II SA/Po 2399/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rodzina zastępczapomoc społecznawznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyuchwaładecyzja administracyjnakoszty utrzymaniadzieckoprawo administracyjnepostępowanie sądowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące odmowy przyznania pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej z powodu uchybień formalnych w postępowaniu wznowieniowym.

Skarżąca E. S. domagała się wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na dziecko w rodzinie zastępczej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący przepisy ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji, argumentując, że wyrok TK dotyczy innego stanu prawnego i okresu. WSA w Poznaniu uchylił decyzje SKO, wskazując na formalne błędy w postępowaniu wznowieniowym, w szczególności brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia postępowania wcześniejszych decyzji odmawiających przyznania pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2003 r. (sygn. akt K 1/01), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 33c ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. SKO odmówiło uchylenia decyzji, twierdząc, że wyrok TK dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 28 lipca 2001 r., a decyzje, których dotyczyło wznowienie, zostały wydane na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał na istotne uchybienie formalne: brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że nawet jeśli argumentacja SKO co do braku podstaw do uchylenia decyzji merytorycznie byłaby słuszna (ze względu na nieobowiązywanie kwestionowanego przepisu w dacie wydawania pierwotnych decyzji), to formalne błędy w procedurze wznowienia postępowania musiały skutkować uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie powinien uchylić decyzji, jeśli przepis, na podstawie którego została wydana, nie obowiązywał w dacie jej wydania, nawet jeśli późniejszy przepis, powiązany z pierwotnym, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że kluczową przesłanką do uchylenia decyzji w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 145a kpa jest wydanie decyzji na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją. W tej sprawie pierwotne decyzje opierały się na przepisach obowiązujących przed wejściem w życie przepisu, który został zakwestionowany przez TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.k.o. art. 1 i 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 145a § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 33c § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33k § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33p

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33g

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 149

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 89

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1, 4 i 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego jako uchybienie formalne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO o braku podstaw do uchylenia decyzji ze względu na nieobowiązywanie kwestionowanego przepisu w dacie wydawania pierwotnych decyzji (choć sąd nie rozstrzygał jej merytorycznie ze względu na błąd formalny).

Godne uwagi sformułowania

nie zaistniały formalne przesłanki do wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym Konieczną przesłanką do uchylenia ostatecznej decyzji w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 145a kpa. jest bowiem wydanie decyzji na podstawie obowiązującego w dniu orzekania przepisu, który następnie został orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego uznany za niezgodny z Konstytucją.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Makosz-Frymus

sędzia

Ewa Kręcichwost-Durchowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność formalnych wymogów procedury wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności konieczność wydania postanowienia o wznowieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania na podstawie wyroku TK i nieobowiązywania przepisu w dacie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie formalnych aspektów procedury administracyjnej i sądowej, nawet gdy pojawiają się istotne kwestie konstytucyjne. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd formalny w sądzie administracyjnym uchyla decyzję mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 2399/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Ewa Makosz-Frymus
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Sygn. powiązane
I OSK 493/06 - Wyrok NSA z 2006-09-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania osoby wychowywanej w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 10 ( dziesięć ) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JF
Uzasadnienie
4/II SA/Po 2399/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] VIII 2003 r., nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 145a § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło w ramach wznowienia postępowania uchylenia decyzji wydanej przez siebie dnia [...] VI 2001 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] V 2001 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy w S. w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Organ wskazał, że E. S. wystąpiła o wznowienie postępowania powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 II 2003 r., sygn. akt Kl/01, opublikowany w Dzienniku Ustawy nr 44, poz. 389, w którym Trybunał uznał, że art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 33k ust. 3 tej ustawy jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odmówił uchylenia decyzji wskazując, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stanu prawnego obowiązującego od dnia 28 VII 2001 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. S. wezwała organ do przeanalizowania całego materiału dowodowego i wniosła o dopuszczenie jako dowodów dokumentów wskazanych we wniosku. Odwołująca się zarzuciła błędną wykładnię prawa przez urzędników a także wniosła o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do pracowników Starostwa Powiatowego z S. i zobowiązanie tych pracowników do oddzielnego prowadzenia akt dotyczących rodziny zastępczej i akt dotyczących przyznania D. S. pomocy celowej na kontynuowanie nauki.
Decyzją z dnia [...] IX 2003 r., nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145a kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję podtrzymując w całości swą dotychczasową argumentację.
W skardze na powyższą decyzję E. S. wniosła o wyrównanie należnych świadczeń dla rodziny zastępczej za okres od dnia 1 I 1999 r. do 31 XII 2000 r. i wypłatę należnych świadczeń za okres od 1 I 2001 r. do czasu pobytu osoby umieszczonej przez sąd w rodzinie zastępczej. Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było przeprowadzić rozprawę w oparciu o art. 89 kpa. oraz wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 6 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 149 kpa podstawą do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy jest postanowienie o wznowieniu postępowania. Z akt sprawy wynika, że postanowienie takie nie zostało wydane, co sprawia, że nie zaistniały formalne przesłanki do wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym (por. wyrok NSA z 16 V 1997 r., sygn. akt III SA 1549/95 i wyrok NSA z 16 VI 1983 r., sygn. akt SA/Ka 245/83).
Należy zaznaczyć, że wznowienie postępowania dotyczyło w niniejszej sprawie wzruszenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] VI 2001 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] V 2001 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy w S. w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Powyższe decyzje zostały wydane m.in. na podstawie art. 33p i art. 33g ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.). Wyrokiem z dnia 26 II 2003 r., sygn. akt Kl/01, opublikowanym w Dzienniku Ustaw nr 44, poz. 389, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 33k ust. 3 tej ustawy jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten wszedł w życie dnia 14 III 2003 r.
Przepis art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, został wprowadzony ustawą z dnia 8 VI 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2001 r., nr 72, poz. 748 ze zm.), która weszła w życie 28 VII 2001 r. Przepis ten nie obowiązywał zatem w dniu wydawania ostatecznej decyzji, której dotyczyło wznowienie postępowania.
Należy zatem stwierdzić, że słuszny jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego. o braku podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145a kpa. Organ ten zasadnie podniósł również, że uchylenie decyzji ostatecznej nie jest możliwe także z uwagi na to, że jej podstawą był przepis art. 33g i 33p ustawy o pomocy społecznej w stanie prawnym obowiązującym do dnia 27 VII 2001 r., a nie art. 33c ustawy. Konieczną przesłanką do uchylenia ostatecznej decyzji w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 145a kpa. jest bowiem wydanie decyzji na
podstawie obowiązującego w dniu orzekania przepisu, który następnie został orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego uznany za niezgodny z Konstytucją.
Wobec wskazanych wyżej uchybień formalnych Sąd musiał jednak orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nrl53,poz. 1270).
/-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-
Frymus

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI