II SA/PO 252/24

II SA/Po 252/24 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Sygn. powiązane
I OSK 1392/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. sp. o.o. z siedzibą w L. na uchwałę Zarządu Powiatu Leszczyńskiego z dnia 20 marca 2024 r., nr 626/2024 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na czynności Komisji Przetargowej związane z przeprowadzeniem przetargu postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić K. sp. o.o. z siedzibą w L. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
K. sp. o.o. z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Zarządu Powiatu Leszczyńskiego z dnia 20 marca 2024 r., nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.
W uzasadnieniu organ odwołując się do orzecznictwa wskazał, iż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności.
Przedmiotowa sprawa, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, nie należy jednak do właściwości sądów administracyjnych, jako że dotyczy skargi na czynność o charakterze cywilnoprawnym, a zatem poprawność przebiegu przetargu powinna zostać oceniona przez sąd cywilny.
Wskazać należy, że nieruchomość stanowiąca własność Powiatu Leszczyńskiego była przedmiotem przetargu ustnego nieograniczonego.
Podkreślić należy, iż czynności związane z przeprowadzeniem przetargu wykonuje komisja przetargowa (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. nr 207 poz. 2108 ze zm. – dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344) – uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa, albo do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki.
Stosownie zaś do § 11 rozporządzenia, właściwy organ (odpowiednio minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, wojewoda albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego) rozpatruje skargę w terminie 7 dni od daty jej otrzymania. Organ może uznać skargę za zasadną i nakazać powtórzenie czynności przetargowych lub unieważnić przetarg albo uznać skargę za niezasadną. Po rozpatrzeniu skargi organ zawiadamia skarżącego o sposobie rozstrzygnięcia skargi. Ustawa ani przepisy rozporządzenia nie wskazują dalszego trybu postępowania w tej kwestii.
Sąd w składzie obecnym nie podziela odosobnionego poglądu, że rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w tym zakresie podlega kontroli sądów administracyjnych (zob. M. Horoszko, D. Pęchorzewski – Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2009, kom. do art. 40).
Sąd uznał, że działanie organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, w tym wypadku Zarządu Powiatu, dokonana po wniesieniu skargi na czynności komisji przetargowej, jest wewnętrznym trybem swoistej samokontroli, przy czym ocena organu co do wadliwości czynności przetargowych w razie sporu podlega weryfikacji sądu (tak też G. Bieniek i in. w: Nieruchomości. Problematyka prawna. Warszawa 2006 r., s. 96).
Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 492/11, orzeczenie dostępne w CBOIS), w którym wskazano, że rozstrzygnięcia organu dotyczące czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu nie należą do właściwości sądów administracyjnych. NSA przyjął w przywołanym postanowieniu, że rozpatrzenie przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu nie stanowią rozstrzygnięcia wymienionego w art. 3 § 2 p.p.s.a. W zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się bowiem tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. Tymczasem organ jednostki samorządu terytorialnego rozpatrując skargę na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony postępowania, lecz jedynie realizuje przyznane mu w § 11 ust. 4 rozporządzenia z dnia 14 września 2004 r. uprawnienia, w wyniku których, gdy uzna skargę za zasadną, może nakazać powtórzenie czynności przetargowych lub unieważnić przetarg. Podejmowane przez organ w ramach procedury przetargowej działania mają charakter cywilny. Podkreślić należy, że w judykaturze jednoznacznie przyjmuje się, że prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zweryfikowana wyłącznie w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego. Takie stanowisko wyrażone zostało m. in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 1994 r. sygn. akt III CZP 96/94, OSNC 1995/1/11 i powtórzone w uchwale z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III CZP 95/02, OSNC 2003/11/146. Tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 207/10. Dodatkowo wskazać należy, że w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 1/09 (ONSAiWSA 2009/5/85) podkreślono, że unormowania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Działalność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do mienia stanowiącego ich własność nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przysługującego im mienia, obrót ten regulowany jest także przepisami prawa publicznego. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów oraz samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Szczególne unormowania ustawy dotyczące obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego podyktowane są tym, iż mienie to ma służyć przede wszystkim celom publicznym. Dlatego też przyjęta w Kodeksie cywilnym fundamentalna zasada swobody umów oraz swoboda właściciela rozporządzania jego rzeczą doznaje określonych ograniczeń. Przywołując powyższe wywody zauważyć trzeba, że ograniczenia te – dokonywane m.in. poprzez procedurę przetargową – nie powodują jednak, że spory w tym zakresie tracą cywilnoprawny charakter. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 591/07 stanowisko w sprawie skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu jest jedynie cywilnoprawnym oświadczeniem o wystąpieniu (lub niewystąpieniu) nieprawidłowości w czynnościach przetargowych i w istocie stanowi element procedury zawierania umowy cywilnoprawnej, niezależnie od tego w jakiej formie stanowisko to zostanie wyrażone, nie może być ono zaliczone do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.
Z powyższych względów podjęte przez Zarząd uchwała stanowi czynność o charakterze cywilnoprawnym. Z uwagi na charakter kwestionowanej uchwały nie można zakwalifikować jej jako aktu organu jednostki samorządu terytorialnego innego niż akty prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. czy tez aktu o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji postanowienia skargę odrzucił.
O zwrocie wpisu (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Końcowo odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania trzeba wskazać na art. 200 P.p.s.a. stanowiący, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z zapisu tego wynika, że w postępowaniu przed sądem I instancji zwrot kosztów może nastąpić wyłącznie na rzecz skarżącego i zasadniczo (z wyjątkiem wskazanym w art. 201 p.p.s.a.) wówczas gdy jego skarga została uwzględniona. Tym samym wniosek organu nie mógł zostać uwzględniony.