II SA/Po 219/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-05-24
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenie budowybudynek mieszkalnynadzór budowlanypostępowanie administracyjne WSA Poznańuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że budowa pięciu budynków mieszkalnych dwulokalowych wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Skarżący R. J. zakwestionował decyzje organów nadzoru budowlanego, które umorzyły postępowanie w sprawie zgodności z projektem budowy pięciu budynków mieszkalnych dwulokalowych i dziesięciu zbiorników bezodpływowych. Organy uznały, że inwestycja mogła być realizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że budowa tak wielu budynków wymaga pozwolenia na budowę, a nie samego zgłoszenia, co stanowiło naruszenie przepisów Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło zgodności z zatwierdzonym projektem budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych. Organy obu instancji uznały, że inwestycja była realizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, ponieważ Starosta nie wniósł sprzeciwu. WINB argumentował, że w takiej sytuacji nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a ewentualne działania mogłyby być podjęte jedynie w oparciu o art. 50-51 ustawy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niezbadanie zgodności projektu z przepisami, planem miejscowym oraz błędną kwalifikację prawną inwestycji jako wymagającej zgłoszenia zamiast pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Sąd uznał, że wykładnia językowa i celowościowa art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który zezwala na realizację budowy wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych na podstawie zgłoszenia, nie obejmuje budowy aż pięciu takich budynków (łącznie dziesięciu lokali). Zdaniem Sądu, zgłoszeniem można objąć jedynie budowę jednego budynku, a realizacja grupy budynków wymaga pozwolenia na budowę. W związku z tym, roboty budowlane były prowadzone z naruszeniem przepisów, co uzasadniało zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Budowa pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie może być realizowana na podstawie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zezwalająca na realizację budowy wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych na podstawie zgłoszenia, nie obejmuje budowy wielu budynków (pięciu budynków). Intencją ustawodawcy było uproszczenie procedury dla budowy jednego budynku mieszkalnego, a nie dla większych inwestycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten nie zezwala na objęcie zgłoszeniem budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty, jeśli uchylił zaskarżoną decyzję.

Pomocnicze

u.p.b. art. 30 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia.

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem przepisów.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony, której środek zaskarżenia okazał się skuteczny.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie pełnomocnika.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2015 poz. 443

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła możliwość realizacji budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych na podstawie zgłoszenia.

Dz. U. z 2015 r., poz. 1800

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Reguluje wysokość kosztów zastępstwa procesowego.

Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów części wsi D.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego błędnie umorzyły postępowanie, nie badając zasadności realizacji inwestycji na podstawie zgłoszenia.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia językowa zakładająca, że zgłoszeniem może być skutecznie objęta realizacja aż pięciu budynków mieszkalnych wolnostojących (łącznie dziesięciu lokali) oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych, jest zbyt daleko idąca i nie znajduje uzasadnienia zarówno w regułach wykładni systemowej, jak i celowościowej. intencja ustawodawcy nie było dopuszczenie możliwości objęcia zgłoszeniem inwestycji polegającej na budowie aż pięciu budynków mieszkalnych wolnostojących. zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych można objąć tylko i wyłącznie zamiar wykonania robót polegających na budowie jednego budynku, nie zaś całej ich grupy jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

sędzia

Paweł Daniel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zamiast zgłoszenia dla inwestycji obejmującej wiele budynków mieszkalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wielu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych. Może być stosowane analogicznie do innych inwestycji wielobudynkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia budowlanego – kiedy wystarczy zgłoszenie, a kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę. Wyrok precyzuje tę granicę dla inwestycji wielobudynkowych, co jest istotne dla wielu inwestorów i budujących.

Budowa kilku domów na zgłoszenie? Sąd Administracyjny: To wymaga pozwolenia na budowę!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 219/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 29 ust. 1 pkt 1. art. 30 ust. 2, art. 50 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 04 listopada 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 997;- (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "WINB", "organ odwoławczy" albo "organ II instancji") decyzją z dnia 24 lutego 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej również jako: "PINB" albo "organ I instancji") z dnia 04 listopada 2022 r., nr [...], którą umorzone zostało w całości postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na działkach nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w D. , w gminie M..
Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy wskazał, że w dniu 04 sierpnia 2022 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wpłynęło podanie R. J., reprezentowanego przez radcę prawnego J. E., dotyczące legalności budowy 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie wolnostojącej oraz 10 zbiorników bezodpływowych zlokalizowanych na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], obręb nr [...] D. , gm. M.. Podania tej samej treści wnieśli także reprezentowani przez J. E.: 1) P. S. i T. S., 3) J. Ł. i M. B., 4) B. P., 5) K. F. i S. F., 6) A. D., 7) J. G. i A. G., 8) A. J. i pan A. J. (dalej również jako: "wnioskodawcy").
W dniu 07 listopada 2022 r. PINB, przeprowadził kontrolę budowy na działkach nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...], [...] położonych w D. , gm. M.. Podczas ich trwania ustalono, że trwa trwa budowa pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie wolnostojącej oraz 10 zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na podstawie głoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 26 kwietnia 2022 r. wobec których Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu.
Mając na względzie powyższe ustalenia PINB decyzją z dnia 04 listopada 2022 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na działkach nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w D. , w gminie M..
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli wnioskodawcy.
Rozpoznając wniesione odwołanie WINB wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornie inwestor – W. Sp. z o.o. (dalej również jako: "inwestor" albo "spółka") dokonał w dniu 26 kwietnia 2022 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z dziesięcioma zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne zlokalizowanych na działce nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gmina M.. Zgłoszenie powyższe jest skuteczne, gdyż - jak wprost wynika z zaświadczenia Starosty [...] z dnia 23 czerwca 2022 r. nie został wniesiony w drodze decyzji sprzeciw. Podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 07 listopada 2022 r. budowany był dopiero pierwszy z projektowanych budynków (tzn. na działce nr [...]) i budowa ta była na etapie wykonania stropu nad parterem.
Zdaniem organu odwoławczego skoro roboty budowlane są w tym przypadku wykonywane przez spółkę w oparciu o skuteczne zgłoszenie, to brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania trybu postępowania administracyjnego określonego w art. 48 i n. ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej jako: "Prawo budowlane"), a jakiekolwiek ewentualne nakazy mogłyby zostać wydane przez PINB wyłącznie w oparciu o przepisy art. 50-51 przywołanej ustawy. Z treści art. 50 ust. 1 tej ustawy wynika bowiem, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno – budowlanym lub w przepisach.
W ocenie WINB pierwsza z opisanych przesłanek nie zachodzi w tej sprawie z oczywistych względów, gdyż roboty budowlane (a ściślej: budowa, o jakiej mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) jest prowadzona na podstawie skutecznego zgłoszenia. Nie stwierdzono również istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a w ocenie organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja mogła być realizowana na podstawie zgłoszenia, gdyż jej obszar oddziaływania mieści się w całości na działkach budowlanych, na których zostały one zaprojektowane. Dodatkowo, w ocenie organu odwoławczego, realizowana inwestycja nie narusza ustaleń i warunków określonych przepisami prawa, co przesądzało o prawidłowości wydania decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. J. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zabrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących przedmiotowej budowy, które zostały podane w pismach pełnomocnika skarżącego, w szczególności przez brak zbadania: zgodności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z dnia 22 kwietnia 2022 r. z przepisami; kwalifikacji prawnej elementu zagospodarowania terenu budowy, która w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania terenu określona została jako "powierzchnia utwardzona na dojazd", a stanowi drogę wewnętrzną; zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; rzeczywistego obszaru oddziaływania obiektów objętych budową; czy budowa jest prowadzona na podstawie zgłoszenia zgodnie z przepisami, zamiast prawidłowo na podstawie pozwolenia na budowę; co doprowadziło do wydania błędnej decyzji przez organ II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości;
2. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie przez organ II instancji i zaniechanie dokonania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym w zakresie wskazanym w pismach pełnomocnika skarżącego, co stanowi powielenie naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji przez organ II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości;
3. art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie przez organy obu instancji i zaniechanie wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy mimo tego, że do jej prowadzenia zgodnie z prawem niezbędne było uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę;
4. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zaakceptowanie przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji okoliczności sporządzenia przez organ I instancji lakonicznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w którym organ I instancji nie odniósł się merytorycznie do żadnego z zarzutów podniesionych w pismach pełnomocnika skarżącego, co nie budzi zaufania stron do władzy publicznej, a także narusza zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; nadto, uzasadnienie nie spełnia funkcji wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek decyzji, bowiem nie odnosi się do merytorycznych zarzutów podniesionych w pismach pełnomocnika skarżącego;
5. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie przez organ II instancji, iż budowa pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...],[...] położonych w D. , gm. M., nie wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji przez organ II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości;
6. naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, przedstawione w projekcie zagospodarowania terenu dla ww. budowy, które nie są zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i nie są zlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, nie są drogami wewnętrznymi, a w konsekwencji nie muszą spełniać wymogów dróg wewnętrznych określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów części wsi D., co doprowadziło do wydania błędnej decyzji przez organ II instancji o utrzymaniu w mocy decyli organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata w wysokości [...],- zł powiększonych o kwotę 17,- zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a w pozostałym zakresie według norm przepisanych. Skarżący złożył oświadczenie na podstawie § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), iż wysokość kosztów obciążających go z tytułu wynagrodzenia adwokata za reprezentację w niniejszej sprawie przed sądem pierwszej instancji wynosi [...],- zł.
Odpowiadając na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 04 listopada 2022 r., którą umorzone zostało w całości postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na działkach nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w D. , w gminie M..
Okoliczności powyższe zostały przedstawione w części historycznej uzasadnienia i pozostaję bezsporne. Inwestor – W. Sp. z o.o. dokonał w dniu 26 kwietnia 2022 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z dziesięcioma zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne zlokalizowanych na działce nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gmina M.. Zgłoszenie powyższe było skuteczne, gdyż nie zostało od niego wniesiony sprzeciw.
Zasadnie WINB przyjął, że w tej sytuacji faktycznej postępowanie administracyjne mogłoby być prowadzone jedynie w przypadku zaistnienia jednej z okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powyższym przepisem w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno – budowlanym lub w przepisach. W ocenie Sądu wnioski WINB, co do braku zaistnienia któreś z powołanych powyżej podstaw prowadzenia postępowania naprawczego były jednak przedwczesne.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że przedmiotem inwestycji oraz zgłoszenia pozostawała realizacja budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne na działkach nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w D. , w gminie M.. Podstawowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie było zatem ustalenia, czy budowla dziesięciu lokali mieszkalnych (pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych) wraz z dziesięcioma zbiornikami bezodpływowymi, stanowi inwestycję, która może być zrealizowana na podstawie zgłoszenia.
Niewątpliwie przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. W przepisie powyższym użyto liczby mnogiej – pojęcia budynków – jednakże w ocenie Sądu, wykładnia językowa zakładająca, że zgłoszeniem może być skutecznie objęta realizacja aż pięciu budynków mieszkalnych wolnostojących (łącznie dziesięciu lokali) oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych, jest zbyt daleko idąca i nie znajduje uzasadnienia zarówno w regułach wykładni systemowej, jak i celowościowej.
I tak, zauważyć należy, że objęcie możliwością zgłoszenia, w miejsce pozwolenia na budowę, inwestycji polegających na budowie wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, wprowadzono ustawą z dnia z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443). W uzasadnieniu powyższej ustawy (druk sejmowy Sejmu VII kadencji nr 2710) podniesiono, że "celem projektowanej nowelizacji jest uproszczenie i skrócenie procedury budowlanej przez zniesienie wymogu uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do budowy i przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, oraz ograniczenie katalogu obiektów budowlanych, które wymagać będą wydania pozwolenia na użytkowanie (...) Weryfikacja spełnienia przez budynek warunków określonych w ustawie - Prawo budowlane w zakresie podłączenia do mediów będzie dokonywana na etapie oddawania inwestycji do użytkowania".
W dalszej części uzasadnienia projektu ustawy podniesiono, że proponowana nowelizacja zawiera katalog robót budowlanych realizowanych na podstawie zgłoszenia, a w katalogu tym umieszczono zamierzenia budowlane polegające na: budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce bądź działkach, na których został zaprojektowany, oraz przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, o ile nie prowadzi do zmiany polegającej na zwiększeniu dotychczasowego obszaru oddziaływania obiektu.
Uzasadnienie powyższego projektu ustawy jasno zatem wskazuje, że celem ustawodawcy było wyłączenie z konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie realizacji inwestycji polegającej na budowie jednego budynku mieszkalnego wolnostojącego, nie zaś, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, paru (pięciu) budynków. Innymi słowy, wykładnia celowościowa wskazuje, że intencja ustawodawcy nie było dopuszczenie możliwości objęcia zgłoszeniem inwestycji polegającej na budowie aż pięciu budynków mieszkalnych wolnostojących.
Idąc dalej zauważyć należy, że zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Stosownie natomiast do treści art. 2 pkt 7 ustawy pod pojęciem robót budowlanych rozumie się budowę, którą w myśl art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Obiektem budowlanym pozostaje natomiast, stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
