II SA/Po 233/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 16 lutego 2023 r., które uchyliło postanowienie Wójta Gminy B. z dnia 29 grudnia 2022 r. Wójt odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy gospodarstwa rolnego, wydanej na wniosek J. R. Wójt uznał, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 K.p.a. SKO uchyliło jednak postanowienie Wójta, stwierdzając, że organ I instancji wadliwie zastosował art. 61a K.p.a., ponieważ w rzeczywistości prowadził postępowanie wyjaśniające, wzywał inwestora do zajęcia stanowiska i zawiadamiał strony o zakończeniu postępowania, co wykracza poza ramy formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. SKO podkreśliło, że odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistych przeszkód formalnych, a nie na podstawie oceny merytorycznej wniosku. WSA w Poznaniu oddalił skargę M. G., uznając, że SKO prawidłowo uchyliło postanowienie Wójta. Sąd stwierdził, że organ I instancji faktycznie przeprowadził postępowanie administracyjne, a jego uzasadnienie zawierało merytoryczną ocenę wniosku, co było sprzeczne z charakterem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. WSA potwierdził, że uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez organ odwoławczy, bez orzekania co do istoty sprawy, jest prawidłowe w sytuacji, gdy organ I instancji wadliwie zastosował art. 61a K.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 61a K.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy organ I instancji wykracza poza ramy formalne.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową wszczęcia postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli w uzasadnieniu postanowienia dokonuje merytorycznej oceny wniosku i prowadzi czynności wyjaśniające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli w rzeczywistości prowadzi postępowanie wyjaśniające i dokonuje merytorycznej oceny wniosku. Takie działanie jest wadliwe, a postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powinno być uchylone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji wadliwie zastosował art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ wbrew dyspozycji tego przepisu faktycznie przeprowadził postępowanie administracyjne, wzywał strony do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dokonał merytorycznej oceny wniosku w uzasadnieniu postanowienia. Odmowa wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, które nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ani oceny meritum sprawy.
Jaki jest zakres kontroli organu odwoławczego rozpatrującego zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma kompetencje wyłącznie do kontroli zaskarżonego postanowienia wydanego w kwestii proceduralnej. Nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ II instancji, rozpatrując zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, ma kompetencje do kontroli tej proceduralnej kwestii. Uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest prawidłowe, jeśli organ I instancji wadliwie zastosował art. 61a K.p.a., ale organ odwoławczy nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Przepisy (13)
Główne
K.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 61 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.ś. art. 72 § 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
K.p.a. art. 162 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 1 pkt 5 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji wadliwie zastosował art. 61a K.p.a., prowadząc postępowanie wyjaśniające i dokonując merytorycznej oceny wniosku zamiast ograniczyć się do formalnych przesłanek odmowy wszczęcia postępowania. • Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji, ponieważ naruszało ono przepisy postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego M. G. kwestionujące prawidłowość uchylenia postanowienia Wójta przez SKO i podnoszące wątpliwości co do formy rozstrzygnięcia SKO.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania należy do rozstrzygnięć o charakterze formalnym, tamującym merytoryczne załatwienie sprawy. • Zastosowanie instytucji określonej w art. 61 a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i tamuje możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Edyta Podrazik
sprawozdawca
Wiesława Batorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a K.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy organ I instancji wykracza poza ramy formalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową wszczęcia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – prawidłowego stosowania instytucji odmowy wszczęcia postępowania. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Kiedy odmowa wszczęcia postępowania staje się merytorycznym rozstrzygnięciem? WSA wyjaśnia pułapki art. 61a K.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.