II SA/PO 2483/03

II SA/Po 2483/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
OSK 1217/04 - Wyrok NSA z 2005-03-09
Skarżony organ
Rada Miasta
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J.R. na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego; oddala skargę. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
Uzasadnienie
J.R. – właścicielka działki nr "1" – wniosła zarzuty do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. obejmującej obszar VIII jednostki – w części dotyczącej rejonu ulicy C. Stwierdziła, że wbrew deklaracji autorów projektu, zakładana zmiana nie wpłynie w istotny sposób na poprawę komunikacji obszaru objętego planem ani nie zaktywizuje obszarów do tej pory wyłączonych na skutek braku komunikacji i infrastruktury. Sprzeciwiła się przeznaczeniu części jej nieruchomości pod drogę KD4 oraz zamiarowi wprowadzenia obowiązku, aby udział zieleni w zagospodarowaniu terenu wynosił co najmniej 25 % powierzchni.
J.R. poinformowała też, że na jej nieruchomości znajduje się baza i stacja paliw, a od strony projektowanej drogi KD4 – zbiorniki paliw płynnych przynależne do tej stacji. "W tej sytuacji połączenie komunikacyjne pozostałej części (...) działki nie może odbywać się przez teren, na którym posadowione są przedmiotowe zbiorniki, albowiem komunikacja musiałaby odbywać się na zbiornikach paliw płynnych". Takie rozwiązanie nie spełnia kryteriów określonych w § § 21 i 22 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. W tej sytuacji zaoponowała przeznaczeniu części jej gruntu "na ślepą, kończącą się na wysokości mojej nieruchomości drogę, która w żaden sposób ani dla mojej nieruchomości ani dla żadnej innej nie odgrywa żadnego znaczenia". Przyjęte w projekcie rozwiązanie komunikacyjne drogi KD4 w żaden sposób nie rozwiązuje problemu dostępu nieruchomości położonych w obszarze oznaczonymi symbolem AG, to znaczy działek o nr "1", "2", "3" i "4", które to nieruchomości nadal nie posiadają żadnego dostępu do drogi publicznej.
Dnia [...] września 2003 r. Rada Miasta C. podjęła uchwałę
nr [...] w sprawie częściowego odrzucenia zarzutów złożonych przez J.R., a mianowicie odrzucenia zarzutu dotyczącego przebiegu nowoprojektowanej drogi KD4. W uchwale wyjaśniono, że projektowany przebieg drogi dojazdowej KD4 wynika z potrzeb zapewnienia właściwej obsługi komunikacyjnej nieruchomości położnych na terenie objętym opracowaniem planu oraz zapewnieniem dojazdu do nowych terenów inwestycyjnych, w bezpośrednim sąsiedztwie na południe, wyznaczonych w uchwalonym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta C. Wyznaczenie pasa drogi KD4 jest rozwiązaniem, które w optymalny sposób zapewnia samodzielną obsługę komunikacyjną poszczególnych nieruchomości. Projektowany przebieg drogi KD4 jest rozwiązaniem optymalnym, dającym możliwość rozwiązania problemu dostępu do drogi publicznej większości nieruchomości znajdujących się w granicach opracowania planu.
Wobec braku wolnych niezagospodarowanych terenów w tym rejonie nie ma innej możliwości wytyczenia potrzebnej drogi, jak po skraju działek właścicieli najbardziej zainteresowanych poprawą dostępności komunikacyjnej. Są to pasy terenu firm "B" i "A" oraz Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych wraz z Centrum Kształcenia Praktycznego i Gminy Miejskiej C.
Analiza aktualnego podkładu geodezyjnego, na którym sporządzono projekt planu wskazujący na istnienie możliwości realizacji połączenia komunikacyjnego działki nr "1" z nowoprojektowaną drogą KD4, bez naruszania zbiorników paliw płynnych, naniesionych na mapie.
Powyższa uchwała jest przedmiotem skargi wniesionej dnia
[...] listopada 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że uchwała ta narusza art. 2 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3, 18 ust. 2 pkt 5 a,b, art. 18 ust. 2 pkt 8 i 9 oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca podnosiła, iż ani z treści uchwały ani z uzasadnienia do projektu uchwały nie wynika, w jakiej części zarzut został odrzucony, a w jakiej zostanie uwzględniony. Poza tym "treść uchwały została właściwie przepisana z uzasadnienia projektu uchwały, natomiast ani uchwała ani też uzasadnienie projektu (...) nie zawiera wynikającego z przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym uzasadnienia faktycznego i prawnego, a przede wszystkim nie zawiera merytorycznego ustosunkowania się do wniesionych zarzutów (...)". Załączone do przedmiotowej uchwały uzasadnienie projektu uchwały nie stanowi treści uchwały. "W sytuacji kiedy sama uchwała pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego, uchwała ta winna być usunięta z obrotu prawnego."
Rada Miasta C. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Rada Miasta C. na sesji w dniu [...] września 2003 r. podjęła: uchwałę Nr [...] o uwzględnieniu zarzutu skarżącej dotyczącego udziału zieleni w zagospodarowaniu działek oraz zaskarżoną uchwałę nr [...] o odrzuceniu pozostałych zarzutów J.R.
Zaskarżona uchwała podjęta została po zapoznaniu się ze stanowiskiem Burmistrza Miasta przedłożonym Radzie zgodnie z postanowieniami art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W uchwale zawarte zostało szczegółowe uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne. Jak wykazano w uchwale, projektowane rozwiązanie zapewnia skarżącej bezpośredni i niezależny dostęp do drogi publicznej. Obecnie skarżąca w zasadzie nie posiada dostępu do drogi publicznej, gdyż droga z której wcześniej korzystała stanowiła służebność gruntową, o której istnienie od kilku lat toczy się proces cywilny. Aktualnie skarżąca korzysta z przejazdu przez teren innego przedsiębiorstwa, które jej to umożliwia. Planowane rozwiązanie dałoby skarżącej możliwość swobodnego i niezależnego dostępu do drogi publicznej. Z oficjalnej dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą opracowania projektu zmiany planu nie wynika, aby projektowana droga przebiegała przez zbiorniki paliw. Generalnie zasadą ustawową jest, że droga publiczna daje właścicielom przyległych nieruchomości możliwość dostępu do tej drogi, co nie znaczy, że na Skarb Państwa czy na Gminę nałożony został obowiązek budowy dojazdu do każdej nieruchomości.
Plany zagospodarowania przestrzennego opracowywane dla terenów zurbanizowanych, na których wszystkie grunty mają określonego właściciela, mogą przewidywać rozwiązania, które w jakimś niezbędnym stopniu naruszają zastany układ granic własności. Taka sytuacja istnieje w odniesieniu do przebiegu planowanej drogi. Skoro projektowana zmiana poprawi funkcjonowanie komunikacji i przyległych terenów, w tym również terenu skarżącej, zasadne jest przeznaczenie także części jej gruntów na tę drogę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie własności w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji). Podobne rozwiązanie przyjęto w art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r., ratyfikowanego przez Rzeczypospolitą Polską (Dz.U. z 1995 r. nr 35 poz. 175). Normodawca europejski wskazał, że każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. W art. 1 ust. 3 Protokołu nr 1 zagwarantowano, że powyższe postanowienia nie będą w żaden sposób naruszać prawa państwa do stosowania takich ustaw, jakie uzna za konieczne do uregulowania korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym.
Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty – w szczególności w zakresie spraw gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie zachodzi właściwy stosunek między celem, któremu ingerencja korzystania z mienia ma służyć, z zastosowanymi środkami. Celem kwestionowanej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego jest zaprojektowanie drogi dojazdowej KD4. Jest to jedna z dróg wskazanych w § 5 pkt 5 ppkt 1 projektu planu zaprojektowanej dla terenu aktywizacji gospodarczej A6. Skoro według § 5 ust. 1 funkcją podstawową dla tego terenu jest "aktywizacja gospodarcza, w szczególności: zakłady produkcyjne, bazy składowe, magazynowe, logistyczne, stacje obsługi pojazdów, bazy transportowe, warsztaty naprawcze, stacje benzynowe, maklerstwo, pośrednictwo celne, działalność związana z wynajmem maszyn i sprzętu, obiekty handlu hurtowego oraz handlu detalicznego (...)" to utworzenie sieci dróg dojazdowych ma dla tego terenu szczególne znaczenie. Nie jest przez skarżącą kwestionowane, że aktualnie z jej działki przejazd wiedzie przez teren innego przedsiębiorstwa, które jej ten przejazd umożliwia. Obawa skarżącej, że odtąd dojazd do jej nieruchomości "odbywać się może tylko i wyłącznie projektowaną drogą KD4" nie jest trafny. Zaskarżona uchwała nie zakazuje z korzystania ze sposobów przejazdu dotychczas praktykowanych, lecz ustala drogi dojazdowe z prawdziwego zdarzenia (§ 12 projektu planu – k. 11 i część graficzna projektu planu – k. 9 akt administracyjnych). Z części graficznej projektu planu, uzupełnionej przez złożenie w toku postępowania sądowego projektu zagospodarowania stacji paliw płynnych "Firma A." wynika, że od strony projektowanej drogi a tym bardziej na trasie przebiegu drogi przez działkę "1" nie ma zbiorników. Zachowanie wymaganych warunków technicznych przy budowie planowanej drogi będzie przedmiotem badania przed udzieleniem pozwolenia na budowę.
Poza tym projekt planu zakłada przebieg drogi KD4 nie tylko przez działkę skarżących, ale i innych właścicieli gruntów. Ustawowe sposoby rekompensaty będą wchodzić w rachubę dopiero wtedy, gdy dojdzie do realizacji planu.
Wreszcie nie jest zasadny zarzut, że zaskarżona uchwała nr [...] z dnia [...] września 2003 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. W jej treści zawarto te składniki. Wskazano, że odrzucenie dotyczy zarzutu dotyczącego przebiegu nowoprojektowanej drogi KD4. O tym, że wybrano przebieg drogi KD4 "najbardziej optymalny, który może rozwiązać problem dostępu do drogi publicznej większości nieruchomości znajdujących się w granicach opracowania planu" przekonuje analiza części graficznej planu – k. 9 akt administracyjnych. Potwierdza ona, iż – jak pisze się w uzasadnieniu – "wobec braku wolnych niezagospodarowanych terenów w tym rejonie nie ma innej możliwości wytyczenia potrzebnej drogi, jak po skraju działek właścicieli najbardziej zainteresowanych poprawą dostępności komunikacyjnej".
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
MW,DS