W ocenie Sądu wykładnia powyższych przepisów nie pozostawia żadnej wątpliwości, że zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych można objąć tylko i wyłącznie zamiar wykonania robót polegających na budowie jednego budynku, nie zaś całej ich grupy jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ustawa nie pozwala bowiem nie wniesienie zgłoszenia obejmującego zamiar wykonania kilku obiektów budowlanych, a więc kilku budynków, a dopuszczenie takiej możliwości stanowi nadużycie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Uproszczona procedura związana z realizacją domów wolnostojących nie może służyć inwestorom do realizacji inwestycji, w których każdy element mógłby zostać objęty odrębnym zgłoszeniem. Potwierdzeniem powyższej tezy pozostaje również art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który wskazuje, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Zdaniem Sądu bezsprzecznie realizacja inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne nie mieści się w katalogu robót budowlanych, które mogą być objęte zgłoszeniem, co powoduje, że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Mieć bowiem należy na względzie, że nawet prawidłowo dokonane zgłoszenie przez inwestora nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania, jeżeli prowadzone roboty budowlane są niezgodne z zakresem robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem, a w konsekwencji są prowadzone z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co w ocenie Sądu miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy związane są oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku, a więc ustalenie, że realizacja inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz dziesięciu zbiorników bezodpływowych wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie Sąd wskazuje, że dopiero na etapie postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50 i n. Prawa budowlane ocenie zostanie poddany obszar oddziaływania inwestycji oraz charakter robót budowlanych opisanych jako utwardzenie powierzchni działek. Na tym etapie postępowania Sąd nie mógł wypowiedzieć się, co do powyższych kwestii, podnoszonych zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i skargi do sądu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 997,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skarg w wysokości 500,- zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz opłatę skarbowa od pełnomocnictwa (17,- zł).
W powyższym zakresie – odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenia wyższej kwoty w oparciu o oświadczenie złożone na podstawie § 16 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, Sąd wskazuje, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej zasady stanowią przepisy art. 200-201 p.p.s.a. (na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji) i art. 203-204 p.p.s.a. w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną. Art. 200 p.p.s.a., mający zastosowanie w niniejszej sprawie, wprowadza tzw. "zasadę rezultatu", zgodnie z którą stronie, której środek zaskarżenia okazał się skuteczny należy się zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Odrębne przepisy, o których mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., to w przypadku gdy stronę reprezentuje adwokat - przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Niewątpliwie wysokość kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata może zostać także wskazana we wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, co przewiduje § 16 rozporządzenia (w braku takiego oświadczenia opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej). Wskazanie na możliwość złożenia oświadczenia o wysokości obciążających stronę kosztów wynagrodzenia nie oznacza jednak związania sądu wskazaną w oświadczeniu kwotą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., I OZ 154/18, Baza NSA). Gdy pełnomocnik wnioskuje o przyznanie stawki zwielokrotnionej sąd zobowiązany jest zatem odpowiednio ocenić taki wniosek, rozważyć rodzaj i stopień zawiłości sprawy, niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a w szczególności jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcie. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego nie ma i nie może mieć charakteru wiążącego dla sądu co do wysokości żądanej należności, bo istotą zwrotu kosztów tegoż zastępstwa procesowego nie jest refundacja wszystkich wydatków poniesionych w związku z zainicjowanym postępowaniem sądowym, a realizacja przepisów prawa w tym względzie. Fakt złożenia zatem oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata nie obliguje sądu do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w tymże oświadczeniu, wymaga natomiast od sądu oceny, czy sprawa jest zawiła lub obszerna, a nakład pracy pełnomocnika w związku z występowaniem w przedmiotowej sprawie istotnie uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wyższej od taryfowej stawki minimalnej.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik nie wskazał żadnej okoliczności, która miałaby przemawiać za przyznaniem mu przez sąd stawki wynagrodzenia wyższej od podstawowej. Samo zawnioskowanie o zasądzenie wielokrotnej stawki wynagrodzenia adwokackiego nie powoduje, że ta wielokrotna stawka staje się kosztem uwzględnianym automatycznie do całości niezbędnych kosztów postępowania, od których pełnego zasądzenia sąd może odstąpić jedynie "w uzasadnionych przypadkach". Zasądzenie wynagrodzenia w wysokości stawki minimalnej jest adekwatne do nakładu pracy profesjonalnego pełnomocnika, a okoliczności sprawy nie wskazują bowiem na to, by nakład pracy adwokata przekraczał granice typowego zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w tego rodzaju sprawie. Pełnomocnik reprezentował skarżącego od początku postępowania sądowoadministracyjnego, a jego czynności w sprawie przed wydaniem wyroku były ograniczone do wniesienie skargi oraz jednego pisma procesowego. Wskazane czynności procesowe nie wykraczają tym samym, ponad przeciętne zaangażowanie profesjonalnego pełnomocnika w sprawę sądowoadministracyjną, co powoduje, że brak było podstaw do uczynienia zadość jego wnioskowi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI