w jaki sposób powinno dojść do zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego.
Skarżący stawiają zarzut, iż Kolegium posłużyło się fragmentami uzasadnień orzeczeń sądowych, które nie oddawały charakteru sprawy. Zdaniem Sądu nie jest to prawdą. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych podkreślają to, że organ II instancji odniósł swoje rozważania do refleksji podejmowanych przez te sądy w spraw podobnych. Cytowanie orzeczeń sądowych na poparcie argumentacji służy jedynie wzmocnieniu aplikacji argumentacji. Omawiając poszczególne parametry i komentując kontrolowaną decyzję organu I instancji, Kolegium odwoływało się do poglądów, które utwierdziły go w przekonaniu, że jego twierdzenia są zasadne
Skarżący podnoszą, że w wyniku lektury uzasadnienia decyzji organu II instancji nie czują się przekonani, co do zasadności twierdzeń SKO w P.. Sąd w składzie orzekającym wyraża przekonanie, że subiektywne odczucie nie może świadczyć o tym, że argumentacja podmiotu stosującego prawo jest błędna. Kolegium miało prawo do wyrażenia swojego stanowiska. Dopóki jest ono uzasadnione, a więc pozbawione arbitralności, dopóty należy stwierdzić, że zarzut nieprzekonania nie może się ostać. Polemika jest rudymentarnym elementem sporu prawnego, czego dowodzi choćby fakt, iż jej dynamika przeniosła się na forum sądu administracyjnego. Brak zgody z argumentacją organu odwoławczego pozwala na przeniesienie sporu na grunt sądowy, w którym kwestie sporne są wyjaśniane. Zarzut Skarżących byłby zasadny, gdyby Kolegium nie zamieściło uzasadnienia albo było ono zdawkowe i w żadnej mierze nie odnosiło się do poszczególnych parametrów planowanej inwestycji.
Nie dopatrzono się naruszenia przepisów wymienionych w ostatnim zarzucie.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów podniesionych w treści skargi. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znaleziono także innych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI