II SA/PO 2498/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościzasiedzeniepostępowanie administracyjnezagadnienie wstępneksięgi wieczystedomniemanieWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, uznając, że postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego dla podziału nieruchomości.

Skarżąca A.K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Wójta Gminy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Skarżąca domagała się zawieszenia postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, którą zajmuje od ponad 20 lat. Sąd uznał, że postępowanie o zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym dla podziału nieruchomości, który jest czynnością materialno-techniczną, a domniemanie prawa wynikające z wpisu w księdze wieczystej właściciela K.S. jest wiążące dla organów administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Wójta Gminy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Skarżąca, która twierdziła, że zajmuje i uprawia nieruchomość od ponad 20 lat i toczy się postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia, domagała się zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy sądowej. Wójt Gminy pierwotnie zawiesił postępowanie na wniosek A.K., powołując się na toczące się postępowanie sądowe. SKO uchyliło to postanowienie, wskazując, że wniosek o zawieszenie musiałby pochodzić od strony, na której żądanie wszczęto postępowanie (właściciela K.S.), a nie od osoby trzeciej. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że kontrola sądowa dotyczy legalności orzeczenia administracyjnego w dacie jego wydania. Sąd stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla postępowania o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Podział nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną, która nie zmienia stanu prawnego i nie uniemożliwia realizacji roszczeń z tytułu zasiedzenia. Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej właściciela K.S. z rzeczywistym stanem prawnym jest wiążące dla organów administracji do czasu obalenia go prawomocnym orzeczeniem sądu. Sąd podkreślił, że przeciwko temu domniemaniu nie można powoływać się na domniemanie z posiadania. W związku z tym, postanowienie Wójta o zawieszeniu postępowania było wadliwe, a jego uchylenie przez SKO było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie nie pozostaje w tego rodzaju bezpośrednim związku z postępowaniem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, które jest czynnością materialno-techniczną.

Uzasadnienie

Podział nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną, która nie zmienia stanu prawnego i nie jest zależna od rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie. Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej właściciela jest wiążące dla organów administracji, a samo toczące się postępowanie o zasiedzenie nie obala tego domniemania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza prowadzone postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

u.g.n. art. 97

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny.

u.k.w.h. art. 3 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Z prawem wpisanym do księgi wieczystej łączy się domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, które jest wiążące dla organów administracji.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądowa kontrola rozstrzygnięć administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli narusza prawo materialne lub procedurę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Pomocnicze

k.p.a. art. 98

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania na wniosek strony.

u.k.w.h. art. 4

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie wynikające z posiadania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym dla podziału nieruchomości. Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej jest wiążące dla organów administracji. Podział nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną.

Odrzucone argumenty

Postępowanie o zasiedzenie powinno stanowić zagadnienie wstępne dla podziału nieruchomości. Należy zawiesić postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie.

Godne uwagi sformułowania

sądowa kontrola rozstrzygnięć administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności podział nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest w istocie czynnością materialno-techniczną Z prawem wpisanym do księgi wieczystej łączy się domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie wynikające z posiadania

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Małek

sędzia

Wiesława Batorowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 kpa w kontekście podziału nieruchomości i postępowań o zasiedzenie, znaczenie domniemania z księgi wieczystej dla organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie toczy się postępowanie o zasiedzenie, a jednocześnie właściciel wnioskuje o podział nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności ujawnionym w księdze wieczystej a długoletnim posiadaniem i roszczeniem o zasiedzenie, a także precyzyjnie rozgranicza kompetencje sądów i organów administracji w takich sytuacjach.

Podział nieruchomości a zasiedzenie: Kiedy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2498/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Małek
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 124/06 - Wyrok NSA z 2006-12-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego o d d a l a s k a r g ę. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ S. Małek
Uzasadnienie
II SA/Po 2498/03
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...]r. Wójt Gminy, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie prowadzone z wniosku K.S. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w W. zapisanej w ewidencji gruntów pod numerem [...] i mającej urządzoną księgę wieczystą nr Kw [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Poznaniu.
W uzasadnieniu podano, iż zawieszenie następuje na wniosek A.K., w związku z toczącym się postępowaniem sądowym o nabycie praw do wymienionej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy K.S. postanowieniem z dnia [...]r. uchyliło opisane wyżej postanowienie Wójta Gminy.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż K.S. jest właścicielem przedmiotowej działki ujawnionym w księdze wieczystej. Z jego wniosku prowadzone jest postępowanie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Projekt zakłada wydzielenie 9 działek, w tym 6 działek budowlanych. O nabycie własności wymienionej działki nr [...] w W. w drodze zasiedzenia ubiega się A.K., postępowanie sądowe prowadzone jest pod sygn. III Ns 3881/95 przez Sąd Rejonowy w Poznaniu. A.K. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia. Organ I instancji powołał się na dwie okoliczności przemawiające za zawieszeniem postępowania: konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i wniosek A. K. Zawieszenie postępowania na wniosek reguluje art. 98 kpa, zgodnie z tym przepisem wniosek pochodzić musi od strony, na której żądanie wszczęto postępowanie, w przedmiotowej sprawie stroną taką jest K.S., powyższego nie A.K. Jeżeli zaś chodzi powyższego zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, to organ nie dopełnił obowiązków z art. 100 § 1 kpa. Mianowicie organ nie zwrócił się do żadnej ze stron, aby wykazały że sąd już prowadzi postępowanie powyższego stwierdzenie zasiedzenia. Gdyby takiego postępowania nie prowadzono wówczas organ powinien w postanowieniu powyższego zawieszeniu wyznaczyć stronie termin do wystąpienia do sądu z wnioskiem powyższego zasiedzenie.
Od powyższego postanowienia skargę złożyła A.K., domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż przedmiotową działkę zajmuje i uprawia od ponad 20 lat. Obecnie pod sygn. III Ns 3881/95 w Sądzie Rejonowym w Poznaniu toczy się postępowanie z jej wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Postępowanie to zostało zawieszone z uwagi na śmierć uczestniczki postępowania W.S. Skarżąca wobec braku inicjatywy spadkobierców zmarłej sama złożyła wniosek do Sądu o stwierdzenie nabycia spadku po W. S. Sąd stwierdził nabycie spadku przez K.S. Po uprawomocnieniu się postanowienia skarżąca złoży wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. K.S. zamierza zbyć przedmiotową nieruchomość po dokonaniu podziału geodezyjnego, co uniemożliwi realizację roszczeń skarżącej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola rozstrzygnięć administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Badanie legalności następuje z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania orzeczenia administracyjnego i w oparciu o stan faktyczny z tejże daty. Zmiana stanu prawnego oraz powstanie nowych okoliczności po wydaniu aktu administracyjnego nie mogą mieć wpływu na wynik jego sądowej kontroli. Z tych względów podnoszona przez skarżącą na rozprawie okoliczność, iż w dniu [...]r. Sąd Rejonowy w Poznaniu Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem skargi jest postanowienie organu II instancji, w którym uchylono postanowienie Wójta Gminy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nr geodezyjny [...] w W.
W okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie SKO uznać należy za prawidłowe, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji zawiesza prowadzone postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dalszy przebieg postępowania administracyjnego lub treść rozstrzygnięcia zależeć więc musi od wyniku innej sprawy.
Rozstrzygnięcie prowadzonej przed sądem powszechnym sprawy o stwierdzenie nabycia przez skarżącą własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie nie pozostaje w tego rodzaju bezpośrednim związku z postępowaniem o zatwierdzenie projektu podziału tejże nieruchomości.
Podział nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000 r. z późn. zm.) jest w istocie czynnością materialno-techniczną. Zatwierdzenie projektu podziału i sam podział nie zmienia stanu prawnego nieruchomości, a stanowi jedynie wydzielenie mniejszych jednostek ewidencyjnych w ramach granic nieruchomości. Podział taki - wbrew obawom skarżącej - nie uniemożliwia jej realizacji roszczenia o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie.
W myśl art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Taki interes prawny ma właściciel nieruchomości.
Wnioskodawca K.S. jest ujawniony w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości jako jej właściciel. Wpis powyższy został dokonany w dniu [...]r.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 124 poz. 1361 z 2001 r. z późn. zm.) z prawem wpisanym do księgi wieczystej łączy się domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to obowiązuje i jest wiążące dla organów administracji, dopóki nie zostanie obalone stosownym orzeczeniem sądu, np. stwierdzającym nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie. Natomiast sama okoliczność, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości skutku w postaci wyłączenia powyższego domniemania nie wywołuje i nie może być podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Podkreślić należy również, iż przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie wynikające z posiadania (art. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), do czego w istocie sprowadza się argumentacja skarżącej.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]r. zawieszające postępowanie było wadliwe i prawidłowo organ II instancji je uchylił. Zaskarżone postanowienie SKO nie narusza więc prawa, a skarga nie mogła być uwzględniona.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało oddalić skargę.
/-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ S. Małek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI