II SA/Po 250/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2016-06-01
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneuchwała rady gminyprawo własnościochrona środowiskateren mieszkaniowyteren przemysłowystudium uwarunkowań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta i Gminy w Margoninie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczającej realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie sąsiadującym z zabudową mieszkaniową.

Skarga dotyczyła uchwały Rady Miasta i Gminy w Margoninie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej prawa własności poprzez dopuszczenie na sąsiednich terenach działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, co było sprzeczne z przeznaczeniem mieszkaniowym jej nieruchomości. Sąd uznał, że uchwała w tej części narusza interes prawny skarżącej i jest niezgodna ze studium uwarunkowań, stwierdzając jej nieważność. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Skarżąca K. F. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jej interesu prawnego i prawa własności. Główny zarzut dotyczył dopuszczenia na terenach oznaczonych symbolem 2P, sąsiadujących z jej nieruchomością mieszkaniową, możliwości realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżąca argumentowała, że takie przeznaczenie terenu jest sprzeczne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które przewidywało dla jej działki funkcję mieszkaniową, a dla terenów sąsiednich funkcję rzemiosła nieuciążliwego z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, uznał skargę za uzasadnioną w części. Sąd stwierdził, że uchwała w § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a) narusza interes prawny skarżącej, ponieważ dopuszcza realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co jest sprzeczne z ustaleniami studium w zakresie ochrony terenów mieszkaniowych. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w tej części oraz załącznika nr 3 do uchwały. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, a Sąd nie dopatrzył się istotnych naruszeń trybu uchwalania planu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczenie realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie sąsiadującym z zabudową mieszkaniową, jeśli jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, narusza interes prawny właściciela nieruchomości mieszkaniowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała w tej części jest niezgodna ze studium, które przewidywało dla terenów sąsiednich funkcję rzemiosła nieuciążliwego z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej, a nie działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. Taka niezgodność narusza interes prawny skarżącej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do zaskarżenia uchwały organu gminy naruszającej interes prawny lub uprawnienie strony.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, o ile naruszenie prawa jest istotne.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodują naruszenie zasad lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 15 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Projekt planu miejscowego sporządza się zgodnie z zapisami studium.

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stwierdzenie, że plan miejscowy nie narusza ustaleń studium.

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego stwierdza jego nieważność w całości lub części.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczenia działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko na terenie sąsiadującym z zabudową mieszkaniową. Naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez dopuszczenie działalności uciążliwej dla środowiska w sąsiedztwie jej nieruchomości mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uznane za nieistotne lub niepotwierdzone).

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz uprawnienia władz gminy do określenia przeznaczenia terenów. Nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części powodują: naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji, może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgodności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ze studium, ochrona prawa własności w kontekście planowania przestrzennego, dopuszczalność skargi właściciela nieruchomości sąsiedniej na plan miejscowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planowaniem przestrzennym w konkretnej gminie. Interpretacja studium może być różna w zależności od jego treści.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem przemysłowym a prawem własności i ochroną środowiska w kontekście planowania przestrzennego, co jest tematem istotnym dla właścicieli nieruchomości i samorządów.

Niezgodny z prawem plan zagospodarowania przestrzennego: Sąd chroni mieszkańców przed uciążliwym przemysłem.

Dane finansowe

WPS: 557 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 250/15 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2016-06-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 308/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-31
II OSK 2519/16 - Wyrok NSA z 2018-10-16
II OZ 136/16 - Postanowienie NSA z 2016-02-11
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 446
art. 101 ust. 1, 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. 2015 poz 199
art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 8, art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 28  ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy z dnia (...). Nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta M.; I. stwierdza nieważność § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 2P dopuszcza możliwość realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu oraz Załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały w części obejmującej stwierdzenie w powyższym zakresie zgodności planu z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy M., II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Rady Miasta i Gminy w M. nas rzecz skarżącej kwotę (...) zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. K. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 18 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta Margonina. Tym samym pismem K. F. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Margonina.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. uchwał oraz zwrot kosztów poniesionych w niniejszej sprawie, w tym kosztów zastępstwa. Skarżąca podniosła, iż w toku postępowania związanego z uchwaleniem ww. planów miejscowych doszło do naruszenia przepisów prawa, co spowodowało naruszenie interesów prawnych skarżącej i ograniczenie prawa własności. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej,
- art. 1 ust. 2 art. 6, art. 10, i art. 87 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 199, dalej: u.p.z.p.) poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na znacznym ograniczeniu praw skarżącej,
- błędną zmianę planów zagospodarowania przestrzennego,
- art. 32 i art. 64 w zw. z art. 8 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na znacznym ograniczeniu prawa,
- art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez błędne informowanie o przysługujących uprawnieniach w toku prowadzonego postępowania w zakresie uchwalania przedmiotowych planów.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wyjaśniła, iż jest współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w M., nr [...] Podniosła, że uchwalając ww. plany miejscowe Gmina naruszyła prawo własności oraz studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego (dalej: Studium) obowiązujące dla przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca wyjaśniła, że brała aktywny udział w pracach nad Studium, natomiast o pracach nad planami nie miała wiedzy i w konsekwencji nie podejmowała żadnych czynności, w zakresie składania wniosków i uwag odnośnie przedmiotowych uchwał. Zdaniem Skarżącej organy gminy powinny prawidłowo informować właścicieli nieruchomości o przysługujących ich uprawnieniach i działaniach w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca podniosła, iż w zapisach Studium na działce nr [...] była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W Studium tym nie ma mowy o działalności przemysłowej, która na chwilę obecna jest realizowana na podstawie zaskarżonych uchwał przez właścicieli działek sąsiednich. Wydane zostały zezwolenia dla zabudowy produkcyjnej, która narusza normy środowiskowe i negatywnie na nie oddziałuje. Zakres ograniczeń przybrał taki rozmiar, że uniemożliwia użytkowanie nieruchomości o nr ewid.[...] zgodnie z jej przeznaczeniem na zabudowę mieszkaniową. Przedmiotowa działka od samego początku była przeznaczona pod tereny mieszkaniowe, tak samo jak okoliczne nieruchomości posiadały pozwolenia na budowę mieszkaniową. Skarżąca podniosła, iż Rada Miejska podejmując uchwały nie uzasadniła potrzeby wprowadzanych zmian w sposobach zagospodarowania terenów. Z akt planistycznych nie wynika, że Rada Miejska podejmując przedmiotową uchwałę rozważyła wszelkie okoliczność, w tym ochronę prawa własności. Zdaniem Skarżącej w momencie podejmowania przedmiotowych uchwał Rada Miejska nie dysponowała stosownymi ekspertyzami, z których wynikać by mogło, że prowadzenie działalności przemysłowej nie wpłynie negatywnie na sąsiadujące blisko nieruchomości mieszkaniowe. Urząd Miasta powinien uwzględniać prawo własności skarżącej i wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiadujących i poszukiwać rozwiązań, które w optymalny sposób uwzględnią potrzeby publiczne i potrzeby właścicieli działek, albowiem ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie prawa ze względu na potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skoro ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności prawa własności gruntu przez władze publiczne, to każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych ograniczeń wykonania prawa własności musi być szczegółowo i wiarygodnie uzasadnione. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargi Burmistrz Miasta Margonin (dalej: Burmistrz lub organ) wniósł o ich oddalenie. Burmistrz wyjaśnił, iż skarżąca K. F., zamieszkuje na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] obręb miasto M.. Dla działki tej obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Margonin podjęty uchwałą Nr XXIII/240/05 Rady Miasta i Gminy z dnia 28 grudnia 2005 roku. W planie tym działka stanowi teren obiektów składów i magazynów oraz teren usług wytwórczych - oznaczony na rysunku planu symbolem P/U1. Mając na uwadze faktycznie zagospodarowanie działki Skarżącej oraz jej najbliższe otoczenie Burmistrz wyjaśnił, że:
- na terenie działki skarżącej realizowana jest funkcja mieszkaniowa z towarzyszącą jej zabudową (budynek mieszkalny jednorodzinny oraz budynki gospodarczo-garażowe),
- po stronie wschodniej znajduje się budynek produkcyjny, obecnie nieużytkowany (dla terenu obowiązuje plan miejscowy podjęty uchwałą Nr XXIII/240/05 - nieruchomość stanowi teren zakładów produkcyjnych, składów i magazynów oraz teren usług wytwórczych),
- po południowej stronie znajduje się osiedle domów jednorodzinnych - dla tego terenu obowiązuje plan miejscowy podjęty uchwałą Nr XXIII/240/05 - nieruchomości stanowią teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,
- po wschodniej i północnej stronie znajduje się zakład produkcyjny, który rozpoczął działalność gospodarczą w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku. Profil działalności tej firmy od początku jej istnienia pozostaje bez zmiany (dla terenu obowiązuje plan miejscowy podjęty uchwałą Nr XX/219/2008 - nieruchomości stanowią teren przemysłu, składów i magazynów).
Mając na uwadze rozwój zagospodarowania przestrzennego w obrębie działki skarżącej organ stwierdził, że:
- Skarżąca prowadzi funkcję mieszkalną od połowy lat 80-tych XX wieku,
- zakład produkcyjny (zlokalizowany na działce [...] i [...]) rozpoczął działalność w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku,
- plan miejscowy podjęty uchwałą Nr XXI/215/05 nie spowodował lokalizacji zakładu produkcyjnego na działce [...] i [...] obręb M.. Zabudowa i funkcja istniały w momencie przystąpienia do opracowania powyższego planu miejscowego,
- potwierdzeniem tego jest kopia mapy wydanej dnia 26 stycznia 2005 r., na której opracowano graficzną część planu miejscowego,
- zabudowa produkcyjna na działkach [...] i [...] powstała po 2008 r., na podstawie planu miejscowego przyjętego uchwałą Nr XX/219/2008,
- osiedle mieszkaniowe w M. powstawało od lat 70-tych XX wieku.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa, Burmistrz mając na uwadze art. 6 ust 1 i 2 u.p.z.p. oraz zapisy planów miejscowych, za bezpodstawny uznał zarzut dotyczący naruszenia interesów prawnych oraz ograniczenia prawa własności Skarżącej.
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 6 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz uprawnienia władz gminy do określenia przeznaczenia terenów. Wskazano, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znajdują się zapisy chroniące prawo własności oraz dotychczasową funkcję terenu: - tereny, dla których przeznaczono w niniejszej uchwale, inne niż dotychczasowe przeznaczenie mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem (§5),
- zachowuje się istniejąca zabudowę z prawem przebudowy, nadbudowy, rozbudowy z zachowaniem przepisów odrębnych, w tym związanych z ochrona zabytków i opieki nad zabytkami, warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać usytuowanie i ustaleniami niniejszej uchwały (§9 ust 4),
- prawo prowadzenia działalności gospodarczej mogącej oddziaływać na środowisko, rozumianej zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi, przy zastosowaniu rozwiązań technologicznie – budowlanych ograniczających zasięg uciążliwości we wszystkich komponentach środowiskowych, do granic terenu na którym prowadzona jest działalność (§15 ust 1 miejscowego planu).
Organ wyjaśnił, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr XX/2019/2008), opracowanym na potrzeby rozwoju zakładu produkcyjnego, znajdują się zapisy chroniące prawo własności i interes osób trzecich (np. sąsiadów).: §6 ust. 2 pkt 1) lit. a) określa: "prawo prowadzenia działalności gospodarczej, wymagającej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu, rozumianych zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi, przy zastosowaniu rozwiązań technologicznie - budowlanych ograniczających zasięg oddziaływania we wszystkich komponentach środowiskowych do granic terenu, na którym prowadzona jest działalność.
W dalszej kolejności organ odniósł się do zarzutu braku zgodności planu miejscowego (podjętego uchwałą Nr XXIII/240/05 i uchwałą Nr XX/219/2008) ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Organ wyjaśnił, iż miejscowy plan podjęty uchwałą Nr XXIII/240/05 został opracowany zgodnie ze Studium przyjętym uchwałą Nr XII/117/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. i zmianą Studium przyjętą uchwałą Nr XXI/215/05 z dnia 28 września 2005 r. Działki oznaczone numerem 371, [...] i [...] obręb M. zgodnie z rysunkiem podstawowym Studium stanowią tereny zabudowane o podstawowej funkcji mieszkaniowej (część graficzna Studium). W części tekstowej Studium można znaleźć zapisy zezwalające na lokalizację zakładów produkcyjnych na terenach zabudowanych o podstawowej funkcji mieszkaniowej oraz chroniące istniejący rodzaj i funkcje zabudowy:
- "zabieganie o pozyskanie zakładów o czystej ekologicznie produkcji i minimalnych odpadach. Zakłady takie mogłyby się znaleźć również w zespołach mieszkaniowych - zapewniłoby to bliskość miejsca pracy dla kobiet" (VI. Podstawowe elementy zagospodarowania i użytkowania obszarów, 3. Zakłady produkcyjne, s.15 - Część I Gmina Margonin - tekst i rysunki, Studium z 1999 r.),
- "na całym obszarze, objętym Studium, zachowuje się istniejącą zabudowę, z prawem rozbudowy, przebudowy, rozbiórki, zmiany przeznaczenia z zachowaniem przepisów odrębnych, w tym również wynikających z ochrony i opieki nad zabytkami" (II. Nowe regulacje 1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, ograniczenia i zalecenia, pkt 1) - Suplement do Studium z 2005 r.),
- możliwość lokalizowania na terenie zabudowy mieszkaniowej usług nieuciążliwych I bytowych, konsumpcyjnych) z zachowaniem przepisów odrębnych. Funkcja uzupełniająca nie może należeć do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko" (II. Nowe regulacje 1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, ograniczenia i zalecenia, pkt 3) - Suplement do Studium z 2005 roku).
Organ wyjaśnił, iż na terenie działek [...] i [...] oraz [...], [...] obręb M., obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego podjęty uchwałą Nr XX/219/2008, który został opracowany zgodnie ze Studium przyjętym uchwałą Nr XII/117/99 z dnia 29 grudnia 1999 roku i zmianą Studium przyjętą uchwałą Nr XXI/2015/05 z dnia 28 września 2005 roku. Działki oznaczone numerem [...], [...] obręb M. (wg stanu na [...]/2015roku) zgodnie z rysunkiem podstawowym Studium z 1999 roku stanowią tereny zabudowane o podstawowej funkcji produkcyjno-magazynowej oraz potencjalne tereny dla zabudowy produkcyjno - magazynowej (część graficzna Studium),
- z rysunkiem podstawowym Studium z 2005 roku, stanowią tereny rzemiosła nieuciążliwego.
Organ zaznaczył, że w obiegu są obydwa dokumenty.
Mając na uwadze powyższe Burmistrz Miasta i Gminy Margonin podniósł, iż w jego ocenie zapisy Studium nie wskazują na możliwość lokalizacji terenu zabudowy przemysłowej, składów i magazynów w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutu błędnego informowania o przysługujących uprawnieniach w toku prowadzonego postępowania w zakresie uchwalania zaskarżonych miejscowych planów organ podniósł, iż zdaniem Urzędu Miasta i Gminy Margonin powyższe nie miało miejsca. Przepisy prawa jednoznacznie określają tryb opracowania miejscowych planów, w tym informowanie społeczeństwa. Zachowanie przepisów prawa i procedur związanych z uchwaleniem miejscowych planów zostało potwierdzone przez Wojewodę Wielkopolskiego, który jako organ nadzoru nie zakwestionował przedmiotowych uchwał.
Kończąc Burmistrz wyjaśnił, iż w trakcie opracowania jest zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Margonin - planowany termin podjęcia uchwały to I połowa 2015 roku. W trakcie opracowania jest również zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z uchwałą Nr XLII/445/2014 Rady Miasta i Gminy w Margonin z dnia 4 września 2014 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Margonin w rejonie ul. Cmentarnej, Strzeleckiej i Zielonej. Obecnie na terenie Gminy Margonin obowiązuje Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podjęte uchwałą Nr IV/37/2015 Rady Miasta i Gminy Margonin z dnia 29 stycznia 2015 roku. Dokument zawiera pierwotne studium zatwierdzone uchwałą Nr XII/117/99 z dnia 29 grudnia 1999 roku oraz zmianę studium zatwierdzoną uchwałą Nr XXI/215/05 Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 28 września 2005 r. W obydwu procedurach opracowania dokumentów aktywnie bierze udział Pani K. F. (składa uwagi i wnioski do dokumentów). Ze względu na to, że część uwag i wniosków miała znamiona skarg na emisję (oddziaływanie na środowisko) istniejących zakładów przemysłowych i usługowych zlokalizowanych przy ul. [...] i [...], pisma zostały przekazane Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu, który to obecnie przeprowadza kontrolę przedsiębiorców.
K. F. w pismach procesowych z dnia 30 i 31 lipca 2015 r. odniosła się do argumentacji organu oraz rozwinęła swoje zarzuty i ich uzasadnienie. Zdaniem skarżącej doszło także do naruszenia kolejnych przepisów prawa poprzez zaskarżoną uchwałę - art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Skarżąca podniosła, że teren, który zajmuje, od samego początku był terenem pod zabudowę mieszkaniową, co wynika z planów obowiązujących w 1984 r. W tym też okresie skarżąca wybudowała przedmiotową nieruchomość. Ponadto, zgodnie ze Studium z 1999 r. - działki zlokalizowane przy ul. [...] w części osiedla za cmentarzem po prawej stronie pasa drogi w tym działki [...], 372 – to tereny zabudowane o podstawowej funkcji mieszkaniowej (dowód: Część II Jednostki Osadnicze - str. 8 - Oznaczenia Do Rysunku Nr lll/l i str. 9 - Rysunek Podstawowy lll/l; oraz Zmiana Studium - Suplement -2005r. - str. 12 - Rysunek Podstawowy lll/l str. 13 Oznaczenia do rysunku Nr lll/l). Zgodnie ze Studium z 1999r Część II Jednostki Osadnicze - Tekst i Rysunki oraz Zmiana Studium - Suplement -2005r., teren ul. [...] w części osiedla po prawej stronie pasa drogi w tym działki [...], 372, to tereny zabudowane o podstawowej funkcji mieszkaniowej (dowód: Zmiana Studium - Suplement -2005r. na str. 12 - Rysunek Podstawowy lll/l i str. 13 oznaczenia do rysunku Nr lll/l oraz Studium z 1999 roku Rysunek Podstawowy lll/l str. 9 i Oznaczenia do rysunku Podstawowego na str. 8). Rejon ul. [...] (za granicą działek na północ od nr: [...] (...),rejon rzeczki M. ( ul. [...]) do ul. [...], do granicy obszarów, dla których sporządzenie m.p.z.p. jest obowiązkowe - to tereny rzemiosła nieuciążliwego z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej (dowód: Zmiana Studium -Suplement-2005r. na str. 12 - Rysunek Podstawowy lll/l I). Dlatego też organ tworząc przedmiotową uchwałę powinien wziąć pod uwagę obowiązujące Studium. Jeżeli studium nie jest zgodne ze stanem rzeczywistym (czyli nie jest aktualne), a organ planistyczny zamierza wprowadzić wiążące zasady kształtowania zagospodarowania w całości respektujące stan faktyczny - w pierwszej kolejności winno się dostosować studium do stanu rzeczywistego, a dopiero później można ustalać plan miejscowy zgodnie z treścią studium i stanem faktycznym zagospodarowania. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany Studium, aby mówić o zmianie przedmiotowego terenu z funkcji mieszkaniowej na produkcyjną.
Ponadto, zdaniem Skarżącej, Burmistrz mija się z prawdą utrzymując, że zabudowa produkcyjna na działkach [...] i [...] powstała po 2008 r. na podstawie planu miejscowego z 2008 r. W 2007 roku Spółka M. otrzymała decyzję - pozwolenie na budowę wiaty obudowanej, na działkach [...] i [...]. W lutym 2008r. właściciele spółki otrzymali zezwolenie na budowę infrastruktury energetycznej na działkach [...], [...], [...]. W kwietniu 2008r. decyzja - pozwolenie na budowę segmentu garażowego o lekkiej konstrukcji szt. 12 na działce nr [...]. W roku 2007/2008 na działce [...] powstał pas betonowy ok. 4 m, wykorzystywany na drogę zakładową.
Wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na oba plany miejscowe zarejestrowane zostały w kolejności uwzględniającej daty ich podjęcia - pod sygnaturami akt: II SA/Po 249/15 i II SA/Po 250/15.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Po 250/15 - wniesiona na uchwałę Rady Miasta i Gminy w Margoninie z dnia 18 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta Margonina.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2015 r. skarżąca oraz jej pełnomocnik radca prawny Z. M. podtrzymali skargę i jej zarzuty.
Uczestniczący w rozprawie Przewodniczący Rady Miasta i Gminy w Margoninie P. Ś. oraz ustanowiony przez niego pełnomocnik wnieśli o oddalenie skargi.
Postanowieniem wydanym w dniu 27 sierpnia 2015 r. Sąd zamkniętą rozprawę otworzył na nowo celem rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie Spółki Margostal-Rewolińscy.
Postanowieniem wydanym w dniu 6 października 2015 r. Sąd po przeprowadzeniu rozprawy odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania "M.-R." Spółka jawna. Postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 136/16.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 25 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny Z. M. podtrzymała skargę i jej zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga w części okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Miasta i Gminy Margonin z dnia 18 lipca 2008 r. Nr XX/219/2008 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta Margonina (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z dnia 23 września 2008 r. Nr 160, poz. 2734). Integralną częścią niniejszej uchwały są:
1) załącznik nr 1 – stanowiący rysunek planu w skali 1:1000;
2) załącznik nr 2 – przedstawiający rysunek planu nr 2 – skala 1:1000,
3) załącznik nr 3 – zawierający stwierdzenie zgodności m.p.z.p. z ustaleniami Studium,
4) załącznik nr 4 – określający sposób realizacji oraz zasady finansowania inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej,
5) załącznik nr 5 – rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu planu.
Uchwała ta została zaskarżona przez K. F. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. Nr 446, dalej "u.s.g.").
Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 101 ust. 3 cyt. ustawy, w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Zarazem art. 102a tej ustawy stanowi, że sprawach, o których mowa w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia przewidziany w cytowanych wyżej przepisach i wniosła skargę po uprzednim wezwaniu Rady Miasta i Gminy w Margoninie do usunięcia naruszenia prawa, w przewidzianym ustawowo terminie. Pismem z dnia 18 grudnia 2014r., które do Urzędu Miasta i Gminy Margonin wpłynęło w dniu 29 grudnia 2014 r., Skarżąca wraz z mężem wezwali Radę Miasta i Gminy M. do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianą zaskarżonych planów miejscowych. Burmistrz pismem z dnia 19 stycznia 2015 r., doręczonym skarżącej w dniu 29 stycznia 2015 r. odmówił usunięcia naruszenia prawa), przy czym z nadesłanych do Sądu akt sprawy nie wynika, aby Rada Miasta i Gminy Margonin upoważniła Burmistrza do udzielenia odpowiedzi na wezwanie. Zatem termin do wniesienia skargi liczyć należało od dnia wniesienia wezwania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1009/06 i z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1236/08 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń). Przedmiotowa skarga wniesiona została przed dniem 23 lutego 2015 r., kiedy to wpłynęła do Urzędu Miasta, zatem w terminie 60 dni od wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia 29 grudnia 2014 r. Tym samym uznać należało, że skarga wniesiona została w terminie.
Równocześnie nie budzi wątpliwości, że zaskarżony plan miejscowy narusza interes prawny Skarżącej, bowiem choć swym obszarem nie obejmuje terenu będącego jej własnością, to poprzez przyjęte w nim rozwiązania oddziałuje na ten teren, wprowadzając ograniczenia w sposobie i zakresie jego wykorzystania. Plan obejmuje obszar oznaczony symbolami 2KD, 2P, 2KD, 2Kp, 2T, 2E. Nieruchomość Skarżącej (działka nr [...]), położona jest poza tym obszarem, lecz otoczona jest z dwóch stron (od wschodu i północy) terenem oznaczonym symbolem 2P. Teren ten obejmuje działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a (Rozdział 3 – "Zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu") zaskarżonego planu miejscowego, na terenie oznaczonym symbolem 2P dopuszcza się "prawo prowadzenia działalności gospodarczej, wymagającej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu, rozumianych zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi, przy zastosowaniu rozwiązań technologicznie-budowlanych ograniczających zasięg oddziaływania na wszystkich komponentach środowiskowych do granic terenu, na którym prowadzona jest działalność".
Działka nr 371, której Skarżąca jest współwłaścicielem, usytuowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego planem, oznaczonego symbolem 2P. Poprzez dopuszczenie na terenach oznaczonych symbolem 2P możliwości realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których może być wymagane sporządzenie raportu, sytuacja prawna i faktyczna skarżącej uległa pogorszeniu w porównaniu z przeznaczeniem, jakie dla tego terenu przewidywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą z dnia 28 grudnia 2005 r. Zgodnie z planem miejscowym z 2005 r. dla przedmiotowego terenu, oznaczonego na rysunku planu symbolem 2P/U1, przewidziana była funkcja produkcji, składów i magazynów oraz usług nieuciążliwych rzemiosła wraz z możliwością lokowania zabudowy mieszkaniowej.
Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego mają walor norm prawa miejscowego, powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują prawo własności (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). W wyroku z dnia 3 listopada 2010 r., II OSK 1780/10 NSA podkreślił, iż nie ma zawsze aktualnej reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Za taki wyjątek można zatem uznać sytuację, gdy skargę wnosi właściciel nieruchomości nie objętej wprawdzie granicami planu miejscowego, uchwalonego kwestionowaną przez niego uchwałą, ale nieruchomości sąsiedniej, na którą będzie oddziaływała inwestycja planowana na działce objętej planem (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r. II OSK 84/08 i wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r. IV SA 456-458/02). Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji, może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości. Zatem okoliczność, że zapisy planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały (wskazać tu można przykładowo na wyrok NSA z 20 listopada 2003 r., II SA/Po 1252/03).
W świetle powyższego Sąd uznał, podzielając argumentację strony skarżącej, iż w wyniku uchwalenia przedmiotowego planu został bezpośrednio naruszony jej interes prawny. Przeznaczenie danego terenu w zaskarżonym planie z 2008 r. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z realizowaną na działce Skarżącej nr [...] funkcją mieszkaniową.
Powyższe uwagi oznaczają, że spełnione zostały przesłanki dopuszczalności skargi, co oznacza możliwość przeprowadzenia przez Sąd jej merytorycznej oceny.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, o ile naruszenie prawa jest istotne, co wynika z treści art. 91 ust. 4 u.s.g.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części powodują: naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W powołanym przepisie ustawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzana aktu planistycznego" oraz "trybu sporządzania aktu planistycznego", czyli sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą natomiast zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna oraz załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zawartość planu miejscowego określają art. 15 ust. 1 i art. 17 pkt 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 i 3, natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, skalę opracowań kartograficznych, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardy oraz sposób dokumentowania prac planistycznych) określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587).
Zarzuty Skarżącej odnoszą się do zasad oraz trybu sporządzania zaskarżonego planu miejscowego.
Zasady sporządzania planu to wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawniony organ. Powołane powyżej przepisy określające zawartość planu miejscowego stanowią m.in. o wymogu zgodności tego planu z zapisami studium. W art. 15 ust. 1 u.p.z.p. jest bowiem mowa o sporządzaniu projektu planu "zgodnie z zapisami studium", a w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. o stwierdzeniu, że plan miejscowy nie narusza ustaleń studium. Dodatkowo, zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W przypadku więc stwierdzenia niezgodności zapisów planu z ustaleniami studium, dochodzi do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, bez względu na charakter takiego naruszenia. Powoduje to nieważność uchwały w całości lub w części (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.). Zaznaczenia w tym miejscu jednakże wymaga, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem z założenia elastycznym, który stwarza ramy dla swobody planowania miejscowego i pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu planów miejscowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium - silniejszy lub słabszy. Pojęcie "zgodności" uchwalonego planu ze studium oznacza silniejszy stopień związania niż we wcześniej używanych terminach "spójność" czy "niesprzeczność" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 114/08, publ. Lex nr 497581, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1670/11, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach dostępnej na https://cbois.nsa.gov.pl, NSA w wyroku z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1408/12, publ. j.w. Sytuacja braku zgodności, lub nawet sprzeczności pomiędzy planem miejscowym a ustaleniami studium, musi uzasadniać unieważnienie części lub całości planu miejscowego.
Niezgodność planu miejscowego z 2008 r. z zapisami Studium Skarżąca w pierwszej kolejności wywodzi na podstawie analizy części graficznej Studium. Zgodnie z oznaczeniami do rysunku nr III/1 (Studium – część II, str. 8), teren obejmujący działki [...] i [...] (jak również działkę Skarżącej nr [...]), to tereny zabudowane o podstawowej funkcji mieszkaniowej. Tereny na północ od tych działek, to tereny rzemiosła nieuciążliwego z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Odnosząc się zatem do zarzutu niezgodności zaskarżonego planu z zapisami Studium w związku z treścią rysunku nr III/1 należy wskazać, iż Studium stanowi jedną całość, zatem część tekstową oraz graficzną tego aktu należy odczytywać łącznie. Studium jest przy tym aktem określającym perspektywiczną politykę przestrzenną gminy dla całego jej obszaru, lecz jednocześnie uwzględnia stan faktyczny istniejący na danym terenie. Zgodnie z art. 10 u.p.z.p. w studium uwzględnia się wiele uwarunkowań z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stan ładu przestrzennego, potrzeby i możliwości rozwoju gminy. Po przeanalizowaniu tych uwarunkowań w studium określa się kierunki zmian w polityce przestrzennej gminy oraz przeznaczeniu terenów, kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania i użytkowania terenów.
Działki oznaczone numerem [...], [...] i [...] obręb M. zgodnie z rysunkiem podstawowym Studium stanowią tereny zabudowane o podstawowej funkcji mieszkaniowej (część graficzna Studium). W części tekstowej Studium można znaleźć jednakże zapisy zezwalające na lokalizację zakładów produkcyjnych na terenach zabudowanych o podstawowej funkcji mieszkaniowej oraz chroniące istniejący rodzaj i funkcje zabudowy:
- "zabieganie o pozyskanie zakładów o czystej ekologicznie produkcji i minimalnych odpadach. Zakłady takie mogłyby się znaleźć również w zespołach mieszkaniowych - zapewniłoby to bliskość miejsca pracy dla kobiet" (VI. Podstawowe elementy zagospodarowania i użytkowania obszarów, 3. Zakłady produkcyjne, s.15 - Część I Gmina Margonin - tekst i rysunki, Studium z 1999 r.),
- "na całym obszarze, objętym Studium, zachowuje się istniejącą zabudowę, z prawem rozbudowy, przebudowy, rozbiórki, zmiany przeznaczenia z zachowaniem przepisów odrębnych, w tym również wynikających z ochrony i opieki nad zabytkami" (II. Nowe regulacje 1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, ograniczenia i zalecenia, pkt 1) - Suplement do Studium z 2005 r.),
- możliwość lokalizowania na terenie zabudowy mieszkaniowej usług nieuciążliwych I bytowych, konsumpcyjnych) z zachowaniem przepisów odrębnych. Funkcja uzupełniająca nie może należeć do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko" (II. Nowe regulacje 1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, ograniczenia i zalecenia, pkt 3) - Suplement do Studium z 2005 r4. W tym miejscu wskazać należy, iż w dacie uchwalenia zaskarżonego planu z 2008 r. obowiązywało Studium w wersji z 1999 r., zmienionej w 2005 r.
Część tekstowa Studium z 1999 r. zawiera również zapisy, z których jednoznacznie wynika, iż Studium dopuszcza na obszarze objętym w nowym planie symbolem 2P prowadzenie działalności przemysłowej. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż działalność produkcyjna na działkach [...] i [...] w dacie uchwalenia Studium (1999 rok) była już prowadzona, co Burmistrz wyjaśnił w odpowiedzi na skargę. Z informacji przekazanych Sądowi wynika, iż zakład produkcyjny zlokalizowany na działce [...] i [...] rozpoczął działalność w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku, a Skarżąca twierdzenia tego nie podważała.
Ponadto, Studium (część I) w pkt 6 ppkt 6.3 (str. 16) zawiera zapisy dotyczące ograniczeń co do prowadzenia działalności produkcyjnej, lecz dotyczące preferowanego kierunku rozwoju tej działalności na przyszłość. W rozdziale 7 – Polityka Przestrzenna Miasta i Gminy podano, jak przedstawia się polityka przestrzenna gminy w stosunku do poszczególnych składników struktury funkcjonalno-przestrzennej gminy, uwzględniająca stan obecny i możliwy do przewidzenia układ perspektywiczny. Z kolei pkt 7.4 m.in. stanowi, iż na obszarze miasta i gminy wyklucza się w całości adaptowania obiektów istniejących i realizację nowych o produkcji mogącej stanowić zagrożenie zdrowia ludzi i pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego.
Dokonując w takich uwarunkowaniach faktycznych i prawnych analizy zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Miasta i Gminy Margonin, przyjętego uchwałą Nr XII/117/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. i zmianą Studium przyjętą uchwałą Nr XXI/215/05 z dnia 28 września 2005 r., Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko Skarżącej, iż zaskarżona uchwała w części odnoszącej się do terenu objętego symbolem 2P nie jest zgodna z ustaleniami tego aktu, lecz wyłącznie w zakresie, w jakim dopuszcza na tak oznaczonym terenie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej wymagającej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu. Sąd uznał, iż brak jest podstaw do zakwestionowania przyjęcia w zaskarżonym planie miejscowym z 2008 r. prawa prowadzenia działalności gospodarczej (przemysłowej) dla terenu oznaczonego symbolem 2P. Jednakże, w świetle zapisów Studium, działalność taka nie może mieć charakteru działalności uciążliwej dla środowiska w stopniu wymagającym sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, co dopuszcza § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a) zaskarżonego planu miejscowego z 2008 r. Powyższa ocena doprowadziła do uznania zasadności skargi w zakresie objętym punktem I sentencji wyroku, a rozstrzygnięcie to znajduje umocowanie w przepisie art. 147 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego stwierdza nieważność tego aktu w całości lub części.
