II SA/Po 214/24

II SA/Po 214/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 86 ust. 2, art. 95
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, 7, 15, 77 par. 1, 80, 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Rektora [...] w [...] z dnia 17 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stypendium I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasadza od Rektora [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Rektor [...] w P. decyzją z dnia 22 listopada 2023 r., wydaną w sprawie wniosku [...], działając na podstawie art. 86 ust. 2 z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm. dalej p.s.w.n.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej k.p.a.) postanowił: nie przyznać w roku akademickim 2023/2024 studentowi L. D. (dalej jako skarżący lub strona) na kierunku: [...] manager, poziom studiów: licencjackie, forma studiów: Stacjonarne, nr albumu: [...], następującego świadczenia: Stypendium Rektora.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że student wnioskiem złożonym na podstawie Regulaminu świadczeń dla studentów [...] zwrócił się o przyznanie stypendium rektora z tytułu wysokiej średniej arytmetycznej ocen. Wniosek nie spełnił określonych warunków przyznawania stypendium, albowiem uzyskana suma punktów, tj. 5, nie pozwala na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Minimalna ilość punktów potrzebna do uzyskania stypendium wynosiła bowiem 6.
Decyzja została doręczona 29 listopada 2023 r.
Od powyższej decyzji L. D. pismem z dnia 11 grudnia 2023 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący podał, że dnia 3 października 2023 r. zwrócił się o przyznanie stypendium Rektora za pośrednictwem systemu "Wirtualna uczelnia", powołując się na średnią ocen jako podstawę wniosku o świadczenie. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że nie wskazał: aktywnej działalności w kole naukowym H. (1pkt), organizacji uczelnianej konferencji naukowej pn. H.1 (2 pkt), czynnego udziału w wolontariacie (1 pkt). Powyższych okoliczności nie wskazał omyłkowo, z uwagi na niezrozumienie procesu składania wniosku w systemie elektronicznym.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: zaświadczenia opiekuna koła H. o aktywnej działalności w ww. kole, zaświadczenia o organizacji konferencji naukowej H.1 oraz zaświadczenia Prezesa Fundacji P. o wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza. Zdaniem skarżącego po przeprowadzeniu powyższych dowodów i uzupełnieniu materiału dowodowego możliwe będzie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego i w konsekwencji przyznanie stypendium Rektora zgodnie z pierwotnym wnioskiem.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r., nr [...], Rektor [...] w P. działając na podstawie art. 86 ust. 2 z p.s.w.n. oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję Rektor wskazał, że skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku stypendialnego z dnia 03 października 2023 r. w związku z uzyskaniem wysokiej średniej arytmetycznej ocen. Tymczasem uzyskana suma punktów (5), nie pozwala na przyznanie stypendium, bowiem minimalna ilość punktów potrzebna do uzyskania stypendium wynosiła 6.
L. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Rektora [...] z dnia 17 stycznia 2024 r. nr [...], zaskarżając ją w całości, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia 22 listopada 2023 r. i zasądzenia od organu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nieuwzględnieniu żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodów, których przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a co nastąpiło z naruszeniem ustawowych zasad prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu obywatela, jednocześnie z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
2. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji obarczonej brakami ustawowo wymaganych elementów, tj. pozbawionej uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności pozbawionej wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, o które oparł się organ, ewentualnie przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;
3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na nie uchyleniu decyzji I instancji w całości, pomimo przedstawionych przez skarżącego dowodów uzasadniających uchylenie decyzji I instancji;
4. art. 86 ust. 2 p.s.w.n. poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie przyznania stypendium rektora;
5. art. 35 § 3 k.p.a. poprzez rozpatrzenie środka odwoławczego - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - z naruszeniem ustawowego terminu miesiąca od dnia otrzymania.
Motywując skargę wskazano, że wbrew stanowisku organu zawartego w zaskarżonej decyzji wysoka średnia arytmetyczna nie jest jedynym elementem ocenianym punktowo na cele przyznania stypendium rektora. Podstawy przyznawania stypendium rektora zostały zawarte w Regulaminie przyznawania świadczeń dla studentów [...] na rok akademicki 2023/2024, stanowiącym załącznik nr [...] do Zarządzenia Rektora [...] nr [...] z dnia 19 września 2023 ., w tym w załącznikach nr [...] i [...] do Regulaminu (dalej jako: "Załączniki nr [...] i [...]").
Jak w wynika z treści Załączników nr [...] i [...], skarżącemu poza punktacją za wysoką średnią arytmetyczną przysługują punkty za: aktywną działalność w kole naukowym (1 pkt), organizację uczelnianej konferencji naukowej (2 pkt) oraz czynny udział w wolontariacie (1 pkt).
Z uwagi na powyższe skarżący w dniu 13 grudnia 2023 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora. We wniosku Skarżący wyjaśnił, że pierwotny wniosek o przyznanie stypendium był niepełny, tzn. nie poruszał wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu stypendium. Skarżący przedłożył dodatkowe dokumenty wykazując, że spełnia warunki do przyznania stypendium. lecz organ nie wziął ich pod uwagę, powołując się wyłącznie na średnią ocen. Organ nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącego, ani do wniosków dowodowych. Decyzja nie spełnia standardów art. 86 ust. 2 p.s.w.n. oraz art. 107 k.p.a. Rektor nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego, jak i wydał decyzję pozbawioną wymaganego elementu uzasadnienia faktycznego i prawnego, uniemożliwiając lub mocno ograniczając pełne i właściwe przeprowadzenie kontroli sądowej.
Zdaniem skarżącego prawidłowe zebranie i ocena materiału dowodowego pozwoliłoby potwierdzić, że poza 5 punktami za wysoką średnią arytmetyczną ocen Skarżącemu przysługują również dodatkowe punkty za inne aktywności, w następstwie skutkując przyznaniem stypendium.
Skarżący zarzucił, że decyzja Rektora została wydana z naruszeniem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., tj. z przekroczeniem terminu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Skarżący zwrócił uwagę, że wnioski stypendialne na Uczelni nie były rozpatrywane przez organy kolegialne - komisje stypendialne - toteż na naruszenie terminu nie ma wpływu jakikolwiek ponadprzeciętny wysiłek organizacyjny czy specyfika posiedzeń organów wieloosobowych.
Odpowiadając na skargę L. D. Rektor stwierdził, iż żaden ze sformułowanych przez stronę zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ podniósł, że bazując na przepisach art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, mając na względzie zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Dyspozycja art. 77 § 1 k.p.a. nakazująca organowi administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy nie oznacza jednak, że organ powinien poszukiwać dowodów za wszelką cenę albo realizować za stronę spoczywające na niej obowiązki. Skarżący nie może negatywnych skutków wykazywanej przez siebie brak bierności w postępowaniu przenosić na organ, który podjął dostateczne działania w celu wyjaśnienia sprawy.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 91 ust 1 p.s.w.n. stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Jednocześnie w oparciu o art. 91 ust. 3 tej ustawy - stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym.
Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...] na rok akademicki 2023/2024, stanowiący Załącznik nr [...] do Zarządzenia Rektora [...] nr [...] z dnia 19 września 2023 r. - wszystkie świadczenia są przyznawane na wniosek studenta. Jak wynika natomiast z § 5 ust. 2 Regulaminu - świadczenia przyznawane są na podstawie kompletnego wniosku wypełnionego wg wytycznych oraz zawierającego komplet załączników w języku polskim. W § 12 ust. 1 i 2 Regulaminu wskazano natomiast że stypendium Rektora jest przyznawane na podstawie uzyskanych punktów ECTS i progi punktowe, według których Rektor przyznaje stypendia, są zamieszczone w Załączniku nr [...] do Regulaminu. W Załączniku nr [...] do Regulaminu podkreślono także, że wszelkie wymienione we wniosku, a nieudokumentowane osiągnięcia, nie będą punktowane. Na zasadzie analogii należy zatem przyjąć, że tym bardziej niewskazanie w ogóle osiągnięć we wniosku nie będzie skutkowało naliczeniem punktów z tego tytułu.
Zdaniem Rektora sformułowanie odpowiedniego wniosku ma kluczowe znaczenie dla przyznania na rzecz studenta stypendium Rektora. Na podstawie prawidłowo złożonych wniosków Komisja Stypendialna przygotowuje bowiem rankingi, pozwalające na ustalenie 10% najlepszych studentów, którym będzie przysługiwało stypendium Rektora. Gdyby Rektor [...] przyjął złożone przez L. D. na etapie odwołania dodatkowe dokumenty i oświadczenia, jednocześnie zaistniałaby konieczność sporządzenia nowego rankingu studentów, a zarazem pozbawienie stypendium Rektora osoby, która znalazła się na końcu tej listy. Brak jest natomiast podstaw do zmiany decyzji wydanej w stosunku do takiej osoby, której uprzednio przyznano już stypendium Rektora. Wymogi formalne wniosku o stypendium są jasne i precyzyjne. Nie bez powodu obowiązuje ściśle określony termin na złożenie wniosku o stypendium.
Zdaniem Rektora nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Zarówno decyzja Rektora [...] z 22 listopada 2023 r., jak i decyzja z 17 stycznia 2024 r. zawierają wszystkie obligatoryjne elementy wskazane przez przepisy k.p.a. Jednocześnie w sposób jasny i precyzyjny wskazuje na to, co legło u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Wątpliwości Skarżącego zostały dodatkowo rozwiane w korespondencji wymienionej z [...] w dniu 17 stycznia 2024 r.
Ponadto nie doszło do naruszenia art. 86 ust. 2 p.s.w.n., ponieważ odmowa przyznania stypendium nastąpiła w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z dyspozycją tego przepisu. Organ nie widział także podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji z 22 listopada 2023 r., ponieważ nie zawierała ona błędów i uchybień, które by to uzasadniały. Z kolei nierozpatrzenie środka odwoławczego - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w terminie miesiąca od dnia jego otrzymania nie miało wpływu na wynik sprawy.
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2024 r. Sąd wezwał organ do oświadczenia, czy w roku akademickim 2023/2024 została powołana Komisja stypendialna oraz Odwoławcza komisja stypendialna, do której kompetencji należało przyznawanie stypendium rektorskiego.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. Rektor poinformował, że w roku akademickim 2023/2024 nie zostały powołane Komisja stypendialna oraz Odwoławcza komisja stypendialna. Zgodnie z § 8 Regulaminu to Rektor przyznawał stypendia studentom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy daje podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Rektora [...] w [...] z 17 stycznia 2024 r., którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z 22 listopada 2023 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej stypendium rektora w roku akademickim 2023/24.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.) – w tekście p.s.w.n.". Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4) p.s.w.n. student może ubiegać się o: (...) 4) stypendium rektora; (...). W myśl art. 86 ust. 2 p.s.w.n. przyznanie stypendium rektora oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 91 ust. 1 p.s.w.n. stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Przy czym, jak stanowi art. 91 ust. 3 p.s.w.n., stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym. Odnotować jeszcze należy, iż stosownie do treści art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. W myśl art. 93 ust. 1 p.s.w.n. świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 – 4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich.
W myśl art. 95 ust. 1 p.s.w.n. regulamin świadczeń dla studentów określa:
1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4, lub sposób jej ustalania;
2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;
3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;
4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.
Przy czym, jak stanowi art. 95 ust. 2 p.s.w.n., regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. Natomiast w nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że skarżący jest studentem II roku studiów I stopnia na kierunku "[...] manager" [...] w P.. Na powyższej uczelni, zgodnie z oświadczeniem organu, w roku akademickim 2023/2024 nie powołano Komisji stypendialnej ani Odwoławczej komisji stypendialnej (k. [...]-[...] akt sąd.). Organem właściwym do rozpoznania wniosku strony był więc Rektor [...] (§ 8 Regulaminu).
Zgodnie z § 11 ust. 4 Regulaminu stypendium Rektora może otrzymać student II roku studiów, który:
1. uzyskał wyróżniające wyniki w nauce lub osiągnięcia artystyczne, naukowe lub sportowe współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym
2. nie powtarza modułu lub kursu w roku poprzedzającym rok akademickim, w którym ubiega się o świadczenie,
3. nie wznowił studiów po skreśleniu z tytułu niezaliczenia semestru w roku akademickim, w którym ubiega się o świadczenie.
Stosownie do § 11 ust. 8 Regulaminu liczba świadczeń przyznanych na każdym kierunku studiów w Uczelni nie może przekroczyć 10% liczby Studentów danego kierunku. Jeżeli liczba Studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium Rektora może być przyznane jednemu Studentowi. Studentów, o których mowa w §11 ust. 4 Regulaminu, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby Studentów otrzymujących stypendium Rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym.
W §12 Regulaminu określono zaś warunki złożenia wniosku o stypendium Rektora, którymi są:
1. Stypendium Rektora jest przyznawane na podstawie uzyskanych punktów ECTS.
2. Progi punktowe, według których Rektor przyznaje stypendia, są zamieszczone w Załączniku nr [...] do Regulaminu.
3. Zasady obliczania średniej ocen oraz kryteria przyznawania punktów za osiągnięcia koniecznych do uzyskania stypendium Rektora, określa Załącznik nr [...] do Regulaminu.
4. Student, który w czasie trwania studiów w danym roku akademickim przeniesie się na inny kierunek studiów zachowuje prawo do stypendium Rektora w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami przyjętymi na kierunku, z którego się przenosi.
5. Stypendium Rektora z tytułu wyróżniających wyników w nauce może być przyznane na rok akademicki tylko studentowi, który:
a) uzyskał w poprzednim roku akademickim średnią ocen nie niższą niż 4,40 z modułów kończących się oceną;
b) w terminie określonym w Harmonogramie roku akademickiego lub w Regulaminie Studiów, w elektronicznym indeksie na Wirtualnej Uczelni ma opublikowane wszystkie oceny;
c) nie posiada statusu "wpis warunkowy".
6. Stypendium Rektora z tytułu osiągnięć artystycznych, naukowych lub sportowych może być przyznane na rok akademicki tylko studentowi, który:
a) uzyskał w poprzednim roku akademickim średnią ocen nie niższą niż 4,40 z modułów kończących się oceną;
b) w terminie określonym w Harmonogramie roku akademickiego lub w Regulaminie Studiów, w elektronicznym indeksie na Wirtualnej Uczelni ma opublikowane wszystkie oceny;
c) w wyznaczonym terminie składania wniosków stypendialnych złożył pełną dokumentację swoich osiągnięć.
d) nie posiada statusu "wpis warunkowy".
Dodać trzeba, że zgodnie z § 5 ust. 2 Regulaminu wszystkie świadczenia przyznawane są na podstawie kompletnego wniosku wypełnionego wg wytycznych oraz zawierające komplet załączników.
W załączniku nr [...] do Regulaminu świadczeń dla studentów [...] "Zasady przyznawania stypendium Rektora" wskazano m.in., iż:
- stypendium Rektora może otrzymać student, po spełnieniu przesłanek, o których mowa w §11 ust. 1 Regulaminu. Szczegóły dotyczące osób uprawnionych do ubiegania się o stypendium Rektora zawiera rozdział IV Regulaminu świadczeń dla studentów [...]
- wniosek o stypendium Rektora należy złożyć elektronicznie w terminach podanych w Regulaminie oraz Zarządzeniu Rektora. Student ubiegający się o stypendium Rektora z tytułu osiągnięć naukowych, artystycznych lub sportowych we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym, zobowiązany jest do załączenia do wniosku skanów dokumentów potwierdzających te osiągnięcia.
- dla studentów średnia ocen liczona w czasie trwania studiów jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen pozytywnych i negatywnych uzyskanych w danym okresie z modułów kształcenia (do średniej ocen nie wlicza się części składowych modułu).
- do obliczania średniej ocen na roku brane są pod uwagę moduły kończące się oceną: 2; 3; 3,5; 4; 4,5; 5; 5,5; 6. Z egzaminów i zaliczeń uwzględnia się uzyskane oceny końcowe.
- stypendium Rektora przyznawane jest w zależności od uzyskanej średniej ocen i uzyskanych osiągnięć naukowych, artystycznych i/lub sportowych.
- w celu porównania średniej ocen i osiągnięć, średnią ocen i osiągnięcia przelicza się na punkty według następujących zasad: Średnia ocen Liczba punktów od 4,40 do 4,49 - 1 punkt od 4,50 do 4,59 - 2 punkty od 4,60 do 4,69 - 3 punkty od 4,70 do 4,79 - 4 punkty od 4,80 do 4,89 - 5 punktów od 4,90 do 4,99 - 6 punktów od 5,00 do 5,09 - 8 punktów od 5,10 do 5,19-10 punktów od 5,20 do 5,29 - 12 punktów 5,30 i powyżej - 15 punktów.
W załączniku nr [...] do Regulaminu świadczeń dla studentów [...] "Punktacja osiągnięć naukowych, artystycznych i sportowych oraz sposób ich dokumentowania" wskazano m.in. sposób obliczania punktacji przyznawanej za udział (od 6 do 3 pkt) i organizację (od 5 do 2 pkt) konferencji naukowej, działalność w kole naukowym (1 pkt), samorządzie studenckim (1 pkt), uczestnictwo w wolontariacie (1 pkt). Udział w powyższych przedsięwzięciach wymaga udokumentowania.
Jak wynika z akt sprawy skarżący we wniosku z dnia 3 października 2023 r. jako podstawę przyznania stypendium Rektora wskazał wysoką średnią arytmetyczną ocen, tj. 4,8. Skarżący nie wskazał dodatkowych osiągnięć. Wniosek złożył elektronicznie, poprzez uczelnianą skrzynkę podawczą (k. [...] akt sądowych). Uzyskanie 5 pkt okazało się jednak niewystarczające do otrzymania stypendium, ponieważ minimalna ilość punktów wynosiła 6.
Zwracając się o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący, nie kwestionując wyliczenia punktów w związku ze średnią ocen, powołał się dodatkowe osiągnięcia, które jego zdaniem winny być brane pod uwagę pod kątem oceny wniosku o przyznanie stypendium. Mianowicie skarżący argumentował, że brał udział w organizacji uczelnianej konferencji naukowej pn. "H.1" (2 pkt), czynnie udzielał się w wolontariacie (1 pkt) oraz aktywnie działa w kole naukowym H. (1 pkt).
Organ jednak uznał, iż powołanie ww. okoliczności na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest spóźnione, a student winien od razu przedłożyć kompletny wniosek i wymienić w nim wszystkie swoje osiągnięcia. W rezultacie organ nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności i ocenił wniosek strony wyłącznie w oparciu o przesłankę wysokiej średniej ocen — która tak jak za pierwszym razem okazała się niewystarczająca.
W ocenie Sądu działanie organu w rozpoznawanej sprawie nie zasługiwało na aprobatę.
Zgodnie z art. 15 k.p.a. zasadą jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postępowanie w sprawie przyznania stypendium Rektora ma charakter dwuinstancyjny. Student ma prawo złożenia odwołania do Komisji Odwoławczej (odpowiednio wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora), które powinno zostać rozpoznane stosownie do wymogów wynikających z przepisów art. 127-140 k.p.a. Działanie w dwóch instancjach tego samego organu nie oznacza, że wykluczona jest zasada dwuinstancyjności postępowania. Z tego względu rozpoznanie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) winno nastąpić z uwzględnieniem argumentacji w nim zawartej oraz dokumentów przedstawionych na jej poparcie, prowadząc do ponownego dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Zasadą jest zatem skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego, lecz organ drugiej instancji jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jeśli takowe zostaną zasygnalizowane np. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wobec tego Organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium powinny zgromadzić materiał dowodowy, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., co oznacza, że należy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawrzeć również uzasadnienie faktyczne, czyli przytoczyć ustalone okoliczności faktyczne mające znaczenie prawotwórcze w kontekście stosowanych norm prawa oraz wskazać dowody wspierające stwierdzone fakty. W świetle wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak rygorystycznych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, powinny spełniać standardy umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli (tak m.in. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. IV SA/Wr 472/21, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 lipca 2024 r. sygn. III SA/Kr 408/24, wyroki dostępne w CBOSA).
Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych jako wadliwą i sprzeczną z prawem ocenia się praktykę skutkującą rozdysponowaniem i wypłatą przeznaczonych na stypendia środków przed rozpatrzeniem odwołań (wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesionych od decyzji organu I instancji (Komisji Stypendialnej/Rektora). Wypłacenie stypendiów studentom, którzy zgodzili się z pozytywnymi dla siebie decyzjami, przed rozpatrzeniem spraw studentów, którzy otrzymali decyzje negatywne i złożyli wnioski o ponowne rozpoznanie ich spraw, prowadzi do naruszenia zasady sprawiedliwości i zasady zaufania do władzy publicznej. Obie zasady znajdują podstawę w przepisach Konstytucji RP, w tym w pierwszym rzędzie w art. 2 Konstytucji RP i są powtórzone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (pierwszą zasadę wywodzimy z kilku przepisów k.p.a., a druga ma wyraźną podstawę w art. 8 k.p.a.). Szczególne znaczenie w ramach obu zasad ma zasada sprawiedliwości proceduralnej, która jest warunkiem koniecznym dla realizacji obu zasad na gruncie prawa materialnego. Treścią zasady sprawiedliwości proceduralnej jest jednakowe traktowanie podmiotów prawa należących do tych samych kategorii, co wiąże się z koniecznością zapewnienia realizacji przez organ kilku wartości procesowych w toku rozpatrywania każdej sprawy administracyjnej: gwarancji wysłuchania, równości, możliwości obrony, poufności i zaskarżalności. W niniejszej sprawie organ naruszył w pierwszym rzędzie zasadę równości, możliwości obrony i zaskarżalności (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2461/1, dostępny w CBOSA).
Zaskarżona do tut. Sądu decyzja Rektora [...] z 17 stycznia 2024 r. nie spełnia również wymogów stawianym decyzjom przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja ta w zasadzie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, składa się z trzech zdań. Zaskarżona decyzja nawet nie wymienia pełnej podstawy prawnej decyzji, którą jest dla organu odwoławczego art. 138 § 1 lub 2 k.p.a. (w tym wypadku art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), nie zawiera również przytoczenia przepisów Regulaminu na podstawie którego przyznawane jest stypendium. Rozstrzygnięcie nie odnosi się w żaden sposób do argumentów skarżącego przywołanych w odwołaniu ani wniosków o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z przedłożonych dokumentów. Sąd podziela stanowisko skarżącego, iż wydana decyzja jest skrótowa, lakoniczna i nie poddaje się kontroli sądowej.
W ocenie Sądu powyższe uchybienia w postaci nie odniesienia się do zarzutów odwołania i w konsekwencji zaistniałe braki uzasadnienia decyzji w tym zakresie, stanowią naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i w konsekwencji powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. Brak bowiem takiego uzasadnienia, uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności pod względem możliwości przyznania skarżącemu przez organ stypendium po wykazaniu dodatkowych osiągnięć, które według powołanego wyżej Regulaminu uczelni są punktowane. W ocenie Sądu prezentowana dopiero na etapie odpowiedzi na skargę argumentacja organu nie mogła w żadnej mierze zastąpić uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Rektor powinien swoje stanowisko w sposób przekonywujący przedstawić w toku postępowania administracyjnego w taki sposób, aby strona mogła zrozumieć z jakich powodów nie przyznano jej wnioskowanego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie na próżno szukać takiej argumentacji w szczątkowym uzasadnieniu decyzji z dnia 17 stycznia 2024 r.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji (pkt I sentencji wyroku).
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ stosownie do postanowień art. 153 p.p.s.a., uwzględni powyższe wskazania Sądu, rozpozna wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy L. D., a wydane rozstrzygnięcie zawierać będzie uzasadnienie faktyczne i prawne, spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a., zachowując przy tym wymagane minimum procedury administracyjnej (art. 6, 7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a.), gwarantującej skarżącemu jego uprawnienia jako strony postępowania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a jak w punkcie II sentencji wyroku, zasądzając na rzecz skarżącego dwieście zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.