Ponieważ zaskarżony plan miejscowy zawiera także stwierdzenie o zgodności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium (załącznik nr [...]), należało również stwierdzić nieważność tego załącznika w zakresie objętym pkt I sentencji wyroku (pkt I sentencji wyroku).
W pozostałym zakresie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co oznacza, ze pozostała część uchwały może samodzielnie obowiązywać w obrocie prawnym.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia trybu uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego. Tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. W przeciwieństwie do naruszenia zasad, nie każde naruszenie trybu powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne.
Zgodnie z art. 17 pkt 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia. Następnie na mocy art. 18 ust. 1 u.p.z.p., uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu. O terminie wyłożenia do publicznego wglądu oraz terminie składania uwag społeczność lokalna jest informowana wyłącznie w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenia. Zdaniem Sądu, w aktach planistycznych znajduje się dokumentacja potwierdzająca spełnienie tych wszystkich obowiązków przez Radę Miasta i Gminy Margonin. Ponadto, organ ten w ramach trwających prac nad uchwaleniem przedmiotowego planu dokonywał także szeregu innych czynności, sporządzając i przedkładając wraz z projektem planu Prognozę oddziaływania na środowisko (k. 165- 190 akt admin.), pozyskując wymagane przepisami pozytywne uzgodnienia od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chodzieży z dnia 25 kwietnia 2008 r. (k. 81 akt admin.), Wojewody Wielkopolskiego z zakresu oddziaływania na środowisko z dnia 20 maja 2008 r. (k. nr 89 akt admin.), Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody (k. 94 akt admin.), Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (k. 102 akt admin.). Odbyła się także dyskusja publiczna nad projektem planu, zaś wszystkie zgłoszone uwagi zostały rozpatrzone przez Burmistrza stosownymi rozstrzygnięciami. Uchwała dotycząca przedmiotowego planu została w sposób wystarczający uzasadniona. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż uzasadnienie uchwały w pierwszej kolejności powinno wykazywać celowość przyjętych w planie rozwiązań w aspekcie wniosków i uwag zgłoszonych w ramach procedury planistycznej. Skoro z odnośnie terenu rejonu ulicy [...] brak było wniosków i uwag kwestionujących przyjęte w projekcie planu rozwiązania, Rada nie musiała w uzasadnieniu uchwały rozważać wszystkich problemów, jakie mogą wiązać się z wejściem w życie planu. W tym miejscu wskazać jednakże należy, iż z dokumentacji planistycznej wynika, jakimi celami organy planistyczne kierowały się podczas prac nad planem oraz, że ocenie podlegały także skutki, z jakim wiązać będzie się przeznaczenie terenu na obszarze 2P. Istotne materiały w tym zakresie zawiera opracowanie Prognoza oddziaływania na środowisko. Kwestie związane z ochroną szeroko pojętego środowiska oraz standardu życia mieszkańców omawiane były na posiedzeniach Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, analizowane były przez organu uzgodnieniowe, w szczególności inspekcję sanitarną, która zaopiniowała pozytywnie projekt planu w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, wydział ochrony środowiska oraz konserwatora przyrody. Organom tym przedkładano Prognozę oddziaływania na środowisko, zawierającej ocenę w zakresie klimatu akustycznego (str. 16 Prognozy – k. nr 182 akt admin.).
Reasumując, skoro organy planistyczne – Rada Miasta i Gminy Margonin oraz Burmistrz, w toku prac nad planem dochowały wymogów określonych powołanymi powyżej przepisami u.p.z.p., Sąd nie znalazł podstaw, aby podzielić zarzuty skargi dotyczące naruszenie trybu postępowania podczas prac nad planem i z tego powodu wyeliminować ten plan z obrotu prawnego.
Poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia rodzaju działalności prowadzonej w sąsiedztwie działki skarżącej, jak i legalności powstania zabudowy na działkach nr [...] i [...]. Żadnego znaczenia dla oceny zaskarżonej uchwały nie mają również nie obowiązujące już akty planistyczne, na podstawie których powstała zabudowa mieszkaniowa w rejonie ulicy [...]. Żaden przepis prawa nie nakazuje uwzględniania w postępowaniu mającym na celu uchwalenie planu miejscowego zapisów poprzednich planów. Niewątpliwie okoliczność ta wskazuje na kontynuację polityki przestrzennej gminy w stosunku do przedmiotowego obszaru, zważyć jednakże należy, iż sposób kształtowania zagospodarowania przestrzennego danego obszaru następuje w oparciu o przepisy obowiązującej u.p.z.p. Na podstawie analizy wszystkich dokumentów planistycznych wytworzonych co do spornego terenu należy jednakże podzielić stanowisko Rady, iż zaskarżony plan przeznaczenia przedmiotowego terenu nie zmienił, bowiem na obszarze działek [...] i [...] działalność przemysłowa była prowadzona od początku lat 80-tych.
Z przyczyn wyżej podanych, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w tym zakresie skarga podlega oddaleniu, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI